Introduzzjoni

In-nisa u l-irġiel! Nixtieq nilqgħek għal dan is-seminar u nirringrazzjak tal-interess tiegħek fil-mandat il-ġdid tal-Ombudsman Ewropew. Inti tirrappreżenta liċ-ċittadini, lin-negozji, lill-NGOs, lill-uffiċċji reġjonali u lil assoċjazzjonijiet u organizzazzjonijiet oħra fl-Unjoni Ewropea. Għalhekk, qed nistenna bil-ħerqa li nisma' l-kontributi, l-ideat u l-feedback tiegħek dwar liema prijoritajiet għandu jkollha l-istituzzjoni tal-Ombudsman Ewropew matul il-ħames snin li ġejjin.

Ninsab kuntenta li naqsam il-podju mal-Viċi President tal-Kummissjoni Maroš Šefcovic. Bħala l-Kummissarju responsabbli għar-relazzjonijiet interistituzzjonali u l-amministrazzjoni, huwa se jkun l-aktar interlokutur importanti tiegħi fil-Kummissjoni fis-snin li ġejjin. Ninsab onorat ukoll li Pat Cox ingħaqad magħna llum. Mingħajr l-appoġġ tal-Parlament Ewropew, ma nistax inwettaq ħidmieti. Barra minn hekk, Pat jaf tajjeb ħafna x-xogħol tal-Ombudsman.

Ninsab kuntenta ħafna wkoll li għandna żewġ partijiet interessati tal-istituzzjoni tal-Ombudsman, is-Sur de Clerck u s-Sur Benassi. Ninsab konvint li organizzazzjonijiet bħal tagħkom jgħinu lill-Ombudsman jidentifika kif l-amministrazzjoni tal-UE tista’ tkompli titjieb.

Issa se niffoka fil-qosor fuq dak li nikkunsidra li għandu jkun fost il-prijoritajiet tal-uffiċċju tal-Ombudsman Ewropew għas-snin li ġejjin. Ħafna minn dawn il-prijoritajiet huma marbuta mill-qrib mad-dispożizzjonijiet imsaħħa dwar id-drittijiet taċ-ċittadini introdotti mit-Trattat ta' Lisbona u l-konverżjoni tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali f'dokument legalment vinkolanti għall-Istati Membri, meta japplikaw il-liġi tal-Unjoni.

It-Trattat ta' Lisbona u l-Karta tad-Drittijiet Fundamentali

Id-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ Lisbona u n-natura legalment vinkolanti tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali huma stadju kruċjali fil-proċess twil tal-għoti tas-setgħa liċ-ċittadini Ewropej u lil partijiet ikkonċernati oħra. Il-Karta, b'mod partikolari, tagħti sinjal qawwi dwar l-importanza li l-Unjoni tagħti lid-drittijiet taċ-ċittadini.

It-taqsima tal-Karta intitolata “Drittijiet taċ-Ċittadini” tinkludi, naturalment, id-dritt li wieħed jilmenta mal-Ombudsman. Fih ukoll id-dritt għal amministrazzjoni tajba, dritt li huwa fil-qalba ta' dak li jagħmel l-Ombudsman Ewropew. Elementi tad-dritt għal amministrazzjoni tajba li huma speċifikament imsemmija fil-Karta jinkludu:

• id-dritt li l-affarijiet ta' dak li jkun jiġu ttrattati "b'mod imparzjali, ġust u fi żmien raġonevoli mill-istituzzjonijiet, il-korpi, l-uffiċċji u l-aġenziji tal-Unjoni";
• id-dritt ta' kull persuna li tinstema';
• id-dritt ta' kull persuna li jkollha aċċess għall-fajl tagħha;
• l-obbligu tal-amministrazzjoni li tagħti raġunijiet għad-deċiżjonijiet tagħha;
• id-dritt li l-Unjoni tagħmel tajjeb għal kwalunkwe dannu kkawżat mill-istituzzjonijiet tagħha;
• id-dritt li tikteb lill-istituzzjonijiet ta' l-Unjoni f'waħda mil-lingwi tat-Trattat u li tingħata tweġiba bl-istess lingwa.

L-ewwel prijorità tiegħi matul il-ħames snin li ġejjin hija li ngħin liċ-ċittadini jagħmlu użu sħiħ mid-drittijiet tagħhom, kif previst fit-Trattat ta' Lisbona u fil-Karta tad-Drittijiet Fundamentali. Jien impenjat li ninforma liċ-ċittadini dwar dawn id-drittijiet u, għal dan il-għan, nistenna bil-ħerqa li naħdem mal-Parlament Ewropew, kif ukoll mal-ombudsmen nazzjonali u reġjonali fl-Istati Membri.

It-tisħiħ tal-parteċipazzjoni taċ-ċittadini fil-ħajja demokratika tal-Unjoni

It-Trattat ta' Lisbona jsaħħaħ ukoll id-dritt taċ-ċittadini u l-assoċjazzjonijiet li jipparteċipaw fil-ħajja demokratika tal-Unjoni. Dan jirrikjedi li l-istituzzjonijiet tal-Unjoni jżommu djalogu miftuħ, trasparenti u regolari mal-organizzazzjonijiet rappreżentattivi u mas-soċjetà ċivili.

Bis-saħħa tal-“Inizjattiva taċ-Ċittadini Ewropej”, miljun ċittadin minn għadd sinifikanti ta’ Stati Membri se jkollhom il-possibbiltà li jitolbu lill-Kummissjoni tressaq proposti leġiżlattivi ġodda. Din l-Inizjattiva għandha tagħti kontribut vitali għall-għoti tas-setgħa liċ-ċittadini Ewropej. L-Ombudsman ipparteċipa fil-konsultazzjoni pubblika dwar din l-inizjattiva, bil-ħsieb li jiġi żgurat li din tiffunzjona bl-aktar mod trasparenti possibbli u b’burokrazija minima.

Huwa importanti li jiġi enfasizzat li - ta' "djalogu regolari" kif stabbilit fit-Trattat - jimplika dibattitu ġenwin dwar il-politika, ma' organizzazzjonijiet rappreżentattivi u s-soċjetà ċivili, li jistgħu jikkritikaw u jopponu l-inizjattivi tal-istituzzjonijiet kif ukoll jappoġġjawhom. Ninsab konvint li din id-dispożizzjoni l-ġdida se jkollha wkoll impatt sostanzjali fuq il-ħidma tal-Ombudsman.

Biex nagħtuk eżempju: Dan l-aħħar ftaħt investigazzjoni dwar kif il-Kummissjoni wettqet studju dwar l-użu, għal skopijiet ta’ riċerka, ta’ primati mhux umani, bħal chimpanzees. L-ilment tressaq mill-Koalizzjoni Ewropea biex jintemmu l-Esperimenti fuq l-Annimali. Hija allegat li l-grupp ta’ ħidma rilevanti tal-Kummissjoni ma kellux għarfien espert fil-qasam u li hija naqset milli tieħu inkunsiderazzjoni ċerti provi. Għadni ma silt l-ebda konklużjoni. Il-Kummissjoni għandha tippreżenta l-opinjoni tagħha sat-30 ta' April 2010. Il-każ jenfasizza, madankollu, ir-rwol li l-Ombudsman jista’ jkollu fil-promozzjoni ta’ tfassil ta’ politika effettiv u trasparenti fl-istituzzjonijiet tal-UE. Ninsab ħerqan li nibni fuq dan ir-rwol fis-snin li ġejjin.

Il-ftuħ u t-trasparenza

Firxa ta' artikoli oħra fit-Trattat ta' Lisbona jipprevedu aktar ftuħ u trasparenza fl-attivitajiet tal-istituzzjonijiet, il-korpi, l-uffiċċji u l-aġenziji tal-UE. Huma jinkludu dispożizzjoni biex il-Kunsill jiltaqa' fil-pubbliku meta jiddelibera u jiddeċiedi dwar abbozz ta' leġiżlazzjoni - xi ħaġa li tlabt ripetutament. Iżda t-Trattat jirrikjedi wkoll li istituzzjonijiet, korpi, uffiċċji u aġenziji oħra tal-Unjoni jwettqu l-ħidma tagħhom bl-aktar mod miftuħ possibbli, sabiex jippromwovu governanza tajba u jiżguraw il-parteċipazzjoni tas-soċjetà ċivili.

L-Artikolu 42 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali huwa partikolarment importanti għall-ħidma tal-Ombudsman. Dan jipprevedi li ċ-ċittadini għandu jkollhom id-dritt ta' aċċess għad-dokumenti tal-istituzzjonijiet, il-korpi, l-uffiċċji u l-aġenziji tal-Unjoni. Dan jikkostitwixxi titjib sinifikanti, li jestendi d-dritt ta’ aċċess mhux biss għad-dokumenti tal-Parlament Ewropew, tal-Kunsill u tal-Kummissjoni iżda għall-istituzzjonijiet, il-korpi, l-uffiċċji u l-aġenziji kollha tal-UE, inkluż, għall-ewwel darba, il-Kunsill Ewropew.

Peress li aktar minn terz tal-inkjesti kollha li l-Ombudsman iwettaq kull sena jikkonċernaw "nuqqas ta' trasparenza", waħda mill-prijoritajiet ewlenin tiegħi hija li niżgura li l-amministrazzjoni tal-UE ssegwi l-ogħla standards ta' trasparenza possibbli.

Kultura ta’ servizz fl-amministrazzjoni tal-UE

Dawn id-dispożizzjonijiet il-ġodda kollha tat-Trattat huma mmirati biex jagħmlu l-amministrazzjoni tal-UE aktar miftuħa, responsabbli u faċli għaċ-ċittadini. U huwa l-kompitu tiegħi li niżgura li kultura ta’ servizz tkun tabilħaqq il-prinċipju gwida għall-istituzzjonijiet tal-UE.

F'dan il-kuntest, ninsab ħerqan li nsaħħaħ il-parteċipazzjoni proattiva tal-istituzzjoni tiegħi fid-dibattiti pubbliċi dwar il-leġiżlazzjoni proposta rilevanti għall-ħidma tal-Ombudsman, bħar-riforma tar-Regolament dwar l-Aċċess għad-Dokumenti jew ir-riforma tar-Regolament Finanzjarju tal-UE.

Bħala parti mill-kontribut tiegħi għall-konsultazzjoni pubblika dwar ir-riforma tar-Regolament Finanzjarju, enfasizzajt li r-regoli rilevanti għandhom jipprovdu gwida lill-uffiċjali dwar kif jistgħu jikkombinaw kemm il-ġestjoni finanzjarja tajba kif ukoll l-amministrazzjoni tajba fit-twettiq tal-ħidma tagħhom. Bħala eżempju, issuġġerejt li r-Regolament Finanzjarju għandu, f'każijiet eċċezzjonali, jipprevedi pagamenti ex gratia, bħala rimedju għal inkonvenjenza serja jew diffikultà serja kkawżata minn amministrazzjoni ħażina. Fil-fehma tiegħi, ir-riforma tar-Regolament Finanzjarju toffri opportunità eċċellenti biex id-dritt fundamentali għal amministrazzjoni tajba jitqiegħed fil-prattika.

It-titjib ulterjuri tal-effiċjenza tal-uffiċċju tal-Ombudsman

Fir-rigward tal-funzjonament tal-uffiċċju tiegħi, l-intenzjoni tiegħi hija li nkompli ntejjeb il-kwalità tas-servizzi tagħna billi niksbu riżultati aktar malajr fl-investigazzjonijiet tagħna u billi nivvalutaw aħna stess b’mod rigoruż it-trattament tagħna tal-ilmenti taċ-ċittadini. Għandi l-pjaċir nirrapporta li ż-żmien meħud biex jitlestew l-inkjesti naqas minn medja ta' 13-il xahar fl-2008 għal disa' xhur fl-2009. Aħna nimmiraw li nnaqqsu saħansitra aktar iż-żmien li jittieħed biex jinkisbu r-riżultati permezz ta’ inkjesti.

Se nfittex ukoll li nsaħħaħ il-viżibbiltà pubblika tal-Ombudsman. L-għan hawnhekk huwa li jintlaħqu b’mod aktar effettiv l-ilmentaturi potenzjali, fl-Istati Membri kif ukoll fi Brussell. Il-laqgħa tagħna llum hija parti importanti minn dan l-isforz.

Huwa kruċjali għaċ-ċittadini, l-NGOs u organizzazzjonijiet oħra li jkunu jafu fejn għandhom iduru jekk jiltaqgħu ma’ problemi bl-applikazzjoni tal-liġi tal-UE, kemm fil-livell reġjonali, nazzjonali jew Ewropew. Għalhekk, ninsab ħerqan li nżid il-kooperazzjoni ma’ mekkaniżmi oħra ta’ informazzjoni u ta’ soluzzjoni tal-problemi, bħal Europe Direct, SOLVIT u n-Network Ewropew tal-Ombudsmen.

Konklużjoni

It-titjib tal-kwalità tal-amministrazzjoni tal-UE għall-benefiċċju taċ-ċittadini u ta’ partijiet ikkonċernati oħra ilu fiċ-ċentru tal-ħidma tiegħi għal dawn l-aħħar seba’ snin. Filwaqt li jien kburi bir-riżultati li kiseb l-Ombudsman s'issa, jien konxju li għad fadal ħafna xi jsir sabiex iċ-ċittadini jkunu infurmati kemm bis-sħiħ dwar id-drittijiet tagħhom kif ukoll dwar kif l-aħjar jeżerċitaw dawk id-drittijiet.

Meta nibda mandat ġdid fil-kariga, se nkompli nistinka għal amministrazzjoni tal-UE aktar miftuħa, responsabbli, orjentata lejn is-servizz u ċċentrata fuq iċ-ċittadin u, b'mod aktar ġenerali, biex naġixxi f'konformità mal-għanijiet u l-aspirazzjonijiet tad-dikjarazzjoni tal-missjoni tal-Ombudsman li biha nixtieq nikkonkludi l-kummenti introduttorji tiegħi.

“L-Ombudsman Ewropew ifittex eżiti ġusti għall-ilmenti kontra l-istituzzjonijiet tal-Unjoni Ewropea, iħeġġeġ it-trasparenza u jippromwovi kultura amministrattiva ta’ servizz. Huwa għandu l-għan li jibni l-fiduċja permezz tad-djalogu bejn iċ-ċittadini u l-Unjoni Ewropea u li jrawwem l-ogħla standards ta’ mġiba fl-istituzzjonijiet tal-Unjoni.”

Issa nistenna bil-ħerqa li nisma’ r-riflessjonijiet tiegħek dwar kif l-aħjar jintlaħqu dawn l-għanijiet.