A Uachtaráin, ba mhaith liom buíochas a ghabháil leat agus le Comhaltaí an Choiste um Achainíocha, as an deis seo chun an Tuarascáil Bhliantúil do 2004 a chur i láthair duit, arbh í an chéad bhliain iomlán a bhí agam mar Ombudsman Eorpach.

Is í seo an chéad Tuarascáil Bhliantúil freisin a bhfuil sé d'onóir agam í a chur faoi bhráid an Choiste ó na toghcháin Eorpacha i mí an Mheithimh 2004. Foilseofar é níos déanaí i mbliana i dteangacha oifigiúla uile an Aontais Eorpaigh mhéadaithe. Tá achoimre feidhmiúcháin ar fáil anseo inniu i ngach teanga a d'iarr an Coiste seo.

Ba mhaith liom cur síos gairid a thabhairt duit ar na príomhghníomhaíochtaí i 2004 agus ar na torthaí a baineadh amach.

Tosóidh mé leis an obair ar ghearáin ó shaoránaigh a bhfuil sé beartaithe agam aird mhór a thabhairt orthu.

Tabharfaidh mé breac-chuntas gairid ansin ar chuspóirí ginearálta an Ombudsman Eorpaigh agus críochnóidh mé trí thuairisciú a dhéanamh ar na gníomhaíochtaí atá á ndéanamh againn chun na cuspóirí sin a bhaint amach.

Ba é 3 726 líon iomlán na ngearán a fuarthas in 2004; is ionann sin agus méadú 53% i gcomparáid leis an mbliain roimhe sin.

As an méadú foriomlán 53 faoin gcéad sin, tá gearáin ó na 10 mBallstát a tháinig isteach san Aontas an 1 Bealtaine 2004 ina gcúis le beagán os cionn leath - is é sin 27 faoin gcéad. Léiríonn an 26 faoin gcéad eile méadú ar ghearáin a sheoltar ó na 15 shean-Bhallstát agus ó áiteanna eile ar domhan, rud a léiríonn feasacht níos fearr ar an Ombudsman Eorpach san AE agus níos faide i gcéin.

Den chéad uair riamh, seoladh níos mó ná leath de na gearáin go leictreonach, trí ríomhphost nó trí úsáid a bhaint as an bhfoirm ghearáin ar shuíomh gréasáin an Ombudsman.

Is léir dom nach léiríonn an t-ardú sin ar ghearáin iompar riaracháin na n-institiúidí Eorpacha atá ag dul in olcas, ach eolas méadaitheach na saoránach faoina gcearta agus faoin gcaoi leis na cearta sin a fheidhmiú.

Tá an t-eolas méadaithe seo mar thoradh ar dhá fhachtóir: ar an gcéad dul síos, feasacht ghinearálta a mhéadú maidir le tionchar tábhachtach an Aontais Eorpaigh ar shaol laethúil na saoránach, agus ar an dara dul síos, ár n-iarrachtaí féin chun saoránaigh a chur ar an eolas.

Mar a mheabhróidh tú, ba bhliain í 2004 ina raibh an díospóireacht phoiblí agus an t-eolas ar 'shaincheisteanna Eorpacha' ard, leis an gcomhaontú maidir leis an 'Conradh ag bunú Bunreachta don Eoraip', na toghcháin do Pharlaimint na hEorpa, agus, níos tábhachtaí fós, méadú an Aontais Eorpaigh agus a dheich mBallstát nua le feiceáil go soiléir sna ceannlínte ar fud an Aontais.

Ag an am céanna, tá dianiarrachtaí déanta ag m'oifig le blianta beaga anuas chun saoránaigh a chur ar an eolas faoina gceart gearán a dhéanamh leis an Ombudsman Eorpach agus tá an scéal scaipthe aici faoi na torthaí dearfacha atá bainte amach.

I 2004, i mbeagnach 70 faoin gcéad de na cásanna a láimhseáladh, bhí mé in ann cabhrú leis an ngearánach ar cheann amháin de thrí bhealach: trí fhiosrúchán a oscailt ar an gcás, trína aistriú chuig comhlacht inniúil, nó trí chomhairle a thabhairt maidir le cá háit le dul chun réiteach pras agus éifeachtach a fháil ar an bhfadhb.

I rith 2004, rinneadh 251 cinneadh lenar dúnadh cásanna tar éis fiosrúchán, i gcomparáid le 180 cinneadh i rith 2003.

I 45 faoin gcéad de na cásanna, níor léirigh an fiosrúchán aon drochriarachán. Ní bhíonn toradh den sórt sin diúltach i gcónaí don ghearánach, a bhfuil ar a laghad míniú iomlán aige ón institiúid nó ón gcomhlacht lena mbaineann ar a chuid gníomhaíochtaí.

Mar shampla, ghníomhaigh an Coimisiún Eorpach go tapa agus go cuiditheach chun botún a cheartú a d’fhág gur dhiúltaigh sé do réamh-mholadh ó chomhairleoir Gearmánach as an sprioc-am chun iarratas a chur isteach a chailleadh. Roghnaíodh an réamhthogra agus, tar éis m’idirghabhála, tugadh an líon céanna laethanta don ghearánach agus a tugadh do thionscnóirí eile chun a thogra iomlán a ullmhú.

Fiú mura n-aimsím drochriarachán, d’fhéadfadh sé go mbeinn in ann deis a shainaithint don institiúid nó don chomhlacht feabhas a chur ar cháilíocht a riaracháin amach anseo. Déanaim é seo trí ráiteas breise a chur leis nuair a dhúnann mé cás.

Mar shampla, dheimhnigh mé, ar bhonn na n-eisceachtaí dá bhforáiltear ina rialacha maidir le rochtain ar dhoiciméid, go raibh an Coimisiún i dteideal rochtain ar dhoiciméid áirithe faoi chaibidlíocht na hEagraíochta Domhanda Trádála (EDT) a dhiúltú. D’iarr eagraíocht chomhshaoil na doiciméid.

I bhfianaise na n-ionchas atá ag go leor saoránach maidir le hoscailteacht níos fearr sa réimse beartais tábhachtach seo, áfach, mhol mé don Choimisiún machnamh a dhéanamh ar mhodhanna breise a d’fhéadfadh an chaibidlíocht sin a dhéanamh níos trédhearcaí do shaoránaigh, agus ar an gcaoi sin rochtain phoiblí ar na malartuithe idir na páirtithe a éascú a mhéid is féidir.

Sa chás go bhfuil cás drochriaracháin aimsithe agam, déanaim iarracht, nuair is féidir, toradh dearfach-suim a bhaint amach a shásaíonn an gearánach agus an institiúid a ndearnadh gearán ina aghaidh.

I 28 faoin gcéad de na cásanna, is é an toradh a bhí ar mo chuid fiosrúchán ar ghearáin ná gur shocraigh an institiúid lena mbaineann an cás chun sástacht iomlán an ghearánaigh, nó gur réitigh sí go cairdiúil.

Mar shampla, d’íoc an Coimisiún sonraisc dar luach EUR 17 437 san iomlán le cuideachta bheag Ghearmánach, a d’iompaigh chugam tar éis dó seacht meabhrúchán a sheoladh chuig an institiúid. Mhínigh an Coimisiún gur athruithe teicniúla ar nósanna imeachta buiséadacha ba chúis leis an moill agus thug sé athdhearbhú gur chiallaigh bunú aonaid airgeadais go ndéileálfaí go héifeachtach feasta le hábhair amhail na hábhair sin. Tar éis dom a chur in iúl go bhfuil cuideachtaí beaga agus meánmhéide an-leochaileach i leith éifeachtaí moilleanna ar íocaíocht, chomhaontaigh an Coimisiún ús a íoc freisin.

I measc na réiteach cairdiúil a baineadh amach le linn 2004 bhí cás inar chuir an Coimisiún liosta doiciméad ar fáil do ghrúpa taighde agus feachtais Eorpach a bhain le caibidlíocht na hEagraíochta Domhanda Trádála (EDT) maidir le hinfheistíocht. Dá bhrí sin, fuair an gearánach, a raibh a iarraidh ar dhoiciméid sách ginearálta, an fhaisnéis ba ghá chun iarraidh níos beaichte a dhéanamh.

Nuair nach féidir teacht ar réiteach cairdiúil, dúnaim an cás le ráiteas criticiúil, nó déanaim dréachtmholadh.

Rinneadh 36 ráiteas criticiúil i rith na bliana. Mar shampla:

Cháin mé mainneachtain na Parlaiminte bearta leordhóthanacha a dhéanamh chun comhlíonadh éifeachtach a cuid rialacha maidir le caitheamh tobac ar a háitreabh a chur chun cinn. I mo chinneadh, chuir mé in iúl, i bhfianaise na n-éifeachtaí díobhálacha sláinte a d’fhéadfadh a bheith ag nochtadh do dheatach, gur cheart don Pharlaimint aird ar leith a thabhairt ar an tsaincheist sin toisc gur tharraing sí aird freisin ar shaincheisteanna a d’fhéadfadh a bheith ann maidir le dliteanas dlíthiúil.

Rinneadh seacht gcinn déag de dhréachtmholtaí i rith 2004. Dúnadh seacht gcás nuair a ghlac an institiúid le dréachtmholadh. Mar thoradh ar chás amháin, cuireadh tuarascáil speisialta faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa.

Sampla de dhréachtmholadh ar glacadh leis in 2004 ba ea cás inar dheonaigh an Coimisiún cúiteamh EUR 21 000, ar bhonn ex gratia amháin, do chuideachta bheag de chuid na Ríochta Aontaithe tar éis dom a fháil amach nár thug sé dóthain ama don chuideachta togra a ullmhú faoi chuimsiú conradh taighde agus forbartha. Mar thoradh air sin, measadh go raibh an togra neamh-incháilithe mar gheall ar earráid a bhí ann. Chuir an Coimisiún i bhfios go láidir go raibh sé imníoch gan dochar a dhéanamh d’fhiontair bheaga agus mheánmhéide agus d’admhaigh sé go raibh sé deacair don ghearánach an conradh a fhorghníomhú i gceart mar gheall ar imthosca eisceachtúla.

Má mhainníonn institiúid nó comhlacht Comhphobail freagra sásúil a thabhairt ar dhréachtmholadh, féadfaidh mé tuarascáil speisialta a chur faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa. Is é seo arm deiridh an Ombudsman agus is é an chéim shubstainteach dheireanach is féidir liom a ghlacadh chun déileáil le cás, ós rud é gur ábhair do bhreithiúnas polaitiúil na Parlaiminte iad glacadh rúin agus feidhmiú chumhachtaí na Parlaiminte.

Tíolacadh an t-aon tuarascáil speisialta amháin in 2004 nuair a theip ar an gCoimisiún míniú comhleanúnach diongbháilte a thabhairt ar na difríochtaí i ngrádú na bpreasoifigeach ina thoscaireachtaí i dtríú tíortha agus nuair a dhiúltaigh sé do dhréachtmholadh chun athmhachnamh a dhéanamh ar a rialacha maidir le haicmiú na bpost sin. Líomhain náisiúnach Pacastánach, a d'oibrigh mar Oifigeach Preasa agus Faisnéise ag toscaireacht an Choimisiúin in Islamabad, go ndearnadh idirdhealú air ar bhonn a náisiúntachta trí bheith aicmithe i ngrád níos ísle.

Dúnadh dhá fhiosrúchán féintionscnaimh a thug aghaidh ar shaincheisteanna fadhbanna sistéamacha le torthaí dearfacha i rith na bliana.

Rinne an Coimisiún beart chun feabhas a chur ar riarachán na Scoileanna Eorpacha, agus é ag iarraidh na laigí oibríochtúla is tromchúisí a shainaithint agus dul i ngleic leo. D'fháiltigh mé roimh a freagra ar m'fhiosrúchán ar dhea-riarachán sna Scoileanna agus, go háirithe, a thiomantas do chomhoibriú le tuismitheoirí. Spreag mé é freisin chun iarracht a dhéanamh a chinntiú go n-aithníonn na Scoileanna féin, mar chuid dá bpríomh-mhisean, an gá atá le tuismitheoirí a chumhachtú agus a n-iontaobhas a bhuachan. Osclaíodh an fiosrúchán seo tar éis sraith gearán a léirigh frustrachas agus díchumhachtú ar thaobh na dtuismitheoirí ar fhreastail a gcuid leanaí ar na Scoileanna.

Chomhaontaigh an Coimisiún nós imeachta inmheánach um ghearáin a thabhairt isteach do shaineolaithe náisiúnta ar iasacht atá ag obair go sealadach d’Institiúidí Eorpacha. Tar éis dom a thabhairt chun suntais nár thug an Coimisiún amchlár cinnte le haghaidh gníomhaíochta, chuir an Coimisiún in iúl go bhféadfaí an nós imeachta gearán a ghlacadh faoi mhí an Mhárta 2005. Cuireadh tús leis an bhfiosrúchán tar éis dom a bheith curtha ar an eolas go bhféadfadh sé nach mbeadh rochtain ag na saineolaithe sin ar nós imeachta inmheánach gearán.

Ba mhaith liom anois míniú a thabhairt ar a bhfuil á bhaint amach maidir leis na cuspóirí a leag mé amach i mo chur i láthair duit mar iarrthóir i mí na Samhna 2004 agus arís go gairid tar éis dom a bheith atofa i mí Eanáir na bliana seo.

Ó chuaigh mé i mbun mo chuid dualgas, tá forbairt agus athstruchtúrú déanta agam ar an Oifig chun freastal ar shaoránaigh 25 Bhallstát i 21 theanga an Chonartha, chomh maith le faisnéis a chur ar fáil ina dteanga féin do shaoránaigh na dtíortha is iarrthóirí.

Táim buíoch, ar ndóigh, as tacaíocht na Parlaiminte, ina ról mar údarás buiséadach, as freagra dearfach a thabhairt ar m’iarrataí buiséadacha ar na hacmhainní daonna breise is gá chun seirbhís ardcháilíochta a sholáthar ar bhonn leanúnach faoi chuimsiú an chlársceidealaithe ilbhliantúil.

A Uachtaráin, a chomhaltaí onóracha, d’oibrigh mé go dlúth le hombudsmain ar fud na hEorpa chun cáilíocht an riaracháin phoiblí a fheabhsú.

Chuir mé saoránaigh ar an eolas faoi obair an Ombudsman Eorpaigh trí chuairt a thabhairt ar gach ceann de na 25 Bhallstát agus trí chruinnithe agus preasagallaimh a reáchtáil le mo chontrapháirtithe náisiúnta. Thug mé cuairt freisin ar dhá cheann de na tíortha is iarrthóirí. Ar an iomlán, le linn mo thurais faisnéise agus mo chuairteanna eile in 2004, thug mé os cionn tríocha léacht agus cur i láthair poiblí agus thionóil mé os cionn céad caoga cruinniú le hombudsmain, le hoifigigh phoiblí agus le hidirghabhálaithe eile.

Leanfaidh mé de bheith ag obair chun feabhas a chur ar cháilíocht na faisnéise do shaoránaigh agus do ghearánaigh ionchasacha faoina gcearta faoi dhlí an Aontais agus chun a chinntiú go gcuirfidh riaracháin phoiblí ar an leibhéal Eorpach, náisiúnta, réigiúnach agus áitiúil na cearta sin san áireamh go hiomlán ina gcuid oibre laethúla.

Ós rud é gur faoi na húdaráis riaracháin sna Ballstáit den chuid is mó atá sé dlí an Aontais a chur chun feidhme, leanfaidh mé de chomhar a fhorbairt le mo chontrapháirtithe ar an leibhéal náisiúnta agus réigiúnach trí scrúdú a dhéanamh, mar shampla, ar an bhféidearthacht go ndéanfaí fiosrúcháin chomhpháirteacha, trí bhealaí coiteanna a chruthú chun faisnéis agus comhairle a sholáthar agus trí bhealaí nua a fhorbairt chun faisnéis agus dea-chleachtas a chomhroinnt.

Bealach amháin den sórt sin is ea líonra Eorpach na n-ombudsman atá comhdhéanta de bheagnach 90 oifig i 29 dtír, agus a chomhoibríonn ar bhonn laethúil maidir le láimhseáil cásanna, agus ar bhonn leanúnach maidir le taithí agus dea-chleachtas a roinnt trí sheimineáir agus cruinnithe, nuachtlitir rialta, fóram plé leictreonach agus seirbhís nuachta leictreonach laethúil.

Sa chomhthéacs sin, tá ríméad orm go nglacfaidh an Coiste um Achainíocha páirt feasta i líonra an Ombudsman Eorpaigh mar lánchomhalta, agus tá súil agam go ndéanfar ionadaíocht ar an gCoiste ag an gcéad chruinniú eile d’ombudsmain náisiúnta sa Háig i mí Mheán Fómhair.

Bhain moladh eile a rinne mé le linn m’fheachtais atoghcháin le hiniúchadh a dhéanamh ar a indéanta a bheadh sé uimhir theileafóin aonair a chruthú ar fud an Aontais do dhaoine ar mian leo teagmháil a dhéanamh le líonra an ombudsman. Bhí roinnt cruinnithe agus pléití torthúla ag m'oifig cheana féin ar an ábhar seo d'fhonn a chinneadh conas is fearr líonra na n-ombudsman a dhéanamh níos inrochtana do shaoránaigh ar fud na hEorpa.

Déanfaidh mé mo dhícheall a chinntiú go nglacfaidh institiúidí agus comhlachtaí an Aontais cur chuige atá dírithe ar an saoránach ina ngníomhaíochtaí uile, trí gach deis a lorg chun réitigh chairdiúla ar ghearáin a bhaint amach agus trí níos mó fiosrúchán a sheoladh ar mo thionscnamh féin chun fadhbanna a shainaithint agus dea-chleachtas a spreagadh. Chun an sprioc sin a chur chun cinn maidir leis an gCoimisiún, arb ionann é agus beagán faoi bhun 70 faoin gcéad d'fhiosrúcháin gach bliain, beidh mé ag bualadh le Coláiste na gCoimisinéirí an 25ú lá den mhí seo.

Agus é á chur san áireamh go ndéanfaidh an Bunreacht don Eoraip, má dhaingnítear é, an Chairt um Chearta Bunúsacha ceangailteach ó thaobh dlí de, ba mhaith liom a fhiosrú leis an bParlaimint conas a áirithiú gur féidir gearáin na saoránach faoi sháruithe ar chearta bunúsacha, mar a shainmhínítear sa Chairt seo iad, a fhiosrú chomh tapa agus chomh héifeachtach agus is féidir agus iad a thabhairt os comhair na Cúirte Breithiúnais ar deireadh, mura féidir saincheist thábhachtach prionsabail a réiteach ar bhealach ar bith eile.

Tá sé ar intinn agam freisin athchuairt a thabhairt ar cheist Reacht an Ombudsman. Is é an chéad chuspóir atá agam a chinntiú gur féidir le saoránaigh lánmhuinín a bheith acu as cumhacht an Ombudsman teacht ar an bhfírinne, agus finnéithe á n-éisteacht acu agus doiciméid á n-iniúchadh acu.

Ba mhaith liom a fhiosrú freisin, i gcomhar leis an bParlaimint, conas is féidir a áirithiú gur féidir gearáin ó shaoránaigh faoi sháruithe ar na cearta bunúsacha a shainítear sa Chairt a fhiosrú chomh tapa agus chomh héifeachtach agus is féidir agus iad a thabhairt os comhair na Cúirte Breithiúnais, mura féidir saincheist thábhachtach prionsabail a réiteach ar bhealach ar bith eile. Ar ndóigh, tá cearta iomlána ag an bParlaimint cheana féin mar institiúid chun cásanna a thionscnamh os comhair na Cúirte.

Sa chomhthéacs sin, d’fhéadfadh sé a bheith úsáideach go mbeadh an chumhacht ag an Ombudsman idirghabháil a dhéanamh i gcásanna den sórt sin; cumhacht, tugaim faoi deara, atá tugtha cheana féin don Mhaoirseoir Eorpach ar Chosaint Sonraí.

Bhí réamhchruinniú dearfach agam cheana féin leis an Uachtarán Borrell maidir le hathchóiriú an Reachta agus tá súil agam go mbeadh an Coiste um Achainíocha sásta tacú leis an tionscnamh seo.

Leanfaidh mé freisin de bheith ag tathant ar an gCoimisiún Eorpach tionscnamh a ghlacadh chun deireadh a chur leis an staid mhearbhallach atá ann faoi láthair, ina gcuireann institiúidí agus comhlachtaí éagsúla cóid éagsúla dea-riaracháin i bhfeidhm. An 6 Meán Fómhair 2001, d’fhormheas an Pharlaimint cheana féin an Cód Eorpach um Dhea-Iompraíocht Riaracháin. Sa téacs seo tá na rialacha agus na prionsabail ar cheart feidhm a bheith acu maidir le hinstitiúidí agus comhlachtaí uile an Aontais.

Tá aitheantas agus formheas forleathan faighte ag an gCód go hidirnáisiúnta, sna Ballstáit agus sna stáit is iarrthóirí, i gComhairle na hEorpa agus in áiteanna eile ar domhan. Táimid tar éis é a aistriú go teangacha oifigiúla uile an AE chomh maith le teangacha na dtíortha is iarrthóirí agus beidh sé á athfhoilsiú in eagrán nua go luath. Is scéal ratha Eorpach é ar féidir leis an bParlaimint agus leis an Ombudsman araon a bheith bródúil as.

Ar an iomlán, bhí 2004 ina bliain d'aistriú rathúil d'institiúid an Ombudsman Eorpaigh, chomh maith le bliain nuair a tháinig sé faoi na brúnna is mó ina stair ghearr.

Mar is eol duit, an fómhar seo beidh institiúid an Ombudsman Eorpaigh ag ceiliúradh a Deich mBliana Comórtha. Ba mhaith liom a chur in iúl don Choiste go bhfuil roinnt imeachtaí comórtha á bpleanáil againn, lena n-áirítear imleabhar a fhoilsiú ina rianófar stair na hinstitiúide, agus seimineáir in Strasbourg agus sa Bhruiséil araon. Ar ndóigh, coinneofar an Coiste ar an eolas faoi na himeachtaí sin.

A Uachtaráin, ba mhaith liom mo bhuíochas a chur in iúl as an tacaíocht agus an treoir a thug tú féin agus do Choiste, atá ríthábhachtach chun go n-éireoidh le hinstitiúid an Ombudsman Eorpaigh.

Ar deireadh, is mithid dom buíochas a ghabháil libh as bhur n-aird inniu, agus guím gach rath ar Chomhaltaí uile an Choiste sa phlé a dhéanfaidh sibh amach anseo.