Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι,
θα ήθελα καταρχάς να ευχαριστήσω τον διαμεσολαβητή του Faso, στρατηγό Tiémoko Marc Garango, και τον πρόεδρο της Ένωσης Διαμεσολαβητών και Διαμεσολαβητών της Γαλλοφωνίας, κ. Daniel Jacoby, που με προσκάλεσαν σε αυτό το συνέδριο. Με μεγάλη μου χαρά δέχτηκα αυτή την πρόσκληση και είναι επίσης μεγάλη μου τιμή να μπορώ να απευθυνθώ σε εσάς με την ευκαιρία αυτή.
Σήμερα είμαι στην ευχάριστη θέση να σας παρουσιάσω τον Κώδικα Ορθής Διοικητικής Συμπεριφοράς που πρότεινα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Ιούλιο του τρέχοντος έτους και σε όλα τα άλλα κοινοτικά θεσμικά όργανα και οργανισμούς τον Σεπτέμβριο.
Αυτός ο κώδικας, ο οποίος βασίζεται στην εμπειρία μου από πολλές περιπτώσεις κακοδιοίκησης (5.000 καταγγελίες που έλαβα) καθ’ όλη τη διάρκεια της πρώτης θητείας μου, η οποία λήγει σύντομα, θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί για να διασφαλιστεί η καλύτερη μεταχείριση των ευρωπαίων πολιτών κατά τη διάρκεια της δεύτερης θητείας μου και για το μέλλον γενικότερα.
Ελπίζω να έχετε λάβει όλοι αντίγραφο του Κώδικα Ορθής Διοικητικής Συμπεριφοράς που συνέταξαν οι υπηρεσίες μου. Περιλαμβάνει κανόνες που καλύπτουν όλες τις πτυχές των σχέσεων μεταξύ των υπαλλήλων της ΕΕ και των πολιτών. Εάν παρακολουθήσατε λίγο τις εξελίξεις στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή τους τελευταίους 12 μήνες, θα έχετε ακούσει πολλές προτάσεις για τη βελτίωση της λειτουργίας των θεσμικών οργάνων της ΕΕ. Μπορεί να έχετε διαβάσει άλλους κώδικες ή να γνωρίζετε παρόμοιες προτάσεις. Λαμβανομένης υπόψη της κρίσης που έπληξε την Επιτροπή, είναι γενικά ευπρόσδεκτες. Τι κάνει την πρότασή μου διαφορετική;
Η πρώτη σημαντική διαφορά μεταξύ αυτής της πρότασης και των άλλων είναι ότι αφορά μόνο τη συμπεριφορά των υπαλλήλων της ΕΕ στις σχέσεις τους με τους πολίτες. Αυτό το ζήτημα είναι πολύ σημαντικό για να παραμεριστεί. Ο κώδικας καθορίζει συγκεκριμένες υποχρεώσεις ώστε οι δημόσιοι υπάλληλοι και οι πολίτες να γνωρίζουν τι δικαιούνται να αναμένουν οι πολίτες. Πρόκειται για κώδικα ορθής πρακτικής, ο οποίος περιλαμβάνει κανόνες που διέπουν τη δικαιοσύνη, την αντικειμενικότητα και την αμεροληψία. Περιέχει, για παράδειγμα, την υποχρέωση να ανταποκρίνονται στους πολίτες στη γλώσσα τους και με επιμέλεια ή να αιτιολογούν τις αποφάσεις τους. Προβλέπει επίσης τη δυνατότητα των πολιτών να γνωστοποιούν τις απόψεις τους πριν από τη λήψη ατομικής απόφασης, η οποία πρέπει επίσης να τους κοινοποιείται και να αναφέρει τα διαθέσιμα ένδικα μέσα.
Δεύτερον, σε αντίθεση με τις παρελάσεις έκτακτης ανάγκης σε καταστάσεις κρίσης, ο κώδικας αυτός είναι το αποτέλεσμα προσεκτικής σκέψης. Οι υποχρεώσεις που ορίζονται στον κώδικα είναι προϊόν τετραετούς εμπειρίας ως Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, πολλές από τις καταγγελίες που ελήφθησαν δεν θα είχαν προκύψει εάν υπήρχε αυτός ο κώδικας. Ο κώδικας αυτός θα μπορούσε, κατά κάποιον τρόπο, να συγκριθεί με εμβόλιο που προορίζεται για την πρόληψη ασθένειας.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα πρέπει να εγκρίνει τον εν λόγω κώδικα ως δεσμευτική απόφαση. Στη συνέχεια, θα πρέπει να δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και να διαδοθεί έτσι ώστε όλοι οι πολίτες να γνωρίζουν τα δικαιώματά τους.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία είναι η διοίκηση με τις περισσότερες επαφές με τους πολίτες, έχει προθεσμία έως τις 30 Νοεμβρίου 1999 για να εγκρίνει έναν τέτοιο κώδικα. Στις άτυπες επαφές που είχαν οι υπηρεσίες μου, η Επιτροπή ανέφερε ήδη ότι θα εγκρίνει έναν κώδικα ορθής διοικητικής συμπεριφοράς ο οποίος θα είναι όσο το δυνατόν πιο κοντά στην πρότασή μου.
Εάν στο εγγύς μέλλον η νέα Επιτροπή εγκρίνει αυτόν τον κώδικα, θα αποδείξει ότι λαμβάνει σοβαρά υπόψη τη βελτίωση των σχέσεών της με τους πολίτες και θα μεταμορφώσει τις σχέσεις των πολιτών με τη διοίκηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Από την άλλη πλευρά, εάν η Επιτροπή του κυρίου Prodi δεν δώσει στο θέμα αυτό τη σημασία που του αξίζει, θα αποδείξει στους ευρωπαίους πολίτες ότι τίποτα δεν έχει αλλάξει πραγματικά.
Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας. Είμαι στη διάθεσή σας για να απαντήσω σε τυχόν ερωτήσεις σας. Ο συνάδελφός μου κ. Verheecke θα σας εξηγήσει τώρα λίγο πιο λεπτομερώς τη γένεση αυτού του κώδικα.