# Propozycja Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich dotycząca rozwiązania w sprawie 652/2020/MIG dotyczącej odmowy przez Komisję Europejską publicznego dostępu do korespondencji z rządem Zjednoczonego Królestwa w sprawie mianowania kandydata na komisarza
- Autor: Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich
- Data : 2020-06-10T00:00+02:00[Europe/Paris]
- [URL](https://www.ombudsman.europa.eu/pl/solution/pl/132891)
---
Sporządzono zgodnie z art. 3 ust. 5 Statutu Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich^[\[1\]](/#_ftn1){#_ftnref1}^

Kontekst skargi
---------------

**1.** W lipcu 2019 r., po wyborach europejskich, Komisja Europejska zwróciła się do rządów państw członkowskich UE, w tym Zjednoczonego Królestwa, o zaproponowanie kandydatów na stanowisko komisarza UE^[\[2\].](/#_ftn2){#_ftnref2}^

**2.**Ponieważ Zjednoczone Królestwo nie zgłosiło kandydata, w dniach 6 i 12 listopada 2019 r. Komisja wysłała do Zjednoczonego Królestwa dwa kolejne pisma, w których powtórzyła wniosek i przypomniała o wynikających z Traktatu UE obowiązkach Zjednoczonego Królestwa w zakresie przedstawienia kandydata.

**3.** W piśmie z dnia 13 listopada 2019 r. Zjednoczone Królestwo poinformowało o odmowie zgłoszenia kandydata. Władze Zjednoczonego Królestwa uznały, że nie są w stanie zaproponować kandydata na stanowisko komisarza UE, biorąc pod uwagę, że zwołano wybory powszechne^[\[3\].](/#_ftn3){#_ftnref3}^

**4.** W dniu 14 listopada 2019 r. Komisja wszczęła postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego przeciwko Zjednoczonemu Królestwu w związku z naruszeniem zobowiązań wynikających z Traktatu UE, nie proponując kandydata na stanowisko komisarza UE, i formalnie powiadomiła Zjednoczone Królestwo o swoim działaniu^[\[4\].](/#_ftn4){#_ftnref4}^Zjednoczone Królestwo miało możliwość przedstawienia uwag do dnia 22 listopada 2019 r., ale nie odpowiedziało.

**5. W** dniach 17 i 26 listopada 2019 r. skarżący zwrócił się o publiczny dostęp[^\[5\]^](/#_ftn5){#_ftnref5} do korespondencji wymienianej między Komisją a Zjednoczonym Królestwem.

**6.**W dniu 10 grudnia 2019 r. Komisja odmówiła skarżącemu dostępu na tej podstawie, że ujawnienie informacji podważyłoby toczące się postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego przeciwko Zjednoczonemu Królestwu.

**7.**W dniu 11 grudnia 2019 r. skarżący zwrócił się do Komisji o dokonanie przeglądu swojej decyzji (złożył tzw. „wniosek potwierdzający").

**8.**W dniu 4 lutego 2020 r. Komisja potwierdziła swoją pierwotną decyzję o odmowie dostępu do wszystkich czterech pism.

**9.**W dniu 13 kwietnia 2020 r. skarżący, niezadowolony z odmowy publicznego dostępu ze strony Komisji, zwrócił się do Rzecznika Praw Obywatelskich.

W przedmiocie dochodzenia
-------------------------

**10.**Rzecznik wszczęła dochodzenie w sprawie stanowiska skarżącego, zgodnie z którym Komisja nie miała podstaw do odmowy publicznego dostępu do czterech pism, które wymieniła z władzami Zjednoczonego Królestwa w listopadzie 2019 r. Zwróciła się do Komisji o przedstawienie dalszych uwag dotyczących skargi (oprócz uwag już przekazanych skarżącemu), ale nie otrzymała żadnych uwag. W toku dochodzenia zespół dochodzeniowy Rzecznika zbadał dokumenty będące przedmiotem wniosku skarżącego o publiczny dostęp.

### Przedstawione argumenty

**11.**Komisja stwierdziła, że sporne pisma dotyczyły toczącego się postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego przeciwko Zjednoczonemu Królestwu. Ujawnienie dokumentów miałoby negatywny wpływ na dialog ze Zjednoczonym Królestwem w tym kontekście, który wymaga klimatu zaufania, i zmieniłoby ściśle dwustronny charakter postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego.

**12.** W decyzji potwierdzającej Komisja powtórzyła, że postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego przeciwko Zjednoczonemu Królestwu jest nadal w toku i że nie podjęła jeszcze decyzji w sprawie działań następczych. Komisja uznała zatem, że zastosowanie ma ogólne domniemanie nieujawniania i że ujawnienie pism *„pozbawiłoby zasadniczo władze \[Zjednoczonego Królestwa\] ich uzasadnionych oczekiwań co do lojalnej współpracy ze strony \[Komisji\]",*co obejmuje gwarancję poufności.

**13.**Skarżący uznał, że istnieje interes publiczny w tym, aby wiedzieć, w jaki sposób Zjednoczone Królestwo odpowiedziało na wniosek Komisji o zaproponowanie kandydata na komisarza UE. Stwierdził również, że ubiega się o dostęp do przedmiotowych pism w celu ewentualnej kontroli sądowej w Zjednoczonym Królestwie.

**14.**Komisja argumentowała, że skarżący przedstawił bardzo ogólne uwagi, które nie wykazały nadrzędnego interesu publicznego przemawiającego za ujawnieniem, oraz że nie można uwzględnić interesów osobistych. Stwierdził on, że interesowi publicznemu w tej sprawie lepiej służy nieujawnianie żądanych pism, co zapewnia spokojne zakończenie dochodzenia w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego.

**15.**W swojej skardze do Rzecznika Praw Obywatelskich skarżący stwierdził, że rozumie, iż UE nie wszczęła postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego. Biorąc pod uwagę, że w międzyczasie Zjednoczone Królestwo wystąpiło z UE, kwestia mianowania komisarza również nie ma już praktycznego znaczenia. Skarżący zakwestionował zatem, czy ujawnienie pism rzeczywiście zaszkodziłoby dialogowi między Komisją a Zjednoczonym Królestwem dotyczącemu postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego.

### Ocena Rzecznika Praw Obywatelskich

**16.** Co do zasady, gdy instytucje UE otrzymują wniosek o publiczny dostęp do dokumentów, muszą ocenić, na podstawie poszczególnych dokumentów, czy żądane dokumenty mogą zostać (w całości lub w części) udostępnione. Ocena ta musi być konkretna i indywidualna, odnosząca się do treści każdego dokumentu[^\[6\].^](/#_ftn6){#_ftnref6}

**17.**W tym przypadku Komisja powołała się na „ogólne domniemanie", że publiczny dostęp do żądanych pism -- jako zestawu dokumentów -- naruszyłby cel jej dochodzeń w sprawie domniemanego naruszenia prawa UE przez Zjednoczone Królestwo. W związku z tym Komisja stwierdziła, że nie można udzielić dostępu do pism.

**18.** Rzecznik zauważa, że sądy UE rzeczywiście ustaliły, że ogólne domniemanie nieujawniania może mieć zastosowanie do dokumentów dotyczących dochodzeń w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego. Celem tego zwolnienia jest ochrona *celu* postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, czyli skłonienie danego państwa członkowskiego do przestrzegania prawa Unii, a tym samym położenie kresu naruszeniu^[\[7\].](/#_ftn7){#_ftnref7}^ To ogólne domniemanie może zostać obalone na przykład wtedy, gdy można wykazać, że dany dokument nie jest objęty ogólnym domniemaniem lub gdy za ujawnieniem dokumentu przemawia nadrzędny interes publiczny^[\[8\].](/#_ftn8){#_ftnref8}^

**19.** Z krótkiego terminu, w którym Komisja przekazała Zjednoczonemu Królestwu swoje stanowisko przy wszczęciu postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego i który uzasadniła faktem, że *„następna Komisja musi jak najszybciej rozpocząć urzędowanie",* jasno wynika, że celem tego dochodzenia było skłonienie Zjednoczonego Królestwa do pilnego wyznaczenia kandydata na komisarza.

**20.**Rzecznik zauważa, że Zjednoczone Królestwo nie odpowiedziało na wezwanie Komisji do przedstawienia uwag ani nie wyznaczyło kandydata. W związku z tym nowa Komisja objęła urząd pomimo braku brytyjskiego kandydata na komisarza UE w grudniu 2019 r.

**21.**Zjednoczone Królestwo wystąpiło z Unii Europejskiej 31 stycznia 2020 r. Od tego dnia nie była już uprawniona do mianowania komisarza.

**22.**Decyzja potwierdzająca została wydana w dniu 4 lutego 2020 r.

**23.** W świetle tego harmonogramu Rzecznik Praw Obywatelskich uważa, że ogólne domniemanie, zgodnie z którym ujawnienie któregokolwiek z czterech żądanych pism zagroziłoby celowi dochodzenia w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, zostaje obalone. Cel tego dochodzenia nie mógł już zostać osiągnięty do czasu wydania przez Komisję ostatecznej decyzji w sprawie wniosków skarżącego o publiczny dostęp. Do tego czasu wymóg, aby Wielka Brytania nominowała kandydata na komisarza UE, nie miał już zastosowania. Wynika z tego, że cel postępowania *w* sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego nie mógł zostać wówczas naruszony.

**24.**Rzecznik Praw Obywatelskich jest również zdania, że ujawnienie wymiany korespondencji, do której skarżący zwraca się o dostęp, leży w interesie publicznym, biorąc pod uwagę przedmiot i utrzymujący się interes publiczny w procesie wystąpienia i jego konsekwencje.

**25.**Rzecznik proponuje zatem, aby Komisja udzieliła jak najszerszego publicznego dostępu do czterech przedmiotowych pism. Rzecznik uważa, że pisma mogłyby zostać zwolnione w całości bez ryzyka szkody, której wyjątek ma zapobiec.

Propozycja rozwiązania
----------------------

**Na podstawie powyższych ustaleń Rzecznik proponuje, aby Komisja wydała cztery przedmiotowe pisma z uwzględnieniem zmienionych okoliczności.**

Emily O'Reilly

Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich,


<br />


<br />


Strasburg, 10/06/2020

[\[1\]](/#_ftnref1){#_ftn1} Decyzja Parlamentu Europejskiego z dnia 9 marca 1994 r. w sprawie przepisów i ogólnych warunków regulujących wykonywanie funkcji Rzecznika Praw Obywatelskich (94/262/EWWiS, WE, Euratom), Dz.U. L 113, s. 15.

[\[2\]](/#_ftnref2){#_ftn2} Pismo nowo wybranej przewodniczącej Komisji Ursuli von der Leyen do premiera Zjednoczonego Królestwa z dnia 19 lipca 2019 r. zostało udostępnione skarżącemu wraz z utajnieniem danych osobowych dopiero po złożeniu wniosku o publiczny dostęp (GestDem 2019/5274).

[\[3\]](/#_ftnref3){#_ftn3} Zob. komunikat prasowy Komisji z dnia 14 listopada 2019 r., dostępny pod adresem: <https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/EN/IP_19_6286>.

[\[4\]](/#_ftnref4){#_ftn4} Tamże.

[\[5\]](/#_ftnref5){#_ftn5} Zgodnie z rozporządzeniem 1049/2001 w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji: [https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:32001R1049\&from=EN](https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:32001R1049&from=EN).

[\[6\]](/#_ftnref6){#_ftn6} Wyrok Sądu Pierwszej Instancji z dnia 13 kwietnia 2005 r., *Verein für Konsumenteninformation przeciwko Komisji,* T-2/03, pkt 69 i nast., dostępny pod adresem: [http://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=\&docid=60314\&pageIndex=0\&doclang=EN\&mode=lst\&dir=\&occ=first\&part=1\&cid=59073](http://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=60314&pageIndex=0&doclang=EN&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=59073).

[\[7\]](/#_ftnref7){#_ftn7} Wyrok Sądu Pierwszej Instancji z dnia 12 września 2007 r., *API przeciwko Komisji,* sprawa T-36/04, pkt 133, dostępny pod adresem: [http://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=\&docid=62795\&pageIndex=0\&doclang=EN\&mode=lst\&dir=\&occ=first\&part=1\&cid=5192941](http://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=62795&pageIndex=0&doclang=EN&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=5192941).

[\[8\]](/#_ftnref8){#_ftn8} Wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 14 listopada 2013 r., *LPN i Finlandia/Komisja,* sprawy połączone C-514/11 P i C-605/11 P, ECLI:EU:C:2013:738, pkt 66 i 67, dostępny na stronie [http://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=\&docid=144492\&pageIndex=0\&doclang=EN\&mode=lst\&dir=\&occ=first\&part=1\&cid=8657860](http://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=144492&pageIndex=0&doclang=EN&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=8657860).