Chcieliby Państwo wnieść skargę przeciwko instytucji lub organowi UE?

Szukaj dochodzeń

Kryteria filtrowania dokumentów
Sprawa
Rozpiętość czasowa
Słowa kluczowe
Wpisz stare słowa kluczowe (przed 2016 r.)

Wyświetla 1 - 20 z 44 wyników

Decyzja w sprawie sposobu, w jaki agencje UE radzą sobie ze sprawami dotyczącymi efektu „drzwi obrotowych” (dochodzenie strategiczne OI/5/2025/KR)

Środa | 22 kwietnia 2026

Agencje UE odgrywają kluczową rolę, wdrażając polityki UE i zapewniając techniczną, naukową i prawną wiedzę fachową w kluczowych sektorach. Wszelkie przekonanie, że ich urzędnicy publiczni realizują prywatne interesy, które są sprzeczne z ich obowiązkami, może podważyć zaufanie publiczne do ich pracy. Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich konsekwentnie podkreśla ryzyko związane ze zjawiskiem „drzwi obrotowych”, w ramach którego pracownicy przenoszą się na stanowiska zewnętrzne, zwłaszcza w sektorze prywatnym. Nawet niewielka liczba głośnych spraw może wywołać niepokój publiczny i uszczerbek na reputacji, co znalazło odzwierciedlenie w ostatnich dochodzeniach.

Jednocześnie administracja UE musi przyciągnąć wykwalifikowanych specjalistów, aby zająć się priorytetami takimi jak zrównoważony rozwój, cyfryzacja i bezpieczeństwo. Środki takie jak okresy karencji i ograniczenia w zatrudnieniu mogą wpływać na elastyczność kariery, zwłaszcza w dziedzinach takich jak prawo, finanse lub technologia.

W tym kontekście w ramach niniejszego dochodzenia zbadano, z systemowego punktu widzenia, sposób, w jaki agencje UE zajmują się przypadkami efektu „drzwi obrotowych”. Celem było określenie dobrych praktyk i ewentualnych niedociągnięć w stosowanych politykach i praktykach. W tym celu Rzecznik Praw Obywatelskich przeprowadził szczegółowy przegląd polityki wprowadzonej przez 15 agencji UE i skontrolował 54 akta dotyczące indywidualnych spraw rozpatrywanych przez dziewięć agencji UE. Zespół dochodzeniowy Rzecznika Praw Obywatelskich spotkał się z przedstawicielami pięciu agencji UE w celu wyjaśnienia nierozstrzygniętych kwestii.

Prawie wszystkie agencje UE, które przedłożyły Rzecznikowi dokumentację, stwierdziły, że przyjęły podejście Komisji Europejskiej do realizacji zobowiązań prawnych związanych z przechodzeniem pracowników na stanowiska w sektorze prywatnym, zarówno przy wyjeździe, jak i podczas urlopu bezpłatnego. Rzecznik stwierdziła jednak, że niektóre agencje UE mają bardziej szczegółowe i kompleksowe wytyczne dotyczące wdrażania tych zobowiązań prawnych niż inne. Zidentyfikowane przez Rzecznika różnice dotyczą sposobu, w jaki agencje radzą sobie z późnymi lub niekompletnymi powiadomieniami o działaniach po zakończeniu służby, sposobu, w jaki agencje oceniają takie powiadomienia, charakteru nałożonych środków łagodzących, przejrzystości decyzji w sprawie zgłoszonych działań po zakończeniu służby oraz sposobu monitorowania wszelkich wynikających z nich obowiązków, a także sposobu, w jaki agencje szkolą pracowników w zakresie ich obowiązków w zakresie etyki.

Ponadto Rzecznik Praw Obywatelskich stwierdził, że zasady i polityki regulujące działalność osób niebędących pracownikami, tj. członków zarządów agencji lub rad nadzorczych, różnią się znacznie. Większość członków zarządu agencji jest powoływana przez organy krajowe i reprezentuje swoje państwa członkowskie, co oznacza, że nadal podlegają oni krajowym zasadom etyki, które różnią się w poszczególnych państwach członkowskich. Aby zaradzić potencjalnym konfliktom interesów i szkodom dla reputacji wynikającym z efektu „drzwi obrotowych”, tylko kilka organów zarządzających z agencji UE przeanalizowanych w ramach niniejszego dochodzenia przyjęło politykę regulującą działalność (byłych) członków zarządu po zakończeniu kadencji.

Aby pomóc agencjom UE w dalszym wzmacnianiu przepisów dotyczących efektu „drzwi obrotowych”, Rzecznik przedstawiła szereg wytycznych dotyczących dobrych praktyk:

  • Silne ramy uczciwości zaczynają się od zapobiegania: zasadnicze znaczenie ma wyposażenie pracowników i członków zarządu w jasne wytyczne, regularne szkolenia i bieżące inicjatywy uświadamiające, aby zapewnić pełne zrozumienie obowiązków etycznych.
  • Jest to wzmocnione solidnymi standardowymi procedurami operacyjnymi dotyczącymi postępowania w sytuacjach efektu „drzwi obrotowych”, które zapewniają jasne, stopniowe podejście do powiadomień, ocen i zgodności.
  • Należy z góry ustanowić przejrzyste kryteria ograniczania ról po zakończeniu służby lub po jej zakończeniu, tak aby osoby fizyczne były w pełni świadome ograniczeń przed podjęciem pracy.
  • W przypadku sygnalizowania przejścia do sektora prywatnego agencje powinny działać szybko, przeprowadzając dokładne oceny ryzyka, identyfikując potencjalne konflikty interesów i podejmując natychmiastowe działania zapobiegawcze, takie jak cofnięcie praw dostępu lub, w razie potrzeby, przeniesienie obowiązków.
  • Podejmowanie decyzji powinno być sprawiedliwe, przejrzyste i dobrze udokumentowane, umożliwiając osobom fizycznym zgłaszanie uwag na temat proponowanych ograniczeń, przy jednoczesnym zapewnieniu skutecznego zarządzania ryzykiem za pomocą proporcjonalnych środków, takich jak okresy karencji, zakazy lobbingu lub, w razie potrzeby, całkowite zakazy.
  • Uzasadnione decyzje muszą w odpowiednim czasie jasno określać prawa do odwołania.
  • Poza dokładnym podejmowaniem decyzji rozliczalność zależy od zdecydowanego egzekwowania przepisów. Obejmuje to publikowanie streszczeń dozwolonych działań, aktywne monitorowanie zgodności z nałożonymi warunkami oraz przestrzeganie obowiązków w zakresie poufności.
  • W przypadku podejrzenia naruszenia agencje muszą szybko zareagować - ustalając fakty i wszczynając postępowanie dyscyplinarne w poważnych przypadkach - aby utrzymać zaufanie i chronić integralność instytucjonalną.

Rzecznik Praw Obywatelskich stwierdza, że agencje UE mogą wiele nauczyć się od siebie nawzajem. Rzecznik zamierza stosować te wytyczne dotyczące dobrych praktyk w sprawach, na które może zwrócić jej uwagę w przyszłości.

Decyzja w sprawie sposobu, w jaki Agencja UE ds. Współpracy Organów Ścigania (Europol) zajęła się przeniesieniem dwóch byłych pracowników na stanowiska związane ze zwalczaniem niegodziwego traktowania dzieci w celach seksualnych w internecie (sprawa 2091/2023/AML)

Wtorek | 25 lutego 2025

Sprawa dotyczyła sposobu, w jaki Agencja UE ds. Współpracy Organów Ścigania (Europol) zajęła się przeniesieniem dwóch byłych pracowników do Thorn (podmiotu prywatnego opracowującego rozwiązania w zakresie oprogramowania opartego na sztucznej inteligencji w celu wykrywania materiałów przedstawiających niegodziwe traktowanie dzieci w celach seksualnych w internecie), podczas gdy UE rozważała przyjęcie przepisów w tej sprawie. Skarżący wyraził obawy dotyczące potencjalnych konfliktów interesów związanych z tymi działaniami.

Rzecznik stwierdził, że sposób, w jaki Europol poradził sobie z przeniesieniem jednego pracownika do sektora prywatnego, stanowił niewłaściwe administrowanie. W toku dochodzenia Europol zasygnalizował jednak gotowość do zmiany istniejących procesów. Rzecznik przyjął to z zadowoleniem i zwrócił się do Europolu o przedstawienie w ciągu sześciu miesięcy sprawozdania wskazującego, w jaki sposób przegląd odnosi się do niedociągnięć stwierdzonych w tym dochodzeniu.

Decyzja w sprawie sposobu, w jaki Grupa Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI) poradziła sobie z przeniesieniem byłego wiceprezesa na stanowisko dyrektora generalnego „krajowego banku prorozwojowego” (sprawa 611/2022/KR)

Piątek | 19 stycznia 2024

Sprawa dotyczyła przeniesienia byłego wiceprezesa (byłego wiceprezesa) Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI), który był również przewodniczącym Europejskiego Funduszu Inwestycyjnego (EFI), na stanowisko dyrektora generalnego (CEO) „krajowego banku prorozwojowego” we Włoszech, jego państwie członkowskim pochodzenia.

Krajowe banki prorozwojowe działają jako pośrednicy finansowi między grupą EBI a projektami na małą skalę, które korzystają z inwestycji grupy EBI. W związku z tym skarżący był zaniepokojony, że posunięcie byłego wiceprzewodniczącego wiązało się z ryzykiem konfliktu interesów.

Rzecznik zbadał tę kwestię i stwierdził, że na kilka tygodni przed mianowaniem byłego wiceprzewodniczącego na stanowisko dyrektora generalnego krajowego banku prorozwojowego uczestniczył on w zatwierdzaniu umów finansowych zarówno między EBI i EFI, jak i krajowym bankiem prorozwojowym we Włoszech. Miało to miejsce pomimo faktu, że dyrektor EBI ds. zgodności zalecił mu powstrzymanie się od wszelkich kontaktów z krajowym bankiem prorozwojowym na czas trwania procedury mianowania do tego banku. Dyrektor ds. zgodności odniósł się do powiązanej decyzji Komitetu ds. Etyki i Zgodności (ECC) EBI z 2018 r.

W tym kontekście Rzecznik uznał, że sposób, w jaki EBI radził sobie z ryzykiem konfliktu interesów, był niewystarczający i stanowił niewłaściwe administrowanie. Aby rozwiązać ten problem, Rzecznik proponuje, aby EBI wzmocnił rolę ECC w odniesieniu do planowanych działań po zakończeniu mandatu (byłych) członków komitetu zarządzającego EBI, w tym w przypadku gdy działania po zakończeniu mandatu są prowadzone przez podmiot określony jako posiadający zdolność do świadczenia usług publicznych. W szczególności ECC powinna być w stanie nakładać środki w celu ograniczenia wszelkiego zidentyfikowanego ryzyka konfliktu interesów. Rzecznik zaproponował również, aby EBI upublicznił decyzje ECC wkrótce po ich przyjęciu, aby poprawić monitorowanie i egzekwowanie zgodności z warunkami nałożonymi przez ECC na działania byłych członków komitetu zarządzającego po zakończeniu mandatu. Rzecznik jest przekonany, że dzięki tym udoskonaleniom EBI może uniknąć podobnych problemów pojawiających się w przyszłości.

Decyzja w sprawie sposobu zarządzania przez Komisję Europejską efektem „drzwi obrotowych” przez jej pracowników (OI/1/2021/KR)

Piątek | 09 czerwca 2023

Ponieważ UE w coraz większym stopniu powierza się większe uprawnienia w dziedzinach od obronności po opiekę zdrowotną, zasadnicze znaczenie ma zaufanie publiczne do administracji. Wszelkie postrzeganie, że urzędnicy publiczni realizują interesy prywatne, które są sprzeczne z ich pracą publiczną, jest zatem wysoce szkodliwe. Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich od dawna identyfikuje zjawisko efektu „drzwi obrotowych” jako zjawisko, które może zaszkodzić zaufaniu publicznemu, jeśli nie będzie odpowiednio zarządzane. Nawet niewielka liczba ruchów o wysokim profilu może wywołać znaczny niepokój opinii publicznej i zaszkodzić reputacji. W ramach tego strategicznego dochodzenia przeanalizowano 100 dokumentów Komisji Europejskiej dotyczących efektu „drzwi obrotowych”, aby określić obszary wymagające poprawy i ukierunkować resztę administracji UE na przyszłość.

W dochodzeniu Rzecznika stwierdzono rzeczywistą poprawę od czasu, gdy po raz ostatni zbadała tę kwestię, w tym wytyczne dotyczące przeprowadzania bardziej rygorystycznych analiz każdego posunięcia.

Niemniej jednak w niektórych przypadkach Komisja zatwierdziła wnioski byłych pracowników wyższego szczebla o podjęcie działalności, pomimo zastrzeżeń co do tego, czy warunki nałożone na przeprowadzki zmniejszyłyby potencjalne ryzyko (takie jak konflikty interesów i dostęp do wiedzy lub kontaktów w administracji). Rzecznik uważa, że takie działania powinny być dozwolone tylko wtedy, gdy działalność może podlegać ograniczeniom, które odpowiednio ograniczają ryzyko i które można wiarygodnie monitorować i egzekwować.

W przypadku gdy takie ograniczenia i egzekwowanie nie są możliwe, Komisja powinna tymczasowo zakazać byłym pracownikom podejmowania planowanej pracy. Brak takiego działania wiąże się z ryzykiem niedoszacowania skutków korozyjnych w miarę upływu czasu wynikających z tego, że tacy urzędnicy przekazują swoją wiedzę i sieci do powiązanych obszarów w sektorze prywatnym, a także związanego z tym uszczerbku dla reputacji UE.

Przy zatwierdzaniu działania obejmującego środki łagodzące Komisja powinna zbadać pełen zakres dostępnych środków. Na przykład Komisja może uzależnić zatwierdzenie nowego stanowiska od uzyskania przez pracownika zobowiązania ze strony nowego pracodawcy, że ograniczenia nałożone przez Komisję zostaną podane do wiadomości publicznej na stronie internetowej nowego pracodawcy. Komisja powinna co najmniej wymagać od (byłego) pracownika przedstawienia dowodów na to, że nałożone ograniczenia zostały udostępnione nowemu pracodawcy.

Trudności napotkane przez Komisję w monitorowaniu przestrzegania przepisów skłoniły Rzecznik do powtórzenia jej sugestii, aby Komisja w bardziej terminowy sposób upubliczniała informacje na temat wszystkich działań byłych pracowników wyższego szczebla po zakończeniu służby, które ocenia. Poprawiłoby to kontrolę publiczną tych decyzji, co ma zasadnicze znaczenie dla celów monitorowania.

Decyzja w sprawie sposobu, w jaki Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) poradził sobie z przeniesieniem byłego wiceprezesa do przedsiębiorstwa energetycznego, które otrzymało pożyczki EBI (1016/2021/KR)

Czwartek | 19 stycznia 2023

Sprawa dotyczyła decyzji Europejskiego Banku Inwestycyjnego o zatwierdzeniu wniosku złożonego przez byłego wiceprezesa i członka jego komitetu zarządzającego (zwanego dalej „byłym wiceprezesem”) o uzyskanie statusu niewykonawczego członka zarządu hiszpańskiego przedsiębiorstwa energetycznego, które otrzymało pożyczki od EBI.

Skarżący, dwóch posłów do Parlamentu Europejskiego, wyrazili obawy, że takie posunięcie stwarza ryzyko konfliktu interesów. EBI argumentował, że były wiceprzewodniczący nie był zaangażowany w negocjowanie i wdrażanie umów w sprawie finansowania między EBI a przedsiębiorstwem.

Rzecznik Praw Obywatelskich stwierdził, że zatwierdzając to posunięcie, EBI nie zarządzał we właściwy sposób ryzykiem konfliktu interesów, które prawdopodobnie wynikało z wniosku byłego wiceprzewodniczącego. Biorąc jednak pod uwagę, że w międzyczasie EBI wprowadził ulepszenia do odpowiednich zasad etyki w celu rozwiązania tych kwestii, Rzecznik ustalił, że dalsze dochodzenia nie były uzasadnione.

Niemniej jednak Rzecznik przedstawiła sugestie dotyczące ulepszeń w celu wzmocnienia sposobu, w jaki EBI ocenia efekt „drzwi obrotowych” przenoszonych przez członków jego komitetu monitorującego do sektora prywatnego, oraz sposobu, w jaki zapewnia zgodność, w przypadku gdy jego Komitet ds. Etyki i Przestrzegania Przepisów zezwala na przeniesienie, ale stosuje warunki dotyczące osoby fizycznej i jej działalności.