FOR PREVIEWING & TESTING PURPOSES ONLY.
This notification will disappear once the page will be published.
This link is available for less than 30 minutes.
  • ‎‎Zrozumiałe
  • Rozmiar tekstu

Chcieliby Państwo wnieść skargę przeciwko instytucji lub organowi UE?

Obecny język: 
  • Polski
Język źródłowy: 
Dostępne języki: 
Tłumaczenie tej strony zostało wygenerowane za pomocą tłumaczenia maszynowego.
Tłumaczenia maszynowe mogą zawierać błędy potencjalnie zmniejszające zrozumiałość i dokładność; Rzecznik Praw Obywatelskich nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek rozbieżności. Aby uzyskać najbardziej wiarygodne informacje i pewność prawną, należy zapoznać się z następującymi informacjami wersja źródłowa na angielski, do której odnośnik znajduje się powyżej.
Więcej informacji można znaleźć w naszej polityce językowej i tłumaczeniowej.

Zalecenie Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie 212/2016/JN dotyczącej przeprowadzanego przez Komisję Europejską corocznego przeglądu agencji kredytów eksportowych państw członkowskich

Sprawa dotyczyła adekwatności przeprowadzanego przez Komisję Europejską corocznego przeglądu agencji kredytów eksportowych – organów krajowych udzielających wsparcia finansowego przedsiębiorstwom prowadzącym działalność na „ryzykownych” rynkach – w szczególności w odniesieniu do ochrony praw człowieka i środowiska.

Rzecznik Praw Obywatelskich zbadał tę sprawę i stwierdził, że można ulepszyć metodykę i procedury Komisji. Zasugerowała w szczególności, że Komisja powinna nawiązać dialog z państwami członkowskimi i innymi zainteresowanymi stronami w celu udoskonalenia wzoru stosowanego przez państwa członkowskie przy sporządzaniu sprawozdań dotyczących agencji kredytów eksportowych, które są one zobowiązane przedkładać Komisji co roku. Rzecznik zaproponował również, aby Komisja ze swojej strony udoskonaliła treść analizy i oceny rocznych przeglądów agencji kredytów eksportowych, które przedkłada Parlamentowi Europejskiemu.

Komisja odrzuciła wnioski Rzecznika głównie dlatego, że uważa, iż ich wdrożenie wymagałoby zmiany obowiązującego prawodawstwa. Rzecznik Praw Obywatelskich nie zgodziła się ze stanowiskiem Komisji i skierowała do niej zalecenia w taki sam sposób, jak w przypadku jej wcześniejszych wniosków.  Rzecznik uważa, że roczny przegląd Komisji, który przesyła Parlamentowi, powinien być czymś więcej niż kompilacją treści sprawozdań rocznych otrzymywanych od państw członkowskich oraz że powinien zawierać świadomą i szczegółową ocenę wyników agencji kredytów eksportowych, w szczególności w odniesieniu do poszanowania praw człowieka i środowiska.

Sporządzono zgodnie z art. 3 ust. 6 Statutu Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich [1]

Kontekst skargi

1. Skarżący, ECA Watch, jest międzynarodową koalicją organizacji pozarządowych, które monitorują agencje kredytów eksportowych - krajowe organy udzielające wsparcia finansowego przedsiębiorstwom prowadzącym działalność na rynkach (na przykład w krajach rozwijających się) uznawanych za zbyt ryzykowne dla konwencjonalnego finansowania prywatnego poprzez udzielanie gwarancji, pożyczek i ubezpieczeń. Agencje kredytów eksportowych mogą być organami prywatnymi, półprywatnymi lub publicznymi. Większość państw członkowskich UE posiada agencje kredytów eksportowych.

2. Zgodnie z rozporządzeniem 1233/2011 [2] państwa członkowskie UE muszą przedkładać Komisji Europejskiej roczne sprawozdania dotyczące swoich programów kredytów eksportowych. Na podstawie tych sprawozdań z działalności Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu roczny przegląd działalności agencji kredytów eksportowych. Przegląd ten obejmuje ocenę przestrzegania przez agencje kredytów eksportowych celów i obowiązków UE, w tym poszanowania praw człowieka i ochrony środowiska.

3.  Skarżący zakwestionował adekwatność przeprowadzanego przez Komisję Europejską corocznego przeglądu agencji kredytów eksportowych państw członkowskich. W szczególności skarżący uznał, że dokonany przez Komisję przegląd nie był wystarczająco dokładny w odniesieniu do ochrony praw człowieka i środowiska [3].

Niezapewnienie przez Komisję przestrzegania rozporządzenia 1233/2011 przez agencje kredytów eksportowych

Propozycja Rzecznika Praw Obywatelskich dotycząca rozwiązania

4. Rzecznik przeanalizował roczny przegląd Komisji i uznał, że można go poprawić pod kilkoma względami. W związku z tym przedstawiła trzy następujące propozycje:

(i) Komisja powinna podjąć odpowiednią inicjatywę, po konsultacji ze społeczeństwem obywatelskim i Europejską Służbą Działań Zewnętrznych, w celu zmiany wzoru listy kontrolnej w celu udoskonalenia metodyki sprawozdawczości, a w szczególności w celu zapewnienia a) włączenia wyraźnych odniesień do odpowiednich zasad do Traktatów i Karty praw podstawowych oraz b) ustanowienia metodyki sprawozdawczości w kwestiach niefinansowych.

(ii) Po nawiązaniu współpracy z państwami członkowskimi Komisja powinna opracować wytyczne, aby pomóc państwom członkowskim w składaniu Komisji sprawozdań oraz w celu zapewnienia, aby sprawozdania państw członkowskich były jak najbardziej wyczerpujące, a także przedstawiane w sposób ułatwiający Komisji późniejszą analizę i ocenę tych sprawozdań.

(iii) W oparciu o pkt (ii) powyżej Komisja powinna podjąć kroki w celu usprawnienia analizy i oceny, które wykorzystuje przy przygotowywaniu rocznych przeglądów przedkładanych Parlamentowi Europejskiemu, zgodnie z załącznikiem I do rozporządzenia 1233/2011.

5. Proponując rozwiązanie, Rzecznik uwzględnił argumenty i opinie przedstawione przez strony.

6. W odpowiedzi na wnioski Rzecznika Komisja stwierdziła, że nie jest w stanie ich wdrożyć, ponieważ wymagałoby to zmiany rozporządzenia. Zdaniem Komisji pierwszy wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich wyraźnie zakłada istotną zmianę w porównaniu z obecnym brzmieniem załącznika I do rozporządzenia. Jednocześnie obecny proces sprawozdawczy odzwierciedla to, co można racjonalnie osiągnąć bez zmiany rozporządzenia 1233/2011, biorąc pod uwagę ograniczone obowiązki sprawozdawcze w nim zawarte. Komisja stwierdziła, że jest zobowiązana do wdrożenia rozporządzenia w jego obecnym kształcie. Niemniej jednak Komisja wyraziła gotowość do „ułatwienia i promowania odpowiedniego dialogu międzyinstytucjonalnego, jeżeli instytucje europejskie wspólnie wyznaczą sobie ambitniejsze cele”.

7. Komisja dodała, że będzie kontynuować wysiłki na rzecz rozwiązania z państwami członkowskimi kwestii poruszonych przez Parlament Europejski w rezolucji z dnia 2 lipca 2013 r. („rezolucja Parlamentu”)[4], a także przez społeczeństwo obywatelskie, i dołoży wszelkich starań, aby ułatwić osiągnięcie porozumienia w sprawie zmienionej listy kontrolnej, jeżeli grupa robocza Rady ds. kredytów eksportowych zgodzi się postępować zgodnie z tymi wytycznymi.

8. Komisja oznajmiła, że wykorzysta również okresowe przeglądy wspólnego podejścia OECD w celu wyeliminowania wszelkich konkretnych ograniczeń w procedurach należytej staranności w nim zawartych. Ponadto będzie kontynuować wysiłki na rzecz wspierania państw członkowskich w zapewnianiu jak najpełniejszej sprawozdawczości w ramach rozporządzenia 1233/2011, kontynuując jednocześnie dyskusje z ESDZ i społeczeństwem obywatelskim. Ponadto Komisja stwierdziła, że „przy okazji przeglądu rozporządzenia 1233/2011 pozostaje otwarta na zajęcie się tą kwestią w bardziej kompleksowy i konkretny sposób” oraz że jest gotowa kontynuować dialog w tej sprawie.

9. Jeżeli chodzi o wzór listy kontrolnej i opracowanie wspólnych norm dotyczących sprawozdań państw członkowskich [5], Komisja stwierdziła, że wzór listy kontrolnej nie został zaproponowany przez Komisję, ale opracowany w ramach grupy roboczej Rady ds. kredytów eksportowych. Rozporządzenie 1233/2011 nie powierza Komisji zadania opracowania wspólnych standardów sprawozdawczości państw członkowskich. Instytucje zgodziły się, że struktura sprawozdań leży w gestii poszczególnych państw członkowskich. Mogą one korzystać ze wzoru listy kontrolnej, odwoływać się do odpowiedniego sprawozdania rocznego przygotowanego na szczeblu krajowym i zawierającego informacje wymagane na podstawie załącznika I do rozporządzenia 1233/2011 lub łączyć oba te elementy. W każdym rocznym przeglądzie podkreślano różnorodność systemów kredytów eksportowych istniejących obecnie w państwach członkowskich. Opracowanie wspólnych standardów dotyczących formy sprawozdawczości nie zapewniłoby poszanowania tej różnorodności. Nie byłoby ono również zgodne z rozporządzeniem 1233/2011, ponieważ rozporządzenie to pozostawia sposób i metodykę sprawozdawczości poszczególnym państwom członkowskim UE.

10. Jeżeli chodzi o dokonaną przez Komisję ocenę informacji przekazanych przez państwa członkowskie [6], Komisja stwierdziła, że rozporządzenie 1233/2011 wyraźnie zobowiązuje ją do oparcia rocznego przeglądu na informacjach dostarczonych przez państwa członkowskie w ich rocznych sprawozdaniach z działalności. W swojej ocenie Komisja jest zatem ograniczona informacjami przekazanymi przez państwa członkowskie. Nie jest wymagane sprawdzanie takich informacji (zob. pkt 1 zdanie pierwsze załącznika I do rozporządzenia). Wobec braku faktycznych dowodów na to, że prawo UE nie jest przestrzegane w kontekście programu kredytów eksportowych państwa członkowskiego, Komisja nie ma powodu do wszczęcia dochodzenia.

11. W odniesieniu do odniesień do odpowiednich instrumentów OECD zawartych we wzorze listy kontrolnej [7] (w szczególności do zalecenia OECD w sprawie wspólnego podejścia do środowiska i oficjalnie wspieranych kredytów eksportowych oraz zalecenia OECD w sprawie wspólnego podejścia do środowiska i oficjalnie wspieranych kredytów eksportowych oraz środowiskowej i społecznej należytej staranności) Komisja zgodziła się z Rzecznikiem Praw Obywatelskich, że odpowiednie zalecenia OECD nie są prawnie wiążące. Zdaniem Komisji ich status prawny nie był jednak istotny w odniesieniu do ich jakości technicznej i faktycznej jako narzędzi w ramach prac w zakresie należytej staranności. W ramach wspólnego podejścia OECD wyraźnie uznaje się możliwość, że przy przeprowadzaniu przeglądu projektów, jako alternatywa dla polityki Banku Światowego w zakresie zabezpieczeń, standardów wyników IFC lub standardów głównych wielostronnych instytucji finansowych, zwolennicy mogą dokonywać porównań projektów z odpowiednimi aspektami wszelkich innych uznanych na szczeblu międzynarodowym i bardziej rygorystycznych norm, takich jak normy UE. Przepis ten jest częścią wspólnego podejścia OECD od co najmniej 14 lat. Komisja uważa to za dobrą wskazówkę, że stosowanie zaleceń OECD nie oznacza „obniżenia” norm UE, w przypadku gdy normy UE są istotne dla projektu kredytu eksportowego i bardziej rygorystyczne niż inne normy. Wspólne podejście OECD jest regularnie poddawane przeglądowi (od 2003 r. istnieje pięć wersji), co oznacza, że istnieją wystarczające możliwości konstruktywnego usunięcia wszelkich stwierdzonych niedociągnięć.

12. Jeżeli chodzi o kontakty Komisji z ESDZ w sprawie opracowania metodyki sprawozdawczości [8], Komisja stwierdziła, że w momencie wejścia w życie rozporządzenia 1233/2011 utrzymywała nieformalne kontakty na poziomie służb z ESDZ i innymi ekspertami w dziedzinie sprawozdawczości niefinansowej. Wzięła również udział w dyskusji zorganizowanej przez komisję INTA Parlamentu Europejskiego [9]. Komisja stwierdziła, że z tych wymian jasno wynika, iż wkład takich podmiotów zewnętrznych w ten proces nie zastępuje porozumienia między instytucjami bezpośrednio zainteresowanymi rozporządzeniem 1233/2011. Komisja przyjęła do wiadomości rezolucję Parlamentu, w tym zalecenie, by grupa robocza Rady ds. kredytów eksportowych i Komisja skonsultowały się z ESDZ w sprawie opracowania metodyki. Komisja Europejska kilkakrotnie poruszyła kwestię rezolucji Parlamentu z grupą roboczą Rady ds. kredytów eksportowych (posiedzenia grupy roboczej Rady w październiku i grudniu 2013 r.). Kilka państw członkowskich nie było jednak gotowych rozważyć żadnych zmian w pierwotnie uzgodnionych praktykach sprawozdawczych. Sytuacja ta wynikałaby jasno z niektórych dokumentów udostępnionych Rzecznikowi Praw Obywatelskich w toku tego dochodzenia. Ponadto regularnie zasięga się opinii ESDZ w sprawie rocznych przeglądów sporządzanych przez Komisję Europejską na podstawie rozporządzenia 1233/2011.

13. Skarżący pochwalił propozycję Rzecznika dotyczącą rozwiązania i zakwestionował stanowisko Komisji. Skarżący twierdził, że rozporządzenie 1233/2011 zobowiązuje Komisję do przeprowadzenia oceny przestrzegania przez agencje kredytów eksportowych celów i obowiązków UE. W celu przeprowadzenia takiej oceny Komisja jest uprawniona do zwracania się do państw członkowskich o informacje oraz do prowadzenia własnych dochodzeń umożliwiających jej weryfikację otrzymanych informacji. Skarżący stwierdził, że Komisja prowadzi już własne dochodzenia dotyczące celów i obowiązków Unii wynikających z unijnego prawa konkurencji. Zdaniem skarżącego nie ma powodu, dla którego takie dochodzenia nie powinny zostać rozszerzone na inne obszary.

14. Skarżący twierdził ponadto, że fakt, iż Komisja zwraca się do państw członkowskich o pewne informacje, nie koliduje z prerogatywami państw członkowskich dotyczącymi nadzoru nad ich własnymi krajowymi programami eksportowymi. Państwa członkowskie są uprawnione do udzielania odpowiedzi według własnego uznania, w tym do nieudzielania informacji w odpowiedzi na wniosek. Do Komisji należy jednak poszukiwanie informacji niezbędnych do przeprowadzenia wiarygodnej oceny i zbadania otrzymanych odpowiedzi.

15. Skarżący twierdził, że rozporządzenie 1233/2011 zobowiązuje Komisję do przeprowadzenia właściwej oceny w oparciu o zweryfikowane fakty. W przeciwnym razie istnieje realne niebezpieczeństwo, że sprawozdania Komisji będą mylące i podważą cele w zakresie przejrzystości określone w rozporządzeniu nr 1233/2011. Bez własnej oceny Komisja nie będzie w stanie sporządzić rocznego przeglądu dla Parlamentu Europejskiego.

16. Skarżący twierdził ponadto, że nie ma potrzeby wprowadzania zmian do rozporządzenia 1233/2011 w celu przeprowadzenia przez Komisję rzetelnej i szczegółowej oceny. Jej zdaniem Komisja ma znaczną przestrzeń do przedstawiania wniosków i negocjowania w imieniu UE w odpowiedniej grupie OECD i de facto ma status współprzewodniczącego grupy roboczej Rady Europejskiej ds. kredytów eksportowych.

Ocena Rzecznika Praw Obywatelskich po przedstawieniu propozycji rozwiązania

17. Rzecznik zauważa, że Komisja odrzuciła jej propozycję rozwiązania, głównie dlatego, że uważa, iż jej trzy propozycje wykraczają poza to, co jest dopuszczalne dla Komisji na mocy obowiązujących przepisów. Zdaniem Komisji konieczna byłaby zmiana rozporządzenia 1233/2011 w celu wdrożenia propozycji Rzecznika Praw Obywatelskich.

18. Rzecznik nie podziela tego poglądu. Zadaniem Rzecznika Praw Obywatelskich jest wykrywanie i rozwiązywanie problemów związanych z niewłaściwym administrowaniem w działaniach instytucji i organów UE, a Rzecznik Praw Obywatelskich należycie uwzględnia obowiązujące przepisy w swoich wnioskach. Rzecznik uważa, że jej wnioski są zgodne z rozporządzeniem 1233/2011 w jego obecnym brzmieniu. 

19. Art. 3 załącznika I do rozporządzenia 1233/2011 zobowiązuje Komisję do „sporządzania rocznego przeglądu dla Parlamentu Europejskiego na podstawie informacji przekazanych przez państwa członkowskie”. Ten sam przepis stanowi, że roczny przegląd Komisji obejmuje „ocenę zgodności [agencji kredytów eksportowych] z celami i obowiązkami Unii”[10]. Oczywiste jest zatem, że zaangażowanie Komisji wykracza poza podsumowywanie lub zestawianie wkładów państw członkowskich i obejmuje „ocenę” dostarczonych informacji dotyczących przestrzegania przez agencje kredytów eksportowych celów i obowiązków Unii.

20. Zgodnie z prawem do dobrej administracji (art. 41 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej [11]), a także zgodnie z zasadami dobrej administracji, gdy instytucje UE przystępują do oceny, ich oceny muszą być dokładne, obiektywne, niezależne, dokładne i oparte na odpowiednich informacjach. Ma to również zastosowanie w kontekście przeprowadzanych przez Komisję corocznych przeglądów agencji kredytów eksportowych. W przeciwnym razie prawny wymóg przedstawienia oceny (art. 3 załącznika I do rozporządzenia 1233/2011) nie mógłby zostać skutecznie wdrożony i straciłby swój cel.

21. Rzecznik zauważa, że rozporządzenie 1233/2011 nie harmonizuje stosowanej metodyki i nie określa jednolitych standardów sprawozdawczości. Nie określono w nim również żadnych wartości odniesienia na potrzeby oceny przestrzegania przez agencje kredytów eksportowych celów i obowiązków Unii. Nie oznacza to jednak, że rozporządzenie 1233/2011 uniemożliwia Komisji proaktywne podejmowanie odpowiednich kroków mających na celu uzyskanie wszystkich istotnych informacji, których potrzebuje, aby móc dokładnie ocenić zgodność agencji kredytów eksportowych z celami i obowiązkami Unii. Nie uniemożliwia to również podjęcia odpowiednich kroków w celu określenia odpowiednich poziomów odniesienia. W rzeczywistości gromadzenie wszystkich istotnych informacji oraz określanie mających zastosowanie metod, poziomów odniesienia i norm są niezbędnymi warunkami wstępnymi wszelkiej merytorycznej oceny przez Komisję Europejską zgodności agencji kredytów eksportowych z celami i obowiązkami Unii.

22.  Zdaniem Rzecznika, wobec braku przepisów regulujących tę kwestię, konieczne jest oparcie się na zasadach dobrej administracji. Byłoby dobrą administracją, gdyby Komisja starała się uzyskać odpowiednie informacje, na przykład za pomocą wytycznych dla urzędników państw członkowskich odpowiedzialnych za wypełnienie odpowiedniego kwestionariusza. Pomocna może okazać się również zmiana kwestionariusza i włączenie wyraźnych odniesień do odpowiednich przepisów UE. [12] Komisja jest jednak otwarta na zastanowienie się nad najlepszym sposobem usprawnienia procesu gromadzenia i oceny informacji. W tym względzie Rzecznik zwraca uwagę, że jej pierwszy wniosek odnosił się do podjęcia przez Komisję „odpowiedniej inicjatywy”, która pozostawia Komisji wystarczająco dużo miejsca na określenie najodpowiedniejszego sposobu działania. Drugi wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich odnosił się ponadto konkretnie do „współpracy Komisji z państwami członkowskimi”, która może być w rzeczywistości potrzebna do osiągnięcia pożądanego rezultatu.

23. Jeżeli chodzi o zakres oceny Komisji, z art. 3 załącznika I do rozporządzenia 1233/2011 wynika, że Komisja ocenia „zgodność [agencji kredytów eksportowych] z celami i obowiązkami Unii”. Rozporządzenie 1233/2011 nie zawiera żadnej szczegółowej definicji „celów i obowiązków Unii”. Motyw 4 rozporządzenia 1233/2011 stanowi jednak, że: „Ustanawiając, rozwijając i wdrażając krajowe systemy kredytów eksportowych oraz sprawując nadzór nad oficjalnie wspieraną działalnością w zakresie kredytów eksportowych, państwa członkowskie powinny przestrzegać ogólnych przepisów Unii dotyczących działań zewnętrznych, takich jak umacnianie demokracji, poszanowanie praw człowieka i spójność polityki na rzecz rozwoju oraz walka ze zmianą klimatu.” Artykuł 2 załącznika I do rozporządzenia 1233/2011 zawiera ponadto szczegółowy wymóg, aby państwa członkowskie opisywały w swoich sprawozdaniach rocznych „w jaki sposób ryzyka środowiskowe, które mogą nieść ze sobą inne istotne ryzyka, są uwzględniane w oficjalnie wspieranej działalności w zakresie kredytów eksportowych prowadzonej przez ich [agencje kredytów eksportowych]”.

24. Rzecznik zauważa ponadto, że cele i obowiązki Unii są określone na najwyższym szczeblu w Traktatach i Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej. Łączna lektura Traktatów [13] i Karty [14] wyraźnie uznaje ochronę praw podstawowych i środowiska za cele i obowiązki Unii, w tym w jej działaniach zewnętrznych.

25. Rzecznik uważa zatem, że ponieważ art. 3 załącznika I do rozporządzenia 1233/2011 przewiduje prawny obowiązek przeprowadzenia oceny, a zamierzony cel tego przepisu byłby z pewnością zagrożony, gdyby ocena przestrzegania przez agencje kredytów eksportowych celów i obowiązków Unii w dziedzinie praw człowieka i ochrony środowiska nie była jak najdokładniejsza [15], Komisja jest zobowiązana do podjęcia odpowiednich kroków w celu zapewnienia, aby otrzymywała wszystkie istotne informacje od państw członkowskich oraz aby jej ocena opierała się na solidnych i obiektywnych metodach, w tym na ściśle określonych poziomach odniesienia.

26. Rzecznik dokładnie przeanalizował roczne przeglądy przygotowane dotychczas przez Komisję i uważa, że nie spełniają one wymaganych standardów. Niestety roczne przeglądy w latach 2011–2014 są bardzo „lekkie” i nie zawierają prawie żadnej niezależnej i obiektywnej analizy i oceny przestrzegania przez agencje kredytów eksportowych celów i obowiązków Unii. Odpowiednie sekcje są bardzo zwięzłe i nie zawierają żadnego wyjaśnienia dla wniosku Komisji, że agencje kredytów eksportowych przestrzegały celów i obowiązków Unii w okresie sprawozdawczym. Coroczne przeglądy, których treść jest bardzo podobna z roku na rok, sprawiają wrażenie zbyt ogólnych streszczeń wykonawczych, a nie prawdziwej oceny zgodności. Wobec braku przejrzystego wyjaśnienia zastosowanej metody i rozważań prowadzących do wniosków Komisji Rzecznik zgadza się ze skarżącym, że wnioski Komisji wydają się bezpodstawne.

27. Rzecznik nie jest przekonany argumentami Komisji, że obecne brzmienie rozporządzenia 1233/2011 uniemożliwia mu wdrożenie propozycji Rzecznika. Chociaż rozporządzenie 1233/2011 nie odnosi się konkretnie do drobiazgów dotyczących sprawozdawczości państw członkowskich i oceny Komisji, pozostawia Komisji wystarczającą przestrzeń do podjęcia odpowiednich kroków w celu zapewnienia skuteczności rocznego procesu przeglądu pod względem gromadzenia i oceny informacji w odniesieniu do poszanowania zarówno praw człowieka, jak i środowiska [16].

28. W swojej odpowiedzi Komisja stwierdziła, że nie ma powodu do wszczęcia „dochodzenia”, chyba że istnieją dowody na to, że prawo UE nie jest przestrzegane w kontekście programu kredytów eksportowych państwa członkowskiego. Nasuwa się jednak pytanie: w jaki sposób można uzyskać takie dowody, jeżeli sprawozdania państw członkowskich nie mają charakteru informacyjnego?

29. Zdaniem Rzecznika Praw Obywatelskich, jeżeli ocena Komisji w kontekście jej rocznego przeglądu doprowadzi do wniosku, że agencja kredytów eksportowych państwa członkowskiego nie wywiązała się z celów i obowiązków Unii lub że program kredytów eksportowych państwa członkowskiego nie jest zgodny z prawem UE, powinno to zostać odpowiednio odzwierciedlone w rocznym przeglądzie skierowanym do Parlamentu Europejskiego. Celem procesu sprawozdawczego jest zwiększenie przejrzystości działalności agencji kredytów eksportowych, a tym samym zwiększenie ich rozliczalności, w tym w obszarze poszanowania praw człowieka i środowiska. Powinno to mieć miejsce bez konieczności składania przez obywateli i społeczeństwo obywatelskie skarg i dowodów naruszenia prawa UE w konkretnych przypadkach. W każdym razie dochodzenia w sprawie naruszeń prawa Unii nie mogą zastępować spoczywającego na Komisji obowiązku właściwej oceny przestrzegania przez agencje kredytów eksportowych celów i obowiązków Unii w kontekście corocznego przeglądu.

30.  Wyjaśnienie Komisji, dlaczego nie może ona podjąć działań w odpowiedzi na wcześniejsze wnioski Rzecznika Praw Obywatelskich, nie jest przekonujące. Rzecznik stwierdza, że Komisja dopuściła się niewłaściwego administrowania, ponieważ nie podjęła odpowiednich kroków umożliwiających jej ocenę przestrzegania przez agencje kredytów eksportowych celów i obowiązków Unii, w szczególności w odniesieniu do poszanowania praw człowieka i środowiska. W związku z tym składająca petycję przedstawia poniżej odpowiednie zalecenie, zgodnie z art. 3 ust. 6 statutu Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich.

Zalecenia

Na podstawie dochodzenia w sprawie tej skargi Rzecznik Praw Obywatelskich przedstawia Komisji Europejskiej następujące zalecenia:

(i) Komisja powinna podjąć odpowiednią inicjatywę, po konsultacji ze społeczeństwem obywatelskim i Europejską Służbą Działań Zewnętrznych, w celu zmiany wzoru listy kontrolnej w celu udoskonalenia metodyki sprawozdawczości, a w szczególności w celu zapewnienia a) włączenia wyraźnych odniesień do odpowiednich zasad do Traktatów i Karty praw podstawowych oraz b) ustanowienia metodyki sprawozdawczości w kwestiach niefinansowych.

(ii) Po nawiązaniu współpracy z państwami członkowskimi Komisja powinna opracować wytyczne, aby pomóc państwom członkowskim w składaniu Komisji sprawozdań oraz w celu zapewnienia, aby sprawozdania państw członkowskich były jak najbardziej wyczerpujące, a także przedstawiane w sposób ułatwiający Komisji późniejszą analizę i ocenę tych sprawozdań.

(iii) W oparciu o pkt (ii) powyżej Komisja powinna podjąć kroki w celu usprawnienia analizy i oceny, które wykorzystuje przy przygotowywaniu rocznych przeglądów przedkładanych Parlamentowi Europejskiemu, zgodnie z załącznikiem I do rozporządzenia 1233/2011.

Komisja Europejska i skarżący zostaną poinformowani o tym zaleceniu. Zgodnie z art. 3 ust. 6 Statutu Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich Komisja Europejska przesyła szczegółową opinię do dnia 23 sierpnia 2018 r.

 

Emily O'Reilly

Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich

Strasburg, 23 maja 2018 r.

 

[1] Decyzja Parlamentu Europejskiego z dnia 9 marca 1994 r. w sprawie przepisów i ogólnych warunków regulujących wykonywanie funkcji Rzecznika Praw Obywatelskich (94/262/EWWiS, WE, Euratom), Dz.U. L 113, s. 15.

[2] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1233/2011 z dnia 16 listopada 2011 r. w sprawie stosowania niektórych wytycznych w dziedzinie oficjalnie wspieranych kredytów eksportowych oraz uchylające decyzje Rady 2001/76/WE i 2001/77/WE, Dz.U. L 326 z 8.12.2011, s. 45.

[3] Komisja Europejska przygotowuje roczny przegląd działalności agencji kredytów eksportowych na podstawie sprawozdań z działalności przedłożonych przez państwa członkowskie UE. W ramach tego przeglądu oceniono, czy agencje kredytów eksportowych przestrzegają celów i obowiązków UE. Bardziej szczegółowe informacje ogólne można znaleźć w propozycji rozwiązania przedstawionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich: https://www.ombudsman.europa.eu/cases/solution.faces/en/95453/html.bookmark

[4] Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 2 lipca 2013 r. w sprawie pierwszego sprawozdania rocznego Komisji dla Parlamentu Europejskiego dotyczącego działalności agencji kredytów eksportowych państw członkowskich (2012/2320(INI))

[5] Komisja odniosła się do pkt 21, 23 i 24 propozycji rozwiązania przedstawionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich.

Punkt 21 ma następujące brzmienie:

„W tym kontekście Rzecznik zbadał sprawozdania składane Komisji przez państwa członkowskie oraz wzór listy kontrolnej stosowany przez państwa członkowskie przy składaniu sprawozdań. W rozumieniu Rzecznika Praw Obywatelskich, chociaż pierwotna lista kontrolna została sfinalizowana podczas prezydencji duńskiej w 2012 r., Komisja może udzielać państwom członkowskim instrukcji dotyczących sposobu wypełniania tej listy. Umożliwiłoby to Komisji opracowanie listy kontrolnej i udzielenie państwom członkowskim bardziej jednoznacznych wskazówek dotyczących wymaganych informacji.

Punkt 23 miał następujące brzmienie:

„Rzecznik Praw Obywatelskich zauważa, że Komisja jak dotąd nie określiła wspólnych standardów dotyczących tego, jak szczegółowe i/lub uzasadnione powinny być sprawozdania państw członkowskich w tych kwestiach (prawa człowieka i środowisko). Takie standardy miałyby ogromne znaczenie, biorąc pod uwagę znaczne różnice w praktykach państw członkowskich w zakresie kontroli i oceny przed zatwierdzeniem projektów kredytów eksportowych.

Punkt 24 brzmiał następująco: „Właściwsze byłoby, gdyby wzór listy kontrolnej wyraźnie odnosił się do zobowiązań prawnych i norm UE, na podstawie których oceniane będą polityki i działania w zakresie kredytów eksportowych. Jak argumentował skarżący, odniesienia do odpowiednich instrumentów OECD nie mają takiej samej wagi jak wiążące wymogi wynikające z prawa UE. W tym względzie Rzecznik zauważa, że wstępne wyniki dochodzenia hiszpańskiego Rzecznika Praw Obywatelskich sugerują, że istnieją działania w zakresie kredytów eksportowych, które są oceniane przez administrację krajową na podstawie niższych standardów w zakresie praw człowieka i ochrony środowiska niż standardy wymagane przez prawo UE.

[6] Komisja odniosła się do pkt 27 propozycji rozwiązania przedstawionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich, który brzmi następująco:

„W toku dochodzenia Rzecznik nie znalazł dowodów na to, że Komisja przeprowadza jakąkolwiek weryfikację lub ocenę porównawczą informacji przekazywanych przez państwa członkowskie. Nie było również dowodów na to, że Komisja angażuje się w dialog z państwami członkowskimi na temat danej osoby.

podstawa dotycząca metod oceny lub sprawozdawczości lub rozpowszechniania najlepszych praktyk, a tym samym pełne wykorzystanie jej roli jako centralnego punktu gromadzenia informacji.”

[7] Komisja odniosła się do pkt 24 propozycji rozwiązania przedstawionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich, przytoczonej w przypisie 5 powyżej.

[8] Komisja odniosła się do pkt 29 propozycji rozwiązania przedstawionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich, który w odpowiedniej części brzmiał następująco:

„[...] wydaje się, że Komisja nie podjęła żadnych konkretnych inicjatyw w celu skonsultowania się z Europejską Służbą Działań Zewnętrznych w sprawie poprawy metodyki sprawozdawczości. Wydaje się również, że Komisja nie skonsultowała się ze społeczeństwem obywatelskim w sprawie sposobu usprawnienia procedury przeglądu. Takie konsultacje były

zaproponowane przez Parlament w sprawozdaniu z lipca 2013 r. W sprawozdaniu tym Parlament zaapelował również o bardziej rygorystyczną sprawozdawczość i ocenę ze strony Komisji.

[9] Komisja Handlu Międzynarodowego.

[10] Podkreślenie dodane przez Rzecznika Praw Obywatelskich.

[11] Zgodnie z art. 51 ust. 1 Karty „[p]ostanowienia Karty mają zastosowanie do instytucji, organów i jednostek organizacyjnych Unii [...] oraz do państw członkowskich wyłącznie w zakresie, w jakim stosują one prawo Unii. ...”

[12] Obecnie kwestionariusz odnosi się jedynie do niewiążących zasad OECD, chociaż Komisja jest zobowiązana do oceny przestrzegania przez agencje kredytów eksportowych „celów i obowiązków Unii”, wynikających w pierwszej kolejności z Traktatów i Karty.

[13] W szczególności art. 2, 3, 6 i 21 TUE.

[14] Zgodnie z art. 37 Karty „wysoki poziom ochrony środowiska i poprawa jego jakości muszą być zintegrowane z politykami Unii i zapewniane zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju ”.

[15] Jedynie Trybunał Sprawiedliwości jest uprawniony do dokonywania autorytatywnej wykładni prawa Unii.

[16] Jedynie Trybunał Sprawiedliwości jest uprawniony do dokonywania autorytatywnej wykładni prawa Unii.

Co sądzisz o tym tłumaczeniu automatycznym? Podziel się z nami swoją opinią!