Sporządzono zgodnie z art. 3 ust. 6 Statutu Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich [1]

Okoliczności powstania skargi

1. Niniejsza skarga dotyczy wniosku o udzielenie dostępu do dokumentów będących w posiadaniu Komisji Europejskiej. Kontekst skargi jest następujący: Grecka ustawa nr 3037/2002, która obowiązywała w momencie wniesienia skargi, wprowadziła bezwzględny zakaz instalowania i eksploatacji wszystkich gier elektrycznych, elektromechanicznych i elektronicznych, w tym technicznych gier rekreacyjnych i wszystkich gier komputerowych, we wszystkich obiektach publicznych lub prywatnych z wyjątkiem kasyn (zwany dalej "greckim ustawodawstwem dotyczącym gier rekreacyjnych"). W wyroku z dnia 26 października 2006 r.[2] Trybunał Sprawiedliwości stwierdził, że greckie przepisy dotyczące gier rekreacyjnych naruszają niektóre postanowienia Traktatu oraz art. 8 ust. 1 dyrektywy 98/34 (zwanej dalej "dyrektywą TBT")[3]. Wyrokiem z dnia 4 czerwca 2009 r. Trybunał Sprawiedliwości stwierdził, że Grecja nie zastosowała się do swojego wcześniejszego wyroku, i nałożył na to państwo ryczałt i okresową karę pieniężną [4].

2. Skarżący jest przedsiębiorstwem świadczącym usługi informatyczne i internetowe, zarejestrowanym w Grecji i reprezentowanym w niniejszym dochodzeniu przez adwokata. W dniu 8 kwietnia 2009 r. skarżący wysłał do Komisji wiadomość e-mail z prośbą o poinformowanie go, czy – jak powszechnie informowały greckie media – Grecja przekazała Komisji, zgodnie z dyrektywą w sprawie barier technicznych w handlu, nowy projekt przepisów technicznych zmieniających jej przepisy dotyczące gier rekreacyjnych [5]. W takim przypadku skarżący zwrócił się o dostęp do dokumentu.

3. W odpowiedzi z dnia 29 kwietnia 2009 r. Komisja potwierdziła, że Grecja rzeczywiście przekazała jej nowy projekt przepisów technicznych. Komisja zwróciła się o 15-dniowy termin na skonsultowanie się z władzami greckimi przed podjęciem decyzji w sprawie wniosku o dostęp do dokumentu.

4. W wiadomości elektronicznej z dnia 13 maja 2009 r. Komisja odmówiła dostępu do dokumentu na podstawie art. 4 ust. 2 tiret trzecie rozporządzenia 1049/2001, tj. „ujawnienie naruszyłoby ochronę: ... celu inspekcji, dochodzeń i audytów"[6]. Na poparcie tego argumentu Komisja wskazała na podobieństwo między rolą Komisji na mocy dyrektywy w sprawie barier technicznych w handlu a rolą Komisji na mocy art. 226 Traktatu WE, obecnie art. 258 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE). Komisja argumentowała w tym względzie, że gdy państwo członkowskie przekazuje mu projekt przepisu technicznego, Komisja, działając w ramach dyrektywy TBT, rozpoczyna dialog z tym państwem członkowskim w celu zapewnienia zgodności z prawem Unii. W interesie dobrej współpracy i wzajemnego zaufania dialog ten najlepiej jest prowadzić poza sferą publiczną. Analogicznie do orzecznictwa Trybunału dotyczącego dostępu do dokumentów w postępowaniach w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, można również odmówić „dostępu do uzasadnionych opinii przedłożonych zgodnie z dyrektywą 98/34”. Dopóki dialog z Grecją będzie kontynuowany, dokument nie będzie udostępniany, ponieważ jego ujawnienie miałoby negatywny wpływ na cel kontroli prewencyjnej, który Komisja realizuje na mocy dyrektywy TBT. Komisja poinformowała skarżącego o możliwości złożenia ponownego wniosku.

5. W dniu 15 maja 2009 r. skarżący złożył ponowny wniosek, w którym argumentował, że nie zwrócił się o „uzasadnione opinie” przedłożone przez Komisję lub jakiekolwiek inne państwo członkowskie na podstawie art. 9 ust. 2 dyrektywy TBT, lecz o sam projekt przepisów technicznych. W związku z tym jej wniosek nie mógł wchodzić w zakres art. 4 ust. 2 tiret trzecie rozporządzenia 1049/2001. Twierdził on ponadto, że projekt przekazany przez Grecję nie stanowi działań następczych w związku z uzasadnioną opinią i uwagami Komisji do wcześniejszego projektu rozporządzenia na ten sam temat [7]. Stanowiło ono raczej nowe powiadomienie Komisji o nowym akcie prawnym o charakterze technicznym.

6. W każdym razie skarżący zakwestionował zastosowanie wyjątku przewidzianego w art. 4 ust. 2 tiret trzecie rozporządzenia 1049/2001 również ze względu na to, że wyjątek ten ma zastosowanie wyłącznie do dokumentów sporządzonych w trakcie dochodzenia, a nie do dokumentów, które były dostępne przed [8] r.

7. Skarżący twierdził, że gdyby odmowa Komisji wchodziła w zakres art. 4 ust. 2 tiret trzecie rozporządzenia 1049/2001, istniałby nadrzędny interes publiczny przemawiający za ujawnieniem, który opierałby się na dwóch zestawach zasad: zasada niedyskryminacji, z jednej strony, oraz zasady skuteczności procedury zapisane w dyrektywie TBT i przejrzystości, z drugiej strony. Zdaniem skarżącego zasada niedyskryminacji zostałaby naruszona, gdyby Komisja wyodrębniła przedmiotowy projekt rozporządzenia i uniemożliwiła publiczny dostęp do niego, co jest sprzeczne z jej ustaloną praktyką w odniesieniu do wszystkich innych przepisów technicznych, o których została poinformowana. Zasady skuteczności i przejrzystości zostałyby naruszone, gdyby podmioty gospodarcze, których prawo Unii zamierzało objąć tą procedurą, zostały z niej wyłączone.

8. Ponadto skarżący uznał, że nadrzędny interes publiczny znalazł dodatkowe wsparcie w zakresie wpływu finansowego greckiego prawodawstwa dotyczącego gier rekreacyjnych na ten sektor. Skarżący podkreślił, że greckie przepisy dotyczące gier rekreacyjnych zostały utrzymane w mocy pomimo utrzymującego się naruszenia prawa Unii uznanego przez Trybunał Sprawiedliwości.

9. W dniu 1 lipca 2009 r. Komisja poinformowała skarżącego, że rozpatruje ponowny wniosek, ale nie była jeszcze w stanie przeprowadzić pełnej analizy wszystkich elementów wniosku i nie mogła podjąć ostatecznej decyzji. W związku z tym Komisja nie byłaby w stanie udzielić odpowiedzi w terminie do dnia 2 lipca 2009 r. Komisja powołała się na art. 8 ust. 2 rozporządzenia 1049/2001 i przedłużyła ten termin do dnia 24 lipca 2009 r.

10. W dniu 28 lipca 2009 r. skarżący przesłał Komisji wiadomość e-mail. W odpowiedzi z dnia 30 lipca 2009 r. Komisja przeprosiła za to, że nie była w stanie podjąć decyzji w tej sprawie przed upływem terminu. Dodała, że ocena odnośnego wniosku ma zostać wkrótce zakończona i że skarżący wkrótce otrzyma odpowiedź. Komisja wyjaśniła ponadto, że opóźnienie wynikało z faktu, że przeprowadziła bardzo szczegółową analizę żądanego dokumentu oraz że zmniejszona liczba pracowników Komisji obecnych podczas wakacji letnich może być również odpowiedzialna za pewne opóźnienia w rozpatrywaniu ponownych wniosków. Ponadto Komisja wskazała, że „na obecnym etapie nie jest wykluczone, że konieczne mogą być konsultacje z władzami greckimi”.

11. W dniu 3 sierpnia 2009 r. skarżący złożył niniejszą skargę do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich.

Przedmiot dochodzenia

12. Rzecznik wszczął dochodzenie w sprawie następujących zarzutów i zarzutów skarżącego:

Zarzuty:

(1) Komisja naruszyła odpowiednie przepisy proceduralne mające zastosowanie na mocy rozporządzenia 1049/2001.

(2) Komisja naruszyła art. 4 ust. 2 tiret trzecie rozporządzenia 1049/2001.

Roszczenie:

Komisja powinna udzielić skarżącemu dostępu do żądanego dokumentu.

W przedmiocie dochodzenia

13. W dniu 7 września 2009 r. Rzecznik wystosował do Komisji wniosek o wydanie opinii, wskazując, że byłby wdzięczny, gdyby Komisja mogła przesłać swoją opinię do dnia 30 listopada 2009 r.

14. Począwszy od dnia 27 listopada 2009 r. Komisja czterokrotnie informowała Rzecznika Praw Obywatelskich o opóźnieniach w przedstawieniu opinii.

15. W dniu 7 lipca 2010 r. Komisja przesłała swoją opinię, która została przekazana skarżącemu w celu przedstawienia uwag. W dniu 4 sierpnia 2010 r. Rzecznik Praw Obywatelskich otrzymał uwagi skarżącego.

16. W dniu 31 stycznia 2011 r. Rzecznik Praw Obywatelskich przedstawił propozycję rozwiązania polubownego. Komisja przesłała swoją odpowiedź w dniu 4 maja 2011 r., która została przekazana skarżącemu. Skarżący przesłał swoje uwagi do odpowiedzi Komisji w dniu 1 czerwca 2011 r.

Analiza i wnioski Rzecznika Praw Obywatelskich

Uwagi wstępne

17. Pierwszy zarzut skarżącego, który koncentruje się na kwestii opóźnienia w udzieleniu odpowiedzi na ponowny wniosek skarżącego, zostanie szczegółowo przeanalizowany poniżej. W ramach dochodzenia Rzecznika Praw Obywatelskich pojawiła się jednak dodatkowa kwestia związana z opóźnieniami. W szczególności skarżący twierdził, że Komisja stosowała taktykę opóźniającą w odniesieniu do przedstawienia swojej opinii w dochodzeniu Rzecznika Praw Obywatelskich.

18. Odnosząc się do tej kwestii, Rzecznik przypomina, że w swoim piśmie otwierającym niniejsze dochodzenie zwrócił się do Komisji o przedstawienie opinii w sprawie zarzutów i argumentów skarżącego do dnia 30 listopada 2009 r. Pismem z dnia 27 listopada 2009 r. Komisja poinformowała Rzecznika Praw Obywatelskich o konieczności przedłużenia terminu do dnia 31 stycznia 2010 r. ze względu na to, że przed rozpoczęciem konsultacji między służbami kwestia ta wymagała starannej refleksji i wkładu ze strony innych służb. Pismem z dnia 27 stycznia 2010 r. Komisja poinformowała Rzecznika Praw Obywatelskich, że z tych samych powodów opinia zostanie odroczona do dnia 31 marca 2010 r. Pismem z dnia 29 marca 2010 r. Komisja poinformowała Rzecznika Praw Obywatelskich, że nie będzie w stanie dotrzymać terminu wyznaczonego na dzień 31 marca 2010 r. ze względu na to, że właściwa dyrekcja generalna pracuje nad projektem odpowiedzi, ale potrzeba będzie więcej czasu. Pismem z dnia 27 maja 2010 r. Komisja poinformowała Rzecznika Praw Obywatelskich o dalszym przedłużeniu terminu, uzasadniając to tym, że potrzeba będzie więcej czasu na zajęcie się wszystkimi kwestiami horyzontalnymi, które należy omówić wewnętrznie. Komisja przedstawiła swoją opinię w dniu 7 lipca 2010 r., czyli dziesięć pełnych miesięcy po wszczęciu przez Rzecznika dochodzenia w sprawie przedmiotowej skargi.

19. Należy podkreślić, że zgodnie z ustaloną praktyką Komisja ma zwykle trzy pełne miesiące na wydanie opinii w sprawie skargi. Jeżeli przedmiot skargi dotyczy publicznego dostępu do dokumentów, tak jak w niniejszej sprawie, właściwy termin wynosi dwa miesiące. Oczywiście praktyka ta obejmuje z jednej strony cel Rzecznika, jakim jest szybkie zakończenie dochodzenia w sprawie domniemanego niewłaściwego administrowania, przy jednoczesnym zapewnieniu instytucji wystarczającego czasu na zastosowanie wewnętrznych procedur, dokładne zbadanie skargi i wydanie użytecznej opinii, która ułatwi dochodzenie Rzecznika. Rzecznik zdaje sobie sprawę, że mogą zaistnieć przypadki, w których instytucja może potrzebować dodatkowego czasu na przedstawienie swojej opinii. W takich przypadkach instytucja występująca z wnioskiem o przedłużenie terminu musi jednak być w stanie przedstawić uzasadnione uzasadnienie swojego wniosku.

20. W przedmiotowej sprawie skarżący twierdził, że Komisja stosowała taktykę opóźniającą. Skarżący wydaje się zatem sugerować, że opóźnienie Komisji w wydaniu opinii było zamierzone. Rzecznik uważa jednak, że nic nie wskazuje na to, że miało to miejsce w niniejszej sprawie.

21. Mając powyższe na uwadze, jak wspomniano powyżej, niniejszy zarzut dotyczy kwestii publicznego dostępu do dokumentów. Publiczny dostęp do dokumentów reguluje rozporządzenie 1049/2001, w którym określono bardzo krótkie terminy rozpatrywania odpowiednich wniosków. Rzecznik uważa zatem, że skargi dotyczące sposobu rozpatrywania takich wniosków powinny być również rozpatrywane niezwłocznie. Zgodnie z ustaloną praktyką stosowaną przez Rzecznika Praw Obywatelskich i Komisję o tym wymogu szybkości świadczy termin dwóch miesięcy przyznany Komisji na wydanie opinii w takich przypadkach.

22. Określając, czy kolejne przedłużenia wymagane przez Komisję w niniejszej sprawie mogą być uzasadnione, Rzecznik zauważa, że powody przedstawione przez Komisję dotyczą procedur wewnętrznych (konsultacje między służbami, prace nad projektem odpowiedzi i kwestie horyzontalne), które mają zostać przeprowadzone w standardowym dwumiesięcznym terminie [9]. W każdym razie te procedury wewnętrzne nie mogły, w braku wyjątkowych okoliczności, uzasadniać czterech przedłużeń w jednym i tym samym przypadku.

23. W świetle powyższego Rzecznik stwierdza, że opóźnienie Komisji w wydaniu opinii w ramach niniejszego dochodzenia należy uznać za nadmierne oraz że wyjaśnienia przedstawione przez Komisję w tym kontekście nie są przekonujące. Rzecznik ma nadzieję, że Komisja podejmie niezbędne środki w celu zapewnienia, aby takie opóźnienia nie powtórzyły się w przyszłości.

A. Domniemane naruszenie odpowiednich przepisów proceduralnych mających zastosowanie na mocy rozporządzenia 1049/2001

Argumenty przedstawione Rzecznikowi Praw Obywatelskich

24. Na poparcie swojego twierdzenia, że Komisja naruszyła odpowiednie przepisy proceduralne mające zastosowanie na mocy rozporządzenia 1049/2001, skarżący argumentował, że chociaż złożył ponowny wniosek w dniu 15 maja 2009 r., nadal nie otrzymał odpowiedzi od Komisji w momencie składania niniejszej skargi do Rzecznika Praw Obywatelskich. Skarżący twierdził, że powody, na które powołuje się Komisja w związku z opóźnieniem („bardzo szczegółowa analiza żądanych dokumentów” oraz „zmniejszenie liczby pracowników Komisji podczas wakacji letnich”), nie spełniały rygorystycznych wymogów określonych w art. 8 ust. 2 rozporządzenia 1049/2001. Ponadto, chociaż skarżący zwrócił się do Komisji w języku greckim, jego odpowiedzi od dnia 1 lipca 2009 r. były sporządzane w języku angielskim.

25. W swojej opinii Komisja stwierdziła, że w pismach z dnia 1 lipca 2009 r. i 30 lipca 2009 r. wyjaśniła przyczyny opóźnienia w rozpatrywaniu wniosku skarżącego i przeprosiła za ewentualne niedogodności, jakie to spowodowało. Komisja uznała, że przywołane powody są wystarczająco szczegółowe, jak wymaga tego art. 8 ust. 2 rozporządzenia 1049/2001, aby umożliwić wnioskodawcy ustalenie, czy obiektywnie uzasadniają one konieczność przedłużenia terminu. Jeżeli chodzi o język komunikacji, Komisja stwierdziła, że nie kwestionuje prawa skarżącego do porozumiewania się w języku greckim i wyraziła ubolewanie z powodu faktu, że przedmiotowe pisma zostały sporządzone w języku angielskim. Komisja przeprosiła za „ten nadzór administracyjny”.

26. W swoich uwagach skarżący powtórzył swój argument, że Komisja nie spełniła wymogów proceduralnych określonych w rozporządzeniu 1049/2001.

Ocena Rzecznika Praw Obywatelskich

27. Niniejszy zarzut ma dwojaki charakter: z jednej strony skarżący skarży się, że Komisja w nieuzasadniony sposób opóźniła rozpatrzenie jego ponownego wniosku, a z drugiej strony skarżący jest niezadowolony, że Komisja odpowiedziała w języku angielskim na korespondencję przesłaną przez skarżącego w języku greckim.

28. Jeżeli chodzi o opóźnienie w rozpatrzeniu wniosku skarżącego, skarżący złożył ponowny wniosek w dniu 15 maja 2009 r. Pismem z dnia 1 lipca 2009 r. Komisja przedłużyła termin na udzielenie odpowiedzi do dnia 24 lipca 2009 r. Komisja udzieliła odpowiedzi na ponowny wniosek skarżącego w dniu 29 października 2009 r.

29. Rzecznik Praw Obywatelskich przypomina, że art. 8 rozporządzenia 1049/2001 stanowi:

„1. Wniosek potwierdzający rozpatruje się niezwłocznie. W ciągu 15 dni roboczych od zarejestrowania takiego wniosku instytucja udziela dostępu do żądanego dokumentu i zapewnia dostęp zgodnie z art. 10 w tym terminie albo, w pisemnej odpowiedzi, podaje przyczyny całkowitej lub częściowej odmowy…

2. W wyjątkowych przypadkach, na przykład w przypadku wniosku dotyczącego bardzo długiego dokumentu lub bardzo dużej liczby dokumentów, termin przewidziany w ust. 1 może zostać przedłużony o 15 dni roboczych, pod warunkiem że wnioskodawca zostanie powiadomiony z wyprzedzeniem i że podane zostaną szczegółowe powody.”

30. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że nawet gdyby istniały wyjątkowe warunki, o których mowa w art. 8 ust. 2, Komisja byłaby uprawniona do przedłużenia terminu na udzielenie odpowiedzi o nie więcej niż 15 dni roboczych. Tak właśnie postąpiła Komisja, wyznaczając sobie termin 24 lipca 2009 r. Komisja udzieliła jednak odpowiedzi dopiero w dniu 29 października 2009 r., czyli ponad pięć miesięcy po złożeniu przez skarżącego ponownego wniosku i ponad trzy miesiące po upływie wyznaczonego przez Komisję, przedłużonego terminu. Biorąc pod uwagę skalę opóźnienia ze strony Komisji, Rzecznik nie uważa za konieczne przeprowadzania szczegółowej oceny zgodności powodów, na które powołuje się Komisja, z art. 8 rozporządzenia 1049/2001. Wystarczy stwierdzić, że wyjaśnienia Komisji nie sugerują, nie mówiąc już o ustaleniu, że ponowny wniosek skarżącego należy uznać za „wyjątkowy przypadek” w rozumieniu art. 8 ust. 2 rozporządzenia 1049/2001. Biorąc pod uwagę, że szybkie rozpatrywanie ponownych wniosków stanowi środek proceduralny służący osiągnięciu celu, jakim jest „nadanie możliwie najpełniejszego skutku prawu publicznego dostępu do dokumentów”[10], Rzecznik Praw Obywatelskich jest zdania, że w przedmiotowej sprawie Komisja wyraźnie nie podjęła działań na poziomie staranności oczekiwanym od instytucji, urzędu, organu lub agencji Unii. Stanowi to niewłaściwe administrowanie. Rzecznik zauważa, że Komisja przeprosiła za niedogodności spowodowane opóźnieniem. Nie przeprosił jednak za nieprzestrzeganie odpowiednich przepisów proceduralnych określonych w rozporządzeniu 1049/2001. Rzecznik uważa zatem, że Komisja powinna uznać nieuzasadnione opóźnienie w rozpatrywaniu ponownego wniosku skarżącego w niniejszej sprawie i zobowiązać się do podjęcia niezbędnych środków w celu zapewnienia, że takie opóźnienia nie wystąpią ponownie w przyszłości. W tym celu przedstawi odpowiedni projekt zalecenia.

31. W odniesieniu do odpowiedzi Komisji w języku innym niż język używany przez skarżącego Rzecznik zauważa, że art. 20 ust. 2 TFUE stanowi:

„Obywatele Unii korzystają z praw i podlegają obowiązkom przewidzianym w Traktatach. Posiadają one między innymi:

[…]

d) prawo (...) do zwracania się do instytucji i organów doradczych Unii w dowolnym języku Traktatu oraz do uzyskania odpowiedzi w tym samym języku.”;

Jednocześnie art. 41 ust. 4 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej stanowi:

„Każdy może zwrócić się pisemnie do instytucji Unii w jednym z języków Traktatów i musi otrzymać odpowiedź w tym samym języku”.

32. Prawo do otrzymania odpowiedzi w tym samym języku, w którym obywatel zwraca się do instytucji, stanowi element konstytutywny prawa do dobrej administracji i prawa podstawowego uznanego w dwóch źródłach pierwotnego prawa Unii. Zarówno art. 41 ust. 4 Karty („musi zawierać odpowiedź”), jak i art. 20 ust. 2 lit. d) TFUE („prawo do uzyskania odpowiedzi w tym samym języku”) podkreślają znaczenie tej zasady.

33. Rzecznik stwierdza, że nie udzielając odpowiedzi w języku, w którym skarżący się do niej zwrócił, Komisja dopuściła się niewłaściwego administrowania. Rzecznik zauważa jednak, że w swojej opinii Komisja uznała swój obowiązek wynikający z Traktatów, przeprosiła skarżącego i przypisała swoją odpowiedź nadzorowi administracyjnemu. W świetle stanowiska Komisji dalsze dochodzenia w odniesieniu do tej części zarzutu nie są uzasadnione.

B. Zarzucane naruszenie art. 4 ust. 2 tiret trzecie rozporządzenia 1049/2001

Argumenty przedstawione Rzecznikowi Praw Obywatelskich

34. Skarżący twierdził, że Komisja popełniła błąd w analizie art. 4 ust. 2 tiret trzecie rozporządzenia 1049/2001. W tym celu skarżący argumentował, że dokument, o dostęp do którego wnioskował, nie wchodzi w zakres wyjątku dotyczącego „inspekcji, dochodzeń lub audytów”.

35. W tym względzie skarżący argumentował, że analogia między postępowaniem prowadzonym na podstawie art. 258 TFUE a dyrektywą TBT, na której Komisja oparła się w celu uzasadnienia swojej odmowy, jest niedopuszczalna. Wynikało to z faktu, że dyrektywa w sprawie barier technicznych w handlu wyraźnie ma na celu zaangażowanie podmiotów gospodarczych i zwiększenie przejrzystości w procesie badania i zatwierdzania projektów przepisów technicznych. Aby osiągnąć cele dyrektywy TBT, Komisja konsekwentnie publikuje w swojej bazie danych wszystkie przekazane jej projekty przepisów technicznych [11].

36. Gdyby analogia z postępowaniem prowadzonym na podstawie art. 258 TFUE była istotna, należy jeszcze zauważyć, że skarżący w rzeczywistości nie zwrócił się o dostęp do „uzasadnionej opinii” Komisji ani do wszelkiej korespondencji wymienianej między Komisją a Grecją, lecz do samego zmienionego projektu przepisów technicznych.

37. W każdym razie zakres wyjątku przewidzianego w art. 4 ust. 2 tiret trzecie był ograniczony do dokumentów sporządzonych w trakcie „dochodzenia” i nie obejmował dokumentów, które były dostępne przed wszczęciem dochodzenia.

38. Alternatywnie, gdyby jej wniosek wchodził w zakres wyjątku przewidzianego w art. 4 ust. 2 tiret trzecie rozporządzenia 1049/2001, istniałby nadrzędny interes publiczny przemawiający za ujawnieniem, który opierał się na: a) zasadę niedyskryminacji; b) zasady skuteczności procedury ustanowionej w dyrektywie 98/34 oraz zasady przejrzystości; oraz c) charakter i wpływ rozpatrywanych przepisów greckich.

39. Skarżący twierdził, że zasada niedyskryminacji zostałaby naruszona, gdyby Komisja wyróżniła przedmiotowy grecki projekt przepisów i, wbrew ustalonej praktyce w odniesieniu do wszystkich innych przepisów technicznych, o których została poinformowana, uniemożliwiła społeczeństwu dostęp do nich. Zasady skuteczności i przejrzystości zostałyby naruszone, gdyby podmioty gospodarcze, których prawo Unii zamierzało objąć tą procedurą, zostały z niej wyłączone. Ponadto, pomimo orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości w sprawie greckiego prawodawstwa dotyczącego gier rekreacyjnych, Grecja nie dostosowała swojego ustawodawstwa do prawa Unii. Jedyną możliwością obrony interesów zainteresowanych podmiotów gospodarczych było skorzystanie z praw przysługujących im na mocy dyrektywy w sprawie barier technicznych w handlu.

40. W swojej opinii Komisja powtórzyła, że Trybunał Sprawiedliwości orzekł, iż niektóre przepisy greckiego ustawodawstwa dotyczącego gier rekreacyjnych są sprzeczne z prawem UE oraz że Grecja uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na mocy Traktatu oraz art. 8 dyrektywy TBT. Projekt przepisów technicznych przekazany Komisji zgodnie z dyrektywą TBT pod numerem referencyjnym 2008/184/GR, który został podany do wiadomości publicznej i w odniesieniu do którego skarżący miał możliwość przedstawienia uwag, został przedłożony w następstwie wyżej wymienionego wyroku.

41. Na podstawie otrzymanych uwag i własnej analizy Komisja uznała grecki projekt przepisów technicznych za niewystarczający i zaangażowała się w dialog z władzami greckimi w celu zapewnienia prawidłowego wdrożenia odpowiednich przepisów prawa UE. Jak wyjaśniła w swojej decyzji z dnia 29 października 2009 r. w sprawie ponownego wniosku skarżącego, Komisja uznała, że Trybunał wyraźnie stwierdził, iż w ramach procedury przewidzianej w dyrektywie TBT Komisja nie pełni jedynie roli informacyjnej. Wręcz przeciwnie, Komisja argumentowała, że jako „strażnik traktatów” wykonuje uprawnienia dochodzeniowe w celu skłonienia państw członkowskich do dostosowania przepisów krajowych do prawa Unii. W związku z tym wszelka wymiana informacji z państwem członkowskim w ramach powiadomienia 2008/184/GR i jego oceny kwalifikuje się jako działalność dochodzeniowa Komisji.

42. Komisja odniosła się do wyroku Trybunału w sprawie C-109/08 Komisja przeciwko Grecji, w którym Trybunał orzekł, że nie podejmując wszystkich środków niezbędnych do wykonania poprzedniego wyroku z dnia 26 października 2006 r., Grecja uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na mocy art. 260 TFUE. W związku z tym Komisja dokonała oceny zgodności zmienionego projektu przepisów również w ramach swojej roli wynikającej z ostatniego wyroku Trybunału wydanego na podstawie art. 260 TFUE. Komisja argumentowała, że ocena ta również kwalifikuje się jako działalność dochodzeniowa, ponieważ jej celem jest zapewnienie, aby Grecja wypełniła swoje zobowiązania wynikające z Traktatu, które zgodnie z utrwalonym orzecznictwem [12] są objęte poufnością. W związku z tym Komisja stwierdziła, że zarzut skarżącego, zgodnie z którym żądany dokument nie wchodzi w zakres art. 4 ust. 2 tiret trzecie, nie jest zasadny.

43. W odniesieniu do twierdzenia skarżącego, że nieujawnienie zagraża skuteczności i przejrzystości procedury przewidzianej w dyrektywie 98/34, Komisja wskazała, że samo rozporządzenie 1049/2001 opiera się na zasadzie przejrzystości i uczestnictwa. Niemniej jednak zawiera on wyważony system obejmujący nie tylko obowiązki udzielania dostępu, ale również obowiązki ochrony uzasadnionych interesów poprzez ograniczenie prawa dostępu do dokumentów.

44. W związku z tym Komisja uznała, że interesowi publicznemu w tej sprawie lepiej służy ochrona klimatu wzajemnego zaufania między Komisją a władzami greckimi w celu zapewnienia przestrzegania przez Grecję odpowiednich przepisów Unii. Wreszcie Komisja uznała interes, na który powołuje się skarżący, a mianowicie konieczność obrony interesów zainteresowanych podmiotów gospodarczych, za interes prywatny.

Wstępna ocena Rzecznika Praw Obywatelskich prowadząca do propozycji polubownego rozwiązania

45. Rzecznik podsumował przedstawione mu argumenty w następujący sposób: Skarżący twierdził, że przedmiotowy dokument nie wchodzi w zakres art. 4 ust. 2 tiret trzecie rozporządzenia 1049/2001. Jeżeli dokument wchodzi w zakres wspomnianego przepisu, Komisja błędnie zinterpretowała i zastosowała odpowiedni wyjątek. Ponadto interpretacja Komisji podważa wymogi dotyczące skuteczności i przejrzystości określone w dyrektywie TBT. Z drugiej strony Komisja podniosła, że przedmiotowy dokument jest objęty wspomnianym wyjątkiem i że zastosowała ten wyjątek zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału. Ponadto w odniesieniu do wpływu dyrektywy w sprawie barier technicznych w handlu na rozpatrywanie przez nią wniosku skarżącego o udzielenie dostępu do dokumentów Komisja wyjaśniła, że chociaż rozporządzenie 1049/2001 opiera się również na zasadzie przejrzystości, zapewnia ono zrównoważony system, w którym uznaje się ograniczenia na rzecz uzasadnionych interesów.

46. W związku z powyższym Rzecznik uznał za użyteczne przypomnieć, że art. 42 Karty [13] stanowi: „Każdy obywatel Unii oraz każda osoba fizyczna lub prawna mająca miejsce zamieszkania lub statutową siedzibę w państwie członkowskim ma prawo dostępu do dokumentów instytucji, organów i jednostek organizacyjnych Unii, niezależnie od ich formy.”

47. Podstawowe prawo dostępu do dokumentów, które ucieleśnia dążenie do przejrzystości, legitymacji i rozliczalności instytucji Unii Europejskiej, jest zapewnione w porządku prawnym Unii rozporządzeniem 1049/2001 [14]. Trybunał Sprawiedliwości uznał, że prawo publicznego dostępu do dokumentów ustanowionych na jego podstawie jest związane z demokratycznym charakterem instytucji [15].

48. Trybunał wielokrotnie stwierdzał również, że jeżeli prawo dostępu do dokumentów istnieje co do zasady, podlega ono jednak pewnym ograniczeniom ze względu na interes publiczny lub prywatny [16]. Decyzja o odmowie dostępu jest ważna tylko wtedy, gdy opiera się na jednym z wyjątków określonych w art. 4 rozporządzenia 1049/2001 [17]. Biorąc pod uwagę cele realizowane przez rozporządzenie 1049/2001, w szczególności cel, jakim jest zapewnienie możliwie najszerszego dostępu do dokumentów będących w posiadaniu instytucji, wszelkie wyjątki od tej zasady należy interpretować ściśle [18].

49. Zastosowanie wyjątku może być uzasadnione tylko wtedy, gdy instytucja uprzednio oceniła: (i) czy dostęp do dokumentu stanowiłby konkretne i faktyczne naruszenie chronionego interesu [19]; oraz (ii) w przypadku odpowiedzi twierdzącej, czy w okolicznościach, o których mowa w art. 4 ust. 2 i 3 rozporządzenia 1049/2001, nie istniał nadrzędny interes publiczny przemawiający za ujawnieniem. Jednakże ryzyko naruszenia chronionego interesu musi być racjonalnie przewidywalne, a nie czysto hipotetyczne. Powyższa ocena musi wynikać z decyzji [20].

50. W odniesieniu do niniejszej sprawy i wyjątku dotyczącego ochrony uprawnień dochodzeniowych Komisji w kontekście postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego Trybunał uznał, że Komisja może skutecznie powołać się na ten wyjątek w celu odmowy dostępu do dokumentów dotyczących dochodzeń w sprawie ewentualnego naruszenia prawa Unii, co może prowadzić do wszczęcia postępowania na podstawie art. 258 TFUE [21]. Odmowa dostępu została uznana za uzasadnioną, ponieważ państwa członkowskie mają prawo oczekiwać, że Komisja zachowa poufność w odniesieniu do dochodzeń, które mogą prowadzić do wszczęcia postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, nawet jeżeli od zakończenia tych dochodzeń upłynął okres [22], a sprawa została wniesiona do Trybunału Sprawiedliwości [23]. Wymóg ten może nadal obowiązywać w toku postępowania sądowego i do czasu wydania wyroku [24].

51. Po wydaniu wyroku przez Trybunał stwierdza się naruszenie prawa Unii, a ugoda nie jest już możliwa [25]. W postępowaniu, które ostatecznie doprowadziło do wydania wyroku na podstawie art. 258 TFUE, ujawnienie dokumentów uzyskanych w tym kontekście nie naruszyłoby dochodzeń, które mogłyby prowadzić do wszczęcia postępowania na podstawie art. 260 TFUE, przy czym ten ostatni ma węższy zakres [26].

52. Stosując przeprowadzoną przez Trybunał analizę zasad prawnych w przedmiotowej sprawie, Rzecznik starał się ustalić, czy Komisja prawidłowo powołała się na wyjątek przewidziany w art. 4 ust. 2 tiret trzecie rozporządzenia 1049/2001. Rzecznik zauważył, że zmieniony projekt przepisów technicznych, o którym mowa, został przekazany Komisji w kwietniu 2009 r. W piśmie z dnia 13 maja 2009 r. Komisja argumentowała, że wyjątek przewidziany w art. 4 ust. 2 tiret trzecie ma zastosowanie przez analogię, gdy Komisja wypełnia swoje obowiązki wynikające z dyrektywy TBT. W dniu 4 czerwca 2009 r. Trybunał Sprawiedliwości wydał wyrok na podstawie art. 260 TFUE. W swojej opinii Komisja nie podtrzymuje już argumentu, zgodnie z którym rozpatrywany wyjątek przewidziany w art. 4 ust. 2 tiret trzecie ma zastosowanie przez analogię do wymiany informacji między Komisją a państwem członkowskim w ramach dyrektywy TBT. Wręcz przeciwnie, Komisja bezpośrednio powołała się na wyjątek i argumentowała, że ma on zastosowanie w kontekście jej roli na podstawie art. 260 TFUE.

53. Aby przyjąć argumenty Komisji na poparcie jej decyzji o nieujawnianiu przedmiotowego projektu przepisów technicznych, Rzecznik Praw Obywatelskich musiałby dokonać skoku wiary. W pierwszej kolejności Rzecznik Praw Obywatelskich musiałby przyznać, że rozpatrywany projekt przepisów technicznych jest dokumentem sporządzonym w ramach toczących się dochodzeń i dotyczy wymiany korespondencji między Komisją a Grecją, która powinna odbywać się w ramach poufności w celu zachowania wzajemnego zaufania. Jednakże, jak wskazał skarżący w swojej skardze, sytuacja taka nie miała miejsca. Przedmiotowy projekt przepisów technicznych został przekazany Komisji po stwierdzeniu przez Trybunał Sprawiedliwości, że greckie przepisy dotyczące gier rekreacyjnych naruszają niektóre postanowienia traktatu. Komisja nie mogła zatem powoływać się na ten wyjątek w ramach postępowania przeciwko Grecji na podstawie art. 258 TFUE.

54. Rzecznik przypomniał, że pierwotny projekt przepisów technicznych został przekazany Komisji w dniu 7 maja 2008 r. i opublikowany na stronie internetowej Komisji. W dniu 9 maja 2008 r., czyli dwa dni później, Komisja wszczęła przeciwko Grecji postępowanie na podstawie art. 260 TFUE. Można z tego wywnioskować, że projekt przepisów technicznych nie usatysfakcjonował Komisji, podczas gdy Grecja zgłosiła nowe przepisy techniczne zastępujące przepisy zawarte w zgłoszeniu 2008/184/GR. Ogłoszenie wyroku przez Trybunał Sprawiedliwości, w którym stwierdzono, że Grecja nie zastosowała się do wcześniejszego orzeczenia, nie pozostawiało wątpliwości, że ewentualne dochodzenia prowadzone przeciwko Grecji w związku z jej przepisami dotyczącymi gier rekreacyjnych nie mogły umożliwić Komisji powołania się na wyjątek przewidziany w art. 4 ust. 2 tiret trzecie.

55. Ponadto ani z prawnego, ani logicznego punktu widzenia nie można było twierdzić, że Komisja rozważała wszczęcie przeciwko Grecji nowego postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego w celu wykazania niezgodności spornego zmienionego projektu przepisów technicznych z zasadami rynku wewnętrznego. Wynikało to z faktu, że Trybunał ostatecznie ustalił, iż obowiązujące wówczas ustawodawstwo greckie naruszało zasady rynku wewnętrznego UE, podczas gdy projekt przepisów technicznych nie został jeszcze przyjęty przez Grecję.

56. Ponadto nie można przyjąć analogicznej interpretacji roli, jaką Komisja pełni na mocy dyrektywy TBT w stosunku do roli w postępowaniu w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego. Wynika to z faktu, że wyjątki od zasad publicznego dostępu muszą być interpretowane ściśle. Konstruowanie zasady ochrony „dochodzenia” prowadzonego przez Komisję w tak szerokim zakresie sprawiłoby, że duża część wymiany informacji między Komisją a państwami członkowskimi stałaby się niedostępna publicznie.

57. Rzecznik uznał, że nawet gdyby przyjąć, że nieujawnienie przedmiotowego projektu przepisu technicznego było co do zasady uzasadnione na podstawie wyjątku przewidzianego w art. 4 ust. 2 tiret trzecie, Komisja nie wyjaśniła, w jaki sposób chroniony interes mógłby w tym przypadku zostać konkretnie i faktycznie naruszony. W tym względzie należy uwzględnić fakt, że Komisja opublikowała już projekt przepisów technicznych dotyczących gier rekreacyjnych, który został jej przekazany pod numerem referencyjnym 2008/184/GR.

58. W związku z powyższym Rzecznik Praw Obywatelskich stwierdził, że Komisja rozpatrzyła wniosek skarżącego o dostęp do przedmiotowego projektu przepisów technicznych w sposób niezgodny z art. 4 ust. 2 tiret trzecie rozporządzenia 1049/2001. W związku z tym dokonał on wstępnego stwierdzenia niewłaściwego administrowania w odniesieniu do decyzji Komisji o odmowie publicznego dostępu do żądanego dokumentu.

59. Niezależnie od powyższego ustalenia Rzecznik uznał za konieczne zakończenie analizy zarzutu skarżącego w celu wyjaśnienia przepisów i zasad regulujących publiczny dostęp do dokumentów oraz oceny wpływu przepisów szczegółowych zapisanych w dyrektywie w sprawie barier technicznych w handlu na analizę tych przepisów. W tym względzie Rzecznik zauważył, że dyrektywa w sprawie barier technicznych w handlu podkreśla znaczenie przejrzystości przy ustanawianiu norm lub przepisów technicznych na szczeblu krajowym dla sprawnego funkcjonowania rynku wewnętrznego [27]. Aby umożliwić podmiotom gospodarczym ocenę wpływu krajowych przepisów technicznych zaproponowanych przez inne państwa członkowskie, dyrektywa przewiduje regularną publikację tytułów projektów, które zostały przekazane [28]. Ponadto, jak określono w art. 8 ust. 4 dyrektywy TBT, przekazane informacje nie są poufne, chyba że państwo członkowskie wyraźnie o to wystąpi i poprze taki wniosek z uzasadnionymi powodami.

60. Rzecznik Praw Obywatelskich uznał, że przepisy zawarte w dyrektywie w sprawie barier technicznych w handlu należy interpretować jako mające wpływ na sposób, w jaki wyjątki przewidziane w art. 4 rozporządzenia 1049/2001 należy interpretować w odniesieniu do wniosków o udzielenie dostępu objętych zakresem stosowania dyrektywy w sprawie barier technicznych w handlu. W tym względzie Rzecznik przypomniał, że Trybunał uznał, iż instytucja może oprzeć swoje decyzje na ujawnieniu na ogólnych domniemaniach mających zastosowanie do niektórych kategorii dokumentów, ponieważ względy o zasadniczo podobnym charakterze mogą mieć zastosowanie do wniosków o ujawnienie dotyczących dokumentów o tym samym charakterze [29]. Rzecznik Praw Obywatelskich orzekł, że indywidualne badanie sprawy może nie być konieczne, jeżeli ze względu na szczególne okoliczności danej sprawy było oczywiste, że należy udzielić dostępu lub odmówić jego udzielenia [30]. Rzecznik wyraził pogląd, że zasada uznana przez Trybunał w wyroku w sprawie Technische Glaswerke i API, tj. domniemanie ujawnienia, musi mieć zastosowanie do wszystkich projektów przepisów technicznych przekazywanych na podstawie dyrektywy TBT. Zamiast usuwać z domeny publicznej wymianę korespondencji między Komisją a poszczególnymi państwami członkowskimi, jak wydaje się opowiadać Komisja w kontekście niniejszego zarzutu, należy utrzymać domniemanie ujawnienia. W tym sensie konkretną analizę pojedynczego dokumentu należy przeprowadzić wyłącznie w wyjątkowych okolicznościach i zgodnie z wszelkimi szczegółowymi przepisami mającymi zastosowanie na mocy dyrektywy TBT.

61. Ponadto sposób, w jaki Komisja do tej pory wypełniała swoje obowiązki wynikające z dyrektywy TBT, nie był bez znaczenia. W tym względzie Dyrekcja Generalna ds. Przedsiębiorstw Komisji wdrożyła dyrektywę w sprawie barier technicznych w handlu, ustanawiając bazę danych systemu informacji o przepisach technicznych (TRIS)[31]. Baza danych TRIS zawiera wyszukiwarkę powiadomień, która jest codziennie aktualizowana, a także informacje na temat procedury przewidzianej w dyrektywie TBT i punktów kontaktowych we wszystkich państwach członkowskich. Strona internetowa TRIS jest interaktywna z branżą, umożliwia użytkownikom zamieszczanie opinii i komentarzy oraz zapewnia bezpłatną subskrypcyjną listę mailingową do komunikacji istotnej dla konkretnego sektora.

62. W toku dochodzenia Rzecznika Praw Obywatelskich okazało się, że Komisja wypełnia swoje obowiązki wynikające z dyrektywy w sprawie barier technicznych w handlu, kładąc godny pochwały nacisk na przepisy i zasady dobrej administracji. Wydaje się, że Komisja wykracza poza minimum wymagane w dyrektywie, a mianowicie publikację tytułów zgłoszonych projektów przepisów technicznych, oraz zapewnia pełny dostęp tekstowy we wszystkich językach urzędowych Unii Europejskiej. Ponadto Komisja odegrała aktywną rolę w angażowaniu zainteresowanych stron i rozpowszechnianiu dostępnych informacji. Wynika z tego, że Komisja ustanowiła spójną praktykę administracyjną w odniesieniu do przekazywania projektów aktów prawnych na podstawie dyrektywy TBT, co wydawało się zgodne z kulturą służby, którą Rzecznik stara się promować w instytucjach, organach, urzędach i agencjach Unii.

63. Zgodnie z Kodeksem dobrego postępowania administracyjnego pracowników Komisji Europejskiej w ich stosunkach ze społeczeństwem [32], załączonym do regulaminu wewnętrznego Komisji, Komisja zachowuje spójność w postępowaniu administracyjnym i stosuje swoją zwykłą praktykę. Wszelkie wyjątki od tej zasady muszą być należycie uzasadnione.

64. Chociaż Rzecznik pochwalił praktykę Komisji w odniesieniu do dyrektywy w sprawie barier technicznych w handlu, wyraził ubolewanie, że Komisja najwyraźniej odstąpiła od tej praktyki przy tej konkretnej okazji, nie przedstawiając przekonującego uzasadnienia.

65. W związku z powyższym Rzecznik dokonał wstępnego ustalenia, że rozpatrywanie przez Komisję ponownego wniosku skarżącego naruszało zarówno przepisy proceduralne, jak i merytoryczne rozporządzenia 1049/2001, co stanowiło niewłaściwe administrowanie. Zgodnie z art. 3 ust. 5 swojego statutu Rzecznik Praw Obywatelskich zaproponował następujące rozwiązanie polubowne:

„Biorąc pod uwagę ustalenia Rzecznika Praw Obywatelskich, Komisja mogłaby rozważyć udzielenie skarżącemu pełnego dostępu do żądanego dokumentu.”

Argumenty przedstawione Rzecznikowi po jego propozycji polubownego rozwiązania

66. W swojej odpowiedzi Komisja wskazała, że nie zgadza się z Rzecznikiem Praw Obywatelskich i wyraziła przekonanie, że wyjątek przewidziany w art. 4 ust. 2 tiret trzecie może mieć zastosowanie zarówno „do dochodzeń w sprawie możliwego nieprzestrzegania prawa Unii na mocy art. 258 TFUE (ex 226 WE) do czasu wydania wyroku przez Trybunał, jak i do wymiany informacji z organami państw członkowskich na mocy dyrektywy 98/34”. Komisja określiła następnie cele dyrektywy TBT i rolę Komisji w odniesieniu do niej oraz zauważyła, że w ramach procedury ustanowionej dyrektywą TBT nie wykonuje ona jedynie roli otrzymywania informacji od państw członkowskich. Wręcz przeciwnie, jako strażniczka traktatów wykonuje „swoje uprawnienia dochodzeniowe”, aby pomóc państwom członkowskim w dostosowaniu ustawodawstwa krajowego do prawa UE. Zgodnie z art. 9 ust. 2 dyrektywy w sprawie barier technicznych w handlu Komisja może skierować do danego państwa członkowskiego „uzasadnioną opinię”, która tymczasowo zawiesiłaby wejście w życie zgłoszonego jej projektu przepisów technicznych.

67. W odniesieniu do powiadomienia 2008/184/GR Komisja stwierdziła, że odniosła się do takiej „uzasadnionej opinii” w odniesieniu do projektu przedłożonego przez władze greckie w maju 2008 r. W związku z tym „słuszne było dokonanie analogii między dochodzeniami prowadzonymi na podstawie art. 258 TFUE a dyrektywą 98/34, ponieważ celem obu procedur jest zapewnienie zgodności między ustawodawstwem krajowym a prawem Unii poprzez dialog między Komisją a organami państw członkowskich”.

68. Komisja powtórzyła, że „skarżący zwrócił się o dostęp nie do pierwotnego zgłoszenia władz greckich, które zostało podane do wiadomości publicznej zgodnie z polityką przejrzystości, ale do późniejszego projektu, opracowanego po przedłożeniu przez Komisję uzasadnionej opinii władzom państw członkowskich, zwracając uwagę na potencjalne problemy związane z pierwszym projektem. Należy wziąć pod uwagę, że wymiana informacji miała miejsce również w kontekście toczącego się przed Trybunałem postępowania na podstawie art. 260 TFUE, a następnie dyskusji na temat najwłaściwszego sposobu jego wykonania.„W związku z tym, zgodnie z wyrokiem w sprawie Petrie [33], dane państwo członkowskie miało prawo oczekiwać, że Komisja zagwarantuje poufność przez cały czas trwania dyskusji.

69. Bez uszczerbku dla powyższych argumentów Komisja zgodziła się z propozycją Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczącą udzielenia skarżącemu pełnego dostępu do żądanego dokumentu, biorąc pod uwagę, że „w styczniu 2011 r. władze greckie rozpoczęły konsultacje publiczne w sprawie nowego projektu ustawy, w związku z czym ujawnienie projektu przedłożonego w 2009 r. nie zaszkodziłoby już toczącym się dyskusjom z władzami państw członkowskich”.

70. W swoich uwagach skarżący zauważył, że chociaż Komisja zgodziła się z wnioskiem Rzecznika dotyczącym polubownego rozwiązania, wyraźnie nie zgodziła się z rozumowaniem Rzecznika. W szczególności Komisja nalegała na dokonanie analogii między procedurą przewidzianą w dyrektywie 98/34 a procedurą przewidzianą w art. 258 TFUE. Skarżący stwierdził, że analogia ta nie była uzasadniona i że odzwierciedlała ona uzasadnienie odrzucenia jego wniosku potwierdzającego. W rzeczywistości, starając się nadać odmowie publicznego dostępu pewien pretekst legalności, Komisja dokonała rażącego wypaczenia istniejących ram prawnych i odniosła się do „uzasadnionej opinii”, którą przedstawiła Grecji na podstawie art. 9 ust. 2 dyrektywy TBT, podczas gdy dyrektywa przewiduje jedynie „szczegółową opinię” w sprawie projektu przepisów technicznych przedłożonego przez państwo członkowskie.

71. Skarżący podkreślił, że na poziomie ogólnym Komisja nadal odrzuca wnioski o dostęp do dokumentów, które dotyczą projektów przepisów technicznych lub „szczegółowych opinii”. Zdaniem skarżącego Komisja obchodzi w ten sposób sam cel dyrektywy w sprawie barier technicznych w handlu, który stanowi w motywie trzecim, że „w celu wspierania sprawnego funkcjonowania rynku wewnętrznego należy zapewnić jak największą przejrzystość w odniesieniu do krajowych inicjatyw na rzecz ustanowienia norm lub przepisów technicznych”[34] oraz że „celem rynku wewnętrznego jest stworzenie środowiska sprzyjającego konkurencyjności przedsiębiorstw; zwiększone dostarczanie informacji jest jednym ze sposobów pomagania przedsiębiorstwom w czerpaniu większych korzyści nieodłącznie związanych z tym rynkiem; mając na uwadze, że w związku z tym konieczne jest umożliwienie podmiotom gospodarczym dokonania oceny wpływu krajowych przepisów technicznych zaproponowanych przez inne państwa członkowskie poprzez zapewnienie regularnej publikacji tytułów zgłoszonych projektów oraz za pomocą przepisów dotyczących poufności takich projektów”[35] Skarżący zastanawiał się, w jaki sposób można osiągnąć cel dyrektywy, jeżeli podmiotom gospodarczym, takim jak on sam, które mają dokonać oceny wpływu krajowych przepisów technicznych, Komisja, instytucja odpowiedzialna za wdrożenie procedury ustanowionej w dyrektywie w sprawie barier technicznych w handlu, odmówi dostępu do tych przepisów technicznych.

72. Skarżący skrytykował również zgodę Komisji na wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich o udzielenie dostępu do żądanego dokumentu jako nieprawdziwą. W rzeczywistości skarżący postrzegał gest Komisji jako próbę legitymizacji dwuipółletnich opóźnień w odniesieniu do wniosku o publiczny dostęp do zmienionego projektu przepisów technicznych. Ponadto skarżący zakwestionował założenie Komisji dotyczące uzasadnienia jej decyzji o udzieleniu dostępu do dokumentu, tj. fakt, że w styczniu 2011 r. rząd grecki rozpoczął konsultacje społeczne w sprawie nowego projektu. Zdaniem skarżącego zgłoszenie Komisji nowego projektu i jego publikacja w bazie danych TRIS (notyfikacja 2011/166/GR) podaje w wątpliwość, czy publiczny dostęp do wcześniejszego projektu zaszkodziłby dyskusjom z danym państwem członkowskim.

73. Skarżący zwrócił uwagę Rzecznika na fakt, że ani orzecznictwo Trybunału, ani decyzje Rzecznika nie odnoszą się konkretnie do kwestii objętych niniejszym dochodzeniem i zwrócił się do Rzecznika o wydanie projektu zalecenia dla Komisji w celu zmiany jej „nielegalnej praktyki administracyjnej” w odniesieniu do przekazywania przez państwa członkowskie projektów przepisów technicznych na mocy dyrektywy w sprawie barier technicznych w handlu.

Ocena Rzecznika po jego propozycji polubownego rozwiązania

74. Rzecznik Praw Obywatelskich uważa za niezbędne powtórzenie, że jego propozycja rozwiązania polubownego ma następujące brzmienie:

„Biorąc pod uwagę ustalenia Rzecznika Praw Obywatelskich, Komisja mogłaby rozważyć udzielenie skarżącemu pełnego dostępu do żądanego dokumentu.”

75. Niniejszy wniosek składa się z dwóch elementów: a) Komisja mogłaby rozważyć udzielenie skarżącemu pełnego dostępu do żądanego dokumentu; oraz b) Komisja mogłaby to uczynić, uwzględniając ustalenia Rzecznika Praw Obywatelskich.

76. Chociaż Rzecznik Praw Obywatelskich przyznaje, że Komisja udzieliła dostępu do przedmiotowego dokumentu, należy ustalić, czy dostęp do tego dokumentu kwalifikuje się jako skuteczne rozwiązanie polubowne w rozumieniu art. 6 przepisów wykonawczych Rzecznika Praw Obywatelskich [36]. W tym względzie Rzecznik zauważa, że Komisja udzieliła dostępu do przedmiotowego dokumentu, podtrzymując pierwotne uzasadnienie. Rozumowanie to jest sprzeczne z rozumowaniem Rzecznika Praw Obywatelskich przedstawionym we wstępnej ocenie. Ponadto, chociaż udzielono dostępu do dokumentu, z uwag skarżącego wyraźnie wynika, że odpowiedź Komisji nie była taka, aby „zadowolić skarżącego”. W związku z powyższym Rzecznik stwierdza, że jego poszukiwania polubownego rozwiązania nie zakończyły się pełnym sukcesem.

77. Zgodnie z art. 6 ust. 3 jego przepisów wykonawczych „[j]eżeli Rzecznik Praw Obywatelskich uzna, że rozwiązanie polubowne nie jest możliwe lub że poszukiwanie rozwiązania polubownego zakończyło się niepowodzeniem, zamyka sprawę uzasadnioną decyzją, która może zawierać uwagę krytyczną, albo sporządza sprawozdanie zawierające projekt zaleceń”.

78. Na tej podstawie Rzecznik pragnie podkreślić, że niniejsza sprawa porusza istotne kwestie dotyczące stosowania art. 4 ust. 2 tiret trzecie rozporządzenia 1049/2001. W szczególności sprawa dotyczy interpretacji terminu „dochodzenia” we wspomnianym artykule w kontekście: a) postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego; oraz b) procedury ustanowionej na mocy dyrektywy w sprawie barier technicznych w handlu.

79. Z powodów przedstawionych szczegółowo w pkt 45–65 powyżej Rzecznik wstępnie stwierdził w swoim wniosku dotyczącym polubownego rozwiązania, że wyjątek przewidziany w art. 4 ust. 2 tiret trzecie rozporządzenia 1049/2001 został nieprawidłowo przywołany w celu uzasadnienia odmowy udzielenia przez Komisję dostępu do żądanego dokumentu, co dotyczy, przypomina się, zmienionego projektu przepisów technicznych przekazanego Komisji przez Grecję zgodnie z procedurą ustanowioną w dyrektywie TBT.

80. W odpowiedzi na propozycję Rzecznika dotyczącą polubownego rozwiązania Komisja nie zgodziła się ze wstępnym ustaleniem Rzecznika i stwierdziła, że wyjątek przewidziany w art. 4 ust. 2 tiret trzecie ma zastosowanie do procedury na podstawie dyrektywy TBT przez analogię do postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego na podstawie art. 258 TFUE.

81. Rzecznik uważa, że interpretacja Komisji nie jest przekonująca ani w odniesieniu do niniejszej sprawy, ani ogólnie.

82. Prawdą jest, że niniejsza sprawa jest dość szczególna, ponieważ dotyczy zgłoszenia na mocy dyrektywy TBT zmienionego projektu przepisów technicznych przekazanego przez Grecję w następstwie wyroku Trybunału w sprawie C-65/05 Komisja przeciwko Grecji, w którym stwierdzono niezgodność greckiego prawodawstwa dotyczącego gier rekreacyjnych z postanowieniami Traktatu dotyczącymi rynku wewnętrznego. Należy zauważyć, że zgodnie z orzecznictwem Trybunału po tej dacie „kontynuacja negocjacji między tym państwem członkowskim a Komisją nie ma już na celu ustalenia istnienia naruszenia [...][37]”, podczas gdy „ugoda nie jest już możliwa w przypadku tego naruszenia [38]”.

83. W tym względzie należy zauważyć, że postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego przeciwko Grecji na podstawie art. 258 i 260 TFUE zostało zakończone przed udzieleniem przez Komisję odpowiedzi na ponowny wniosek skarżącego. Wynika z tego, że względy interesu ogólnego mające zastosowanie do dokumentów sporządzonych lub uzyskanych w związku z postępowaniem w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego uznanym przez Trybunał w sprawie Petrie nie mają już zastosowania [39]. W konsekwencji nie można już domniemywać, że ujawnienie dokumentu będącego przedmiotem niniejszej sprawy naruszyłoby dochodzenia, które mogłyby prowadzić do wszczęcia postępowania na podstawie art. 258 TFUE [40].

84. W rzeczywistości, gdyby przyjąć pogląd Komisji, że szczególne względy mające zastosowanie do postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego są istotne w niniejszej sprawie, zarówno przez analogię, jak i bezpośrednio, doprowadziłoby to do paradoksalnego skutku, że odmówiono by dostępu do odpowiedniego dokumentu w celu ochrony „dochodzenia”, które już dawno zostało zakończone. W związku z tym fakt, że postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego zostało zakończone w niniejszej sprawie, sprawia, że interpretacja Komisji jest niewiarygodna.

85. Niemniej jednak, jeśli chodzi o bardziej ogólną rolę Komisji na mocy dyrektywy TBT, a mianowicie, w przypadku braku zamkniętego postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, argument Komisji nie jest bezpodstawny. W tym względzie, po rozważeniu argumentów przedstawionych zarówno przez Komisję, jak i skarżącego, Rzecznik jest gotów zaakceptować fakt, że informacje dostarczone zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 8 dyrektywy TBT mogą wchodzić w zakres „dochodzenia” w rozumieniu art. 4 ust. 2 tiret trzecie rozporządzenia 1049/2001 [41].

86. Nie oznacza to jednak, że w kontekście dyrektywy TBT odnośny wyjątek należy interpretować w taki sam sposób jak w postępowaniu w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego. Rzecznik uważa, że istnieją przypadki, w których interpretacja Komisji wydaje się sensowna, na przykład gdy państwo członkowskie nie zgłasza projektu przepisu technicznego, a tym samym narusza swoje obowiązki wynikające z art. 8 dyrektywy TBT, jak w rzeczywistości miało to miejsce w sprawie C-65/05 Komisja przeciwko Grecji, lub gdy nie przestrzega terminów zawieszenia przewidzianych w art. 9 dyrektywy TBT. W takich przypadkach Komisja skutecznie wszczyna postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego.

87. Ta sama logika nie ma jednak zastosowania do analizy projektów przepisów technicznych przedłożonych na podstawie art. 8 dyrektywy TBT. W rzeczywistości na tym etapie nie dochodzi do naruszenia prawa Unii, które mogłoby być ścigane. Dyrektywa w sprawie barier technicznych w handlu ma na celu umożliwienie Komisji sprawdzenia odpowiednich przepisów, gdy są one jeszcze na etapie opracowywania, właśnie po to, aby uniemożliwić państwom członkowskim przyjmowanie przepisów, które nie byłyby zgodne z prawem UE. Postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego wszczyna się natomiast dopiero wtedy, gdy Komisja uznała już, że doszło lub może dojść do naruszenia prawa Unii. Zdaniem Rzecznika argument Komisji, że analizę projektu przepisów technicznych na podstawie dyrektywy TBT należy uznać za zbliżoną do dochodzenia prowadzonego na podstawie art. 258 TFUE, nie jest zatem przekonujący.

88. Rzecznik uważa ponadto, że potrzeba rozróżnienia między badaniem projektów przepisów technicznych na podstawie dyrektywy w sprawie barier technicznych w handlu a dochodzeniem na podstawie art. 258 TFUE znajduje również potwierdzenie w obowiązujących przepisach. Z orzecznictwa sądów Unii wynika, że państwa członkowskie mają prawo oczekiwać, co do zasady i z zastrzeżeniem wyjątków, że Komisja traktuje postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego jako poufne. Z drugiej strony dyrektywa TBT wyjaśnia, że jej celem jest osiągnięcie wysokiego poziomu przejrzystości, co potwierdzają w szczególności jej preambuła [42] i art. 8 ust. 4 [43]. Jeżeli chodzi o projekty przepisów technicznych, art. 8 ust. 4 wyraźnie stanowi, że zasadą jest przejrzystość, a wyjątkiem jest poufność. Rzecznik nie widzi żadnego logicznego powodu, aby twierdzić, że powinno to dotyczyć jedynie pierwotnych projektów przepisów technicznych, ale nie wszelkich zmienionych projektów, które państwo członkowskie może przedłożyć Komisji. W rzeczywistości dyrektywa TBT, z zastrzeżeniem warunków zapisanych w jej art. 8 ust. 1 pkt 3 [44], łączy zmienione projekty przepisów technicznych z pierwotnymi projektami przepisów technicznych.

89. Należy ponadto zauważyć, że prawo UE rozwinęło się od czasu przyjęcia dyrektywy w sprawie barier technicznych w handlu. Jak już wspomniano, rozporządzenie 1049/2001 opiera się na zasadzie możliwie najszerszego dostępu do dokumentów będących w posiadaniu instytucji i organów UE. W art. 42 Karty podniesiono prawo dostępu do dokumentów do rangi prawa podstawowego. W tych okolicznościach Rzecznik uważa za oczywiste, że restrykcyjne podejście Komisji do kwestii dostępu do zmienionych projektów przepisów technicznych przedłożonych na podstawie dyrektywy TBT nie jest ani uzasadnione, ani właściwe.

90. Rzecznik z zadowoleniem odnotowuje, że Komisja opracowała praktykę, zgodnie z którą co do zasady publikuje pierwotne i ostateczne projekty przepisów technicznych przekazane przez państwa członkowskie na mocy dyrektywy w sprawie barier technicznych w handlu. Jego zdaniem logiczne byłoby zatem przyjęcie takiego samego podejścia w odniesieniu do zmienionych projektów przepisów technicznych przedłożonych przez państwa członkowskie.

91. W związku z powyższym Rzecznik uważa, że istnieje ogólne domniemanie, że można przyznać dostęp do zmienionych projektów przepisów technicznych zgłoszonych przez państwa członkowskie na mocy dyrektywy TBT, chyba że państwo członkowskie wyraźnie zwróci się o poufność i poprze taki wniosek z powodów, które mogłyby obalić takie domniemanie [45].

92. Na podstawie powyższej analizy Rzecznik uważa, że Komisja powinna dokonać przeglądu swojego stanowiska w tej dziedzinie, aby zapewnić, że oprócz pierwotnych projektów przepisów technicznych i ostatecznych przepisów technicznych, które są konsekwentnie publikowane w bazie danych TRIS, udostępni ona również zmienione projekty przepisów technicznych. W tym celu Rzecznik Praw Obywatelskich sporządzi projekt zalecenia.

C. Projekt zaleceń

Na podstawie swoich dochodzeń w sprawie tej skargi Rzecznik Praw Obywatelskich przedstawia Komisji następujący projekt zaleceń:

1) Komisja powinna uznać nieuzasadnione opóźnienie w rozpatrywaniu ponownego wniosku skarżącego w niniejszej sprawie i zobowiązać się do podjęcia niezbędnych środków w celu zapewnienia, że takie opóźnienie nie powtórzy się w przyszłości.

2) Komisja powinna dokonać przeglądu swojego stanowiska dotyczącego publicznego dostępu do zmienionych projektów przepisów technicznych i zapewnić, aby dokumenty te były udostępniane, chyba że państwo członkowskie wyraźnie zwróci się o poufność i poprze taki wniosek z powodów, które mogłyby obalić domniemanie dostępności.

Komisja i skarżący zostaną poinformowani o tych projektach zaleceń. Zgodnie z art. 3 ust. 6 Statutu Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich Komisja przesyła szczegółową opinię do dnia 30 kwietnia 2012 r. Szczegółowa opinia mogłaby polegać na przyjęciu projektu zaleceń i opisie sposobu ich wdrożenia.

 

P. Nikiforos Diamandouros

Sporządzono w Strasburgu dnia 24 stycznia 2012 r.

---

[1] Decyzja Parlamentu Europejskiego z dnia 9 marca 1994 r. w sprawie przepisów i ogólnych warunków regulujących wykonywanie funkcji Rzecznika Praw Obywatelskich (94/262/EWWiS, WE, Euratom), Dz.U. L 113, s. 15.

[2] Sprawa C-65/05 Komisja przeciwko Grecji [2006] Zb.Orz. I-10341.

[3] Dyrektywa 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiająca procedurę udzielania informacji w zakresie norm i przepisów technicznych (Dz.U. L 204, s. 37), zmieniona dyrektywą 98/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 lipca 1998 r. zmieniającą dyrektywę 98/34/WE ustanawiającą procedurę udzielania informacji w zakresie norm i przepisów technicznych (Dz.U. L 217, s. 18), zmieniona następnie dyrektywą Rady 2006/96/WE z dnia 20 listopada 2006 r. (Dz.U. L 363, s. 81).

[4] Sprawa C-109/08 Komisja przeciwko Grecji, Zb.Orz. 2009, s. I-4657.

[5] W dniu 7 maja 2008 r. Grecja przekazała pierwotny projekt przepisów technicznych zmieniających greckie przepisy dotyczące gier rekreacyjnych. Greckie zgłoszenie zostało zarejestrowane pod numerem 2008/184/GR i jest dostępne w odpowiedniej sekcji (baza danych TRIS) na stronie internetowej Komisji: http://ec.europa.eu/enterprise/tris/pisa/app/search/index.cfm?fuseaction=pisa_notif_overview&iYear=2008&inum=184&lang=EN&sNLang=EN. Skarżący przedstawił Komisji swoje opinie na temat tego projektu zgodnie z dyrektywą TBT.

[6] Rozporządzenie nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 maja 2001 r. w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji, Dz.U. L 145, s. 43.

[7] Powiadomienie 2008/184/GR.

[8] Skarżący odniósł się do decyzji Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich w skargach 271/2000/(IJH)JMA, 277/2000/(IJH)JMA i 790/2003/GG.

[9] Jak stwierdził Rzecznik Praw Obywatelskich w swoim sprawozdaniu specjalnym dla Parlamentu Europejskiego dotyczącym braku współpracy ze strony Komisji Europejskiej w sprawie skargi 676/2008/RT „...własne terminy Komisji muszą koniecznie obejmować termin określony w Traktacie o funkcjonowaniu Unii Europejskiej na wydanie szczegółowej opinii w sprawie projektu zalecenia Rzecznika Praw Obywatelskich”.

[10] Motyw 4 rozporządzenia 1049/2001.

[11] http://ec.europa.eu/enterprise/tris/index_en.htm

[12] Sprawa T-191/99 Petrie, Rec. 2001, s. II-3677.

[13] Zgodnie z art. 6 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej Karta praw podstawowych Unii Europejskiej ma taką samą moc prawną jak Traktaty.

[14] Wyrok z dnia 21 września 2010 r. w sprawach połączonych C-514/07 P, C-528/07 P i C-532/07 P Szwecja przeciwko API i Komisji, dotychczas nieopublikowany w Zbiorze, pkt 69; Sprawa C-139/07 P Komisja przeciwko Technische Glaswerke Ilmenau, wyrok z dnia 29 czerwca 2010 r., dotychczas nieopublikowany w Zbiorze, pkt 51.

[15] Szwecja przeciwko API i Komisji, pkt 68; Wyrok z 2008 r. w sprawach połączonych C-39/05 P i C-52/05 P Szwecja i Turco przeciwko Radzie, Zb.Orz. s. I-4723, pkt 34.

[16] Sprawa C-266/05 P Sison przeciwko Radzie, Zb.Orz. 2007, s. I-1233, pkt 62; Szwecja przeciwko API i Komisji, pkt 70; Wyżej wymieniony wyrok w sprawie Technische Glaswerke, pkt 53.

[17] Sprawa C-64/05 Szwecja przeciwko Komisji [2007] Zb.Orz. I-11389, pkt 57 i sprawa C-266/05 P Sison przeciwko Radzie [2007] Zb.Orz. I-1233, pkt 62.

[18] Szwecja przeciwko API i Komisji, pkt 73; Wyżej wymienione wyroki: w sprawie Szwecja przeciwko Komisji, pkt 66; w sprawie Sison przeciwko Radzie, pkt 63.

[19] Szwecja przeciwko API i Komisji, pkt 72.

[20] Sprawa T-2/03 Verein für Konsumenteninformation przeciwko Komisji [2005] Zb.Orz. II-1121, pkt 69.

[21] Sprawa T-36/04 API przeciwko Komisji [2007] Zb.Orz. II-3201, pkt 120; sprawa T-309/97 Bavarian Lager przeciwko Komisji, Rec. 1999, s. II-3217, pkt 46; Wyżej wymieniony wyrok w sprawie Petrie, pkt 68.

[22] Sprawa T-105/95 WWF UK przeciwko Komisji [1997] Rec. II-313, pkt 63.

[23] Wyrok w sprawie Petrie, pkt 68.

[24] Sprawa T-36/04 API przeciwko Komisji, Zb.Orz. 2007, s. II-3201, pkt 121.

[25] Szwecja przeciwko API i Komisji, pkt 121.

[26] Szwecja przeciwko API i Komisji, pkt 122.

[27] Motyw trzeci dyrektywy TBT.

[28] Motyw siódmy dyrektywy TBT.

[29] Szwecja przeciwko API i Komisji, pkt 74; Wyżej wymieniony wyrok w sprawie Technische Glaswerke, pkt 54.

[30] Decyzja Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich zamykająca dochodzenie w sprawie skargi 1039/2008/FOR przeciwko Komisji Europejskiej, pkt 58.

[31] http://ec.europa.eu/enterprise/tris/default.htm?CFID=9235488&CFTOKEN=3461434467bc692f-352E4803-EBE0-9012-5258E5F248F8F822

[32] http://ec.europa.eu/civil_society/code/_docs/code_en.pdf

[33] Sprawa T-191/99 Petrie [2001] Zb.Orz. II-3677.

[34] Motyw trzeci dyrektywy TBT.

[35] Motyw siódmy dyrektywy TBT.

[36] http://www.ombudsman.europa.eu/resources/provisions.faces#hl5

[37] Szwecja przeciwko API i Komisji, pkt 120.

[38] Szwecja przeciwko API i Komisji, pkt 121.

[39] Sprawa T-191/99 Petrie, Rec. 2001, s. II-3677, pkt 64-68.

[40] Szwecja przeciwko API i Komisji, pkt 122.

[41] Wyżej wymieniony wyrok w sprawie Technische Glaswerke, pkt 52.

[42] Motyw trzeci dyrektywy TBT stanowi: „W celu wspierania sprawnego funkcjonowania rynku wewnętrznego należy zapewnić jak największą przejrzystość w odniesieniu do krajowych inicjatyw na rzecz ustanowienia norm lub przepisów technicznych”. Ponadto motyw 7 dyrektywy TBT stanowi: „Celem rynku wewnętrznego jest stworzenie środowiska sprzyjającego konkurencyjności przedsiębiorstw. zwiększone dostarczanie informacji jest jednym ze sposobów pomagania przedsiębiorstwom w czerpaniu większych korzyści nieodłącznie związanych z tym rynkiem; konieczne jest zatem umożliwienie podmiotom gospodarczym dokonania oceny wpływu krajowych przepisów technicznych proponowanych przez inne Państwa Członkowskie poprzez zapewnienie regularnej publikacji tytułów zgłoszonych projektów oraz poprzez przepisy dotyczące poufności takich projektów;”

[43] Art. 8 ust. 4 dyrektywy TBT stanowi, że „[n]formacje dostarczone na podstawie niniejszego artykułu nie są poufne, chyba że na wyraźny wniosek zgłaszającego państwa członkowskiego. Każdy taki wniosek musi być poparty uzasadnieniem.”;

[44] „Państwa członkowskie ponownie przekazują projekt zgodnie z powyższymi warunkami, jeżeli wprowadzają do projektu zmiany, które skutkują znaczącą zmianą jego zakresu, skróceniem pierwotnie przewidzianego harmonogramu wdrożenia, dodaniem specyfikacji lub wymogów lub nadaniem im bardziej restrykcyjnego charakteru.”

[45] Zobacz podobnie ww. wyrok w sprawie Technische Glaswerke, pkt 52.