Dochodzenie Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie zatwierdzenia [1] pestycydów przez Komisję Europejską podkreśla obawy związane z praktyką Komisji (znaną jako procedura danych potwierdzających) zatwierdzania bezpiecznego stosowania substancji czynnej, zanim uzyska ona wszystkie dane niezbędne do poparcia tej decyzji.

Rzecznik Praw Obywatelskich odnotowuje ogólną akceptację przez Komisję jej wniosków, złożonych w czerwcu 2015 r., dotyczących sposobów usprawnienia procesu zatwierdzania substancji zawartych w pestycydach, ale zwróciła się do Komisji o przedstawienie do dnia 18 lutego 2018 r. sprawozdania uzupełniającego w celu pełnej weryfikacji zgodności.

Emily O'Reilly powiedziała: „Odnotowuję, że Komisja zamierza usprawnić proces zatwierdzania i wprowadzania pestycydów do obrotu, w szczególności poprzez ograniczenie praktyki zatwierdzania substancji przy jednoczesnym żądaniu danych, które mają potwierdzić jej bezpieczeństwo, ale przed otrzymaniem wymaganych danych.

„Biorąc pod uwagę istotne skutki dla środowiska, a także dla zdrowia ludzi i zwierząt, zwróciłem się do Komisji o przedstawienie w ciągu dwóch lat sprawozdania na temat sposobu, w jaki wdrożyła ona moje wnioski”.

Sprawa została wniesiona przez Pesticide Action Network Europe (PAN-Europe), sieć organizacji pozarządowych. PAN-Europe twierdziło, że sposób zatwierdzania przez Komisję substancji stosowanych w pestycydach był w niektórych przypadkach niebezpieczny lub niezgodny z odpowiednimi przepisami.

Rzecznik Praw Obywatelskich przeanalizował praktykę Komisji polegającą na zatwierdzaniu substancji przy jednoczesnym żądaniu danych potwierdzających ich bezpieczeństwo. Przeanalizowała również zatwierdzenie przez Komisję dziesięciu konkretnych substancji czynnych pomimo zastrzeżeń dotyczących substancji wyrażonych przez Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności [2] (EFSA).

Po przeprowadzeniu analizy oraz w świetle znaczenia ochrony zdrowia i środowiska w UE Rzecznik przedstawiła kilka wniosków mających na celu poprawę systemu zatwierdzania pestycydów przez Komisję.

Po przeanalizowaniu odpowiedzi Komisji na jej wnioski Rzecznik uznał, że Komisja przyjęła konstruktywne podejście do ograniczenia stosowania procedury danych potwierdzających. Rzecznik wyraził również ogólne zadowolenie z deklarowanego przez Komisję zamiaru zakończenia ocen dziesięciu substancji, które wcześniej zatwierdziła, pomimo braku odpowiednich informacji naukowych dotyczących ich bezpieczeństwa w momencie zatwierdzania.

Kończąc dochodzenie, Rzecznik stwierdziła, że chociaż Komisja w dużej mierze zaakceptowała jej propozycje, właściwa weryfikacja zgodności będzie możliwa dopiero po otrzymaniu od Komisji na początku 2018 r. kolejnego sprawozdania.

Rzecznik oczekuje, że w swoim sprawozdaniu z 2018 r. Komisja będzie w stanie wykazać, że procedura danych potwierdzających jest stosowana w sposób restrykcyjny; wykazanie lepszego nadzoru nad stosowaniem pestycydów przez państwa członkowskie oraz wykazanie, że zakończono pozostałe oceny dziesięciu substancji wskazanych przez PAN-Europe. Decyzja Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich jest dostępna tutaj.

[1] Komisja zatwierdza substancje czynne stosowane w pestycydach, a poszczególne państwa członkowskie zezwalają na stosowanie produktów pestycydów opartych na tych substancjach czynnych.

[2] Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności udziela Komisji porad w trakcie procesu zatwierdzania.