Europejska Rzecznik Praw Obywatelskich Emily O'Reilly przedstawiła agencji UE Frontex propozycje dotyczące sposobów lepszego zapewnienia poszanowania praw podstawowych migrantów, którzy podlegają przymusowym powrotom z UE do krajów pochodzenia. Frontex koordynuje i finansuje wspólne operacje powrotowe drogą powietrzną we współpracy z państwami członkowskimi. W latach 2006–2015 koordynowała 267 wspólnych lotów powrotnych, w których uczestniczyło ponad 13 000 osób.

Rzecznik wyraża uznanie dla dotychczasowej pracy Fronteksu. Można jednak zrobić więcej. Składająca petycję wzywa Agencję do dopilnowania, aby rodziny z dziećmi i kobiety w ciąży siedziały oddzielnie od innych osób powracających. Frontex powinien również promować wspólne zasady dotyczące stosowania powściągliwości, publikować więcej informacji na temat wspólnych biur ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, w tym sprawozdań monitorujących, oraz zobowiązywać państwa członkowskie do usprawnienia procedur składania skarg. Rzecznik jest nadal niezadowolony z odmowy ustanowienia przez Frontex własnego mechanizmu rozpatrywania skarg.

Rzecznik proponuje kilka zmian w kodeksie postępowania JRO Fronteksu, w tym przepisy dotyczące stosowania środków przymusu, terminowych badań lekarskich osób powracających oraz szkoleń w zakresie praw człowieka dla eskorty, ze szczególnym uwzględnieniem osób z niepełnosprawnościami, kobiet i dzieci.

Emily O'Reilly powiedziała: "Wszyscy jesteśmy zszokowani tragediami tysięcy ludzi, którzy stracili życie podczas próby przekroczenia Morza Śródziemnego. W ramach dziesięciopunktowego planu działania na rzecz poprawy polityki migracyjnej UE Komisja wzywa do zreformowania programu powrotów osób, którym odmówiono azylu, oraz osób nieposiadających ważnego dokumentu pobytowego. W tym kontekście należy uczynić wszystko, aby zapewnić poszanowanie godności ludzkiej osób powracających”.

Jednym z priorytetów Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich jest zacieśnienie współpracy strategicznej między członkami Europejskiej Sieci Rzeczników Praw Obywatelskich. Ponieważ monitorowanie JRO należy do kompetencji państw członkowskich, poprosiła o informacje zwrotne od swoich kolegów. Wielu krajowych rzeczników praw obywatelskich przyjrzało się praktykom JRO w swoich państwach członkowskich i wniosło cenny wkład w dochodzenie Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczące Fronteksu. Są one dostępne tutaj.

W swojej opinii Frontex wyjaśnił, że każde uczestniczące państwo członkowskie jest odpowiedzialne za własny kontyngent osób powracających we wspólnym biurze ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Zwróciła uwagę, że do tej pory zgłoszono tylko trzy sytuacje krytyczne, w tym w odniesieniu do użycia siły. Frontex zwrócił również uwagę na praktyczne problemy wynikające z rozbieżnych przepisów krajowych dotyczących stosowania powściągliwości.

Pełną listę propozycji Rzecznika Praw Obywatelskich można znaleźć tutaj.