Szanowny Panie Przewodniczący!

Otrzymałem skargę na Komisję Europejską od kilku organizacji społeczeństwa obywatelskiego.

Skarżący są zaniepokojeni opinią Komitetu Naukowego ds. Zagrożeń dla Zdrowia i Środowiska oraz Pojawiających się Zagrożeń („SCHEER”), który doradza Komisji. Opinia dotyczy dowodów naukowych na niekorzystny wpływ na zdrowie pól elektromagnetycznych o częstotliwości radiowej („RF-EMF”), które są generowane m.in. przez telefony komórkowe lub Wi-Fi. Skarżący twierdzą w szczególności, że:

• Na grupę roboczą SCHEER odpowiedzialną za przygotowanie opinii miała wpływ stronniczość strukturalna, ponieważ członkowie tej grupy byli związani z organami branżowymi lub otrzymali od nich finansowanie na badania. Ponadto skarżący twierdzą, że do grupy roboczej należało włączyć ekspertów reprezentujących bardziej krytyczne poglądy na temat narażenia na RF-EMF.
• SCHEER i jego grupa robocza nie uwzględniły we właściwy sposób badań naukowych wykazujących niekorzystne skutki RF-EMF. Skarżący wskazują również na rozbieżności między opinią SCHEER a innymi organami naukowymi, takie jak badanie przygotowane dla Biura Analiz Parlamentu Europejskiego („EPRS”)[1].

Po dokładnym rozpatrzeniu skargi postanowiłem wszcząć dochodzenie w sprawie sposobu, w jaki Komisja rozpatrywała zastrzeżenia proceduralne i merytoryczne skarżącego.

Rzecznik nie jest organem naukowym i nie może oceniać zasadności opinii SCHEER. Jako organ, którego zadaniem jest promowanie dobrej administracji w działaniach instytucji UE, Rzecznik Praw Obywatelskich może jednak zbadać, czy Komisja wdrożyła procedury w celu zapewnienia niezależności i rozliczalności swoich komitetów naukowych, a także czy w sposób kompleksowy i rozsądny zajęła się kwestiami proceduralnymi i merytorycznymi skarżących [2].

Jako pierwszy krok w moim dochodzeniu zdecydowałem, że konieczne jest sprawdzenie następujących dokumentów:

• wstępne i roczne deklaracje o braku konfliktu interesów składane przez członków SCHEER, którzy zatwierdzili daną opinię, oraz członków/ekspertów grupy roboczej odpowiedzialnej za daną opinię [3];
• wszelkie inne deklaracje o braku konfliktu interesów lub deklaracje dotyczące potencjalnych lub faktycznych konfliktów interesów złożone przez wyżej wymienione osoby; oraz
• zapisy wszelkich wewnętrznych ocen, wniosków lub decyzji podjętych w związku z deklaracjami interesów lub konfliktami interesów, o których mowa powyżej.

Byłbym wdzięczny, gdyby Pańscy pracownicy mogli przedłożyć mojemu Urzędowi wymagane dokumenty, najlepiej w formie elektronicznej, przed dniem 27 października 2025 r. Informacje lub dokumenty, które Państwa instytucja uznaje za poufne, nie zostaną ujawnione skarżącemu ani żadnej innej osobie bez uprzedniej zgody Komisji [5].

Po przeprowadzeniu kontroli mój zespół śledczy będzie musiał spotkać się z odpowiednimi przedstawicielami Komisji w celu omówienia kwestii poruszonych w niniejszej skardze, a w szczególności uzyskania odpowiedzi na pytania zawarte w załączniku do niniejszego pisma.

Byłbym wdzięczny, gdyby Pana pracownicy mogli skontaktować się z Michałem Krajewskim, który jest odpowiedzialny za to dochodzenie, w celu uzgodnienia ustaleń dotyczących posiedzenia, które odbędzie się przed dniem 28 listopada 2025 r.

Z poważaniem,

Teresa Anjinho
Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich

Strasburg, 14 października 2025 r.

[1] https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/STUD/2021/690012/EPRS_STU(2021)690012_EN.pdf

[2] zapoznanie się z sugestią Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczącą poprawy w sprawie 346/2023/MIK (https://www.ombudsman.europa.eu/en/decision/en/185032): „Odpowiadając na (naukowe) obawy dotyczące wyborów politycznych, Komisja powinna starać się rozwiać te obawy w sposób merytoryczny, a nie powtarzać swoje stanowisko. Komisja powinna publicznie wyjaśnić, w jaki sposób uwzględniono wszelkie takie obawy.”

[3] Zgodnie z pkt 18 regulaminu wewnętrznego Komitetu Naukowego ds. Bezpieczeństwa Konsumentów (SCCS) oraz Komitetu Naukowego ds. Zagrożeń dla Zdrowia, Środowiska i Pojawiających się Zagrożeń (SCHEER) z kwietnia 2016 r., https://health.ec.europa.eu/document/download/8dc24a70-8bf9-4f44-b0fa-de1f4b42a69e_en?filename=rules_procedure_2016_en.pdf .

[4] Zgodnie z pkt 22 regulaminu postępowania, tamże, lub na innej podstawie. Jeżeli jakiekolwiek oświadczenia zostały złożone ustnie, proszę przedstawić ich pisemny zapis.

[5] Proszę wyraźnie oznaczyć taki materiał jako „Poufny”. Zaszyfrowane wiadomości e-mail można wysyłać na naszą dedykowaną skrzynkę pocztową. Informacje i dokumenty tego rodzaju zostaną usunięte z akt Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich wkrótce po zakończeniu dochodzenia.