Szanowna Pani X!

9 grudnia 2024 r. Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich otrzymał od Rzecznika Praw Obywatelskich Wspólnoty Niemieckojęzycznej Belgii zapytanie dotyczące wykładni rozporządzenia 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w odniesieniu do świadczeń na dzieci.

Wnioskujący Rzecznik Praw Obywatelskich zajmuje się sprawą dotyczącą rodziny, która przez kilka lat otrzymywała świadczenia na dzieci z Belgii i Wspólnoty Niemieckojęzycznej. Rodzina mieszka w Belgii, ale ojciec pracuje w Niemczech. Matka była bezrobotna i przez pewien czas otrzymywała zasiłek dla bezrobotnych w Belgii. Rodzina jest obecnie objęta wnioskiem o odzyskanie zasiłku na dziecko przez 18 miesięcy, ponieważ właściwy organ belgijski uważa, że niesłusznie określił właściwe państwo członkowskie i że zamiast tego Niemcy powinny były wypłacić zasiłek.

Na podstawie tego zapytania zwracamy się do Komisji o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy Komisja mogłaby wyjaśnić, które państwo członkowskie musi wypłacać świadczenia na dziecko w sytuacji, gdy (i) rodzina mieszka w jednym państwie członkowskim (Belgia), w którym matka jest uprawniona do zasiłku dla bezrobotnych, oraz (ii) ojciec pracuje w innym państwie członkowskim (Niemcy)?

Czy zasiłki dla bezrobotnych wypłacane matce można uznać za „prawa przysługujące z tytułu pracy najemnej lub pracy na własny rachunek” w rozumieniu art. 68 ust. 1 lit. b) ppkt (i) rozporządzenia 883/2004?

2. Biorąc pod uwagę, że Niemcy zgadzają się wypłacać świadczenia na dziecko wyłącznie za sześć miesięcy poprzedzających złożenie wniosku, w jaki sposób należy stosować art. 68 ust. 3 lit. b) rozporządzenia 883/2004, jeżeli inne państwo członkowskie (Belgia) wypłacało już świadczenie przez okres dłuższy niż sześć miesięcy (chociaż Niemcy powinny były wypłacać)?

Jakie są konsekwencje dla ewentualnego odzyskania przez organy państwa członkowskiego, które wypłacało świadczenia na dziecko przez okres dłuższy niż sześć miesięcy (chociaż inne państwo członkowskie powinno było je wypłacić) od beneficjenta lub od państwa członkowskiego, które powinno było je wypłacić? Czy Belgia lub niemieckojęzyczna wspólnota Belgii może ubiegać się o zwrot kosztów od Niemiec?

3. Czy w zakresie, w jakim organy państw członkowskich wdrażają prawo Unii i działają w jego zakresie stosowania, prawo Unii zapewnia dodatkową ochronę osobom, które otrzymywały świadczenia na dzieci przez dłuższy okres czasu w dobrej wierze i nagle stają w obliczu roszczeń o odzyskanie należności na podstawie faktu, że organy państw członkowskich uważają, iż błędnie określiły państwo członkowskie, które powinno zapłacić - takich jak ochrona własności (art. 17 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej) i praw nabytych, zasady niedziałania prawa wstecz, uzasadnione oczekiwania, pewność prawa, proporcjonalność i dobra administracja?

Bylibyśmy wdzięczni, gdyby Komisja mogła odpowiedzieć na to pytanie i na powyższe pytania oraz przedstawić wszelkie dodatkowe przydatne wskazówki, w miarę możliwości do dnia 10 lutego 2025 r., abyśmy mogli przekazać te informacje Rzecznikowi Praw Obywatelskich Wspólnoty Niemieckojęzycznej Belgii.

Kopia niniejszego pisma wraz z odpowiedzią Komisji zostanie udostępniona na stronie internetowej Rzecznika Praw Obywatelskich.

Z poważaniem,

Tina Nilsson
Kierownik Działu Rozpatrywania Spraw

Strasburg, dnia 13 stycznia 2025 r.