Szanowny Panie Przewodniczący!

Pragnę podziękować za odpowiedź Komisji w kontekście inicjatywy strategicznej SI/5/2023/MHZ dotyczącej protokołu ustaleń między UE a Tunezją. Chociaż w odpowiedzi odniesiono się do niektórych kwestii poruszonych w moim piśmie, uważam, że konieczne jest uzyskanie dalszych wyjaśnień w tych zasadniczych kwestiach, aby UE mogła wywiązać się ze swoich zobowiązań w zakresie praw człowieka. W tym celu postanowiłem dokładniej zbadać tę kwestię w ramach dochodzenia z własnej inicjatywy (OI/2/2024/MHZ) i zamknąć inicjatywę strategiczną SI/5/2023/MHZ.

Zdecydowałem, że konieczne jest zapoznanie się z dokumentami będącymi w posiadaniu Komisji w związku z protokołem ustaleń oraz spotkanie z odpowiednimi przedstawicielami Komisji w celu zbadania kwestii poruszonych w pytaniach przedstawionych w załączniku do niniejszego pisma.

Byłbym wdzięczny, gdyby Pańskie biuro skontaktowało się z Martą Hirsch-Ziembinską, główną doradczynią ds. przestrzegania Karty, która jest odpowiedzialna za to dochodzenie, w celu uzgodnienia ustaleń dotyczących spotkania i kontroli, które powinny odbyć się przed dniem 15 maja 2024 r.

Informacje lub dokumenty, które Państwa instytucja uznaje za poufne, nie zostaną ujawnione bez uprzedniej zgody Komisji [1]

Z poważaniem,

Emily O'Reilly

Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich

Strasburg, 12 kwietnia 2024 r.

załącznik

Główne pytania na posiedzenie i dokumenty do wglądu

a) W odpowiedzi na pytanie Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczące wcześniejszej oceny wpływu protokołu ustaleń na prawa człowieka Komisja odniosła się do: (i) sprawozdania dotyczące praw człowieka w 2023 r. zawarte w „Rocznym sprawozdaniu UE dotyczącym praw człowieka i demokracji na świecie” oraz (ii) instrumenty współpracy i działania przewidziane w układzie o stowarzyszeniu między UE a Tunezją.

Czy Komisja mogłaby wyjaśnić, w jaki sposób (i) i (ii) były istotne dla jej oceny wpływu protokołu ustaleń na prawa człowieka? 

b) W odpowiedzi na pytanie Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczące kryteriów, na których opierałaby się decyzja o zawieszeniu finansowania, Komisja odniosła się jedynie do postanowienia standardowej umowy o przyznanie wkładu. Zgodnie z tym postanowieniem wykonanie umowy może zostać zawieszone w wyjątkowych okolicznościach, takich jak przyjęcie odpowiedniej decyzji UE stwierdzającej naruszenie praw człowieka lub w pilnych przypadkach, w których następuje zmiana polityki UE.

Czy Komisja posiada szczegółowe kryteria lub przepisy wykonawcze dotyczące decyzji w sprawie zawieszenia funduszy?

c) Strona na stronie internetowej Komisji dotycząca Instrumentu Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej (ISWMR)[2] nie zawiera repozytorium systematycznie dokumentującego projekty ISWMR. Strona na stronie internetowej Komisji dotycząca protokołu ustaleń z Tunezją [3] nie zawiera szczegółowych informacji na temat praktycznego wdrażania protokołu ustaleń, a mianowicie na które podmioty przyznano już finansowanie i na które projekty.

Czy Komisja zamierza opublikować na swojej stronie internetowej więcej szczegółowych informacji na temat wdrażania protokołu ustaleń, w tym projektów i partnerów projektu, a także sposobu monitorowania wdrażania?

d) Komisja stwierdziła w swojej odpowiedzi, że monitoruje zgodność z klauzulą dotyczącą praw człowieka zawartą w rozporządzeniu w sprawie ISWMR poprzez (i) regularne sprawozdania od swoich partnerów wdrażających ISWMR, (ii) zewnętrzne „misje” w zakresie oceny i weryfikacji oraz (iii) konkretne działania monitorujące ukierunkowane na wyniki.

Czy Komisja mogłaby przedstawić więcej informacji na temat konkretnych działań monitorujących zorientowanych na wyniki, które przeprowadziła w odniesieniu do Tunezji?

Czy przed posiedzeniem Komisja mogłaby udostępnić zespołowi dochodzeniowemu Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich następujące dokumenty:

1) wszystkie sprawozdania dotyczące finansowanych przez UE projektów migracyjnych w Tunezji wydane dotychczas przez partnerów wykonawczych Komisji i zewnętrznych oceniających, a także sprawozdania z własnej weryfikacji Komisji „misji”;

2) standardową procedurę operacyjną dotyczącą protokołu ustaleń UE-Tunezja;

3) wszystkie oceny wydane przez delegaturę UE w Tunezji, które według Komisji stanowiły podstawę jej negocjacji w sprawie protokołu ustaleń i będą stanowić wytyczne dla realizacji wszystkich działań wynikających z protokołu ustaleń;

4) Wszystkie dokumenty związane z systemem monitorowania programów związanych z migracją realizowanych w Libii, które według Komisji będą powielane w Tunezji.

[1] Proszę wyraźnie oznaczyć taki materiał jako „Poufny”. Zaszyfrowane wiadomości e-mail można przesyłać na naszą dedykowaną skrzynkę pocztową. Informacje i tego rodzaju dokumenty zostaną usunięte z akt Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich wkrótce po zakończeniu dochodzenia.

[3] https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_23_3887