Rzecznik Praw Obywatelskich zapytał Komisję Europejską, w jaki sposób zamierza zapewnić poszanowanie praw człowieka w działaniach związanych z migracją wynikających z niedawnego porozumienia między UE a Tunezją.

W lipcu podpisano protokół ustaleń między UE a Tunezją, który zawiera postanowienia dotyczące zwalczania nielegalnej migracji, a także wsparcia finansowego UE na rzecz poprawy zarządzania przez Tunezję jej granicami.

W ramach protokołu ustaleń UE zapewni 105 mln EUR na szkolenia i wsparcie techniczne dla tunezyjskiego zarządzania granicami, na zwalczanie operacji zwalczania przemytu oraz na wzmocnienie kontroli granic. 

Odnotowując obawy dotyczące umowy, Rzecznik zapytał, czy Komisja przeprowadziła ocenę wpływu na prawa człowieka przed podpisaniem protokołu ustaleń i czy zamierza przeprowadzać okresowy przegląd wpływu działań podjętych w trakcie jego wdrażania na prawa człowieka. Rzecznik zapytał również, czy Komisja określiła kryteria zawieszania finansowania w przypadku nieprzestrzegania praw człowieka.

Inicjatywa ta, zapowiedziana w lipcu, jest jednym z elementów zainteresowania Rzecznika Praw Obywatelskich rolą instytucji UE w przestrzeganiu praw podstawowych w odniesieniu do działań związanych z zarządzaniem granicami. Jest to następstwem niedawnego wszczęcia dochodzenia mającego na celu wyjaśnienie roli Fronteksu w operacjach poszukiwawczo-ratowniczych na Morzu Śródziemnym.

Odnosząc się do wcześniejszych decyzji Rzecznika Praw Obywatelskich związanych z oświadczeniem UE–Turcja w sprawie migracji i umową handlową UE z Wietnamem, Rzecznik podkreślił, że przed przyjęciem tych polityk należy przeprowadzić oceny odpowiednich polityk pod kątem praw człowieka.

Rzecznik zwróciła się do Komisji o udzielenie odpowiedzi do 13 grudnia 2023 r.