Strasburg, 6 listopada 2020 r.

Skarga 1598/2020/ΜΜΟ

Przedmiot: W jaki sposób Komisja Europejska monitoruje i zapewnia poszanowanie praw podstawowych przez władze chorwackie w kontekście operacji zarządzania granicami, które otrzymują fundusze UE

Szanowny Panie Przewodniczący!

Postanowiłem wszcząć dochodzenie w sprawie skargi, którą otrzymałem od Amnesty International przeciwko Komisji Europejskiej, w szczególności w odniesieniu do sposobu, w jaki Komisja zapewnia, że władze chorwackie przestrzegają praw podstawowych w kontekście operacji zarządzania granicami finansowanych z funduszy UE.

Skarżący twierdzi, że Komisja nie odniosła się do utrzymujących się zarzutów dotyczących poważnych naruszeń praw człowieka przez władze chorwackie w kontekście operacji zarządzania granicami, na które otrzymała fundusze UE ^[1], w szczególności na granicach z Bośnią i Hercegowiną (BiH) oraz Serbią. W szczególności skarżący twierdzi, że Komisja nie sprawdziła, czy władze chorwackie ustanowiły skuteczny „mechanizm monitorowania” w celu zapewnienia pełnej zgodności operacji zarządzania granicami z prawami podstawowymi i prawem UE.

Zdaniem skarżącego Komisja odniosła się do takiego mechanizmu monitorowania i stwierdziła, że na ten cel przeznaczono 300 000 EUR. Nie ma jednak dowodów na ustanowienie takiego mechanizmu ani na to, jakie organizacje są zaangażowane w monitorowanie praw podstawowych ^[2]. Skarżący twierdzi zatem, że nie ma przejrzystości co do sposobu wykorzystania przedmiotowych funduszy UE.

Ponadto według skarżącego, pomimo świadomości zarzutów dotyczących naruszeń praw człowieka, w grudniu 2019 r. Komisja przyznała Chorwacji dodatkowe środki finansowe na zarządzanie granicami.

Jako pierwszy krok w tym dochodzeniu postanowiłem zwrócić się do Komisji o pisemną odpowiedź na pytania zawarte w załączniku.

Byłoby również pomocne, gdyby Komisja mogła udostępnić mojemu biuru wszelkie dokumenty związane z kwestiami wskazanymi powyżej, takie jak korespondencja z władzami chorwackimi, umowy z podmiotami krajowymi lub międzynarodowymi lub sprawozdania z wdrażania i oceny.

Pragnę zwrócić uwagę, że z dużym prawdopodobieństwem prześlę Pani odpowiedź i związane z nią załączniki skarżącemu w celu uzyskania jego uwag. ^[3] Byłbym wdzięczny za otrzymanie odpowiedzi Komisji do dnia 31 stycznia 2021 r.

Prowadzącą sprawę jest Maria Moustakali.

Jeżeli w trakcie tego dochodzenia Komisja zaangażuje się w postępowanie sądowe dotyczące tego samego przedmiotu co niniejsza skarga, proszę o poinformowanie nas o tym.

Z poważaniem,

Emily O'Reilly
Europejska Rzecznik Praw Obywatelskich

załącznik

1. Co obejmuje koncepcja mechanizmu monitorowania w ramach unijnego finansowania w sytuacjach nadzwyczajnych? Na przykład, czy oznacza to finansowanie istniejących organów międzynarodowych lub krajowych w celu monitorowania praw podstawowych i zgodności z unijnym prawem azylowym?

2. Komisarz Johansson odniosła się niedawno do porozumienia, zgodnie z którym chorwacki Rzecznik Praw Obywatelskich, Chorwackie Centrum Prawa i Wysoki Komisarz Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców będą uczestniczyć w tych pracach. Czy Komisja mogłaby przedstawić więcej informacji na temat tej umowy z rządem Chorwacji i wyjaśnić, czy podmioty te były zaangażowane?

3. Czy stworzenie skutecznego mechanizmu monitorowania było warunkiem wstępnym przyznania Chorwacji finansowania UE w ramach projektu pomocy w sytuacjach nadzwyczajnych z grudnia 2018 r.^[4]?

4. Według komisarza Johanssona ^[5] Komisja otrzymała od władz chorwackich końcowe sprawozdanie z realizacji wyżej wymienionego projektu pomocy w sytuacjach nadzwyczajnych. Czy Komisja mogłaby podzielić się tym sprawozdaniem, a także własną oceną sposobu realizacji projektu?

5. Czy na podstawie tego sprawozdania Komisja dysponuje konkretnymi informacjami na temat (i) tego, czy ustanowiono mechanizm monitorowania, (ii) czy zaczął on funkcjonować, (iii) jego celów i działań oraz (iv) zaangażowanych podmiotów?

Jeżeli mechanizm rzeczywiście został ustanowiony, a Komisja to sprawdziła:

6. Czy Komisja posiada informacje na temat kwoty środków faktycznie wydanych na ten mechanizm?

7. W jaki sposób Komisja bezpośrednio zweryfikowała niezależność i skuteczność mechanizmu? Czy Komisja zorganizowała misję informacyjną w Chorwacji? Czy Komisja omówiła wyniki mechanizmu monitorowania z władzami Chorwacji, chorwackim Rzecznikiem Praw Obywatelskich i organizacjami społeczeństwa obywatelskiego, jak przewidziano w komunikacie do Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie weryfikacji pełnego stosowania dorobku Schengen przez Chorwację ^[6]?

8. Czy Komisja zwróciła się do władz chorwackich o podjęcie dalszych środków w celu zwiększenia skuteczności monitorowania praw podstawowych w kontekście zarządzania granicami?

9. Czy Komisja przewiduje dalsze działania mające na celu poprawę sposobu monitorowania praw podstawowych w kontekście chorwackich operacji granicznych? Na przykład, czy Komisja zorganizuje misję w terenie, aby pomóc władzom chorwackim? Jeśli tak, jaka będzie konkretna rola i zadania tej misji w ramach finansowania kryzysowego UE?

10. Czy zarzuty systematycznego naruszania praw podstawowych na granicy chorwackiej miały wpływ na przydzielenie Chorwacji nowych funduszy (związanych z migracją) w grudniu 2019 r.?

11. Czy Komisja rozważała odzyskanie środków, jeżeli istnieją dowody na to, że Chorwacja nie spełniła warunków projektu?

12. Jakie procedury stosuje Komisja (i) w celu zareagowania, jeżeli istnieją dowody na to, że Chorwacja nie spełniła warunków projektu, oraz (ii) w celu zapewnienia, aby finansowanie UE w kontekście zarządzania granicami przyczyniało się do zwiększenia ochrony praw podstawowych?

[1] W ramach unijnego Funduszu Azylu, Migracji i Integracji (AMIF) oraz Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego (ISF) na lata 2014–2020.

[2] Według skarżącego Wysoki Komisarz Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców i Centrum Prawa Chorwackiego stwierdziły, że nie są zaangażowane.

[3] Jeżeli chcą Państwo przedłożyć dokumenty lub informacje, które uważają Państwo za poufne i których nie należy ujawniać skarżącemu, proszę zaznaczyć je jako „Poufne”. Takie dokumenty można przesyłać bezpiecznymi kanałami, takimi jak Ares, CIRCABC lub równoważne aplikacje. W razie potrzeby można wcześniej skontaktować się z prowadzącym sprawę.

[4] HOME/2017/ISFB/AG/EMAS/0076

[5] http://hr.n1info.com/English/NEWS/a567446/Johansson-We-have-to-make-sure-the-protection-of-borders-does-not-involve-abuse.html

[6] COM(2019) 497 final z dnia 22 października 2019 r.: https://ec.europa.eu/home-affairs/sites/homeaffairs/files/what-we-do/policies/european-agenda-migration/20191022_com-2019-497-communication_en.pdf.