Podmioty zaangażowane w sprawę

Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (EUNGiPW) jest niezależnym organem UE, który przyczynia się do ochrony stabilności systemu finansowego UE poprzez zwiększenie ochrony inwestorów i promowanie stabilnych i uporządkowanych rynków finansowych [1].

Cypryjska Komisja Papierów Wartościowych i Giełd (CySEC) jest organem krajowym na Cyprze, który nadzoruje uczestników rynku finansowego, takich jak cypryjskie firmy handlowe [2].

Cypryjski Rzecznik ds. Usług Finansowych (FSO) jest niezależnym organem, który bada roszczenia odszkodowawcze konsumentów wobec przedsiębiorstw finansowych w drodze procedury pozasądowej [3].

Audytor generalny Cypru jest niezależnym urzędnikiem odpowiedzialnym za kontrolę rządu centralnego, organizacji publicznych, władz lokalnych i innych organów publicznych na Cyprze, w tym CySEC [4].

Urząd ds. Ochrony Konkurencji i Konsumentów (CCPS) cypryjskiego Ministerstwa Handlu, Przemysłu i Turystyki jest organem odpowiedzialnym za wdrażanie przepisów dotyczących ochrony konsumentów na Cyprze [5].

Cypryjski Fundusz Kompensacyjny dla Inwestorów jest funduszem dla klientów cypryjskich firm handlowych. Jego celem jest zabezpieczenie roszczeń klientów wobec cypryjskich firm handlowych poprzez wypłatę rekompensaty, jeżeli spełnione są określone warunki [6].

Niektóre terminy użyte w niniejszej decyzji

Dochodzenie w sprawie naruszenia prawa Unii odnosi się do procedury przewidzianej w rozporządzeniu w sprawie ESMA [7], które uprawnia ESMA do prowadzenia dochodzeń i podejmowania działań w związku z niewypełnieniem przez właściwe organy krajowe ich obowiązków wynikających z różnych przepisów UE dotyczących usług finansowych [8] (art. 17 rozporządzenia w sprawie ESMA).

Kontrakty na różnice kursowe (CFD) są formą obrotu instrumentami pochodnymi. Zasadniczo takie kontrakty oferowane przez firmy handlowe umożliwiają inwestorom spekulowanie na temat wzrostu lub spadku ceny, poziomu lub wartości aktywów bazowych, w tym walut, indeksów, towarów, akcji lub obligacji skarbowych. Inwestorzy nie muszą posiadać aktywów bazowych.

Opcje binarne umożliwiają inwestorom uzyskanie z góry określonej stałej wypłaty, jeśli aktywa bazowe spełniają określone z góry określone warunki, na ogół w określonych ramach czasowych. Powszechną formą opcji binarnej jest to, że inwestorzy otrzymują stałą wypłatę, jeśli cena aktywów bazowych, takich jak kurs walutowy, akcja lub towar, osiągnie określony poziom.

„Wspólna grupa” to grupa właściwych organów krajowych utworzona i koordynowana przez ESMA od lipca 2015 r. Wspólna Grupa koncentruje się na kwestiach związanych z wieloma cypryjskimi firmami handlowymi, które sprzedają kontrakty CFD, opcje binarne i inne produkty spekulacyjne w całej Europie.

„Grupa zadaniowa ds. CFD” została utworzona przez ESMA w lipcu 2015 r. Jest on poświęcony pracom politycznym związanym z wprowadzaniem do obrotu kontraktów CFD i innych produktów spekulacyjnych.

Kontekst skargi

1. Skarżący, obywatel Rumunii, jest klientem internetowej firmy handlowej („firmy”) licencjonowanej przez Cypryjską Komisję Papierów Wartościowych i Giełd („CySEC”). Skarżący twierdzi, że podobnie jak wielu innych klientów w UE i państwach trzecich nie był w stanie zamknąć rachunku i odzyskać środków od firmy. Następnie złożył skargę do CySEC, a także do cypryjskiego Rzecznika Praw Obywatelskich ds. Usług Finansowych („FSO”), zwracając się do obu stron o interwencję w jego sporze z firmą i pomoc w odzyskaniu jego środków.

2. W lipcu 2015 r. ESMA utworzył grupę odpowiednich organów krajowych, w tym CySEC („Wspólna Grupa”), w celu zbadania szeregu kwestii związanych z wieloma cypryjskimi firmami handlowymi oferującymi kontrakty CFD, opcje binarne i inne produkty spekulacyjne w całej Europie.

3. Mniej więcej w tym samym czasie ESMA powołał grupę zadaniową ds. kontraktów CFD, która zajmuje się pracami politycznymi nad kontraktami CFD i innymi podobnymi i równie spekulacyjnymi produktami.

4. W dniu 6 sierpnia 2015 r. CySEC ogłosiła, że w związku ze wzrostem liczby otrzymanych skarg dotyczących przedsiębiorstwa wszczęła dochodzenie [9]. W swoim oświadczeniu CySEC wskazała, że w przypadku skarg zawierających ewentualne roszczenia odszkodowawcze inwestorzy byli „zachęcani” do skontaktowania się z cypryjskim FSO, który jest uprawniony do badania i podejmowania decyzji w sprawie roszczeń odszkodowawczych. W dniu 27 listopada 2015 r. CySEC ogłosiła, że w ramach ugody spółka zapłaciła grzywnę w wysokości 335 000 EUR [10]. CySEC nie cofnęła licencji przedsiębiorstwa.

5. W dniu 13 czerwca 2016 r., po skontaktowaniu się ze skarżącym, ESMA poinformował go, że jego dochodzenia w sprawie działań podjętych przez CySEC w odniesieniu do firmy są nadal w toku i poufne. Stwierdziła również, że nie pełni żadnej funkcji w odniesieniu do roli cypryjskiego FSO.

6. W dniu 7 lipca 2016 r. skarżący zwrócił się do ESMA z prośbą o zbadanie domniemanego braku nadzoru CySEC nad firmą zgodnie z uprawnieniami przysługującymi mu na mocy rozporządzenia w sprawie ESMA.

7. W dniu 25 lipca 2016 r. ESMA opublikował na swojej stronie internetowej „ostrzeżenie dla inwestorów” dotyczące ryzyka związanego z inwestowaniem w złożone produkty finansowe. W ostrzeżeniu tym ESMA odniósł się do prac wspólnej grupy. Wyjaśniła, że grupa „działa jako forum wzajemnej współpracy między członkami. W ramach planu działań nadzorczych CySEC nałożyła dotychczas administracyjne kary pieniężne lub zawarła ugody na łączną kwotę 2 072 000 EUR [w tym z przedsiębiorstwem]. (...) Prace nadzorcze i regulacyjne CySEC są w toku”[11]. Odniosła się również do wcześniejszych ostrzeżeń, które wydała w lutym 2013 r.[12] i w lutym 2014 r.[13].

8. Tego samego dnia ESMA opublikował zaktualizowany Q&A skierowany do odpowiednich organów krajowych i branży. W Q&A wyjaśniono, w jaki sposób należy wdrożyć przepisy dotyczące sprzedaży kontraktów CFD i innych produktów spekulacyjnych na podstawie dyrektywy w sprawie rynków instrumentów finansowych („MiFID”) [14] [15].

9. W dniu 26 lipca 2016 r. ESMA udzielił skarżącemu odpowiedzi. Wyjaśniła, że nie pełni bezpośredniej roli nadzorczej wobec przedsiębiorstw handlowych, a zatem nie może rozpatrywać skarg przeciwko takim przedsiębiorstwom. Przeanalizowano jednak nadzór, któremu podlegają cypryjskie firmy handlowe oferujące usługi w zakresie produktów spekulacyjnych. Stwierdziła, że jej przewodniczący omówił te kwestie i rozpatrywane skargi z CySEC, a także spotkał się z FSO. ESMA powtórzył, że jego dochodzenia są w toku i mają charakter poufny.

10. W dniu 12 grudnia 2016 r. skarżący wysłał e-mail do ESMA. Twierdził, że ESMA wspierał firmę, opóźniając dochodzenie i utrzymując je w tajemnicy. Twierdził, że jako jedyna firma naruszyła cypryjskie przepisy wdrażające MiFID bez zawieszenia licencji przez CySEC. Zwrócił się do ESMA o wszczęcie dochodzenia w sprawie naruszenia prawa Unii zgodnie z rozporządzeniem w sprawie ESMA i mającym zastosowanie regulaminem wewnętrznym [16]. Zwrócił się do ESMA o skierowanie do firmy „indywidualnej decyzji”[17] i cofnięcie jej licencji.

11. W dniu 13 grudnia 2016 r. ESMA odpowiedział skarżącemu, że nie uważa jeszcze za stosowne wszczęcia dochodzenia w sprawie naruszenia prawa Unii, biorąc pod uwagę, że działania odpowiednich organów krajowych są nadal w toku. Ponadto stwierdziła, że musi wziąć pod uwagę inne czynniki, takie jak wymóg naruszenia przez CySEC jasnego i bezwarunkowego obowiązku wynikającego z prawa Unii, a także możliwość zastosowania innych, bardziej odpowiednich sposobów rozwiązania przedmiotowej kwestii [18]. Potwierdziła, że pozostaje w ścisłym kontakcie z CySEC i innymi organami krajowymi, i stwierdziła, że jej prace pozostają poufne.

12. W dniu 15 grudnia 2016 r. skarżący przesłał ESMA kolejną wiadomość e-mail, wyrażając swoje niezadowolenie z czasu trwania postępowania oraz z działań CySEC, innych organów krajowych i FSO w odniesieniu do firmy.

13. W dniu 15 grudnia 2016 r. audytor generalny Cypru opublikował sprawozdanie roczne za 2015 r.^[19], które zawierało krytyczną sekcję dotyczącą dochodzenia CySEC w sprawie firmy.

14. W dniu 27 marca 2017 r. skarżący wysłał e-mail do ESMA z prośbą o omówienie kilku kwestii związanych z firmą, CySEC i FSO podczas zbliżającego się posiedzenia Rady Organów Nadzoru. Odniósł się m.in. do sprawozdania cypryjskiego audytora generalnego z dochodzenia CySEC w sprawie firmy.

15. W dniu 12 kwietnia 2017 r. skarżący, niezadowolony z faktu, że ESMA nie podejmuje żadnych działań przeciwko CySEC i firmie, zwrócił się do Rzecznika Praw Obywatelskich.

W przedmiocie dochodzenia

16. Rzecznik wszczęła dochodzenie w sprawie niewszczęcia przez ESMA dochodzenia na podstawie art. 17 rozporządzenia ESMA w sprawie domniemanego naruszenia prawa Unii przez CySEC.

17. W trakcie dochodzenia zespół dochodzeniowy Rzecznika zbadał akta ESMA w tej sprawie i spotkał się z przedstawicielami ESMA w celu uzyskania informacji na temat kroków podjętych przez ESMA w tej sprawie.

Argumenty przedstawione Rzecznikowi Praw Obywatelskich

18. Skarżący wyraził niezadowolenie ze sposobu, w jaki ESMA rozpatrzył jego skargę. Twierdził, że ESMA wydał ostrzeżenie o kontraktach CFD rok po tym, jak dowiedział się o domniemanym oszustwie ze strony firmy. Opóźniając dochodzenie i utrzymując je w tajemnicy, ESMA chronił firmę kosztem inwestorów.

19. Skarżył się, że przedsiębiorstwo nadal posiada licencję na prowadzenie działalności, mimo że oszukało swoich klientów i nie spełniło wymogów CySEC [20] i okólników [21].

20. Zauważył, że zgodnie ze sprawozdaniem rocznym audytora generalnego Cypru za 2015 r. podczas dochodzenia prowadzonego przez CySEC w sprawie firmy urzędnicy CySEC stwierdzili, że firma nie działała uczciwie, uczciwie i profesjonalnie oraz w najlepszym interesie swoich klientów. Zgodnie z tym sprawozdaniem brakowało 176 mln USD pieniędzy klientów, a urzędnicy CySEC dwukrotnie zalecali zarządowi CySEC zawieszenie licencji firmy. Skarżący twierdził, że CySEC nie działa z powodu nacisków politycznych i że nie chce cofnąć licencji przedsiębiorstwa. Stwierdził on, że w przypadku cofnięcia licencji przedsiębiorstwa „fundusz kompensacyjny dla inwestorów” nie dysponowałby wystarczającymi środkami na zaspokojenie wszystkich wynikających z tego roszczeń odszkodowawczych.

21. W dniu 7 września 2017 r. ESMA poinformował Rzecznika Praw Obywatelskich [22], że jego przewodniczący zdecydował, iż nie ma podstaw do wszczęcia wobec CySEC dochodzenia w sprawie naruszenia prawa Unii na podstawie art. 17 rozporządzenia w sprawie ESMA. Stwierdził, że podejmując tę decyzję, przewodniczący wziął pod uwagę wstępne dochodzenia ESMA oraz działania nadzorcze i regulacyjne już podjęte przez CySEC, w szczególności osiągnięte porozumienie i plan działania uzgodniony między CySEC a firmą. Stwierdziła ona, że CySEC jest odpowiedzialna za zapewnienie, aby firma przestrzegała tego planu działania. Przewodnicząca uznała również, że na szczeblu krajowym dostępne są bardziej odpowiednie środki odwoławcze za pośrednictwem FSO i poprzez odwołanie się do sądów krajowych. Stwierdził również, że ESMA nie ma uprawnień do rozpatrywania sporów między inwestorami a firmami handlowymi. ESMA odniósł się również do wspólnej grupy, którą utworzył w celu ułatwienia koordynacji między organami nadzoru UE oraz w celu kontroli działań CySEC w odniesieniu do kilku cypryjskich firm handlowych, w tym firmy. Odniosła się również do prac grupy zadaniowej ds. polityki dotyczącej produktów złożonych, które doprowadziły do szeregu publicznych wyjaśnień dotyczących wymogów wynikających z MiFID (w formie pytań i odpowiedzi;A) oraz ostrzeżeń dla inwestorów. ESMA zauważył również, że trwają dyskusje na temat ewentualnego wykorzystania jego przyszłych uprawnień w zakresie interwencji produktowej na podstawie art. 40 rozporządzenia w sprawie rynków instrumentów finansowych (MIFIR)[23][24].

22. Skarżący nie zgodził się z decyzją ESMA o niewszczynaniu dochodzenia w sprawie naruszenia prawa Unii w odniesieniu do CySEC. Twierdził, że grzywna nałożona przez CySEC na przedsiębiorstwo nie miała skutku odstraszającego oraz że brak 176 mln USD pieniędzy klientów oznaczał naruszenie rozporządzenia UE w sprawie wymogów kapitałowych [25]. Twierdził ponadto, że firma nie zastosowała się do "planu działania" uzgodnionego z CySEC.

23. ESMA przekazał zespołowi Rzecznika szczegółowe wyjaśnienia wszystkich działań podjętych w związku z otrzymanymi skargami dotyczącymi domniemanego braku nadzoru CySEC nad firmą. Stwierdziła, że a) przeprowadziła wstępne dochodzenie w ramach procedury dotyczącej naruszenia prawa Unii w odniesieniu do CySEC, b) koordynowała działania wspólnej grupy organów krajowych, c) odbyła dwustronne spotkania regulacyjne z CySEC w celu omówienia otrzymanych skarg oraz d) regularnie informowała skarżących o swoich działaniach. ESMA również e) wziął udział w posiedzeniu Komisji Petycji Parlamentu Europejskiego w tej sprawie [26] i publicznie przedstawił swoje stanowisko [27].

24. ESMA stwierdził, że ponieważ warunki określone w art. 17 ust. 6 rozporządzenia w sprawie ESMA nie zostały spełnione, w żadnym wypadku nie może skierować indywidualnej decyzji przeciwko firmie w ramach procedury dotyczącej naruszenia prawa Unii.

25. ESMA wyjaśnił, że krajowe organy regulacyjne mają dużą swobodę w nadzorowaniu firm znajdujących się pod ich kontrolą. Oznacza to, że zgodnie z obowiązującymi ramami regulacyjnymi ESMA ogranicza się do oceny, czy krajowy organ nadzoru zasadniczo nie wywiązał się ze spoczywającej na nim odpowiedzialności za nadzór lub w inny sposób naruszył przepis prawa Unii. ESMA stwierdził, że jego rolą nie jest podważanie decyzji nadzorczych CySEC dotyczących poszczególnych firm oraz że nie może i nie interweniuje w spory umowne lub inne spory między inwestorem a firmą inwestycyjną.

26. ESMA stwierdził, że CySEC podjęła już istotne środki regulacyjne w odpowiedzi na kwestie poruszone przez skarżących i przeznaczyła zasoby na wzmocnienie wykonywania swoich uprawnień nadzorczych i regulacyjnych. W związku z tym ESMA nie musiał podejmować żadnych dalszych działań.

27. ESMA odniósł się również do swoich wysiłków na rzecz zwiększenia ochrony inwestorów w odniesieniu do produktów spekulacyjnych, takich jak fundusze CDF. W tym względzie ESMA odniósł się a) do swojej koordynacji grupy zadaniowej ds. kontraktów CFD, b) do wydania wytycznych w formie Q&A skierowanych do organów krajowych i branży oraz c) do wydawania publicznych ostrzeżeń dla inwestorów.

28. ESMA stwierdził również, że cypryjski FSO, po okresie bezczynności, obecnie aktywnie zajmuje się skargami przeciwko przedsiębiorstwu i podjął już szereg decyzji, w których w niektórych przypadkach uznał je za korzystne dla przedsiębiorstwa, a w innych za korzystne dla skarżących.

29. ESMA stwierdził, że wspólna grupa i grupa zadaniowa ds. kontraktów CFD będą się nadal spotykać, aby zapewnić, że prace w tej dziedzinie pozostaną priorytetem.

30. Skarżący twierdził, że ESMA wykorzystał swoje uprawnienia, aby ukryć fakt, że przedsiębiorstwo było niewypłacalne przez prawie trzy lata. Firma nadal wstrzymuje depozyty klientów i nie stosuje się ani do decyzji FSO, ani do okólników CySEC.

Ocena Rzecznika Praw Obywatelskich

31. Dochodzenie Rzecznik dotyczy jedynie tego, czy decyzja ESMA o niewszczynaniu dochodzenia w sprawie naruszenia prawa Unii w związku z działaniami CySEC w odniesieniu do firmy stanowiła niewłaściwe administrowanie.

32. Rzecznik Praw Obywatelskich zauważa, że art. 17 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ESMA stanowi, że „na wniosek (...) lub z własnej inicjatywy (...) Urząd może prowadzić dochodzenia w sprawie domniemanego naruszenia lub niezastosowania prawa Unii”. Ponadto w preambule 3 regulaminu wewnętrznego ESMA stwierdzono, że „(...) decyzje w sprawie wszczęcia dochodzeń pozostają w gestii ESMA (...)”. Art. 5 ust. 1 regulaminu wewnętrznego stanowi, że „Przewodniczący może zamknąć wniosek bez wszczynania dochodzenia, jeżeli uzna, że (...) wniosek jest dopuszczalny, ale dochodzenie nie powinno zostać wszczęte, według uznania, z uwzględnieniem niewyczerpującego wykazu czynników zawartego w załączniku 2”. Kwestią w dochodzeniu Rzecznika Praw Obywatelskich jest to, czy ESMA skorzystał ze swojego uznania w sposób zgodny z przepisami i zasadami mającymi zastosowanie do ESMA.

33. Rzecznik zauważa, że ESMA od samego początku pozostawał w regularnym kontakcie z CySEC w odniesieniu do wykonywania jego uprawnień nadzorczych i regulacyjnych nie tylko w odniesieniu do danej firmy, ale także do innych firm handlowych posiadających licencję na Cyprze i oferujących inwestorom detalicznym te same produkty spekulacyjne [28]. W odpowiedzi na wiele otrzymanych skarg ESMA podjął konkretne kroki w celu zbadania domniemanych niedociągnięć w zakresie nadzoru CySEC.

34. W szczególności po tym, jak ESMA dowiedział się o skargach przeciwko firmie w połowie 2015 r., zwrócił się do CySEC z szeregiem wniosków o udzielenie informacji dotyczących firmy, które dotyczyły również krytycznych ustaleń cypryjskiego audytora generalnego zawartych w jego sprawozdaniu rocznym za 2015 r. Jednocześnie ESMA utworzył i koordynował wspólną grupę właściwych organów krajowych w odniesieniu do niektórych cypryjskich firm handlowych oferujących usługi w zakresie produktów spekulacyjnych, w tym firmy. CySEC była częścią tej wspólnej grupy. Rzecznik zauważa, że ESMA i wspólna grupa są zadowolone z konkretnych działań regulacyjnych podjętych przez CySEC. Wydaje się, że CySEC uwzględniła zgłoszone obawy i znacznie poprawiła swoje uprawnienia nadzorcze i regulacyjne w stosunku do firm sprzedających CDF i inne podobne produkty spekulacyjne.

35. Ponadto, mimo że FSO nie jest objęty mandatem nadzorczym ESMA [29], ESMA przyjrzał się również rozpatrzeniu przez FSO wielu skarg otrzymanych przeciwko firmie [30] i uwzględnił te informacje przy podejmowaniu decyzji o potrzebie wszczęcia dochodzenia.

36. Rzecznik zgadza się ponadto, że zgodnie z obowiązującymi ramami regulacyjnymi UE ESMA nie ma uprawnień do prowadzenia dochodzeń w sprawie firmy. Rzecznik Praw Obywatelskich zauważa, że art. 17 ust. 6 rozporządzenia w sprawie ESMA stanowi, że ESMA może podjąć indywidualną decyzję w odniesieniu do uczestnika rynku finansowego, jeżeli właściwy organ nie zastosował odpowiednich przepisów lub zastosował je w sposób, który wydaje się stanowić naruszenie prawa Unii. Rzecznik zauważa, że ESMA była zadowolona z działań podjętych przez CySEC w tej sprawie. W tych okolicznościach ESMA słusznie uznał, że nie ma istotnych podstaw do podjęcia indywidualnej decyzji w odniesieniu do firmy.

37. W odniesieniu do argumentu skarżącego, że CySEC naruszył również rozporządzenie CRR, Rzecznik zauważa, że ESMA nie jest uprawniony do wszczęcia dochodzenia w związku z domniemanym naruszeniem tego rozporządzenia [31]. Jedynie Komisja Europejska, działając na podstawie art. 258 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, jest uprawniona do wszczęcia takiego dochodzenia przeciwko państwu członkowskiemu w związku z domniemanym naruszeniem jego zobowiązań UE.

38. Rzecznik zauważa, że na decyzję ESMA miały wpływ prace, które już wykonała w kontekście grupy zadaniowej ds. kontraktów CFD oraz pytań i odpowiedzi oraz ostrzeżeń dla inwestorów, które wydała w odniesieniu do produktów spekulacyjnych. Rzecznik zauważa, że zarówno Wspólna Grupa, jak i grupa zadaniowa ds. kontraktów CFD nadal prowadzą działania w tej dziedzinie. Ponadto Rzecznik Praw Obywatelskich przyjmuje do wiadomości fakt, że w międzyczasie ESMA skorzystał ze swoich nowych uprawnień w zakresie interwencji produktowej na mocy art. 40 MiFIR w odniesieniu do kontraktów CFD i opcji binarnych [32]. W związku z tym w dniu 27 marca 2018 r. ESMA, wraz z właściwymi organami krajowymi, stwierdził, że istnieje poważny problem w zakresie ochrony inwestorów w odniesieniu do kontraktów CFD i opcji binarnych oferowanych inwestorom indywidualnym, i postanowił zakazać na początkowy okres trzech miesięcy wprowadzania do obrotu, dystrybucji i sprzedaży opcji binarnych oraz nałożyć ograniczenia na sprzedaż kontraktów CFD [33].

39. W związku z tym Rzecznik Praw Obywatelskich uważa, że chociaż ESMA nie jest uprawniony do badania indywidualnych sporów między przedsiębiorcami a firmami, to jednak aktywnie zajmuje się ogólną kwestią ochrony inwestorów i szczególną sytuacją, jaka wystąpiła na Cyprze w odniesieniu do nadzoru sprawowanego przez CySEC nad firmą.

40. Rzecznik zauważa również, że ESMA regularnie kontaktował się ze skarżącymi w sprawie dochodzenia w sprawie CySEC. ESMA regularnie wysyłał e-maile, publikował ostrzeżenia i składał wnioski do Komisji Petycji Parlamentu Europejskiego. Rzecznik uważa, że ESMA wyjaśnił również szczegółowo skarżącym powody decyzji swojego przewodniczącego o niewszczynaniu dochodzenia w sprawie naruszenia prawa Unii w związku z nadzorem CySEC nad firmą.

41. Biorąc pod uwagę wszystkie działania, które ESMA podjął i nadal podejmuje, oraz fakt, że wydaje się, iż CySEC podjęła wszystkie wymagane kroki regulacyjne i środki w celu rozwiązania przedmiotowych kwestii, Rzecznik uważa, że decyzja ESMA o niewszczynaniu dochodzenia w sprawie naruszenia prawa Unii w związku z nadzorem CySEC nad firmą była uzasadniona.

42. W związku z tym Rzecznik stwierdza, że ESMA nie dopuścił się niewłaściwego administrowania w związku z niewszczęciem dochodzenia na podstawie art. 17 rozporządzenia w sprawie ESMA w sprawie domniemanego naruszenia prawa Unii przez CySEC.

 

Wnioski

Na podstawie dochodzenia Rzecznik zamyka tę sprawę następującym wnioskiem:

Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych nie dopuścił się niewłaściwego administrowania.

Skarżący i Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych zostaną poinformowani o niniejszej decyzji.

 

Emily O'Reilly

Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich

Strasburg, 12 czerwca 2018 r.

 

 

[1] https://www.esma.europa.eu/

[2] https://www.cysec.gov.cy/en-GB/home/

[3] http://www.financialombudsman.gov.cy/forc/forc.nsf/index_en/index_en?OpenDocument

[4] http://www.audit.gov.cy/audit/audit.nsf/index_en/index_en

[5] http://www.mcit.gov.cy/mcit/cyco/cyconsumer.nsf/page05_en/page05_en?OpenDocument

[6] https://www.cysec.gov.cy/en-GB/complaints/tae/

[7] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1095/2010 z dnia 24 listopada 2010 r. w sprawie ustanowienia Europejskiego Urzędu Nadzoru (Europejskiego Urzędu Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych), zmiany decyzji nr 716/2009/WE i uchylenia decyzji Komisji 2009/77/WE, Dz.U. L 331 z 15.12.2010, s. 84.

[8] Odpowiednie przepisy wymieniono w art. 1 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ESMA.

[9] http://www.cysec.gov.cy/CMSPages/GetFile.aspx?guid=c5b69085-0611-4a66-b15c-af61bcfb3af0

[10] http://www.cysec.gov.cy/CMSPages/GetFile.aspx?guid=f3b8aa80-6679-4efa-9ede-6cb53097e8d5

[11] https://www.esma.europa.eu/sites/default/files/library/2016-1166_warning_on_cfds_binary_options_and_other_speculative_products.pdf

[12] Ostrzeżenie ESMA dla inwestorów z dnia 28 lutego 2013 r. dotyczące kontraktów CFD: https://www.esma.europa.eu/sites/default/files/library/2015/11/2013-267.pdf

[13] Ostrzeżenie ESMA dla inwestorów z dnia 7 lutego 2014 r. dotyczące produktów złożonych: https://www.esma.europa.eu/sites/default/files/library/2015/11/investor_warning_-_complex_products_20140207_-_en_0.pdf

[14] Dyrektywa 2004/39/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie rynków instrumentów finansowych zmieniająca dyrektywę Rady 85/611/EWG i 93/6/EWG i dyrektywę 2000/12/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz uchylająca dyrektywę Rady 93/22/EWG, Dz.U. L 145 z 30.4.2004, s. 1.

[15] ESMA/2016/1165, https://www.esma.europa.eu/sites/default/files/library/2016-1165_qa_on_cfds_and_other_speculative_products_mifid.pdf

[16] Decyzja Rady Organów Nadzoru, ESMA/2012/BS/87rev, Regulamin dotyczący dochodzeń w sprawie naruszenia prawa Unii.

[17] Zgodnie z art. 17 ust. 6 rozporządzenia w sprawie EUNGiPW i art. 12 regulaminu wewnętrznego EUNGiPW może w pewnych okolicznościach przyjąć decyzję indywidualną skierowaną do uczestnika rynku finansowego.

[18] Zgodnie z załącznikiem II do regulaminu postępowania dotyczącego dochodzeń w sprawie naruszenia prawa Unii.

[19] Zob. sekcja 3.21 sprawozdania z audytu za 2015 r. w języku greckim: http://www.audit.gov.cy/audit/audit.nsf/All/FAD02BCCF6CE5FB6C225808F0025536E?OpenDocument

[20] Skarżący odniósł się do warunków, na które CySEC i firma zgodziły się w „planie działania”, ustanowionym w kontekście ugody (grzywny) w listopadzie 2015 r.

[21] Okólnik CySEC z dnia 5 marca 2012 r. pt. „Rozpatrywanie skarg klientów przez cypryjskie firmy inwestycyjne na podstawie pkt 13 dyrektywy DI144-2007-01” http://www.cysec.gov.cy/CMSPages/GetFile.aspx?guid=e678e291-fd1d-437c-abb7-c29076e366b0 oraz z dnia 30 listopada 2016 r. pt. „Updated version of ESMA’s Q&A document relating to the provision of CFDs and other speculative products to retail investors under MiFID” http://www.cysec.gov.cy/CMSPages/GetFile.aspx?guid=8a41b640-9022-4986-b6d9-dff92c39888f 

[22] Składało się to z kopii wiadomości e-mail wysłanej już przez ESMA do osób, które skarżyły się na nadzór CySEC nad firmą.

[23] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 600/2014 z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie rynków instrumentów finansowych oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 648/2012, Dz.U. L 173 z 12.6.2014, s. 84.

[24] Zob. publiczne oświadczenie ESMA w sprawie prac przygotowawczych dotyczących kontraktów CFD, opcji binarnych i innych produktów spekulacyjnych z dnia 29 czerwca 2017 r., https://www.esma.europa.eu/press-news/esma-news/esma-issues-statement-preparatory-work-in-relation-cfds-binary-options-and

[25] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych, zmieniające rozporządzenie (UE) nr 648/2012, Dz.U. L 176 z 27.6.2013, s. 1.

[26] http://www.europarl.europa.eu/ep-live/nl/committees/video?event=20170711-1500-COMMITTEE-PETI Odpowiednia część rozpoczyna się pod adresem: 15:28:15. Interwencja ESMA rozpoczyna się od: 15:41:23.

[27] Oświadczenie ESMA skierowane do Komisji Petycji Parlamentu Europejskiego z dnia 17 lipca 2017 r., ESMA43-318-752, https://www.esma.europa.eu/sites/default/files/library/esma43-318-752_statement_to_ep_petitions_committee.pdf

[28] ESMA wysłał pisma do CySEC dotyczące firmy w listopadzie 2015 r., czerwcu i grudniu 2016 r. oraz w kwietniu i lipcu 2017 r. Komisja wysłała również e-maile w lipcu i grudniu 2015 r. oraz w grudniu 2016 r. Ponadto w lipcu 2015 r., kwietniu i lipcu 2017 r. ESMA wysłał do CySEC pisma dotyczące wspólnej grupy.

[29] ESMA nie odgrywa żadnej roli w odniesieniu do cypryjskiego FSO, ponieważ nie jest „właściwym organem” ani „organem nadzoru” w rozumieniu art. 1 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ESMA. Zgodnie z art. 17 rozporządzenia w sprawie ESMA ESMA może interweniować wyłącznie w przypadkach naruszenia prawa UE przez właściwe organy. W tym przypadku „właściwym organem” dla Cypru jest CySEC, a nie cypryjski FSO. 

[30] ESMA m.in. bezpośrednio skierował pisma do FSO w styczniu 2016 r. i 2017 r.

[31] EUNGiPW jest uprawniony jedynie do wszczęcia dochodzenia w związku z naruszeniem przepisów prawa finansowego wymienionych w art. 1 ust. 2 rozporządzenia w sprawie EUNGiPW.

[32] W dniu 27 marca 2018 r. ESMA zgodził się zakazać opcji binarnych i ograniczyć kontrakty CFD w celu ochrony inwestorów detalicznych: https://www.esma.europa.eu/sites/default/files/library/esma71-98-128_press_release_product_intervention.pdf 

[33] Decyzje ESMA zostały opublikowane w Dzienniku Urzędowym UE (Dz.U.). Zob.: Decyzja ESMA (UE) 2018/795 z dnia 22 maja 2018 r., Dz.U. L 136 z 1.6.2018, s. 31 w odniesieniu do opcji binarnych oraz decyzja ESMA (UE) 2018/796 z dnia 22 maja 2018 r., Dz.U. L 136 z 1.6.2018, s. 50 w odniesieniu do kontraktów CFD.