Okoliczności faktyczne i kontekst

W dniu 1 lipca 2016 r. Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich otrzymał pismo od maltańskiego komisarza ds. środowiska i planowania w sprawie transpozycji odpowiednich przepisów UE dotyczących bezpieczeństwa ruchu drogowego (rozporządzenia 540/2014 ^[1] i 168/2013 ^[2]) oraz dostępu do informacji dotyczących środowiska (dyrektywa 2003/4/WE ^[3]) do krajowego porządku prawnego na Malcie.

Kwestie prawne

Komisarz odniósł się do swoich kontaktów z lokalną organizacją pozarządową, odpowiednich przepisów UE dotyczących bezpieczeństwa ruchu drogowego i dostępu do informacji dotyczących środowiska oraz maltańskiego aktu wykonawczego (ustawa o bezpieczeństwie produktów L.N. 50/2008). Miał wątpliwości, czy prawo krajowe jest zgodne z wymogami określonymi w prawie Unii.

Maltański Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich o opinię w tej sprawie do Komisji Europejskiej.

Zapytanie

W dniu 19 sierpnia 2016 r. Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich postanowił wszcząć procedurę kwerendy w celu uzyskania opinii służb Komisji w odniesieniu do następujących kwestii:

W jaki sposób prawo UE, które stanowi, że pojazdy silnikowe i motocykle muszą być zdatne do ruchu drogowego i spełniać te same normy bezpieczeństwa, co w momencie ich pierwszej rejestracji, powinno zostać transponowane do ustawodawstwa państw członkowskich? Czy maltański akt wykonawczy (akt o bezpieczeństwie produktów L.N. 50/2008) wydaje się zgodny z odpowiednimi wymogami określonymi w prawie UE?

Odpowiedź Komisji

W dniu 19 października 2016 r. Komisja przedstawiła swoją odpowiedź. Wyjaśniono w nim, że rozporządzenie 540/2014 ma zastosowanie od dnia 1 lipca 2016 r. do nowych pojazdów pasażerskich (pojazdy kategorii M) i pojazdów użytkowych (pojazdy kategorii N), a także do zamiennych układów tłumiących tych pojazdów, oraz określono wymogi dotyczące homologacji typu pojazdów kategorii M i N w odniesieniu do ich poziomu hałasu oraz ich rejestracji, sprzedaży i dopuszczenia do ruchu. Niniejsze rozporządzenie zastąpiło dyrektywę 70/157/EWG, zmienioną dyrektywą 2007/34/WE, w odniesieniu do nowych typów pojazdów począwszy od dnia 1 lipca 2016 r.

W ten sam sposób w rozporządzeniu nr 168/2013 określono m.in. wymogi dotyczące badań akustycznych pojazdów kategorii L, które mają zastosowanie od dnia 1 stycznia 2016 r. Rozporządzenie (UE) nr 168/2013 zastępuje wymogi dotyczące badań akustycznych określone wcześniej w dyrektywie 97/24/WE. Procedury badań akustycznych określono w rozporządzeniu (UE) nr 134/2014.

Nowe i bardziej rygorystyczne wartości graniczne hałasu, wprowadzone również rozporządzeniami 540/2014 i 168/2013, dotyczą nowych pojazdów i ich zamiennych układów tłumiących. W związku z tym obecne wartości poziomu hałasu nowych pojazdów, mierzone zgodnie z wymogami niniejszych regulaminów dotyczącymi ich homologacji typu, będą stopniowo obniżane wraz ze stosowaniem tych regulaminów.

Jeżeli chodzi o zdatność do ruchu drogowego, pojazdy poddaje się badaniom zgodnie z dyrektywą 2014/45/UE. W celu uzyskania dalszych wyjaśnień w tej kwestii Komisja zwróciła się do swojej DG ds. Transportu i Mobilności, dział A3, i podała dane kontaktowe.

Komisja dodała, że zachowanie kierowcy może być również częstą przyczyną nadmiernej emisji dźwięku przez pojazd. Kwestie te są związane z egzekwowaniem przepisów ruchu drogowego (grzywny, kontrole drogowe, ograniczenia ruchu itp.), które wchodzą w zakres kompetencji państw członkowskich. W związku z tym wszelkie takie przypadki powinny być kierowane do właściwych organów krajowych.

Jeżeli chodzi o sposób, w jaki odpowiednie przepisy UE powinny zostać transponowane do krajowego porządku prawnego, Komisja wyjaśniła, że rozporządzenia są bezpośrednio stosowane jako takie, podczas gdy dyrektywy są wiążące w odniesieniu do rezultatu, który ma zostać osiągnięty, i muszą zostać transponowane do prawa krajowego. Wyjaśniono w nim tzw. procedurę „transpozycji przez odniesienie” oraz odpowiednie warunki, które są brane pod uwagę [4].

Informacje zwrotne

Odpowiedź Komisji została przekazana komisarzowi wraz z zaproszeniem do zgłaszania uwag.

W dniu 31 października 2016 r. komisarz podziękował Rzecznikowi Praw Obywatelskich za przekazanie odpowiedzi Komisji jego służbom. Nie przedstawił on żadnych własnych uwag w odniesieniu do tej odpowiedzi.

Przekazał Rzecznikowi uwagi lokalnej organizacji pozarządowej, która jest zdania, że ustawodawstwo maltańskie nie przewiduje krajowych kryteriów poziomu hałasu ani krajowej standardowej procedury wymiany i badania części wydechowej pojazdu. W związku z tym należy skopiować rozporządzenia ze skuteczną dokumentacją, aby ułatwić egzekwowanie przepisów i chronić zdrowie użytkowników końcowych oraz chronić środowisko. Metody transpozycji dyrektyw technicznych do ustawodawstwa maltańskiego nie zapewniają skutecznych środków informowania w celu zapewnienia ich skutecznego wdrożenia.

W dniu 10 listopada 2016 r. maltański komisarz potwierdził pocztą elektroniczną, że organizacja pozarządowa zgadza się, aby Rzecznik przekazał Komisji ich uwagi w celu ich dalszego rozpatrzenia w ramach skargi w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego.

Procedura zamknięcia

Komisja udzieliła wyczerpującej odpowiedzi dotyczącej wykładni odpowiednich przepisów. Jak uzgodniono z maltańskim komisarzem, Rzecznik przekazał uwagi przedmiotowej organizacji pozarządowej Komisji, która rozpatrzy je jako skargę w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego.

[1] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 540/2014 z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie poziomu hałasu pojazdów silnikowych i zamiennych układów tłumiących oraz zmieniające dyrektywę 2007/46/WE i uchylające dyrektywę 70/157/EWG, Dz.U. 2014, L 158, s. 131.

[2] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 168/2013 z dnia 15 stycznia 2013 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów dwu- lub trzykołowych oraz czterokołowców, Dz.U. 2013, L 60, s. 52.

[3] Dyrektywa 2003/4/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2003 r. w sprawie publicznego dostępu do informacji dotyczących środowiska i uchylająca dyrektywę Rady 90/313/EWG, Dz.U. L 41, s. 26.

[4] Komisja zazwyczaj uważa, że transpozycja dyrektywy poprzez zastosowanie prostej metody, zgodnie z którą akt prawa krajowego stwierdza, że przepisy dyrektywy należy uznać za część krajowego porządku prawnego od dokładnej daty, jest możliwa pod określonymi warunkami. Warunki te polegają przede wszystkim na tym, że dyrektywa ma bardzo techniczny charakter i nie zawiera żadnego przepisu pozostawiającego państwom członkowskim margines swobody, w związku z czym państwo członkowskie nie musi wybierać między opcjami ani wprowadzać żadnych dalszych doprecyzowań przepisów dyrektywy. Ponadto krajowy akt transponujący „przez odniesienie” musi umożliwiać skuteczny dostęp do dyrektywy w języku danego państwa członkowskiego i musi określać jasną datę wejścia w życie w krajowym porządku prawnym w celu poszanowania zasady pewności prawa. Komisja stwierdziła, że wszystkie te warunki należy oceniać indywidualnie dla każdego przypadku.