Okoliczności powstania skargi

1. Skarżący, który mieszka w Hiszpanii, jest aktywnie zainteresowany wdrażaniem europejskiego prawa ochrony środowiska. W związku z tym w dniu 11 czerwca 2009 r. wysłała e-mail do Dyrekcji Generalnej Komisji Europejskiej ds. Środowiska (DG ds. Środowiska) z prośbą o dane statystyczne dotyczące liczby skarg dotyczących domniemanych naruszeń unijnego prawa ochrony środowiska przez Hiszpanię zarejestrowanych rocznie. Chciała również wiedzieć, ile z tych skarg zostało przyjętych, a ile odrzuconych.

2. W wiadomości e-mail z tego samego dnia DG ds. Środowiska odpowiedziała, że informacje te nie są dostępne. Odesłałała jednak skarżącego do statystyk dotyczących naruszeń dotyczących środowiska, które opublikowano na jego stronie internetowej. Rada zaleciła również skarżącemu zapoznanie się ze sprawozdaniami rocznymi na temat wdrażania prawa UE przez państwa członkowskie, które są publikowane przez Sekretariat Generalny Komisji. Statystyki DG ds. Środowiska dostarczyły informacji na temat liczby postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego prowadzonych przez DG ds. Środowiska rocznie, a także na temat liczby otwartych postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego w podziale na państwa członkowskie. W sprawozdaniu rocznym wskazano łączną liczbę rozpatrzonych spraw, a także odsetek postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego zakończonych przed pierwszym formalnym etapem. Załącznik statystyczny zawierał informacje na temat „nowo wykrytych przypadków” w podziale na państwa członkowskie oraz, w innej tabeli, na sektory polityki.

3. Skarżący nie był usatysfakcjonowany tą odpowiedzią i w związku z tym złożył skargę do dyrektora generalnego DG ds. Środowiska pocztą elektroniczną tego samego dnia. Dwa dni później ponowiła swój wniosek do urzędnika DG ds. Środowiska w przedstawicielstwie Komisji w Madrycie. Ten ostatni odpowiedział w dniu 14 czerwca 2009 r., ubolewając, że nie może zrobić nic poza przesłaniem tego komunikatu do Brukseli.

4. Nie otrzymawszy odpowiedzi na swoją skargę, w dniu 12 października 2009 r. skarżąca ponownie skontaktowała się z Komisją, twierdząc, że otrzymane informacje nie były tym, o co prosiła. W związku z tym powtórzyła swoją prośbę.

5. W dniu 12 listopada 2009 r. skarżący nadal nie otrzymał odpowiedzi. W związku z tym złożyła ona niniejszą skargę.

6. Służby Rzecznika skontaktowały się z Komisją w celu ustalenia, czy sprawa może zostać rozwiązana w sposób nieformalny. Następnie Komisja przekazała Rzecznikowi kopię pisma skierowanego do skarżącego w dniu 2 grudnia 2009 r. W piśmie tym Komisja wyjaśniła, że nie istnieje żaden dokument zawierający informacje wymagane przez skarżącego. W związku z tym jej wniosek nie wchodził w zakres rozporządzenia 1049/2001 [1], ponieważ dotyczy on wyłącznie dostępu do istniejących dokumentów i nie wymaga od instytucji sporządzenia dokumentu w celu spełnienia wniosku. W związku z tym wymagane informacje musiałyby być pobierane z wielu różnych baz danych, co wymagałoby dużych inwestycji pod względem personelu i czasu pracy. Zdaniem Komisji byłoby to nieproporcjonalne. Odesłałała jednak skarżącego do szeregu publicznie dostępnych źródeł informacji i statystyk dotyczących liczby otrzymanych i wszczętych skarg w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego. Stwierdziła również, że wkrótce opublikuje sprawozdanie na temat EU Pilot, nowego mechanizmu mającego na celu rozpatrywanie skarg w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego. Sprawozdanie to zawierałoby dane dotyczące skarg przeciwko uczestniczącym państwom członkowskim rozpatrywanych począwszy od kwietnia 2008 r.

7. Po przeanalizowaniu treści niniejszego pisma i w następstwie dalszych kontaktów nawiązanych przez jego służby Rzecznik stwierdził, że nie wydaje się możliwe znalezienie nieformalnego rozwiązania w tej sprawie.

Przedmiot dochodzenia

8. Skarżąca twierdziła, że Komisja niesłusznie nie odpowiedziała na jej pytanie dotyczące tego, ile skarg w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego przeciwko Hiszpanii dotyczących kwestii środowiskowych zarejestrowano rocznie, ile z nich odrzucono, a ile przyjęto.

9. Stwierdziła, że Komisja powinna dostarczyć wyżej wymienione informacje statystyczne.

W przedmiocie dochodzenia

10. W dniu 17 grudnia 2009 r. Rzecznik wszczął dochodzenie i zwrócił się do Komisji o wydanie opinii.

11. Komisja przesłała swoją opinię w dniu 26 marca 2010 r. i przekazała tłumaczenie na język niemiecki w dniu 12 kwietnia 2010 r. W dniu 16 kwietnia 2010 r. dokumenty te zostały przekazane skarżącemu w celu przedstawienia uwag. Skarżąca przedstawiła swoje uwagi w dniu 21 czerwca 2010 r.

Analiza i wnioski Rzecznika Praw Obywatelskich

A. Zarzut niedostarczenia żądanych informacji statystycznych i związanych z nimi roszczeń

Argumenty przedstawione Rzecznikowi Praw Obywatelskich

12. Skarżąca utrzymywała, że Komisja nie odpowiedziała na jej pytanie, a mianowicie gdzie znaleźć dane statystyczne dotyczące skarg w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego złożonych przeciwko Hiszpanii w odniesieniu do środowiska oraz ile z nich zostało odrzuconych i zaakceptowanych.

13. Komisja wskazała, że rozporządzenie 1049/2001 w sprawie publicznego dostępu do dokumentów dotyczy jedynie dostępu do istniejących dokumentów. Informacje, o które zwrócił się skarżący, nie zostały jednak zawarte w żadnym istniejącym dokumencie. Ponadto dyrektywa 2003/4 w sprawie publicznego dostępu do informacji [2], która nie ma zastosowania do instytucji UE, nakłada jedynie na organy państw członkowskich obowiązek dostarczania obywatelom "dostępnych" informacji.

14. W rezultacie Komisja przekazała skarżącej dostępne informacje, które były jak najściślej związane z jej wnioskiem. W piśmie z dnia 2 grudnia 2010 r. Komisja poinformowała również skarżącą, że wysiłek wymagany do zebrania żądanych przez nią danych byłby nieproporcjonalny do oczekiwanej korzyści. Niektóre istotne informacje były jednak publicznie dostępne. W tym kontekście skierowała skarżącego do sprawozdania EU Pilot, które miało zostać wkrótce opublikowane.

15. W dniu 15 lutego 2010 r. Komisja przesłała skarżącemu kolejne pismo, w którym wskazała, że właśnie zaktualizowała informacje dotyczące egzekwowania unijnego prawa ochrony środowiska na swojej stronie internetowej. Strona zawierała obecnie informacje do 2009 r. i określała liczbę skarg zarejestrowanych przez DG ds. Środowiska (wobec wszystkich państw członkowskich) w latach 2007, 2008 i 2009. Komisja uwzględniła również informacje na temat liczby wszczętych postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego i innych dochodzeń dotyczących Hiszpanii. Ponadto Komisja przedstawiła statystyki dotyczące liczby skarg i dochodzeń związanych z domniemanymi naruszeniami unijnego prawa ochrony środowiska przez Hiszpanię, które w ciągu ostatnich trzech lat zostały zarejestrowane w NIF (bazie danych Komisji dotyczących naruszeń), EU Pilot (platformie służącej do rozpatrywania skarg, w przypadku których wymagany jest wkład ze strony danego państwa członkowskiego) oraz CHAP („Rozpatrywanie skarg – Accueil des Plaignants”, nowej bazie danych służącej do rejestrowania skarg i dochodzeń).

16. Komisja podkreśliła, że w celu zestawienia tych danych informacje muszą być wybierane i przetwarzane ręcznie z różnych baz danych. Przypomniała również, że już w swojej pierwotnej odpowiedzi i piśmie z dnia 2 grudnia 2009 r. odesłała skarżącego do sprawozdań rocznych w sprawie stosowania prawodawstwa UE. Zawierały one informacje istotne dla wniosku skarżącego, takie jak naruszenia w podziale na sektory lub państwa członkowskie. Podsumowując, mimo że Komisja wyraziła ubolewanie z powodu czasu potrzebnego jej na udzielenie odpowiedzi na wniosek skarżącego z dnia 12 października 2009 r., uznała ona, że przekazując skarżącemu informacje zawarte w jej piśmie, zrobiła ona więcej, niż normalnie byłaby zobowiązana zgodnie z kodeksem dobrego postępowania administracyjnego.

17. W swoich uwagach skarżąca nie skomentowała informacji przekazanych jej przez Komisję, poza ubolewaniem, że Komisja dołożyła wszelkich starań, aby odpowiedzieć na jej wniosek. Skarżąca zauważyła, że złożyła ten sam wniosek do Komisji Petycji Parlamentu Europejskiego, która udzieliła jej bardzo pouczającej odpowiedzi. Według skarżącego wskazywało to, że rejestr Komisji może zostać udoskonalony.

Ocena Rzecznika Praw Obywatelskich

18. W swojej opinii Komisja odniosła się do dyrektywy 2003/4, która dotyczy dostępu do informacji o środowisku będących w posiadaniu władz państw członkowskich. Jak jednak zauważyła sama Komisja, dyrektywa ta jest skierowana do państw członkowskich, a zatem nie ma bezpośredniego znaczenia dla niniejszej sprawy. Komisja odniosła się również do rozporządzenia 1049/2001, które dotyczy dostępu do dokumentów. Biorąc jednak pod uwagę, że skarżący złożył wniosek o udzielenie informacji, niniejsze rozporządzenie również nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy.

19. Skarżący zwrócił się o dane statystyczne dotyczące liczby skarg w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego zarejestrowanych rocznie w odniesieniu do kwestii środowiskowych w Hiszpanii. Chciała również wiedzieć, ile z tych skarg zostało przyjętych, a ile odrzuconych.

20. Początkowo Komisja odniosła się do publicznie dostępnych źródeł informacji i przedstawiła ogólne statystyki dotyczące liczby spraw zamkniętych przed pierwszym formalnym etapem postępowania. W następstwie próby nieformalnego rozstrzygnięcia sprawy przez Rzecznika Komisja wyjaśniła, że nie istnieje żaden dokument zawierający informacje wymagane przez skarżącego. Zebranie tych informacji w celu udzielenia pełnej odpowiedzi na wniosek skarżącego wiązałoby się z nieproporcjonalnym wysiłkiem.

21. W piśmie z dnia 15 lutego 2010 r., wysłanym po wszczęciu niniejszego dochodzenia, Komisja przedstawiła dalsze informacje na temat liczby zarejestrowanych skarg przeciwko Hiszpanii dotyczących prawa ochrony środowiska. Skarżący otrzymał również informację o tym, ile skarg zostało odrzuconych.

22. W swoich uwagach skarżąca nie skomentowała informacji przekazanych jej przez Komisję, poza ubolewaniem, że Komisja dołożyła wszelkich starań, aby odpowiedzieć na jej wniosek.

23. Rzecznik uważa zatem, że nie ma podstaw do dalszych dochodzeń w tej sprawie.

24. Rzecznik zauważa, że w swoich uwagach skarżąca stwierdziła, że rejestr Komisji wydaje się mniej skuteczny niż rejestr Komisji Petycji i że w związku z tym istnieje możliwość poprawy w tym zakresie. Rzecznik rozumie jednak, że skarżący nie zamierzał podnosić nowego zarzutu przy zgłaszaniu tej uwagi. W każdym razie Rzecznik zauważa, że wydaje się, iż skarżący do tej pory nie poruszył tej kwestii z Komisją. W związku z tym nie byłby on obecnie w stanie zająć się tą kwestią. Skarżący może jednak oczywiście złożyć nową skargę w tej sprawie, po uprzednim przedstawieniu Komisji odpowiednich uwag.

25. Rzecznik stwierdza zatem, że nie ma podstaw do kontynuowania dochodzenia w sprawie niniejszej skargi.

C. Wnioski

Na podstawie dochodzenia w sprawie tej skargi Rzecznik zamyka je następującym wnioskiem:

Nie ma podstaw do dalszych dochodzeń.

Skarżący i Komisja zostaną poinformowani o tej decyzji.

P. Nikiforos Diamandouros

Sporządzono w Strasburgu dnia 20 grudnia 2010 r.

[1] Rozporządzenie (WE) nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 maja 2001 r. w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji, Dz.U. L 145, s. 43.

[2] Dyrektywa 2003/4/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2003 r. w sprawie publicznego dostępu do informacji dotyczących środowiska i uchylająca dyrektywę Rady 90/313/EWG, Dz.U. L 41, s. 26.