WSTĘP DO SKARGI

1. Skarżący, prawnik reprezentujący stowarzyszenie ("stowarzyszenie"), złożył skargę do Komisji Europejskiej na podstawie art. 20 ust. 2 rozporządzenia Rady 659/1999 (1) dotyczącą rzekomo niezgodnej z prawem pomocy państwa, której państwo członkowskie udzieliło browarowi. Wykorzystał on formularz skargi Komisji do złożenia skargi („skarga dotycząca pomocy państwa”).

2. Do skargi dotyczącej pomocy państwa dołączono pełnomocnictwo dla skarżącego („pełnomocnictwo”), na mocy którego Stowarzyszenie upoważniło go do reprezentowania go we wszystkich aktach prawnych związanych ze złożeniem skargi dotyczącej pomocy państwa, a także do „przyjmowania wszystkich dostarczonych dokumentów”.

3. Pismem z dnia 17 sierpnia 2007 r. skierowanym do prezesa stowarzyszenia („pismo nr 1”) Komisja (Dyrekcja Generalna ds. Konkurencji) poinformowała stowarzyszenie, że nie zbada domniemanej pomocy państwa w odniesieniu do piwa. Dyrekcja Generalna ds. Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich zbadałaby jednak domniemaną pomoc państwa w odniesieniu do słodu. Komisja dodała, że jeżeli stowarzyszenie nie zakwestionuje swojego ustalenia w ciągu 20 dni roboczych, uzna skargę w sprawie pomocy państwa za wycofaną w odniesieniu do piwa. Komisja nie przesłała skarżącemu oryginału pisma nr 1 ani kopii tego pisma.

4. Pismem z dnia 27 sierpnia 2007 r. skarżący poinformował Komisję, że jest upoważnionym przedstawicielem prawnym stowarzyszenia, i zwrócił się do niego o dostarczenie mu w przyszłości oryginałów lub kopii wszelkich komunikatów, które wysyła do stowarzyszenia w związku ze skargą dotyczącą pomocy państwa.

5. Pismem z dnia 6 września 2007 r. skarżący przedstawił Komisji dodatkowe argumenty wyjaśniające, dlaczego powinna ona również zbadać domniemaną pomoc państwa w odniesieniu do piwa.

6. W wiadomości e-mail z dnia 19 września 2007 r. Komisja zwróciła się do skarżącego z pytaniem, czy oświadczenie zawarte w skardze w sprawie pomocy państwa, zgodnie z którym nie jest ono poufne, ma również zastosowanie do powyższych dodatkowych informacji, które skarżący dostarczył w międzyczasie.

7. Następnie w dniu 8 kwietnia 2008 r. Komisja skierowała do Stowarzyszenia kolejne pismo (zwane dalej „pismem 2”), w którym poinformowała, że przedmiotowa pomoc nie wiąże się z bezprawną pomocą państwa w odniesieniu do piwa, oraz wyjaśniła uzasadnienie tego ustalenia. Komisja dodała, że jeżeli stowarzyszenie nie zakwestionuje tego ustalenia w ciągu 20 dni roboczych, uzna skargę w sprawie pomocy państwa za wycofaną w odniesieniu do piwa.

8. Komisja nie wysłała również pisma nr 2 do skarżącego.

PRZEDMIOT POSTĘPOWANIA WYJAŚNIAJĄCEGO

9. W swojej skardze do Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 23 kwietnia 2008 r. skarżący twierdził, że Komisja nie przekazała mu oficjalnych komunikatów dotyczących rozpatrzenia skargi w sprawie pomocy państwa, którą złożył w imieniu Stowarzyszenia jako jego przedstawiciel prawny.

W związku z tym zwrócił się do Rzecznika o rozpatrzenie jego skargi, przedstawienie odpowiednich zaleceń dotyczących środków zaradczych i poinformowanie go o wyniku.

WNIOSEK

10. W dniu 1 września 2008 r. Komisja przedstawiła opinię w sprawie dochodzenia Rzecznika Praw Obywatelskich. Skarżący przesłał swoje uwagi w dniu 22 września 2008 r.

ANALIZA I WNIOSKI RZECZNIKA PRAW OBYWATELSKICH

A. Zarzut nieprzekazania przez Komisję skarżącemu oficjalnych komunikatów dotyczących rozpatrzenia skargi w sprawie pomocy państwa, którą złożył on w imieniu stowarzyszenia

Argumenty przedstawione Rzecznikowi Praw Obywatelskich

11. Skarżący twierdził, że Komisja nie przekazała mu oficjalnych komunikatów, które dotyczyły rozpatrzenia skargi w sprawie pomocy państwa złożonej przez niego w imieniu stowarzyszenia, działającego jako jego przedstawiciel prawny. Wskazał, że wraz ze skargą złożył pełnomocnictwo, które Stowarzyszenie mu przekazało i zgodnie z którym był należycie upoważnionym przedstawicielem prawnym Stowarzyszenia. Uprawniło go to m.in. do przyjęcia wszystkich doręczonych dokumentów dotyczących skargi w sprawie pomocy państwa. Przyznając skarżącemu pełnomocnictwo, Stowarzyszenie wyraziło chęć dostarczenia mu wszystkich dokumentów związanych z rozpatrywaniem skargi dotyczącej pomocy państwa.

12. Podkreślił również znaczenie pism 1 i 2, w których określono terminy, w jakich Stowarzyszenie może zakwestionować ustalenia Komisji dotyczące piwa. Zdaniem skarżącego, nie wysyłając do niego powyższych pism, Komisja stworzyła ryzyko, że Stowarzyszenie nie będzie w stanie odpowiednio na nie zareagować.

13. Komisja powołała się na art. 20 ust. 2 rozporządzenia Rady nr 659/1999 (2) i odniosła się do wewnętrznych procedur Dyrekcji Generalnej ds. Konkurencji dotyczących rozpatrywania skarg dotyczących pomocy państwa. Zgodnie z tymi procedurami odpowiedź państwa członkowskiego na skargę może, za uprzednią zgodą tego państwa członkowskiego, zostać przekazana skarżącemu w celu przedstawienia uwag. Jeżeli skarżący nie zareaguje w ciągu 20 dni roboczych, skargę uznaje się za wycofaną.

14. Komisja podkreśliła, że w formularzu skargi dotyczącej pomocy państwa, z którego korzystało Stowarzyszenie, wyraźnie wskazano go jako skarżącego. Formularz ten nie zawierał wniosku o zachowanie poufności tożsamości Stowarzyszenia ani o skierowanie korespondencji wyłącznie do adwokata Stowarzyszenia.

15. Zdaniem Komisji normalną praktyką jest kierowanie korespondencji dotyczącej istoty skarg w sprawie pomocy państwa bezpośrednio do skarżącego wskazanego w odpowiednim formularzu skargi. Powiadamiając bezpośrednio Stowarzyszenie, Komisja zapewniła, aby skarga dotycząca pomocy państwa została szybko rozpatrzona, a skarżący został w pełni poinformowany o swojej ocenie sprawy.

16. Komisja przyznała, że skierowała do Prezesa Stowarzyszenia jedynie ważne pisma 1 i 2, w których wyjaśniła swoją ocenę istoty sprawy. Niemniej jednak zawsze informowała ona telefonicznie skarżącego w dochodzeniu prowadzonym przez Rzecznika o rozpatrzeniu sprawy.

Ocena Rzecznika Praw Obywatelskich

17. Niniejsza sprawa dotyczy kwestii proceduralnej związanej z rozpatrywaniem skarg dotyczących pomocy państwa na podstawie art. 20 ust. 2 rozporządzenia nr 659/1999. Czy w przypadku gdy zainteresowana strona przyznaje adwokatowi pełnomocnictwo i składa je wraz ze skargą dotyczącą pomocy państwa, Komisja jest zobowiązana do wysyłania wszelkiej związanej z tym korespondencji wyłącznie do zainteresowanej strony, wyłącznie do jej adwokata, czy też do obu stron?

18. Na wstępie Rzecznik pragnie podkreślić, że celem pełnomocnictwa jest przedstawienie dowodów na to, że zleceniodawca upoważnił swojego adwokata do zajmowania się w jego imieniu osobami trzecimi.

19. Ponadto, jak słusznie argumentował skarżący, złożenie pełnomocnictwa wraz ze skargą dotyczącą pomocy państwa stanowi samo w sobie wyraz woli/pragnienia zainteresowanej strony, aby być reprezentowaną przez adwokata w postępowaniu w sprawie pomocy państwa.

20. Zdaniem Rzecznika obowiązujące przepisy prawne i procedury wewnętrzne, na które powołuje się Komisja, nie uniemożliwiają jej uwzględnienia tej woli poprzez wysłanie korespondencji merytorycznej związanej ze skargami dotyczącymi pomocy państwa do adwokata, któremu zainteresowana strona udziela pełnomocnictwa. Najlepiej byłoby, gdyby pełnomocnictwo zostało złożone wraz ze skargą dotyczącą pomocy państwa, Komisja mogłaby przesłać odpowiednią korespondencję zarówno zainteresowanej stronie, jak i jej adwokatowi, chyba że pełnomocnictwo stanowi inaczej.

21. W niniejszej sprawie Komisja przekazała korespondencję merytoryczną wyłącznie zainteresowanej stronie (Stowarzyszeniu). Komisja wydaje się twierdzić, że wysłałaby taką merytoryczną korespondencję do adwokata tylko wtedy, gdyby pełnomocnictwo zawierało (i) wniosek o przesłanie korespondencji wyłącznie do adwokata lub (ii) gdyby skarżący zwrócił się o zachowanie poufności.

22. W odniesieniu do argumentu (i) Rzecznik Praw Obywatelskich podkreśla, że w omawianym pełnomocnictwie nie złożono również wniosku o przesłanie korespondencji wyłącznie do Izby. Jeśli chodzi o argument (ii) i jak słusznie zauważył skarżący, gdyby wnioskował o poufność, nie wiązałoby się to z obowiązkiem przesłania mu korespondencji przez Komisję.

23. W związku z powyższym Rzecznik uważa, że Komisja nie wyjaśniła racjonalnie, dlaczego nie wysłała pism 1 i 2 do skarżącego. Niedopełnienie tego obowiązku miało miejsce pomimo faktu, że skarżący złożył skargę w sprawie pomocy państwa w imieniu stowarzyszenia i załączył do niej pełnomocnictwo. Ponadto Rzecznik nie rozumie, dlaczego Komisja nie wysłała pisma nr 2 do skarżącego, mimo że w piśmie z dnia 27 sierpnia 2007 r. skierowanym do Komisji skarżący powtórzył, że jest przedstawicielem prawnym stowarzyszenia, i wyraźnie zwrócił się do instytucji o przesłanie mu również przyszłych komunikatów dotyczących skargi w sprawie pomocy państwa.

24. Z powyższego wynika, że dobrą administracją byłoby, gdyby Komisja przesłała kopie pism 1 i 2 również skarżącemu. Niedopełnienie tego obowiązku przez Komisję stanowi niewłaściwe administrowanie.

25. Biorąc pod uwagę, że Prezes Stowarzyszenia skierował pisma 1 i 2 do skarżącego, który mógł następnie podjąć odpowiednie działania w imieniu Stowarzyszenia w ramach przedmiotowego postępowania w sprawie pomocy państwa, Rzecznik nie uważa, aby rozwiązanie polubowne lub projekt zalecenia były uzasadnione w świetle powyższego stwierdzenia niewłaściwego administrowania. W związku z tym przedstawi poniżej krytyczną uwagę.

B. Wnioski

Na podstawie swoich dochodzeń w sprawie tej skargi Rzecznik Praw Obywatelskich sformułował następującą uwagę krytyczną:

W przedmiotowej sprawie skarżący złożył w imieniu stowarzyszenia skargę dotyczącą pomocy państwa wraz z pełnomocnictwem, na mocy którego stowarzyszenie upoważniło go do reprezentowania go we wszystkich powiązanych aktach prawnych, a także do „przyjmowania wszystkich dostarczonych dokumentów”.

Komisja przesłała jednak ważne pisma z dnia 17 sierpnia 2007 r. i 8 kwietnia 2008 r., zawierające ocenę istoty skargi dotyczącej pomocy państwa, wyłącznie do stowarzyszenia. Był to przypadek niewłaściwego administrowania.

Skarżący i Komisja zostaną poinformowani o tej decyzji.

P. Nikiforos DIAMANDOUROS

Sporządzono w Strasburgu dnia 20 listopada 2008 r.

(1) Rozporządzenie Rady (WE) nr 659/1999 z dnia 22 marca 1999 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania art. 93 [obecnie art. 88] traktatu WE, Dz.U. L 83, s. 1.

Artykuł 20 ust. 2 rozporządzenia ma następujące brzmienie: „Każda zainteresowana strona może poinformować Komisję o każdej domniemanej pomocy przyznanej bezprawnie oraz o każdej domniemanej pomocy świadczonej niezgodnie z przeznaczeniem. Jeżeli Komisja uzna, że na podstawie posiadanych informacji nie ma wystarczających podstaw do zajęcia stanowiska w tej sprawie, informuje o tym zainteresowaną stronę. W przypadku gdy Komisja podejmuje decyzję w sprawie dotyczącej przedmiotu dostarczonych informacji, przesyła kopię tej decyzji zainteresowanej stronie.”

(2) Zob. przypis 1 powyżej.