- PL Polski
Tłumaczenia maszynowe mogą zawierać błędy potencjalnie zmniejszające zrozumiałość i dokładność; Rzecznik Praw Obywatelskich nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek rozbieżności. Aby uzyskać najbardziej wiarygodne informacje i pewność prawną, należy zapoznać się z następującymi informacjami wersja źródłowa na angielski, do której odnośnik znajduje się powyżej.
Więcej informacji można znaleźć w naszej polityce językowej i tłumaczeniowej.
Decyzja Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie dochodzenia z własnej inicjatywy OI/5/2007/GG dotyczącego Komisji Europejskiej
Decyzja
Sprawa OI/5/2007/GG - Otwarta Piątek | 14 grudnia 2007 - Decyzja z Piątek | 20 czerwca 2008
Od początku swojej kadencji Rzecznik uważnie przyglądał się terminowości płatności dokonywanych przez Komisję. W swojej decyzji w sprawie dochodzenia z własnej inicjatywy w 2001 r. Rzecznik Praw Obywatelskich stwierdził, że Komisja podjęła kroki w celu rozwiązania problemu, który wydawał się zadowalający. Dodał jednak, że rozważy wszczęcie nowego dochodzenia z własnej inicjatywy, gdyby opóźnienia w płatnościach nadal stwarzały poważne problemy.
W 2007 r. Rzecznik Praw Obywatelskich zauważył, że od czasu zamknięcia wyżej wymienionego dochodzenia w 2001 r. musiał zajmować się szeregiem spraw, z których wynikało, że problemy w tej dziedzinie utrzymują się. Na przykład otrzymał dwie kolejne skargi dotyczące opóźnień w płatnościach od obywatela Niemiec, który regularnie pracował dla Komisji jako ekspert. W związku z tym Rzecznik wszczął nowe dochodzenie z własnej inicjatywy.
W swojej opinii Komisja wskazała, że poprawiła swoje wyniki w latach 2005–2007 i że podjęła szereg kroków w celu uniknięcia opóźnień w płatnościach. Na poziomie administracyjnym przestrzeganie terminów płatności zostało zdefiniowane jako wskaźnik wykonania dla pracowników, wprowadzono monitoring wewnętrzny oraz uproszczono proces rozpatrywania wniosków o płatność. Na poziomie legislacyjnym wprowadzono nowe przepisy, które m.in. ułatwiły stosowanie kwot ryczałtowych, sprawiły, że wypłata odsetek stała się automatyczna, i wprowadziły roczne sprawozdanie dla Parlamentu w sprawie przestrzegania terminów płatności. W wyniku tych środków Komisja oczekiwała, że pozytywna tendencja utrzyma się.
Rzecznik zauważył, że rzeczywiście pojawiły się pewne pozytywne tendencje. Zauważył jednak również, że w 2007 r. opóźnienia nadal występowały w więcej niż jednym z pięciu przypadków i że średnie opóźnienie wyniosło 47,98 dni. Ponadto opóźnienia wydawały się być szczególnym problemem w przypadku niewielkich kwot, a zatem prawdopodobnie dotyczyły głównie indywidualnych obywateli lub małych i średnich przedsiębiorstw, beneficjentów, czyli tych, którzy najbardziej potrzebują ochrony przed negatywnymi skutkami opóźnień w płatnościach.
Podczas gdy obecna sytuacja była w związku z tym wyraźnie nie do przyjęcia, Rzecznik z zadowoleniem zauważył, że Komisja najwyraźniej zrozumiała powagę sytuacji. Środki, o których była mowa, były wyraźnie przydatne i prawdopodobnie doprowadzą do poprawy.
Biorąc pod uwagę, że wiele z tych środków zostało wprowadzonych stosunkowo niedawno, Rzecznik uznał, że jest zbyt wcześnie, aby ocenić ich wpływ. W związku z tym postanowił zamknąć swoje dochodzenie i rozpocząć nowe na początku 2009 r., kiedy dostępne będą dane liczbowe dotyczące wyników Komisji w 2008 r.
Strasburg, 20 czerwca 2008 r.
Panie Przewodniczący!
W dniu 14 grudnia 2007 r. poinformowałem Pana, że podjąłem decyzję o wszczęciu dochodzenia z własnej inicjatywy w sprawie terminowości płatności przez Komisję Europejską.
W dniu 25 marca 2008 r. Komisja przesłała swoją opinię.
Piszę teraz, aby poinformować Cię o wynikach zapytań, które zostały złożone.
PRZYCZYNY DOCHODZENIA WŁASNEGO
Artykuł 195 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską upoważnia Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich do prowadzenia dochodzeń z własnej inicjatywy w związku z możliwymi przypadkami niewłaściwego administrowania w działaniach instytucji i organów Wspólnoty. W dochodzeniu z własnej inicjatywy OI/5/99/(IJH)GG Rzecznik zbadał kwestię opóźnień w płatnościach ze strony Komisji. Dochodzenie to zostało zamknięte w dniu 16 lutego 2001 r.
W decyzji zamykającej to dochodzenie Rzecznik doszedł do wniosku, że Komisja podjęła kroki w celu rozwiązania tego problemu, który wydawał się zadowalający. Dodał jednak, że rozważy wszczęcie nowego dochodzenia, jeżeli w przyszłości okaże się, że pomimo tych środków opóźnienia w płatnościach ze strony Komisji nadal stwarzają poważne problemy.
Siedem lat później, w świetle szeregu spraw, którymi Rzecznik Praw Obywatelskich musiał się zająć w ostatnich latach (zob. na przykład jego decyzje w sprawie skarg 818/2005/PB, 3067/2005/(MHZ)MF i 2692/2006/BB), Rzecznik uznał, że istnieje możliwość wszczęcia nowego dochodzenia z własnej inicjatywy w celu ustalenia, jakie dalsze środki zostały podjęte przez Komisję w tym zakresie oraz czy nadal występują problemy wymagające odpowiedniego środka zaradczego w odniesieniu do terminowości płatności.
W szczególności Rzecznik przypomniał, że otrzymał dwie kolejne skargi od obywatela Niemiec, który regularnie pracuje dla Komisji jako ekspert (skargi 1266/2005/MF i 2569/2006/WP), z których obie dotyczyły opóźnień w płatnościach ze strony Komisji. W swojej decyzji w sprawie skargi 2569/2006/WP, przyjętej w dniu 19 lipca 2007 r., Rzecznik Praw Obywatelskich stwierdził, że uważa za stosowne ponowne zbadanie kwestii opóźnień w płatnościach w szerszym zakresie w drodze przeprowadzenia nowego dochodzenia z własnej inicjatywy. Rzecznik dodał, że dochodzenie to obejmowałoby analizę skuteczności środków podjętych przez Komisję w celu przyspieszenia płatności.
W związku z powyższym Rzecznik Praw Obywatelskich postanowił wszcząć nowe dochodzenie z własnej inicjatywy w sprawie terminowości płatności ze strony Komisji.
WNIOSEK
Informacje wymagane w ramach dochodzenia z własnej inicjatywyW piśmie otwierającym dochodzenie Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się do Komisji o poinformowanie go o działaniach podjętych w celu zidentyfikowania przyczyn opóźnień w płatnościach na rzecz wykonawców i beneficjentów dotacji i dotacji oraz zajęcia się tymi przyczynami.
Rzecznik dodał, że w tym kontekście najbardziej przydatne byłoby, gdyby Komisja mogła również przedstawić dane statystyczne, które mogłyby zilustrować problem lub działania naprawcze podjęte przez Komisję. Dodał, że byłby szczególnie zainteresowany otrzymaniem informacji na temat liczby i odsetka przypadków, w których wystąpiły opóźnienia w płatnościach, na temat zakresu opóźnień, które faktycznie wystąpiły, na temat odnośnych kwot oraz na temat przypadków, w których odsetki zostały zapłacone z powodu opóźnień w płatnościach.
Rzecznik Praw Obywatelskich zauważył, że w swojej opinii w sprawie skargi 2569/2006/WP Komisja odniosła się do art. 106 rozporządzenia (WE, Euratom) nr 2342/2002 z dnia 23 grudnia 2002 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady nr 1605/2002 w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich (1) ("rozporządzenie 2342/2002") jako ustanawiającego mechanizm zaległości w płatności odsetek.
Artykuł ten w swojej pierwotnej wersji stanowił, co następuje:
„Terminy płatności i odsetki za zwłokę
1. Należne kwoty są wypłacane w terminie nie dłuższym niż czterdzieści pięć dni kalendarzowych od daty zarejestrowania dopuszczalnego wniosku o płatność przez upoważniony dział właściwego urzędnika zatwierdzającego (...).
(...)
5. Po upływie terminów określonych w ust. 1 i 2 wierzyciel może, w terminie dwóch miesięcy od otrzymania opóźnionej płatności, zażądać odsetek (...).”
W swojej opinii w sprawie skargi 2569/2006/WP Komisja wskazała, że w związku z tym nie płaci odsetek automatycznie, lecz wyłącznie na wniosek wierzyciela.
Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się zatem do Komisji o poinformowanie go o praktycznych aspektach wypłaty odsetek z tytułu opóźnień w płatnościach. Dodał, że byłby szczególnie zainteresowany tym, czy wierzycielom wyraźnie przypomniano o ich prawie do żądania odsetek w momencie dokonywania opóźnionej płatności.
Rzecznik wskazał, że przydatna byłaby również wiedza, ilu wierzycieli, którzy byliby uprawnieni do żądania odsetek, faktycznie przedstawia taką wierzytelność.
Ponadto Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się do Komisji o przedstawienie mu opinii na temat tego, czy konieczność złożenia wniosku o odsetki i uczynienia tego w terminie dwóch miesięcy od otrzymania opóźnionej płatności nie może zniechęcić niektórych jej partnerów do domagania się swoich praw.
Opinia KomisjiW swojej opinii przedstawionej Rzecznikowi przez komisarz Grybauskaité Komisja przedstawiła następujące uwagi:
Na wstępie należy przypomnieć, że terminy płatności są określone w rozporządzeniu 2342/2002, a wyjątkowo w rozporządzeniach sektorowych.
Zgodnie z art. 106 rozporządzenia 2342/2002 płatności należy dokonać w terminie 45 dni kalendarzowych od daty zarejestrowania dopuszczalnego wniosku o płatność lub w terminie 30 dni kalendarzowych w przypadku płatności związanych z zamówieniami na usługi lub dostawy, chyba że umowa stanowi inaczej. Standardowe umowy Komisji są zazwyczaj zgodne z terminami przewidzianymi w rozporządzeniu 2342/2002.
Jednakże w przypadku płatności, które zgodnie z zamówieniem, umową o udzielenie dotacji lub decyzją o udzieleniu dotacji zależą od zatwierdzenia sprawozdania lub świadectwa (płatności okresowe lub końcowe), bieg terminu rozpoczyna się dopiero po zatwierdzeniu danego sprawozdania lub świadectwa (2). W odniesieniu do Europejskiego Funduszu Rozwoju, Europejskiego Funduszu Społecznego i Funduszu Spójności zastosowanie ma szczególna zasada: płatności muszą być dokonywane w ciągu 2 miesięcy (3).
Komisja poprawiła swoje wyniki w zakresie płatności w latach 2005-2007 pod względem liczby i wartości, nawet jeśli średnie opóźnienie nie zmniejszyło się znacząco. W poniższej tabeli podsumowano obecną sytuację dotyczącą płatności dokonanych po upływie terminów (zwanych dalej „opóźnieniami w płatnościach”):
Tabela 1: Liczba i wartość opóźnień w płatnościach; średnie opóźnienie
|
|
2005 |
2007 |
|
42.74% |
22.57% |
|
|
17.48% |
11.52% |
|
|
Średnie opóźnienia (6) |
49,13 dni |
47,98 dnia |
Komisja jest w pełni świadoma konieczności przestrzegania terminów płatności. Zidentyfikowała przyczyny opóźnień, takie jak złożoność procesu oceny dokumentów potwierdzających, w szczególności sprawozdań technicznych wymagających w niektórych przypadkach zewnętrznej wiedzy fachowej, trudności napotkane w dążeniu do zapewnienia skutecznej koordynacji kontroli finansowych i operacyjnych wniosków o płatność oraz zarządzania zawieszeniami. Ponadto Komisja nie jest w stanie przewidzieć, kiedy zostaną złożone wnioski o płatność, a zatem może mieć kilka, a czasem konkurujących ze sobą priorytetów do zarządzania w tym samym czasie.
Komisja podjęła wiele kroków w celu uniknięcia opóźnień w płatnościach, zarówno na szczeblu administracyjnym, jak i legislacyjnym.
Na poziomie administracyjnym przestrzeganie terminów płatności zostało zdefiniowane jako wskaźnik wykonania, w szczególności w dyrekcjach generalnych wykonujących dużą część budżetu WE. Wprowadzono wewnętrzne systemy monitorowania, przewidujące regularną sprawozdawczość w zakresie opóźnień w płatnościach lub wnioskowanych płatności. Podjęto inicjatywy upraszczające w celu przyspieszenia procesu rozpatrywania wniosków o płatność, takie jak szersze stosowanie poświadczeń z audytu, lepsze określenie rezultatów lub rodzajów kosztów, aby ułatwić przeprowadzanie kontroli. Regularnie prowadzone są również działania informacyjne i wymiana najlepszych praktyk. Jak wskazują powyższe dane statystyczne, środki te wywarły już pozytywny wpływ.
Na poziomie legislacyjnym Komisja wprowadziła przepisy mające na celu rozwiązanie takich problemów w ramach przeglądu rozporządzenia 2342/2002 przyjętego w sierpniu 2006 r. i w maju 2007 r.(7). W szczególności należy podkreślić następujące środki:
- Możliwość zastosowania jednego terminu na zatwierdzenie sprawozdania i związanej z nim płatności. Praktyka ta zachęci do równoległej analizy aspektów finansowych i operacyjnych (8);
- ułatwienie stosowania kwot ryczałtowych i stawek ryczałtowych, co pozwoli uniknąć czasochłonnych i uciążliwych kontroli standardowych działań/kosztów (9);
- wprowadzenie maksymalnego terminu na zbadanie dopuszczalności wniosku o płatność (10);
- Od dnia 1 stycznia 2008 r. wypłata odsetek za opóźnienia w płatnościach jest automatyczna i co do zasady (11) nie jest już uzależniona od przedstawienia wniosku o płatność (12);
- Sprawozdanie dla władzy budżetowej w sprawie przestrzegania terminów płatności i zarządzania aspektami zawieszenia (13).
Wyniki tych działań zostaną ocenione w przyszłych sprawozdaniach, które Komisja będzie musiała przygotować dla władzy budżetowej.
Jeśli chodzi o zapłatę odsetek za opóźnienia w płatnościach, Komisja Europejska musiała rozpatrywać ograniczone wnioski w latach 2005-2007.
Tabela 2: Liczba wniosków o odsetki za zwłokę i kwota odsetek
|
|
2005 |
2007 |
|
Liczba wniosków |
149, tj. 0,11 % |
136, tj. 0,16% |
|
Kwota zapłaconych odsetek |
230 736,58 EUR |
378 211,57 EUR |
Zasady regulujące wypłatę odsetek za opóźnienia w płatnościach są wyraźnie określone w standardowych umowach i umowach o udzielenie dotacji stosowanych przez Komisję. Beneficjenci powinni zatem być świadomi swojego prawa do żądania odsetek za opóźnienia w płatnościach.
Bardzo ograniczona liczba wniosków o wypłatę odsetek może oznaczać, że beneficjenci nie zwrócili wystarczającej uwagi na klauzule uprawniające ich do żądania odsetek lub celowo ich nie zażądali, w szczególności jeśli kwota nie jest znacząca lub jeśli złożyli dokumenty potwierdzające z opóźnieniem (14). W każdym razie, jak wskazano powyżej, od dnia 1 stycznia 2008 r. wypłata odsetek będzie zasadniczo dokonywana bez uprzedniego wniosku.
Podsumowując, Komisja uważa, że ogólna sytuacja stale się poprawia, o czym świadczą dane statystyczne.
Oczekuje się, że ta pozytywna tendencja utrzyma się i poprawi w wyniku zastosowania ukierunkowanych środków przyjętych przez Komisję. Komisja uważa, że nowe obowiązki nakładające na nią obowiązek automatycznego płacenia odsetek za opóźnienia w płatnościach i składania Parlamentowi corocznych sprawozdań z przestrzegania terminów nieuchronnie przyczynią się do zwiększenia przejrzystości, skuteczności i rozliczalności w zarządzaniu terminami. Jednocześnie wzmocnią one ochronę indywidualnych praw podmiotów gospodarczych i umocnią istniejące partnerstwo między Komisją a beneficjentami funduszy WE.
Te dwa nowe środki stanowią silną zachętę i będą stanowić bodziec do bardziej solidnego zarządzania finansami. Będą one wymagały nieustannych wysiłków ze strony Komisji, aby stale przestrzegać wysokich standardów skuteczności działania, oceniać skuteczność jej narzędzi i podejmować odpowiednie środki naprawcze w celu zapewnienia terminowych płatności. Służby Komisji zostały w pełni poinformowane o tym nowym środowisku zarządzania oraz o potrzebie osiągnięcia lepszych wyników w odniesieniu do terminowych płatności.
W świetle powyższych wydarzeń oczywiste jest, że Komisja jest zdecydowana zająć się tymi wyzwaniami, co sprawi, że stanie się ona coraz bardziej atrakcyjnym partnerem dla operatorów.
DECYZJA
1 Dochodzenie Rzecznika Praw Obywatelskich z własnej inicjatywy1.1 Niniejsze dochodzenie w sprawie terminowości płatności przez Komisję Europejską jest następstwem wcześniejszego dochodzenia (OI/5/99/(IJH)GG), które zostało wszczęte w dniu 3 grudnia 1999 r. i zamknięte w dniu 16 lutego 2001 r. W swojej decyzji zamykającej to dochodzenie Rzecznik doszedł do wniosku, że Komisja podjęła kroki w celu rozwiązania problemu, który wydawał się zadowalający. Dodał jednak, że rozważy wszczęcie nowego dochodzenia, jeżeli w przyszłości okaże się, że pomimo tych środków opóźnienia w płatnościach ze strony Komisji nadal stwarzają poważne problemy. Siedem lat później, w świetle szeregu spraw, którymi Rzecznik Praw Obywatelskich musiał się zająć w ostatnich latach, Rzecznik uznał, że istnieje możliwość wszczęcia nowego dochodzenia z własnej inicjatywy w celu ustalenia, jakie dalsze środki zostały podjęte przez Komisję w tym zakresie oraz czy nadal występują problemy dotyczące terminowości płatności, które wymagają odpowiedniego środka zaradczego. W związku z tym w dniu 14 grudnia 2007 r. Rzecznik wszczął niniejsze dochodzenie.
1.2 W swojej opinii, przedstawionej w dniu 25 marca 2008 r., Komisja przedstawiła szczegółowy opis sytuacji i środków podjętych w tej dziedzinie.
1.3 Rzecznik zauważa, że z informacji przekazanych przez Komisję wynika, iż opóźnienia w płatnościach nadal stanowią poważny problem. Zgodnie z tymi informacjami w 2007 r. wystąpiły opóźnienia obejmujące 22,57 % wszystkich płatności dokonanych przez Komisję. Oznacza to, że opóźnienia wystąpiły w więcej niż jednym z pięciu przypadków. Należy również wziąć pod uwagę, że średnie opóźnienie wyniosło 47,98 dni. Rzecznik zauważa ponadto, że dane liczbowe za 2007 r. pokazują, że podczas gdy opóźnienia dotyczyły 22,57 % wszystkich płatności, płatności te stanowiły jedynie 11,52 % całkowitej wartości płatności. Wydaje się zatem, że opóźnienia stanowią szczególny problem w przypadku płatności obejmujących niewielkie lub stosunkowo ograniczone kwoty. Biorąc pod uwagę, że słuszne wydaje się założenie, że roszczenia o zapłatę zgłaszane przez indywidualnych obywateli lub małe i średnie przedsiębiorstwa zwykle należą do tej kategorii, opóźnienia w płatnościach wydają się mieć szczególne znaczenie dla tych osób, które najbardziej potrzebują ochrony przed negatywnymi skutkami opóźnień w płatnościach.
1.4 Rzecznik uważa, że obecna sytuacja jest zatem wyraźnie nie do przyjęcia i wymaga znacznej i szybkiej poprawy.
1.5 Rzecznik z zadowoleniem zauważa jednak, że Komisja zdaje się rozumieć powagę sytuacji i że podjęto środki w celu zwalczania tego problemu. Uważa on, że środki, do których Komisja odniosła się w tym kontekście, zarówno na poziomie administracyjnym, jak i legislacyjnym, są wyraźnie przydatne i mogą doprowadzić do poprawy.
1.6 Jeśli chodzi o środki administracyjne, Rzecznik jest zdania, że szczególnie istotna w tym kontekście jest decyzja Komisji o uznaniu przestrzegania terminów płatności za wskaźnik przy ocenie wyników jej pracowników.
1.7 Jeśli chodzi o środki legislacyjne, należy w szczególności podkreślić zmianę art. 106 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE, Euratom) nr 2342/2002 z dnia 23 grudnia 2002 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady nr 1605/2002 w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich (15) ("rozporządzenie 2342/2002"). Zgodnie ze zmienioną wersją tego przepisu, począwszy od dnia 1 stycznia 2008 r., odsetki są wypłacane automatycznie w przypadku opóźnienia płatności, a ich obliczanie będzie oparte na okresie „upływającym od dnia kalendarzowego następującego po upływie terminu płatności do dnia płatności”. Rzecznik z zadowoleniem przyjmuje tę zmianę. Jego zdaniem krok ten, który wyraźnie zmierza we właściwym kierunku, może stanowić dodatkową, silną zachętę dla zainteresowanych usług do unikania opóźnień w płatnościach.
1.8 Rzecznik zauważa, że - jak podkreśliła Komisja w swojej opinii - dostępne dane liczbowe wskazują, że nastąpiła już poprawa. W rzeczywistości, podczas gdy 42,74% wszystkich płatności dokonanych przez Komisję zostało opóźnionych w 2005 r., liczba ta zmniejszyła się prawie o połowę w 2007 r. (22,57%, zob. powyżej). Wyraźną, choć znacznie bardziej ograniczoną poprawę można również zaobserwować w odniesieniu do ogólnej wartości płatności, w ujęciu procentowym, które zostały opóźnione, która zmniejszyła się o ponad jedną trzecią (z 17,48% całkowitej kwoty płatności w 2005 r. do 11,52% w 2007 r.). Należy jednak podkreślić, że dotychczasowa poprawa jest wyraźnie względna. Rzecznik Praw Obywatelskich jest bardzo zaskoczony i w ogóle niezadowolony, słysząc, że w 2005 r., czyli kilka lat po pierwszym dochodzeniu w sprawie problemu opóźnień w płatnościach, prawie połowa płatności dokonanych przez Komisję nadal była nękana opóźnieniami. Należy również zauważyć, że podczas gdy w latach 2005–2007 poczyniono oczywiste postępy w odniesieniu do liczby i wartości przedmiotowych płatności, nie można zauważyć żadnej poprawy w odniesieniu do średniej długości opóźnień. Przede wszystkim, jak wskazano powyżej (zob. pkt 1.3), dane liczbowe przedstawione przez Komisję nie pozwalają stwierdzić, że dotychczasowa poprawa w wystarczającym stopniu przyniosła korzyści osobom najbardziej potrzebującym ochrony przed negatywnymi skutkami opóźnień w płatnościach.
1.9 Biorąc jednak pod uwagę, że wiele środków przyjętych przez Komisję w tym kontekście, a w szczególności te, które doprowadziły do zmian w rozporządzeniu 2342/2002, wydaje się stosunkowo niedawnych, Rzecznik uważa, że jest zbyt wcześnie, aby ocenić ich wpływ na sytuację. Zdaniem Rzecznika najlepszym sposobem postępowania jest zatem zamknięcie obecnego dochodzenia i wszczęcie nowego dochodzenia z własnej inicjatywy na początku 2009 r., kiedy dostępne będą dane liczbowe dotyczące wyników Komisji w 2008 r. Na podstawie tych danych Rzecznik będzie mógł zdecydować, czy Komisja podjęła wszelkie odpowiednie kroki w celu zwalczania opóźnień w płatnościach, czy też konieczne są dalsze działania.
1.10 Przydatne może być podkreślenie, że w niniejszym przeglądzie uwzględnione zostaną również skutki zmiany art. 106 ust. 5 rozporządzenia 2342/2002. W tym kontekście należy zauważyć, że akapit drugi tego przepisu stanowi, że odsetki nie są wypłacane automatycznie, „jeżeli odsetki obliczone zgodnie z przepisami akapitu pierwszego są niższe lub równe 200 EUR”. W takich przypadkach odsetki będą wypłacane wierzycielowi "tylko na żądanie złożone w ciągu dwóch miesięcy od otrzymania opóźnionej płatności". W tych przypadkach zmiana nie spowodowała zatem żadnych zmian. Uzasadnione wydaje się założenie, że wnioski o płatność składane przez obywateli lub małe i średnie przedsiębiorstwa będą zazwyczaj zaliczane do tej kategorii (16). W piśmie otwierającym niniejsze dochodzenie Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się do Komisji o przedstawienie mu opinii na temat tego, czy konieczność złożenia wniosku o odsetki i uczynienie tego w terminie dwóch miesięcy od otrzymania opóźnionej płatności nie może zniechęcić niektórych jej partnerów do domagania się swoich praw. Komisja nie udzieliła dokładnej odpowiedzi na to pytanie. Kwestia ta będzie zatem częścią nowego dochodzenia z własnej inicjatywy, które zostanie wszczęte na początku 2009 r. Zdaniem Rzecznika nie można wykluczyć, że gruntowne zajęcie się negatywnymi skutkami opóźnień w płatnościach, w szczególności w odniesieniu do obywateli oraz małych i średnich przedsiębiorstw, może spowodować konieczność ponownego rozważenia progu przewidzianego w art. 106 ust. 5 rozporządzenia 2342/2002.
2 Wnioski2.1 W związku z powyższym Rzecznik uważa, że niniejsze dochodzenie powinno zostać zamknięte.
2.2 Nowe dochodzenie z własnej inicjatywy zostanie wszczęte na początku 2009 r., kiedy dostępne będą dane liczbowe dotyczące wyników Komisji w 2008 r.
Z poważaniem,
P. Nikiforos DIAMANDOUROS
(1) Dz.U. L 357, s. 1.
(2) Zgodnie z art. 106 ust. 3 rozporządzenia 2342/2002 termin zatwierdzenia nie może przekraczać a) 20 dni kalendarzowych w przypadku prostych zamówień dotyczących dostaw towarów i świadczenia usług, b) 45 dni kalendarzowych w przypadku innych zamówień i umów o udzielenie dotacji oraz c) 60 dni kalendarzowych w przypadku zamówień i umów o udzielenie dotacji obejmujących usługi techniczne lub działania, których ocena jest szczególnie skomplikowana.
(3) Zob. art. 87 rozporządzenia (WE) nr 1083/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz.U. L 210, s. 25).
(4) Wyrażona jako procent wszystkich płatności.
(5) Wyrażona jako procent wszystkich płatności.
(6) Opóźnienia netto.
(7) Rozporządzenie 2342/2002 zostało ostatnio zmienione rozporządzeniem (WE, Euratom) nr 478/2007 z dnia 23 kwietnia 2007 r. (Dz.U. L 111, s. 13).
(8) Art. 106 ust. 3 rozporządzenia 2342/2002 (z późniejszymi zmianami).
(9) Artykuł 181 rozporządzenia 2342/2002 (z późniejszymi zmianami).
(10) Artykuł 106 ust. 1 rozporządzenia 2342/2002 (z późniejszymi zmianami).
(11) Z wyjątkiem niewielkich kwot (łącznie 200 EUR lub mniej).
(12) Artykuł 106 ust. 5 rozporządzenia 2342/2002 (z późniejszymi zmianami).
(13) Artykuł 106 ust. 6 rozporządzenia 2342/2002 (z późniejszymi zmianami).
(14) W 2007 r. ponad jedna trzecia całkowitej kwoty odsetek została wypłacona dwóm dostawcom energii.
(15) Dz.U. 2002, L 357, s. 1 (ostatnio zmienione rozporządzeniem (WE, Euratom) nr 478/2007 z dnia 23 kwietnia 2007 r., Dz.U. L 111, s. 13).
(16) Na podstawie stóp procentowych obowiązujących od dnia 1 czerwca 2008 r. maksymalna stopa do obliczenia odsetek przewidziana w art. 106 ust. 5 wynosiłaby 11,19%. Przy założeniu, że opóźnienie w danej sprawie odpowiada średniemu opóźnieniu odnotowanemu w 2007 r. (tj. 47,98 dni), wierzyciel musiałby mieć roszczenie wobec Komisji znacznie przekraczające 10 000 EUR, aby być uprawnionym do odsetek przekraczających 200 EUR.