Strasburg, 22 lipca 2008 r.

Szanowny Panie,

W dniu 31 stycznia 2007 r. złożył Pan skargę do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich przeciwko Komisji Europejskiej, twierdząc, że Komisja nie zarejestrowała Pańskiej korespondencji z dnia 13 listopada 2006 r. jako „skargi dotyczącej konkurencji”. W dniu 30 marca 2007 r. przesłał mi Pan dodatkowe informacje.

W dniu 13 kwietnia 2007 r. przekazałem skargę przewodniczącemu Komisji i zwróciłem się do niego o przedstawienie opinii w tej sprawie do dnia 31 lipca 2007 r.

W dniu 30 lipca 2007 r. Komisja przekazała mi swoją opinię w języku angielskim. W dniu 3 września 2007 r. Komisja przekazała mi swoją opinię w języku hiszpańskim, którą przekazałem Panu w dniu 6 września 2007 r. wraz z zaproszeniem do przedstawienia uwag.

Przesłał mi Pan swoje uwagi dotyczące opinii Komisji w dniu 10 września 2007 r.

W dniu 11 października 2007 r. poinformowałem Pana, że ze względu na wewnętrzną organizację zmienił się pełnomocnik prawny zajmujący się Pana sprawą.

Piszę teraz, aby poinformować Cię o wynikach zapytań, które zostały złożone.

WNIOSEK

Według skarżącego istotne fakty można podsumować w następujący sposób:

Skarżący jest hiszpańskim farmaceutą. W dniu 13 listopada 2006 r. złożył on skargę do Dyrekcji Generalnej ds. Konkurencji (DG COMP). Jego skarga do DG COMP dotyczyła domniemanego istnienia antykonkurencyjnego kartelu w hiszpańskim sektorze farmaceutycznym. W szczególności zarzucił on władzom hiszpańskim, a mianowicie państwu hiszpańskiemu, Wspólnocie Autonomicznej Madrytu i Trybunałowi Ochrony Konkurencji, a także Oficjalnemu Kolegium Farmaceutów w Madrycie i Generalnej Radzie Farmaceutów w Hiszpanii, naruszenie szeregu artykułów traktatu WE (w tym art. 10 WE, 43 WE, 81 WE i 82 WE) z powodu nieudzielenia farmaceutom prawa do otwierania pomieszczeń, w których sobie tego życzą. Twierdził, że zostało to osiągnięte dzięki hiszpańskiemu ustawodawstwu zakazującemu swobody przedsiębiorczości. Stwierdził, że hiszpański sektor farmaceutyczny powinien zostać zliberalizowany i że należy wszcząć postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego przeciwko władzom hiszpańskim.

W dniu 23 listopada 2006 r. DG COMP poinformowała skarżącego, że art. 81 WE i 82 WE są skierowane do przedsiębiorstw prywatnych, a nie do państw członkowskich, i że w związku z tym DG COMP nie ma uprawnień do działania w odniesieniu do zarzutów przedstawionych jej przez skarżącego. W związku z tym DG COMP postanowiła nie rejestrować tego pisma jako „skargi dotyczącej konkurencji”.

Komisja poinformowała skarżącego, że jego skarga została zarejestrowana jako skarga w rejestrze rynku wewnętrznego Komisji oraz że Komisja niedawno wszczęła przeciwko Hiszpanii postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego zgodnie z zasadami rynku wewnętrznego. W związku z tym zalecono mu skontaktowanie się z Dyrekcją Generalną ds. Rynku Wewnętrznego Komisji (DG MARKT) w celu uzyskania dalszych informacji. DG COMP wskazała konkretną osobę kontaktową w DG MARKT.

Pismem z dnia 27 listopada 2006 r. skarżący zakwestionował odmowę rozpatrzenia przez DG COMP jego pisma jako „skargi dotyczącej konkurencji”. W dniu 8 grudnia 2006 r. DG COMP potwierdziła swoje stanowisko i ponownie doradziła skarżącemu, aby zwrócił się do DG MARKT.

Rzecznik zrozumiał, że skarżący twierdzi, iż Komisja nie zarejestrowała jego korespondencji z dnia 13 listopada 2006 r. jako „skargi dotyczącej konkurencji”. Rzecznik zrozumiał, że skarżący twierdzi, iż jego korespondencja z dnia 13 listopada 2006 r. powinna zostać zarejestrowana i rozpatrzona jako „skarga dotycząca konkurencji”.

W dniu 17 kwietnia 2007 r. skarżący przesłał Rzecznikowi Praw Obywatelskich dodatkowe informacje (tj. pismo od Hiszpańskiego Stowarzyszenia Zawodowych Producentów Farmaceutyków). W tym samym dniu Rzecznik przekazał Komisji dodatkowe informacje, aby umożliwić jej uwzględnienie tych informacji w swojej opinii.

WNIOSEK

Opinia Komisji

Opinię Komisji można podsumować w następujący sposób:

W wiadomościach e-mail z dnia 23 listopada 2006 r. i 8 grudnia 2006 r. skarżący został poinformowany o powodach, dla których Komisja nie zarejestrowała jego skargi jako formalnej „skargi dotyczącej konkurencji”. Komisja wskazała w tych wiadomościach elektronicznych, że zarzuty skarżącego nie wzbudziły żadnych obaw w rozumieniu art. 81 WE i 82 WE.

Komisja stwierdziła również, że kwestie rynku wewnętrznego podniesione przez skarżącego zostały już zgłoszone DG MARKT przez samego skarżącego. Podczas rozmowy telefonicznej DG MARKT poinformowała skarżącego, że wszczęto już postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego na podstawie art. 226 WE w odniesieniu do hiszpańskich przepisów regulujących działalność aptek. Postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego dotyczyło zgodności z art. 43 Traktatu WE (1).

Komisja poinformowała również skarżącego, że różne komunikaty między skarżącym a DG MARKT nie zostały zarejestrowane przez Sekretariat Generalny Komisji jako formalna skarga indywidualna. Zostały one natomiast uznane za część skargi zbiorowej nr 2006/4712, która opierała się na art. 43 WE. Zbiorowe potwierdzenie odbioru zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym z dnia 9 września 2006 r. zgodnie z komunikatem Komisji do Parlamentu Europejskiego i Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie stosunków ze skarżącym w odniesieniu do naruszeń prawa wspólnotowego.

Uwagi skarżącego

Uwagi skarżącego można podsumować w następujący sposób:

Skarżący stwierdził, że odmowa rejestracji jego skargi przez DG COMP nie była logiczna, biorąc pod uwagę, że jego zdaniem rolą DG COMP jest zwalczanie karteli i stosowanie art. 81 WE i 82 WE.

DECYZJA

1 Zarzut niewłaściwego rozpatrzenia przez Komisję Europejską pisma z dnia 13 listopada 2006 r.

1.1 Skarżący twierdzi, że Komisja Europejska odmówiła zarejestrowania jego pisma z dnia 13 listopada 2006 r. jako "skargi dotyczącej konkurencji". Pismo skarżącego dotyczyło domniemanego istnienia antykonkurencyjnego kartelu w hiszpańskim sektorze farmaceutycznym. W szczególności zarzucił on władzom hiszpańskim, a mianowicie państwu hiszpańskiemu, Wspólnocie Autonomicznej Madrytu i Trybunałowi Ochrony Konkurencji, a także Oficjalnemu Kolegium Farmaceutów w Madrycie i Generalnej Radzie Farmaceutów w Hiszpanii, naruszenie szeregu artykułów traktatu WE (w tym art. 10 WE, 43 WE, 81 WE i 82 WE) z powodu nieudzielenia farmaceutom prawa do otwierania pomieszczeń, w których sobie tego życzą. Zostało to osiągnięte dzięki przepisom zakazującym swobody przedsiębiorczości. Stwierdził, że hiszpański sektor farmaceutyczny powinien zostać zliberalizowany i że należy wszcząć postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego przeciwko władzom hiszpańskim.

1.2 W wiadomości e-mail z dnia 23 listopada 2006 r. DG COMP poinformowała skarżącego, że art. 81 WE ma zastosowanie wyłącznie w przypadku, gdy przedsiębiorstwa prywatne koordynują swoje działania w celu ograniczenia wolnej konkurencji, a art. 82 WE ma zastosowanie wyłącznie w przypadku, gdy przedsiębiorstwa prywatne nadużywają swojej pozycji dominującej. DG COMP wyjaśniła, że art. 81 i 82 WE nie mają zastosowania do przepisów krajowych regulujących rynki towarów i usług. Biorąc pod uwagę fakt, że skarżący odniósł się do przepisów regulujących zawód farmaceuty w Hiszpanii, Komisja uznała, że nie jest uprawniona do zastosowania w tym przypadku art. 81 WE lub art. 82 WE. W związku z tym Komisja postanowiła nie rejestrować tego pisma jako „skargi dotyczącej konkurencji”. Poinstruowano go, aby skontaktował się z konkretną osobą (p. L) w Dyrekcji Generalnej Komisji ds. Rynku Wewnętrznego (DG MARKT) w celu uzyskania dodatkowych informacji dotyczących kwestii związanych z rynkiem wewnętrznym.

1.3 W swojej opinii skierowanej do Rzecznika Komisja wyjaśniła, że kwestie rynku wewnętrznego poruszone przez skarżącego w jego piśmie do DG COMP zostały już przez niego przekazane DG MARKT. Komisja podkreśliła również, że DG MARKT poinformowała skarżącego ustnie o postępowaniu w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego wszczętym na mocy art. 226 WE przeciwko hiszpańskim przepisom dotyczącym aptek oraz o tym, że korespondencja między skarżącym a DG MARKT nie została zarejestrowana przez Sekretariat Generalny Komisji jako formalna skarga indywidualna. Zostały one natomiast uznane za część skargi zbiorowej na podstawie art. 43 WE (tj. skargi nr 2006/4712).

1.4 Rzecznik przede wszystkim zwraca uwagę na argumenty przedstawione w piśmie skarżącego do Komisji z dnia 13 listopada 2006 r., dotyczące wyborów legislacyjnych Hiszpanii w zakresie regulacji hiszpańskiego rynku farmaceutycznego. Rzecznik zauważa również, że art. 81 WE i art. 82 WE, zgodnie z ich wykładnią dokonaną przez sądy wspólnotowe, mają zastosowanie wyłącznie do zachowań antykonkurencyjnych podejmowanych przez przedsiębiorstwa z ich własnej inicjatywy (2). Jeżeli ustawodawstwo krajowe wymaga od przedsiębiorstw zachowania lub jeżeli ustawodawstwo krajowe tworzy ramy prawne, które same w sobie eliminują możliwość prowadzenia przez nie działalności konkurencyjnej, art. 81 WE i art. 82 WE nie mają zastosowania (3).

1.5 Po dokładnym zbadaniu wszystkich dokumentów znajdujących się w aktach sprawy Rzecznik jest zatem zdania, że Komisja przedstawiła skarżącemu wystarczające i spójne wyjaśnienie powodów, dla których odmówiła zarejestrowania skargi jako "skargi dotyczącej konkurencji".

1.6 Biorąc jednak pod uwagę, że Komisja uznała tę korespondencję za "skargę związaną z funkcjonowaniem rynku wewnętrznego", należy jeszcze ustalić, czy Komisja miała rację co do sposobu, w jaki rozpatrzyła tę skargę.

1.7 Skarżący został poinformowany przez DG COMP, że Komisja wszczęła niedawno przeciwko Hiszpanii postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego na mocy przepisów dotyczących rynku wewnętrznego w odniesieniu do zakładania aptek. Skarżącemu zalecono skontaktowanie się z DG MARKT w celu uzyskania dalszych informacji na temat postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego przeciwko Hiszpanii. Skarżącemu podano nazwisko konkretnej osoby wyznaczonej do kontaktów w DG MARKT.

1.8 Rzecznik Praw Obywatelskich podkreśla, że zasady dobrej administracji, a w szczególności art. 15 Europejskiego kodeksu dobrego postępowania administracyjnego, wymagają, aby w przypadku gdy pismo lub skarga są kierowane do służb instytucji, które nie są właściwe do ich rozpatrzenia, a inne służby w tej samej instytucji są właściwe do ich rozpatrzenia, pismo lub skarga powinny zostać niezwłocznie przekazane właściwym służbom w instytucji.

1.9 DG COMP nie przekazała pisma skarżącego do DG MARKT, lecz zwróciła się do skarżącego o zwrócenie się do DG MARKT. Rzecznik uważa zatem, że w niniejszej sprawie Komisja nie działała ściśle zgodnie z art. 15 Europejskiego kodeksu dobrego postępowania administracyjnego. Rzecznik bierze jednak pod uwagę fakt, że w niniejszej sprawie skarżący wyraźnie poinformował DG COMP o swojej niechęci do tego, aby jego skarga dotycząca (domniemanego) naruszenia art. 81 WE i 82 WE była traktowana jako coś innego niż „skarga dotycząca konkurencji”. W takich okolicznościach Komisja mogła racjonalnie odpowiedzieć skarżącemu, informując go, że może, jeśli sobie tego życzy, skierować skargę do DG MARKT. Rzecznik zauważa również, że DG COMP ułatwiła ten kontakt, podając skarżącemu nazwisko osoby wyznaczonej do kontaktów w DG COMP.

1.10 W związku z powyższym Rzecznik uważa, że dalsze dochodzenia w związku z zarzutem skarżącego nie są uzasadnione.

1.11 Rzecznik podkreśla, że niniejsze dochodzenie dotyczy jedynie tego, jak działała DG COMP w związku z korespondencją skarżącego z tą DG. Niniejsze dochodzenie nie dotyczy sposobu, w jaki DG MARKT zajęła się odrębną korespondencją, którą skarżący prowadził z DG MARKT.

2 Argument skarżącego

2.1 Skarżący twierdzi, że Komisja powinna zarejestrować jego korespondencję jako "skargę dotyczącą konkurencji" i rozpatrzyć ją jako taką.

2.2 W świetle ustaleń Rzecznika zawartych w pkt 1.9 i 1.10 powyżej Rzecznik uważa, że dalsze dochodzenia w sprawie skargi skarżącego nie są uzasadnione.

3 Wnioski

W związku z powyższym Rzecznik stwierdza, że dalsze dochodzenia nie są uzasadnione w związku z zarzutem i roszczeniem skarżącego. W związku z tym Rzecznik Praw Obywatelskich podejmuje decyzję o zamknięciu sprawy.

Przewodnicząca Komisji zostanie również poinformowana o tej decyzji.

Z poważaniem,

 

P. Nikiforos DIAMANDOUROS

---

(1) Artykuł 43 WE dotyczy zakazu ograniczeń swobody przedsiębiorczości nakładanych przez państwa członkowskie.

(2) Zob. wyrok z 1997 r. w sprawach połączonych C-359/95 P i C-379/95 P Komisja i Francja przeciwko Ladbroke Racing, Rec. s. I-6265, pkt 33 i 34.

(3) Idem, właśc.