Strasburg, 12 lutego 2008 r.

Szanowny Panie,

W dniu 14 stycznia 2007 r. złożył Pan skargę przeciwko Komisji Europejskiej do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich. Skarga dotyczyła treści pisma z dnia 24 września 2006 r. wysłanego przez przedstawicielstwo Komisji do firmy konsultingowej, która Pana zatrudniła.

W dniu 22 lutego 2007 r. poinformowałem przewodniczącego Komisji o Pańskiej skardze i zwróciłem się do niego o przedstawienie opinii w tej sprawie do dnia 31 maja 2007 r. Wobec braku odpowiedzi w tym terminie w dniu 21 czerwca 2007 r. skierowałem do Komisji przypomnienie, zwracając się do niej o wydanie opinii do dnia 15 lipca 2007 r. W dniu 6 lipca 2007 r. Komisja przesłała Panu swoją opinię, która została Panu przekazana w dniu 26 lipca 2007 r., z prośbą o przedstawienie uwag, jeśli Pan sobie tego życzy.

W dniu 21 września 2007 r. przesłał mi Pan swoje uwagi. W dniu 1 stycznia 2008 r. zwrócił się Pan o informacje dotyczące rozpatrywania Pana skargi.

Piszę teraz, aby poinformować Cię o wynikach zapytań, które zostały złożone.

WNIOSEK

Według skarżącego stan faktyczny sprawy przedstawia się w skrócie następująco:

W latach 2005 i 2006 skarżący pracował jako konsultant w dwóch finansowanych przez UE projektach realizowanych przez przedsiębiorstwo Y na rzecz przedstawicielstwa Komisji („przedstawicielstwo”).

W trakcie realizacji pierwszego projektu skarżący został powołany na stanowisko kierownika zespołu projektu. Po zakończeniu projektu Komisja publicznie wyraziła zadowolenie z jakości prac. Skarżący został następnie poproszony o udział w drugim projekcie, również realizowanym przez przedsiębiorstwo Y, którego oferta została wybrana przez delegaturę. Skarżący zauważył, że napięcia powstały podczas misji w wyniku nieporozumień między stronami. Po rozwiązaniu tej kwestii projekt został jednak pomyślnie zrealizowany. Skarżący wskazał, że jego sprawozdania dotyczące projektu zostały w pełni zatwierdzone przez delegaturę, która uznała również, że projekt osiągnął swoje cele.

We wrześniu 2006 r. skarżący ubiegał się o udział w innych projektach finansowanych przez UE w państwie trzecim, które delegatura powierzyła przedsiębiorstwu Z. W dniu 24 września 2006 r. Komisja odrzuciła jednak wniosek skarżącego. W piśmie skierowanym do Z, którego kopię załączono do skargi, Komisja odniosła się do wyznaczenia krótkoterminowych ekspertów do projektu i stwierdziła, że nie może zaakceptować udziału skarżącego w tym projekcie ze względu na jego niezadowalające wyniki w poprzednich projektach finansowanych przez UE.

W dniu 30 września 2006 r. skarżący skierował pismo do delegatury, wyrażając zdziwienie treścią pisma skierowanego do Z. Twierdził, że ocena jego pracy dokonana przez Komisję jest bezpodstawna, ponieważ delegatura nie złożyła żadnych skarg do niego jako szefa zespołu Y.

W odpowiedzi z dnia 12 października 2006 r. Komisja wyjaśniła, że pracownicy delegatury, w szczególności odpowiedzialny kierownik zadań i kierownik sekcji ds. rozwoju społecznego i społecznego, ustnie podzielili się swoimi obawami ze skarżącym podczas kilku spotkań. Komisja stwierdziła, że fakt, iż zapłaciła za projekt, nie oznacza, że wyniki skarżącego były zadowalające. Komisja wyjaśniła, że poinformowała również Y o swoim stanowisku.

Skarżący złożył następnie skargę do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich. Do skargi załączył kopię korespondencji z delegacją oraz dodatkowe materiały. W swojej skardze wyraził on sprzeciw wobec dokonanej przez Komisję oceny sytuacji i argumentował, że ani on, ani Y nigdy nie zostali poinformowani o jakichkolwiek obawach Komisji dotyczących jego wyników.

Skarżący jest zdania, że chociaż Komisja miała prawo przyjąć lub odrzucić kandydaturę konsultanta, wystosowanie oszczerczego pisma do prywatnej firmy konsultingowej nie wchodziło w zakres jej kompetencji.

W świetle tych argumentów Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się do Komisji o wydanie opinii w sprawie następującego zarzutu i twierdzenia skarżącego:

Podsumowując, skarżący twierdzi, że wystosowanie do prywatnej firmy konsultingowej oszczerczego pisma zawierającego subiektywną opinię i ocenę, które mogłoby mieć szkodliwe konsekwencje finansowe, nie wchodzi w zakres kompetencji Komisji.

Skarżący twierdzi zatem, że Komisja powinna wycofać przedmiotowe pismo.

WNIOSEK

Opinia Komisji

W swojej opinii Komisja najpierw wyjaśniła kontekst sprawy. Zauważyła, że zgodnie z obowiązującymi przepisami umownymi („beneficjenci umowy ramowej”) misja formułowania programu została przyznana przedsiębiorstwu Y. Skarżący uczestniczył w tej misji jako lider zespołu wraz z trzema innymi ekspertami. Przedsiębiorstwo Y otrzymało płatność końcową w dniu 1 października 2006 r., po zatwierdzeniu wymaganych sprawozdań i przedłożeniu przedstawicielstwu wymaganych dokumentów potwierdzających.

Jeżeli chodzi o wyniki skarżącego, Komisja wyjaśniła, że w świetle zadań, które wykonywał podczas realizacji misji, delegatura stwierdziła, że jego praca jako kierownika zespołu była niewystarczająca i nie spełniała oczekiwań. Opinia ta opierała się na: (i) brak umiejętności przywódczych, umiejętności w zakresie inicjatywy i budowania zespołu u skarżącego; (ii) jego bierne podejście do szeregu wcześniej uzgodnionych wniosków; (iii) jego odpowiedzialność za słabą organizację i niewłaściwą realizację 3. etapu warsztatów; oraz (iv) jego słabe umiejętności sprawozdawcze. Komisja zauważyła, że skarżący uczestniczył już jako kierownik zespołu w misji identyfikacyjnej dla tego samego programu, która trwała od września 2005 r. do stycznia 2006 r. Podczas tej wizyty przedstawicielstwo zgłosiło pewne uwagi dotyczące wyników skarżącego, obejmujące jego umiejętności sprawozdawcze i brak inicjatywy. Pomimo tych uwag, kiedy Y zaproponował swoje nazwisko jako szefa zespołu misji formułowania, delegacja uznała, że jego doświadczenia z poprzedniej misji będą stanowić wartość dodaną dla nowego zadania .. Komisja dodała, że udział skarżącego w fazie identyfikacji nie pomógł mu poprawić jakości jego pracy na etapie formułowania.

W trakcie misji formułowania delegacja, w szczególności odpowiedzialny kierownik zadaniowy i szef Sekcji Rozwoju Społecznego i Ludzkiego, odbyła kilka spotkań ze skarżącym w celu dokonania przeglądu postępów. podczas tych spotkań, które odbyły się w dniu 29 stycznia; 12 i 21 lutego; 7, 23, 27 i 30 marca; 3, 4 i 6 kwietnia 2006 r. skarżący został ustnie poinformowany o obawach delegacji dotyczących jego wyników. Uwagi te zostały również przekazane Y. Delegacja formalnie wyraziła swoje obawy dotyczące słabych wyników skarżącego w kwestionariuszu dotyczącym zadowolenia z projektu przekazanym Y w dniu 2 października 2006 r.

Jeżeli chodzi o decyzję Komisji o niezaakceptowaniu udziału skarżącego we wniosku Z, Komisja zauważyła, że decyzja ta została zawarta w piśmie z dnia 24 września 2006 r., skierowanym wyłącznie do Z. To Z podjął decyzję o przekazaniu jej skarżącemu.

Komisja stwierdziła, że delegatura skorzystała ze swoich prerogatyw jako organ umowny, aby odrzucić życiorys skarżącego, i poinformowała o tym Z. Wykorzystanie tych informacji przez Z nie wchodziło w zakres odpowiedzialności delegatury.

Uwagi skarżącego

W swoich uwagach skarżący powtórzył argumenty przedstawione w skardze. Podkreślił jednak, że krytyka Komisji może dotyczyć tylko jednego z projektów, w których uczestniczył, a nie innych projektów finansowanych przez UE, jak stwierdzono w piśmie Komisji do Z z dnia 24 września 2006 r. Ponadto skarżący twierdził, że delegatura nie poinformowała Y o żadnych obszarach niezadowolenia podczas realizacji pierwszego projektu, ale uczyniła to dopiero po zakończeniu prac i po wysłaniu pisma do Z.

DECYZJA

1 Odniesienia do skarżącego w piśmie Komisji do Z

1.1 Skarżący twierdzi, że Komisja Europejska nie była w stanie wystosować oszczerczego pisma do prywatnej firmy konsultingowej, która wydała subiektywną opinię i ocenę i która mogłaby mieć dla niego szkodliwe konsekwencje finansowe.

Skarżący wyjaśnia, że w piśmie z dnia 24 września 2006 r. Komisja odrzuciła jego udział w złożonej przez przedsiębiorstwo Z ofercie powołania krótkoterminowych ekspertów w projekcie finansowanym przez UE, ponieważ jego wyniki w innych projektach finansowanych przez UE były niezadowalające.

Zdaniem skarżącego, o ile Komisja jest uprawniona do przyjęcia lub odrzucenia kandydatury konsultanta, o tyle jej ocena jego pracy była bezpodstawna, ponieważ w okresie, w którym był on kierownikiem zespołu, delegatura nie złożyła żadnej formalnej pisemnej ani ustnej skargi.

1.2 Komisja twierdzi, że przedstawicielstwo wykorzystało swoją prerogatywę jako organ umowny do odrzucenia życiorysu skarżącego i odpowiednio poinformowało Z.

W odniesieniu do uzasadnienia swojej decyzji Komisja wyjaśnia, że w świetle prac przeprowadzonych podczas realizacji poprzedniej misji w odniesieniu do przedsiębiorstwa Y delegatura stwierdziła, że praca skarżącego jako kierownika zespołu była „niewystarczająca” i „nie spełniała oczekiwań”. Opinia ta opierała się na szeregu rozważań dotyczących m.in. umiejętności skarżącego, takich jak jego inicjatywa, budowanie zespołu i wdrażanie wniosków, a także umiejętności organizacyjnych i sprawozdawczych.

Komisja twierdzi, że wyjaśniła już ustnie swój punkt widzenia skarżącemu podczas kilku spotkań oraz że wyraziła również swoją opinię na temat słabych wyników skarżącego w kwestionariuszu satysfakcji przekazanym IBF w dniu 2 października 2006 r.

1.3 W swoich uwagach skarżący twierdzi, że przedstawicielstwo nie poinformowało Y o żadnych obszarach niezadowolenia podczas realizacji pierwszego projektu, ale uczyniło to dopiero po zakończeniu prac i po wysłaniu pisma do Z.

1.4 W świetle dostępnych dowodów Rzecznik zauważa, że Komisja postanowiła sprzeciwić się uczestnictwu skarżącego w złożonej przez Z ofercie powołania ekspertów krótkoterminowych w projekcie finansowanym przez UE.

Wydaje się, że Komisja poinformowała Z o swojej decyzji pismem z dnia 24 września 2006 r., w którym stwierdziła, co następuje: „Z przykrością informujemy o odrzuceniu życiorysu [skarżącego] na podstawie niezadowalających wyników innych projektów finansowanych przez UE.” Wydaje się również, że niezadowolenie Komisji dotyczyło prac podjętych przez skarżącego w ramach poprzedniego projektu finansowanego przez UE, który został zrealizowany przez Y w latach 2005–2006. Obawy Komisji zostały formalnie skierowane do Y dopiero po zakończeniu projektu, w dniu 2 października 2006 r., oraz za pośrednictwem kwestionariusza zadowolenia z projektu.

1.5 Rzecznik zauważa, że w ramach programów współpracy Komisja dysponuje szerokim marginesem swobody przy sprawdzaniu i, w stosownych przypadkach, odrzucaniu podwykonawców zaproponowanych przez wybranych wykonawców. Zakres wymagań i obowiązków dla każdego indywidualnego projektu zawiera podstawę prawną dla tego szerokiego marginesu swobody.

Rzecznik zauważa również, że w tym indywidualnym przypadku Komisja, korzystając ze swojego szerokiego zakresu uznania, zwróciła się do wykonawcy, czyli Z, o wyłączenie ze swojej propozycji udziału skarżącego w charakterze podwykonawcy ze względu na jego niezadowalające wyniki w poprzednich projektach finansowanych przez UE.

1.6 Rzecznik zauważa, że pismo Komisji do Z z dnia 24 września 2006 r. odzwierciedlało fakt, że Komisja zajęła już stanowisko, iż nie jest zadowolona z pracy wykonanej wcześniej przez skarżącego.

Rzecznik Praw Obywatelskich jest zdania, że w celu zapewnienia przejrzystości i uczciwości, a także zapewnienia dobrych stosunków z obywatelami, dobrą praktyką administracyjną byłoby poinformowanie skarżącego przez Komisję w odpowiedni sposób o swoim stanowisku i jego powodach, zanim jej służby przekazały to stanowisko stronie trzeciej. Rzecznik zauważa, że w tym przypadku wydaje się jednak bezsporne, że Komisja ustnie poinformowała skarżącego o swoich wątpliwościach dotyczących jakości jego pracy podczas kilku spotkań, które odbyły się przed dniem 24 września 2006 r., w którym to dniu instytucja poinformowała Z o swoim stanowisku w odniesieniu do wyników skarżącego.

Instytucja może szanować prawo do bycia wysłuchanym, przedstawiając zainteresowanej stronie swoje argumenty na piśmie. Jednakże w pewnych okolicznościach właściwe może być również przedstawienie takich argumentów ustnie. Aby móc udowodnić, że prawo do bycia wysłuchanym zostało zachowane, instytucja powinna sporządzić protokół ze spotkania za pomocą odpowiedniej notatki do akt, w której przedstawiono argumenty instytucji i uwagi zainteresowanej strony.

Rzecznik zauważa, że w tym konkretnym przypadku wydaje się bezsporne, że Komisja ustnie poinformowała skarżącego o swoich wątpliwościach dotyczących jakości jego pracy podczas kilku spotkań, które odbyły się przed dniem 24 września 2006 r., w którym to dniu instytucja poinformowała Z o swoim stanowisku w odniesieniu do wyników skarżącego. W związku z tym, że skarżący miał możliwość uzyskania informacji o opinii Komisji na temat swoich wyników i wyraził swoją opinię na ten temat, Rzecznik uważa, że nie zachodzi niewłaściwe administrowanie w odniesieniu do tego aspektu sprawy.

Rzecznik Praw Obywatelskich nie miał jednak w toku dochodzenia okazji do zbadania kopii notatek do akt dokumentujących takie spotkania. Aby zapobiec konfliktom dotyczącym domniemanego naruszenia prawa do bycia wysłuchanym, Komisja może uznać za użyteczne odnotowanie na piśmie swoich wysiłków na rzecz poszanowania prawa do bycia wysłuchanym i włączenie tych zapisów do odpowiednich akt.

Rzecznik Praw Obywatelskich skieruje do Komisji kolejną uwagę na ten temat poniżej.

1.7 Jeśli chodzi o uzasadnienie decyzji Komisji, uzasadnienie decyzji jest zgodne z zasadą dobrego postępowania administracyjnego. Obowiązek ten ma na celu umożliwienie sądowi wspólnotowemu kontroli zgodności z prawem decyzji i dostarczenie zainteresowanemu wystarczających wskazówek pozwalających na ustalenie, czy decyzje te są zasadne lub zawierają wady, w którym to przypadku ich zgodność z prawem może zostać zakwestionowana.

Rzecznik zauważa, że w piśmie z dnia 24 września 2006 r. Komisja uzasadniła odmowę uwzględnienia skarżącego we wniosku Z, powołując się na jego „niezadowalające wyniki” w innych projektach finansowanych przez UE. Rzecznik Praw Obywatelskich uważa, że Komisja jest uprawniona, w kontekście projektu finansowanego przez Wspólnotę, do dokonywania ocen wartościujących dotyczących wyników zawodowych personelu, pod warunkiem że czyni to w sposób profesjonalny, spójny i uprzejmy. Po przeanalizowaniu tonu i brzmienia wyjaśnień przedstawionych przez Komisję Rzecznik uważa, że nie wydaje się, aby jego oświadczenie w odniesieniu do skarżącego stanowiło „fałszywe oświadczenie” mające na celu zdyskredytowanie reputacji skarżącego. Rzecznik uważa natomiast, że jego oświadczenie stanowi „ocenę wartościującą”, wyrażoną w sposób profesjonalny, spójny i uprzejmy, dotyczącą wyników skarżącego w kontekście projektu finansowanego przez Wspólnotę.

Rzecznik zauważa ponadto, że w swojej opinii w odpowiedzi na jego dochodzenie Komisja przedstawiła szereg powodów opartych na wynikach skarżącego w poprzednich projektach, dotyczących w szczególności jego domniemanego braku inicjatywy, umiejętności budowania zespołu, umiejętności organizacyjnych i sprawozdawczych, a także niewdrożenia wniosków. Powody te wydają się wystarczające i proporcjonalne, aby uzasadnić stanowisko Komisji. Na podstawie wyjaśnień Komisji Rzecznik uważa, że skarżący ma obecnie wystarczające przesłanki do ustalenia, czy stanowisko Komisji jest zasadne lub zawiera wady, w którym to przypadku jego zgodność z prawem może zostać zakwestionowana.

Na podstawie powyższych rozważań Rzecznik uważa, że nie zachodzi niewłaściwe administrowanie w odniesieniu do tego aspektu sprawy.

2 Twierdzenie o wycofaniu pisma Komisji

2.1 Skarżący wnosi do Komisji o wycofanie pisma do Z z dnia 24 września 2006 r.

2.2 W świetle powyższych ustaleń, w szczególności wniosku zawartego w punkcie 1.7 powyżej, że Komisja przedstawiła szereg powodów, które wydają się być wystarczające i proporcjonalne, aby uzasadnić swoje stanowisko, Rzecznik nie uważa, że roszczenie skarżącego może zostać podtrzymane.

3 Wnioski

Na podstawie dochodzenia Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie tej skargi wydaje się, że Komisja nie dopuściła się niewłaściwego administrowania. W związku z tym Rzecznik Praw Obywatelskich zamyka sprawę.

Przewodnicząca Komisji zostanie również poinformowana o tej decyzji.

PONADTO UWAGA

Aby zapobiec konfliktom dotyczącym domniemanego naruszenia prawa do bycia wysłuchanym, Komisja może uznać za użyteczne odnotowanie na piśmie swoich wysiłków na rzecz poszanowania prawa do bycia wysłuchanym i włączenie tych zapisów do odpowiednich akt.

Z poważaniem,

 

P. Nikiforos DIAMANDOUROS