Strasburg, 21 kwietnia 2008 r.

Szanowny Panie,

W dniu 5 października 2006 r. złożył Pan skargę przeciwko Komisji Europejskiej do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich. Pańska skarga, uzupełniona pismem z dnia 9 grudnia 2006 r., dotyczyła odpowiedzi Komisji na skargę przeciwko Grecji złożoną przez Pana do Komisji na podstawie art. 226. W dniu 20 grudnia 2006 r. wszcząłem dochodzenie w tej sprawie. W dniu 27 marca 2006 r. Komisja przekazała mi swoją opinię na temat Pańskiej skargi. Przekazałem go Panu wraz z zaproszeniem do zgłaszania uwag. W późniejszej korespondencji podtrzymał Pan swoją skargę.

Piszę teraz, aby poinformować Państwa o wynikach przeprowadzonych dochodzeń.

WNIOSEK

W dniu 8 sierpnia 2006 r. skarżący wraz z wieloma innymi obywatelami przedłożył Komisji skargę przeciwko Grecji na podstawie art. 226. Skarga dotyczyła domniemanego naruszenia dyrektywy Rady 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne1, zmienionej dyrektywą Rady 97/11/WE z dnia 3 marca 1997 r.2, w odniesieniu do przedsięwzięcia dotyczącego autostrady ("przedsięwzięcie"). Skarżący twierdził, że (i) ocena oddziaływania na środowisko („OOŚ”) nie została przeprowadzona przed publikacją (we wrześniu 2005 r.) ogłoszenia o zamówieniu dotyczącego budowy przedsięwzięcia (ocenę oddziaływania na środowisko przeprowadzono jedynie w odniesieniu do drogi powiatowej, która dotyczyła przedsięwzięcia wyraźnie innego niż przedmiotowe); (ii) w następstwie odpowiednich skarg przygotowano ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i przedłożono ją prefekturze Chalkidiki (Grecja) w lutym 2006 r.; (iii) lokalna ludność, gmina N. Moudania (Grecja) i Rada Prefektury Chalkidiki wyraziły sprzeciw wobec projektu. Skarżący przedłożył szereg dokumentów wraz ze skargą, a także fotografię znaku wskazującego, że prace związane z projektem będą kosztować 25 000 000 EUR i zostaną przeprowadzone przez wykonawcę X. Pismem z dnia 15 września 2006 r. Komisja odpowiedziała skarżącemu, podkreślając, że sam fakt, iż miejscowa ludność i rada prefektury Chalkidiki wyraziły negatywną opinię w odniesieniu do projektu, nie świadczy o naruszeniu dyrektywy 85/337. W związku z tym Komisja stwierdziła, że „zgłoszenie skargi nie jest możliwe”.

Pismem z dnia 5 października 2006 r. skarżący poinformował Komisję, że nie uwzględnił jej argumentu (i) przedstawionego powyżej i na tej podstawie zwrócił się o rejestrację skargi dotyczącej naruszenia. Pismo to zostało również wysłane (i wyraźnie skierowane) do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich, który zarejestrował je jako skargę przeciwko Komisji. W dniu 1 grudnia 2006 r. Rzecznik otrzymał kopię odpowiedzi Komisji (z dnia 23 listopada 2006 r.) na pismo skarżącego z dnia 5 października 2006 r. Po pierwsze, Komisja wyraziła ubolewanie z powodu faktu, że argument skarżącego (i) nie został odpowiednio rozpatrzony w piśmie z dnia 15 września 2006 r. Komisja stwierdziła ponadto, że:

a) postępowanie przetargowe dotyczące projektu dotyczyło w istocie budowy autostrady z barierami po obu stronach, a nie tylko ulepszenia istniejącej drogi powiatowej, co stanowiło naruszenie art. 2 ust. 1 dyrektywy 85/337;

b) następnie wykonawca przedsięwzięcia przeprowadził nową OOŚ, która została przedłożona właściwemu ministerstwu w dniu 29 grudnia 2005 r.;

nowa OOŚ została poddana procedurze konsultacji/oceny;

d) procedura ta została zakończona przyjęciem wspólnej decyzji ministerialnej 1000838 z dnia 16 października 2006 r., w której zatwierdzono warunki środowiskowe przedsięwzięcia;

e) w świetle powyższego doszło do naruszenia prawa wspólnotowego, które już wywołało i "wyczerpało" jego skutki;

f) władze greckie podjęły kroki niezbędne do zakończenia naruszenia, biorąc pod uwagę, że przedsięwzięcie zostało poddane nowej procedurze OOŚ;

g) w związku z tym postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego nie miałoby celu, a jego wszczęcie nie byłoby użyteczne;

h) celem postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego było doprowadzenie do zmiany zachowania państwa członkowskiego, które nie przestrzegało przepisów, a nie ustalenie, czy naruszenie miało miejsce w przeszłości.

W dniu 9 grudnia 2006 r. skarżący przesłał do Rzecznika faks, w którym podkreślił, że odpowiedź Komisji z dnia 23 listopada 2006 r. stanowi przypadek niewłaściwego administrowania. Twierdził on, że Komisja nie rozpatrzyła prawidłowo jego skargi na podstawie art. 226. Dokładniej rzecz ujmując, zakwestionował on wniosek Komisji, zgodnie z którym władze krajowe podjęły odpowiednie kroki w celu położenia kresu naruszeniu dyrektywy 85/337. Twierdził, że Komisja powinna uznać, iż trwa naruszenie, ponieważ organy krajowe nie uchyliły ani nie unieważniły aktów krajowych, które były źródłem powyższego naruszenia, a mianowicie procedury przetargowej, a następnie udzielenia zamówienia publicznego na roboty budowlane w związku z realizacją projektu. Rzecznik wszczął dochodzenie w sprawie powyższego zarzutu i argumentu potwierdzającego przedstawionego przez skarżącego.

WNIOSEK

W swojej opinii Komisja po pierwsze odniosła się do wyżej wymienionej korespondencji ze skarżącym. Komisja potwierdziła swoje stanowisko, że doszło do naruszenia art. 2 ust. 1 dyrektywy 85/337/EWG, które spowodowało i wyczerpało swoje skutki („infraction consomée”), ponieważ sporne przedsięwzięcie zostało poddane ocenie oddziaływania na środowisko ex post. Komisja dodała, że zarzuty skarżącego dotyczące tej OOŚ zostały zarejestrowane jako skarga na podstawie art. 226 i poinformuje skarżącego o swojej decyzji w tej sprawie w odpowiednim czasie. W swoich uwagach skarżący zasadniczo podtrzymał swój zarzut.

DECYZJA

1 Zarzut, że Komisja nie rozpatrzyła prawidłowo skargi skarżącego na podstawie art. 226, uznając, że naruszenie dyrektywy 85/337 wywołało i wyczerpało swoje skutki

1.1 W dniu 8 sierpnia 2006 r. skarżący wraz z wieloma innymi obywatelami przedłożył Komisji Europejskiej skargę na mocy art. 226 przeciwko Grecji. Skarga dotyczyła domniemanego naruszenia dyrektywy Rady 85/337 z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne (3), zmienionej dyrektywą Rady 97/11/WE z dnia 3 marca 1997 r.(4), w odniesieniu do przedsięwzięcia dotyczącego autostrady ("przedsięwzięcie"). Skarżący twierdził w szczególności, że ocena oddziaływania na środowisko („OOŚ”) nie została przeprowadzona przed publikacją (we wrześniu 2005 r.) ogłoszenia o zamówieniu dotyczącego budowy przedsięwzięcia. Twierdził on ponadto, że OOŚ została dokonana jedynie w odniesieniu do drogi powiatowej, która dotyczyła przedsięwzięcia zupełnie innego niż przedmiotowa. Komisja odmówiła zbadania skargi. W odpowiedzi na powyższy argument Komisja stwierdziła, że:

a) postępowanie przetargowe dotyczące projektu dotyczyło w istocie budowy autostrady z barierami po obu stronach, a nie tylko ulepszenia istniejącej drogi powiatowej, co stanowiło naruszenie art. 2 ust. 1 dyrektywy 85/337 (5);

b) następnie wykonawca przedsięwzięcia przeprowadził nową OOŚ, która została przedłożona właściwemu ministerstwu w dniu 29 grudnia 2005 r.;

nowa OOŚ została poddana procedurze konsultacji/oceny;

d) procedura ta została zakończona przyjęciem wspólnej decyzji ministerialnej 1000838 z dnia 16 października 2006 r., w której zatwierdzono warunki środowiskowe przedsięwzięcia;

e) w świetle powyższego Komisja doszła do wniosku, że doszło do naruszenia prawa wspólnotowego, które już wywołało i "wyczerpało" jego skutki;

f) władze greckie podjęły kroki niezbędne do zakończenia naruszenia, biorąc pod uwagę, że przedsięwzięcie zostało poddane nowej procedurze OOŚ;

g) w związku z tym postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego nie miałoby celu, a jego wszczęcie nie byłoby użyteczne;

h) celem postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego było doprowadzenie do zmiany zachowania państwa członkowskiego, które nie przestrzegało przepisów, a nie ustalenie, czy naruszenie miało miejsce w przeszłości.

W swojej opinii w sprawie skargi Komisja potwierdziła swoje wcześniejsze stanowisko w sprawie „konsomée naruszenia”, zauważając, że kwestionowane przedsięwzięcie było przedmiotem oceny oddziaływania na środowisko ex post. Dodał, że zarzuty skarżącego przeciwko tej OOŚ zostały już zarejestrowane jako skarga na podstawie art. 226, a Komisja poinformuje skarżącego o swojej decyzji w tej sprawie w odpowiednim czasie.

1.2 Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich przypomina, po pierwsze, że istnienie uchybienia należy oceniać na podstawie sytuacji panującej w państwie członkowskim w chwili upływu terminu wyznaczonego w uzasadnionej opinii (6). W przypadku gdyby naruszenie nie istniało już w tym czasie, skarga przeciwko państwu członkowskiemu byłaby niedopuszczalna (7). W odniesieniu do niniejszej skargi i na poparcie swojego zarzutu skarżący twierdził, że trwa naruszenie, ponieważ organy krajowe nie uchyliły ani nie unieważniły aktów krajowych, z których wynika naruszenie. Dokładniej rzecz ujmując, skarżący twierdził, że właściwy organ grecki nie odwołał procedury przetargowej, a następnie nie udzielił zamówienia publicznego na roboty budowlane w celu realizacji projektu. W tym względzie wydaje się, że brak jest orzecznictwa potwierdzającego, że organy krajowe były zobowiązane do działania w sposób wskazany przez skarżącego w celu zakończenia stwierdzonego przez Komisję naruszenia (art. 2 ust. 1 dyrektywy 85/337) w sytuacji takiej jak rozpatrywana w niniejszej sprawie. Ponadto uzasadnione jest uznanie, że w takiej sytuacji naruszenie zostaje zakończone, gdy (i) właściwe organy krajowe wymagają, przed wykonaniem robót przewidzianych dla przedsięwzięcia, aby przedsięwzięcie zostało poddane OOŚ, zgodnie z odpowiednimi przepisami prawa wspólnotowego, oraz (ii) organy te podejmują (nową) decyzję o udzieleniu lub odmowie udzielenia zezwolenia na inwestycję, po przeprowadzeniu procedury OOŚ i w świetle jej wyników. Wydaje się, że tak właśnie było w przedmiotowej sprawie. W związku z powyższym zarzut skarżącego nie został poparty dowodami. W związku z tym Rzecznik nie stwierdza żadnego odpowiedniego przypadku niewłaściwego administrowania ze strony Komisji.

1.3 Rzecznik zauważa również, że skarżący przedstawił szereg argumentów dotyczących zasadniczo (nowej) OOŚ. Argumenty te nie mają wpływu na niniejsze dochodzenie, ale są raczej istotne dla odrzucenia przez Komisję skargi skarżącego na podstawie art. 226 dotyczącej tej OOŚ i późniejszego zezwolenia na inwestycję dla przedsięwzięcia. To odrzucenie jest przedmiotem innej skargi złożonej przez skarżącego do Rzecznika Praw Obywatelskich (skarga 629/2008/ID) i zostanie zbadane w tym kontekście.

2 Wnioski

Na podstawie swoich dochodzeń w sprawie tej skargi Rzecznik nie stwierdza niewłaściwego administrowania przez Komisję. W związku z tym Rzecznik Praw Obywatelskich zamyka sprawę.

Z poważaniem,

 

P. Nikiforos DIAMANDOUROS

---

(1) Dz.U. L 175, s. 40.

(2) Dz.U. 1997, L 73, s. 5.

(3) Dz.U. L 175, s. 40.

(4) Dz.U. 1997, L 73, s. 5.

(5) Artykuł 2 ust. 1 dyrektywy 85/337, zmienionej dyrektywą 97/11, ma następujące brzmienie: „Państwa członkowskie przyjmują wszelkie niezbędne środki w celu zapewnienia, aby przed udzieleniem zezwolenia przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko naturalne, między innymi z powodu ich charakteru, rozmiarów lub lokalizacji, podlegały wymogowi uzyskania zezwolenia na inwestycję i oceny w odniesieniu do jego skutków. Projekty te zdefiniowano w art. 4.„W związku z tym Komisja uznała zasadniczo, że przedmiotowe ogłoszenie o zamówieniu, które wydaje się prowadzić do wydania decyzji o udzieleniu odnośnego zamówienia publicznego na roboty budowlane, obejmowało „zgodę (...) wydaną” w związku z realizacją projektu.

(6) Zob. na przykład wyrok z 2004 r. w sprawie C-209/02 Komisja przeciwko Austrii, Zb.Orz. s. I-1211, pkt 16.

(7) Zob. np. sprawa C-362/90 Komisja przeciwko Włochom, Rec. 1992, s. I-2353, pkt 13.