# Decyzja Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie skargi 1331/2006/MHZ przeciwko Europejskiemu Urzędowi Doboru Kadr
- Autor: Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich
- Data : 2007-05-10T00:00+02:00[Europe/Paris]
- [URL](https://www.ombudsman.europa.eu/pl/decision/pl/3156)
---
Strasburg, 10 maja 2007 r.   

Szanowny Panie,

W dniu 5 maja 2006 r. złożył Pan skargę do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich przeciwko Europejskiemu Urzędowi Doboru Kadr („EPSO") w imieniu „Solidarności Europejskiej", związku reprezentującego pracowników Komisji Europejskiej.

W dniu 21 czerwca 2006 r. przekazałem skargę dyrektorowi EPSO.

W dniu 29 września 2006 r. EPSO przesłało Panu opinię w sprawie Pańskiej skargi, którą przekazałem wraz z zaproszeniem do zgłaszania uwag.

W dniu 28 listopada 2006 r. przesłał mi Pan swoje uwagi.

Zwracam się do Państwa z prośbą o poinformowanie o wynikach przeprowadzonych badań.

WNIOSEK
-------

Skarżący, "Solidarność Europejska", jest związkiem zawodowym reprezentującym pracowników Komisji Europejskiej. Według skarżącego Europejski Urząd Doboru Kadr („EPSO") zdecydował, że w konkursach na stanowiska w instytucjach europejskich testy oceniające umiejętności rozumienia tekstu pisanego i operowania danymi liczbowymi oraz testy oceniające wiedzę specjalistyczną mogą być przeprowadzane wyłącznie w języku angielskim, francuskim lub niemieckim. Zdaniem skarżącego ta nowa polityka ma zastosowanie do wszystkich konkursów na stanowiska w instytucjach europejskich, z wyjątkiem niektórych konkursów specjalistycznych, takich jak konkursy dla prawników lingwistów.

Decyzja EPSO o przeprowadzeniu niektórych testów wyłącznie w języku angielskim, francuskim i niemieckim była kilkakrotnie omawiana na forum międzyinstytucjonalnego wspólnego komitetu, w którym uczestniczył również przewodniczący skarżącego jako przedstawiciel jednego z komitetów pracowniczych. Podczas dwóch z tych spotkań, w dniach 12 lipca 2005 r. i 9 marca 2006 r., przedstawiciele komitetów pracowniczych skrytykowali zamiar przyjęcia tej polityki przez EPSO.

Skarżący twierdził, że zgodnie z art. 28 lit. f) regulaminu pracowniczego[(1)](#(1)){#Footnote1} wystarczy, aby kandydaci posiadali "zadowalającą" znajomość drugiego języka Wspólnot. Kandydaci, których językiem ojczystym nie jest angielski, francuski ani niemiecki, są jednak w rzeczywistości zobowiązani do "dogłębnej" znajomości drugiego języka Wspólnot, aby odnieść sukces w testach. W związku z tym kandydaci, których językiem ojczystym nie jest angielski, francuski ani niemiecki, mają według skarżącego niewielkie szanse powodzenia i są dyskryminowani.

W związku z tym skarżący uznał, że biorąc pod uwagę wymogi językowe, które zostaną nałożone przez EPSO, warunek określony w art. 27 regulaminu pracowniczego[(2),](#(2)){#Footnote2} zgodnie z którym rekrutacja odbywa się z uwzględnieniem jak najszerszego zasięgu geograficznego, nie może zostać spełniony. W rezultacie nie wszyscy obywatele mają zapewniony równy dostęp do stanowisk w instytucjach europejskich.

Skarżący był również zdania, że o wiele trudniej jest kandydatom udzielić prawidłowych odpowiedzi podczas przystępowania do testów w języku innym niż ich język ojczysty. Na przykład w przypadku stanowisk prawniczych kandydaci nie mogą w pełni wykazać swoich zdolności zawodowych, jeżeli odpowiedź wymaga użycia określonej terminologii prawnej w języku innym niż ich język ojczysty. Według skarżącego językiem ojczystym kandydata jest zazwyczaj język, w którym kandydat podjął studia lub zdobył odpowiednie doświadczenie zawodowe. Wynika z tego, że polityka językowa EPSO nie pozwala mu na badanie umiejętności kandydatów, a tym samym na zatrudnianie najlepszych specjalistów, jak wymaga tego art. 27 regulaminu pracowniczego[(3).](#(3)){#Footnote3}

Skarżący twierdził, że taka polityka wprowadza hierarchię w odniesieniu do języków europejskich. Marginalizuje również różnorodność kulturową Unii Europejskiej, która ucieleśnia się w różnorodności jej języków.

Zdaniem skarżącego EPSO nie przyjęło zastrzeżeń komitetów pracowniczych. EPSO twierdziło natomiast, że jego zasoby administracyjne nie pozwalają mu organizować testów selekcyjnych w celu oceny, czy kandydaci biegle znają jeden z języków wspólnotowych i zadowalająco znają jeden z języków roboczych Wspólnoty.

W skardze do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich skarżący twierdził, że ze względu na wymogi językowe, które faworyzują język angielski, francuski i niemiecki, EPSO:

1. dyskryminuje obywateli, których językiem ojczystym nie jest język angielski, francuski ani niemiecki; oraz
2. narusza art. 27[ust. 4](#(4)){#Footnote4} i art.[28 ust. 5](#(5)){#Footnote5} regulaminu pracowniczego.

Skarżący twierdził, że EPSO powinno zapewnić wszystkim obywatelom europejskim równy dostęp do konkursów europejskich i w związku z tym powinno zmienić swoje wymogi dotyczące używania języków w testach.

W swojej skardze do Rzecznika Praw Obywatelskich skarżący zauważył również, że kandydaci potrzebują dostępu do komputera z szerokopasmowym łączem internetowym, aby zarejestrować się w konkursie otwartym. Biorąc pod uwagę, że kwestia ta była już przedmiotem toczącego się dochodzenia (3346/2004/ELB), Rzecznik Praw Obywatelskich postanowił nie wszczynać kolejnego dochodzenia w tej samej sprawie. Skarżący został o tym poinformowany.

WNIOSEK
-------

**Opinia EPSO**   

Opinię EPSO można streścić w następujący sposób.

Wprowadzając wymóg przystąpienia do testów w języku angielskim, francuskim lub niemieckim, EPSO traktowało wszystkich obywateli jednakowo. Wszyscy kandydaci, w tym kandydaci, których głównym językiem jest angielski, francuski lub niemiecki, muszą przystąpić do testów w swoim drugim języku, a drugi język powinien być inny niż język główny. W tym względzie EPSO odniosło się również do komunikatu Komisji z dnia 22 listopada 2005 r. w sprawie nowej strategii ramowej na rzecz wielojęzyczności (COM(2005)596 wersja ostateczna), w którym Komisja stwierdziła, że angielski, francuski i niemiecki są trzema językami najczęściej używanymi przez obywateli europejskich jako języki obce.

Ponadto EPSO podkreśliło, że w praktyce komunikacja wewnątrz instytucji odbywa się w języku angielskim, francuskim i niemieckim. EPSO stwierdziło, że wymóg przystąpienia przez kandydatów do testów w języku angielskim, francuskim lub niemieckim jest zatem uzasadniony w świetle przyszłych obowiązków kandydatów jako urzędników. EPSO zauważyło, że laureaci są wzywani do pełnienia funkcji w wielokulturowym i wielojęzycznym środowisku, w którym posługiwanie się językiem angielskim, francuskim lub niemieckim jako drugim językiem jest wymagane ze względu na sam charakter roli, jaką mają pełnić urzędnicy.

W tym kontekście EPSO zwróciło uwagę, że mnożenie języków urzędowych wynikające z rozszerzenia UE może mieć wpływ na wydajność pracy w instytucjach i powodować opóźnienia. Z tego powodu zadowalająca znajomość języka angielskiego, francuskiego lub niemieckiego okazała się niezbędna do zapewnienia skutecznej komunikacji w instytucjach. Zdaniem EPSO system językowy konkursów powinien godzić zasadę różnorodności językowej z porządkiem instytucjonalnym i administracyjnym. Zdaniem EPSO takie podejście odzwierciedla interesy instytucji.

EPSO wskazało również, że „pełny" pluralizm językowy jest niemożliwy do opanowania i ekonomicznie niezrównoważony. Z tego powodu używanie niektórych języków do komunikacji wewnętrznej jest dopuszczalne, ponieważ opiera się na obiektywnych względach związanych z potrzebami funkcjonalnymi instytucji Unii. EPSO stwierdziło, że przedmiotowy wymóg językowy odzwierciedla rzeczywistość komunikacji wewnętrznej w instytucjach UE.

Ponadto EPSO uznało, że wybór niektórych języków nie zagraża równemu dostępowi obywateli UE do stanowisk w instytucjach europejskich. Wymóg ten ma jednakowe zastosowanie do wszystkich obywateli europejskich w odniesieniu do wyboru drugiego języka w konkursach selekcyjnych.

EPSO wskazało również, że wybór języków w niniejszej sprawie nie ogranicza możliwości, że EPSO może wymagać w przyszłości różnych kombinacji językowych, jeżeli wymagają tego potrzeby służby.

W odniesieniu do zarzutu skarżącego, że EPSO naruszyło art. 27 i 28 regulaminu pracowniczego, EPSO uznało, że wymóg znajomości niektórych języków nie utrudnia rekrutacji urzędników o najwyższych kwalifikacjach, wydajności i uczciwości. Ponadto nie stanowi to przeszkody w przeprowadzaniu rekrutacji w jak najszerszym zakresie geograficznym.

EPSO zwróciło również uwagę na sprawę 22/75 *Küster przeciwko Parlamentowi* [(6),](#(6)){#Footnote6} w której Europejski Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że decyzja o zatrudnieniu urzędnika może zależeć od jego znajomości konkretnego języka, pod warunkiem że język ten jest wymagany w interesie służby.

Wreszcie EPSO przypomniało, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów wspólnotowych organ powołujący dysponuje szerokim zakresem uznania przy określaniu wymaganych kwalifikacji na stanowiskach oraz przy określaniu zasad i warunków organizacji konkursu. EPSO dodało, że regulamin pracowniczy nie zakazuje nakładania w ogłoszeniu o konkursie bardziej uciążliwych wymogów niż minimalne wymogi przewidziane w regulaminie pracowniczym.
**Uwagi skarżącego**   

Uwagi skarżącego można podsumować w następujący sposób.

Skarżący stwierdził, że nie zamierza kwestionować wymogu „zadowalającej" znajomości jednego z trzech języków roboczych instytucji oraz powodów, dla których taka znajomość jest wymagana.

Skarżący wskazał jednak, że jego zdaniem znajomość tych języków powinna być sprawdzana dopiero po sprawdzeniu kwalifikacji zawodowych oraz umiejętności rozumienia tekstu pisanego i operowania danymi liczbowymi w języku ojczystym kandydatów. Według skarżącego znajomość głównych zmian w zakresie integracji europejskiej i polityki wspólnotowej mogłaby zostać sprawdzona w drugim języku skarżącego i w ten sposób można by również zbadać znajomość tego drugiego języka. Zdaniem skarżącego taka możliwość leży w interesie służby.

Skarżący przypomniał, że zgodnie z art. 28 lit. f) regulaminu pracowniczego urzędnik może zostać powołany jedynie pod warunkiem wykazania się "dogłębną" znajomością jednego z języków Wspólnot oraz "zadowalającą" znajomością innego języka Wspólnoty, w zakresie niezbędnym do wykonywania swoich obowiązków.

Zdaniem skarżącego wymóg dotyczący gruntownej znajomości języka przez kandydata może dotyczyć jedynie języka ojczystego kandydata, podczas gdy wymóg dotyczący zadowalającej znajomości innego języka przez kandydata dotyczy zwykle języka nabytego przez kandydatów jako język obcy. Wymóg, aby kandydaci przystąpili do testów w języku angielskim, francuskim lub niemieckim, oznacza jednak, że aby odnieść sukces, muszą posiadać doskonałą znajomość tego jednego z tych języków, który jest ich drugim językiem. W związku z tym wybrani kandydaci musieliby koniecznie żyć w środowisku międzynarodowym.

Zdaniem skarżącego taki wymóg utrudnia rekrutację w jak najszerszym zakresie geograficznym. Skarżący wskazał w tym względzie, że kandydaci, których rodziny od pokoleń mieszkają w Belgii lub Luksemburgu i którzy są obywatelami innych państw członkowskich niż Belgia lub Luksemburg, są bardzo często zatrudniani. Prawdziwym językiem ojczystym większości kandydatów jest francuski. Ponadto niektórzy z tych kandydatów nie mogą nawet posługiwać się językiem państwa członkowskiego, którego obywatelstwo zadeklarowali na potrzeby danego konkursu.

Skarżący zakłada również, że duża liczba kandydatów, którzy posiadają doskonałe umiejętności zawodowe, ale nie mają doskonałej znajomości drugiego języka, została wykluczona z konkursu. Skarżący zakłada, że zostałyby one wyeliminowane, ponieważ duża liczba kandydatów nie zdałaby testów wstępnych (tj. testów sprawdzających rozumienie tekstu pisanego i operowanie danymi liczbowymi) lub testów pisemnych w celu wykazania umiejętności zawodowych, ponieważ wszystkie te testy muszą być przeprowadzane w języku angielskim, niemieckim lub francuskim. Skarżący powtarza zatem swój pierwotny argument, że przedmiotowy wymóg nie pozwala na rekrutację kandydatów o najlepszych umiejętnościach.

Skarżący wskazał również, że instytucje zapewniają nowym pracownikom, po ich zatrudnieniu, kursy językowe o doskonałym standardzie. Kursy te umożliwiają pracownikom zdobycie wymaganych kompetencji w zakresie języków roboczych instytucji.

Skarżący przytoczył przykład niedawnego konkursu zorganizowanego przez EPSO dla Urzędu Publikacji, w którym testy zostały przeprowadzone w jednym z 23 języków urzędowych Wspólnot. Testy dotyczyły kwalifikacji zawodowych, zagadnień związanych z kulturą Wspólnot oraz umiejętności rozumienia tekstu pisanego i operowania danymi liczbowymi. 7700 kandydatów z tych państw członkowskich, które przystąpiły do WE/UE przed dniem 1 maja 2004 r. Spośród nich 260 odniosło sukces. Z tych państw członkowskich, które przystąpiły do UE w dniu 1 maja 2004 r., zgłosiło się 2400 kandydatów. Spośród nich 184 zakończyło się sukcesem. Skarżący uznał, że ten przykład powinien być stosowany w innych konkursach i dowodzi, że konkursy mogą odbywać się we wszystkich 23 językach urzędowych.

DECYZJA
-------

**1 Obserwacja wstępna**   

Rzecznik zauważa, że skarżący stwierdza w swoich uwagach, że nie kwestionuje wymogu, aby kandydaci posiadali "zadowalającą" znajomość angielskiego, francuskiego i niemieckiego oraz powodów, dla których taka znajomość jest wymagana. Skarżący zwraca jednak uwagę, że znajomość angielskiego, francuskiego i niemieckiego powinna zostać stwierdzona dopiero po sprawdzeniu kwalifikacji zawodowych oraz umiejętności rozumienia tekstu pisanego i operowania danymi liczbowymi kandydatów (w języku ojczystym kandydatów). Rzecznik jest jednak zdania, że w celu dokonania oceny, czy do celów przeprowadzenia niektórych testów mających na celu ustalenie kwalifikacji zawodowych oraz umiejętności rozumienia tekstu pisanego i operowania danymi liczbowymi używanie języka angielskiego, francuskiego i niemieckiego stanowi dyskryminację lub jest sprzeczne z obowiązującymi przepisami, należy również ocenić, czy mogą zostać nałożone wymogi dotyczące znajomości określonych języków.
**2 Rzekoma dyskryminacja**   

2.1 W skardze podniesiono, że wymóg, aby wszyscy kandydaci biorący udział w konkursach otwartych organizowanych przez EPSO na stanowiska w instytucjach europejskich zdali niektóre testy w języku angielskim, francuskim lub niemieckim, dyskryminuje obywateli, których językiem ojczystym nie jest język angielski, francuski lub niemiecki.

2.2 Podsumowując, EPSO zaprzecza, jakoby miała miejsce jakakolwiek dyskryminacja, biorąc pod uwagę, że: i) ten sam wymóg ma zastosowanie do kandydatów we wszystkich konkursach; kandydaci, których głównym językiem jest angielski, francuski lub niemiecki, muszą przystąpić do testów w innym z tych języków; (iii) Według badań Komisji język angielski, francuski i niemiecki są trzema językami najczęściej używanymi przez obywateli europejskich jako „język obcy". W tym względzie EPSO odniosło się do komunikatu Komisji C z dnia 22 listopada 2005 r. w sprawie nowej strategii ramowej na rzecz wielojęzyczności (COM(2005)596 wersja ostateczna).

2.3 Rzecznik zauważa, że skarżący zdaje się stwierdzać, że kandydat, którego głównym językiem (w rozumieniu skarżącego językiem ojczystym kandydata) jest angielski, francuski lub niemiecki, może przystąpić do przedmiotowych testów w tym głównym języku. EPSO twierdzi jednak, że kandydat, którego głównym językiem jest język angielski, francuski lub niemiecki, musi przystąpić do omawianych testów w jednym z dwóch pozostałych języków, tj. nie może przystąpić do testów w swoim głównym języku.

W celu wyjaśnienia powyższej rozbieżności faktycznej Rzecznik zbadał szereg ogłoszeń o konkursach[(7).](#(7)){#Footnote7} Rzecznik zauważa, że ogłoszenia o konkursach, które zbadał[(8),](#(8)){#Footnote8} rzeczywiście zawierały wymóg, o którym wspomina EPSO. Wymóg ten stanowi, że kandydat, który wybiera język angielski, francuski lub niemiecki jako język główny, nie może przystąpić do omawianych testów w swoim języku głównym. Kandydat musi natomiast przystąpić do przedmiotowych testów w jednym z dwóch pozostałych języków. Do celów niniejszego dochodzenia Rzecznik Praw Obywatelskich założy zatem, że opis jego polityki przedstawiony przez EPSO jest dokładny.

2.4 Biorąc pod uwagę, że kandydat, którego głównym językiem jest angielski, francuski lub niemiecki, nie może przystąpić do przedmiotowych testów w swoim głównym języku, ale musi to zrobić w jednym z dwóch pozostałych języków, Rzecznik stwierdza, że kandydaci, których głównym językiem nie jest angielski, francuski lub niemiecki, nie są traktowani w sposób mniej korzystny niż kandydaci, których głównym językiem jest angielski, francuski lub niemiecki.

2.5 Rzecznik zwraca również uwagę na argument skarżącego, że tylko kandydaci, którzy żyli w "międzynarodowym środowisku", mogli odnieść sukces w konkursach, do których odnosi się rozpatrywany wymóg językowy. Rzecznik jest zdania, że sposób, w jaki kandydaci mogliby zdobyć wymaganą znajomość języków wspólnotowych, czy to poprzez życie w „międzynarodowym środowisku", czy też w inny sposób (na przykład poprzez regularne kształcenie), nie wydaje się bezpośrednio istotny w odniesieniu do tego, czy nałożenie wymogu językowego stanowi dyskryminację. W każdym razie Rzecznik zauważa, że skarżący nie wykazał, że tylko kandydaci, którzy żyli w „międzynarodowym środowisku", mogli uzyskać wymagany poziom znajomości języka niemieckiego, francuskiego i angielskiego, aby móc odnieść sukces w konkursach otwartych.

2.6 Rzecznik nie uważa zatem, że skarżącemu udało się wykazać, że kandydaci, których głównym językiem nie jest angielski, francuski lub niemiecki, są dyskryminowani w stosunku do kandydatów, których głównym językiem jest angielski, francuski lub niemiecki. Rzecznik nie stwierdza zatem żadnego przypadku niewłaściwego administrowania w odniesieniu do tego zarzutu.
**3 Domniemane naruszenie obowiązujących przepisów**   

3.1 Skarżący twierdzi, że wymóg przystąpienia do niektórych testów w języku angielskim, francuskim lub niemieckim, a nie w języku Wspólnot wybranym przez kandydata, narusza art. 27[ust. 9](#(9)){#Footnote9} i art. 28[ust. 10 regulaminu](#(10)){#Footnote10} pracowniczego. Rzecznik rozumie, że skarżący argumentuje w szczególności, że wymóg zdawania niektórych egzaminów w języku angielskim, francuskim lub niemieckim (i) uniemożliwi rekrutację urzędników o najwyższych kwalifikacjach i wydajności w jak najszerszym zakresie geograficznym, naruszając tym samym art. 27 regulaminu pracowniczego; oraz (ii) będą wymagać od kandydatów przedstawienia dowodu znajomości drugiego języka, który jest więcej niż „zadowalający", naruszając tym samym art. 28 lit. f) regulaminu pracowniczego.

3.2 EPSO uważa, że wymóg znajomości niektórych języków nie utrudnia rekrutacji urzędników o najwyższych kwalifikacjach, wydajności i uczciwości. Ponadto nie stanowi to przeszkody w przeprowadzaniu rekrutacji z uwzględnieniem jak najszerszego zasięgu geograficznego oraz w zapewnieniu równego dostępu do stanowisk europejskich.

EPSO wyjaśnia, że, podsumowując, wymóg przystąpienia do testów w języku angielskim, francuskim lub niemieckim jest uzasadniony, biorąc pod uwagę potrzeby służby. EPSO podkreśla, że komunikacja wewnętrzna w instytucjach odbywa się w praktyce w języku angielskim, francuskim lub niemieckim. W związku z tym znajomość języka angielskiego, francuskiego lub niemieckiego jest wymagana ze względu na sam charakter funkcji, które urzędnicy będą musieli wykonywać w przypadku zatrudnienia.
*Artykuł 28 lit. f) regulaminu pracowniczego*   

3.3 Rzecznik zauważa, że zgodnie z art. 28 lit. f) regulaminu pracowniczego urzędnik może zostać powołany tylko wtedy, gdy "przedstawi*dowód gruntownej znajomości jednego z języków Wspólnot oraz zadowalającej znajomości innego języka Wspólnot w zakresie niezbędnym do wykonywania swoich obowiązków."*

3.4 Rzecznik przypomina, że powołanie urzędnika, który nie spełnia minimalnych warunków określonych w art. 28 lit. f) regulaminu pracowniczego, nie byłoby zgodne z obowiązującymi przepisami. Rzecznik zauważa w tym kontekście, że nie byłoby zgodne z art. 28 lit. f) regulaminu pracowniczego powoływanie na urzędników kandydatów, którzy *przynajmniej* nie przedstawią dowodu "dogłębnej" znajomości jednego z 23 języków wspólnotowych oraz "zadowalającej" znajomości innego z 23 języków wspólnotowych.

3.5 O ile powołanie urzędnika, który nie spełnia minimalnych wymogów określonych w regulaminie pracowniczym, nie byłoby zgodne z obowiązującymi przepisami, o tyle orzecznictwo wspólnotowe nie stoi na przeszkodzie nałożeniu bardziej rygorystycznych wymogów zawodowych niż te, które znajdują odzwierciedlenie w minimalnych warunkach określonych w regulaminie pracowniczym, pod warunkiem że te bardziej rygorystyczne wymogi zawodowe są uzasadnione interesem służby(11).{#Footnote11}

3.6 Biorąc pod uwagę, że art. 28 lit. f) regulaminu pracowniczego odnosi się do znajomości języków "Wspólnot", co oznacza, że kandydaci mogą spełnić minimalny wymóg w zakresie znajomości języków, wykazując w wymagany sposób znajomość *dwóch* dowolnych języków Wspólnoty, polityka, zgodnie z którą od kandydatów wymaga się przystąpienia do niektórych testów w *określonych* językach Wspólnot, będzie bardziej rygorystyczna niż minimalne warunki określone w art. 28 lit. f) regulaminu pracowniczego. Ten bardziej rygorystyczny wymóg zawodowy będzie zgodny z obowiązującymi przepisami, jeżeli jest to uzasadnione interesem służby.

3.7 EPSO twierdzi, że wymóg przystąpienia do egzaminów w języku angielskim, francuskim lub niemieckim jest uzasadniony, ponieważ w praktyce komunikacja wewnętrzna w instytucjach europejskich odbywa się w języku angielskim, francuskim lub niemieckim. Rzecznik Praw Obywatelskich przyznaje, że potrzeba zapewnienia komunikacji wewnętrznej jest „interesem służby". Rzecznik Praw Obywatelskich przyznaje również, że w środowisku pracy charakteryzującym się używaniem 23 języków urzędowych całkowity pluralizm językowy, jeżeli miałby zastosowanie do całej komunikacji wewnętrznej, byłby niewykonalny. W związku z tym Rzecznik zgadza się, że w celu zapewnienia skutecznej *komunikacji wewnętrznej* proporcjonalne byłoby zapewnienie, aby urzędnicy znali co najmniej jeden „wspólny" język.

3.8 Jeśli chodzi o to, czy wspólnymi językami powinny być angielski, francuski i niemiecki, Rzecznik zauważa, że skarżący nie kwestionuje konkretnego wyboru języków, o których mowa w jego skardze (mianowicie angielskiego, francuskiego i niemieckiego). Ponadto EPSO wskazało, że wybór języków w niniejszej sprawie nie wyklucza, że EPSO może wymagać w przyszłości różnych kombinacji językowych, jeżeli wymagają tego potrzeby służby. W tym kontekście nie jest konieczne, aby Rzecznik zbadał w ramach tego dochodzenia, czy wybór języka angielskiego, francuskiego i niemieckiego, z wyłączeniem innych możliwych kombinacji językowych, jest uzasadniony.

3.9 Nawet jeśli wymóg znajomości określonych języków może być uzasadniony, należy jeszcze zbadać, czy określone testy, takie jak testy dotyczące kwalifikacji zawodowych oraz umiejętności rozumienia tekstu pisanego i operowania danymi liczbowymi, powinny być przeprowadzane w tych konkretnych językach, czy też testy takie powinny być przeprowadzane w języku głównym kandydatów.

3.10 Rzecznik zauważa, że zgodnie z art. 28 lit. f) regulaminu pracowniczego urzędnik może zostać powołany, jeżeli "przedstawi*dowód gruntownej znajomości jednego z języków Wspólnot oraz ++zadowalającej znajomości++ innego języka Wspólnot w ++zakresie niezbędnym do wykonywania swoich obowiązków"++* (podkreślenie dodane). Z brzmienia tego przepisu wynika, że znajomość drugiego języka przez kandydata może zostać uznana za „zadowalającą" tylko wtedy, gdy taka znajomość jest wystarczająca, aby umożliwić kandydatowi wykonywanie przyszłych obowiązków urzędnika. Jeżeli jego przyszłe obowiązki jako urzędnika wymagają, aby wiedza techniczna i umiejętności techniczne były stosowane za pośrednictwem określonych języków wspólnych, niekoniecznie wykraczałoby to nawet poza minimalny wymóg określony w art. 28 lit. f) regulaminu pracowniczego (tj. aby kandydaci wykazywali „zadowalającą" znajomość innego języka Wspólnot), jeżeli testy wykazujące wiedzę techniczną i umiejętności techniczne są przeprowadzane w tych konkretnych językach wspólnych.

3.11 Jeśli chodzi o przestrzeganie art. 28 lit. f) regulaminu pracowniczego, Rzecznik odnotowuje wreszcie uwagę skarżącego, że niektórzy kandydaci nie mogą posługiwać się językiem państwa członkowskiego, którego obywatele zadeklarowali się na potrzeby danego konkursu. Jak zauważono powyżej, byłoby sprzeczne z minimalnymi wymogami określonymi w art. 28 lit. f) regulaminu pracowniczego, gdyby od kandydatów nie wymagano przedstawienia dowodu gruntownej znajomości jednego z języków Wspólnot. W takich okolicznościach Rzecznik jest zdania, że testy głównego języka kandydata powinny wystarczyć do oceny, czy kandydat faktycznie zna biegle swój główny język.

W tym kontekście Rzecznik uważa za użyteczne przypomnienie, że art. 21 Traktatu WE stanowi, że „każdy*obywatel Unii może zwrócić się pisemnie do \[każdej z instytucji lub organów wspólnotowych\] w jednym z \[języków urzędowych\] i otrzymać odpowiedź w tym samym języku."* Ze względu na konieczność zapewnienia poszanowania tego prawa podstawowego ważne jest, aby instytucje zapewniły urzędnikom faktyczną gruntowną znajomość ich głównego języka.

Rzecznik zauważa jednak, że nie przedstawiono żadnych dowodów na poparcie poglądu, zgodnie z którym polityka EPSO zakłada, że kandydat nie będzie zobowiązany do wykazania się gruntowną znajomością swojego głównego języka.

3.12 W świetle powyższego Rzecznik nie uważa, że skarżącemu udało się wykazać, że polityka EPSO narusza art. 28 lit. f) regulaminu pracowniczego. Rzecznik nie stwierdza zatem żadnego przypadku niewłaściwego administrowania w odniesieniu do tego aspektu zarzutu skarżącego.
*Artykuł 27 regulaminu pracowniczego*   

3.13 Art. 27 regulaminu pracowniczego stanowi, że "nabór*ma na celu zapewnienie instytucji usług urzędników spełniających najwyższe wymogi w zakresie kwalifikacji, wydajności i uczciwości".* Skarżący zastanawia się, czy kandydaci spełniający najwyższe wymogi w zakresie umiejętności i wydajności zostaną wybrani, jeżeli testy mające na celu wykazanie wiedzy technicznej i umiejętności nie zostaną przeprowadzone w głównym języku kandydata (który, zdaniem skarżącego, jest jego językiem ojczystym). Jednakże, jak zauważono powyżej, nie jest niespójne uznanie, że potrzeba zapewnienia komunikacji wewnętrznej w instytucjach może zostać zaspokojona jedynie poprzez zapewnienie, że urzędnicy posiadają „zadowalającą" znajomość jednego lub większej liczby wspólnych języków oraz że „zadowalająca" znajomość wspólnego języka oznacza zdolność do wykonywania obowiązków za pośrednictwem wspólnego języka. Uzasadnione wydaje się zatem, aby dowód „zdolności" i „wydajności" urzędnika opierał się, przynajmniej częściowo, na jego umiejętności posługiwania się wiedzą techniczną i umiejętnościami za pośrednictwem wspólnego języka.

3.14 Artykuł 27 regulaminu pracowniczego stanowi również, że rekrutacja urzędników spełniających najwyższe wymogi w zakresie kwalifikacji, wydajności i uczciwości powinna odbywać się "z*uwzględnieniem możliwie najszerszego zasięgu geograficznego".* Zdaniem Rzecznika nie można koniecznie zakładać, że wymóg wykazania znajomości określonych języków wspólnotowych jako drugiego języka utrudni rekrutację "z*uwzględnieniem możliwie najszerszego zasięgu geograficznego".* W tym względzie Rzecznik zauważa, że nie przedstawiono żadnych dowodów na poparcie poglądu, że polityka EPSO zakłada, iż rekrutacja "z*uwzględnieniem możliwie najszerszego zasięgu geograficznego"*będzie utrudniona.

3.15 W świetle powyższego Rzecznik nie uważa, że skarżącemu udało się wykazać, że polityka EPSO narusza art. 27 regulaminu pracowniczego. Rzecznik nie stwierdza zatem żadnego przypadku niewłaściwego administrowania w odniesieniu do tego aspektu zarzutu skarżącego.
**4 Wnioski**   

Na podstawie dochodzenia w tej sprawie Rzecznik nie stwierdził żadnego przypadku niewłaściwego administrowania przez EPSO. W związku z tym Rzecznik Praw Obywatelskich zamyka sprawę.

Dyrektor EPSO zostanie również poinformowany o tej decyzji.

Z poważaniem,

P. Nikiforos DIAMANDOUROS

*** ** * ** ***

[(1)](#Footnote1){#(1)} Artykuł 28 lit. f) regulaminu pracowniczego stanowi: „Urzędnik*może zostać powołany jedynie pod warunkiem, że (...) f) przedstawi dowód gruntownej znajomości jednego z języków Wspólnot oraz zadowalającej znajomości innego języka Wspólnot w zakresie niezbędnym do wykonywania swoich obowiązków."*

[(2)](#Footnote2){#(2)} Artykuł 27 regulaminu pracowniczego stanowi: „\[r\]rekrutacja*ma na celu zapewnienie instytucji usług urzędników (...) rekrutowanych spośród obywateli państw członkowskich Wspólnot z uwzględnieniem możliwie najszerszego zasięgu geograficznego. (...)".*

[(3)](#Footnote3){#(3)} Artykuł 27 regulaminu pracowniczego stanowi: „\[r\]rekrutacja*ma na celu zapewnienie instytucji usług urzędników spełniających najwyższe wymogi w zakresie kwalifikacji, wydajności i uczciwości (...)".*

[(4)](#Footnote4){#(4)} W tym względzie skarżący powołał się na art. 27 zdanie pierwsze regulaminu pracowniczego, który stanowi, że: „Zatrudnienie*ma na celu zapewnienie instytucji usług urzędników spełniających najwyższe wymogi w zakresie kwalifikacji, wydajności i uczciwości, rekrutowanych spośród obywateli państw członkowskich Wspólnot z uwzględnieniem możliwie najszerszego zasięgu geograficznego. (...)".*

[(5)](#Footnote5){#(5)} W tym względzie skarżący powołał się na art. 28 lit. f) regulaminu pracowniczego, który stanowi, że: „Urzędnik*może zostać powołany jedynie pod warunkiem, że (...) f) przedstawi dowód gruntownej znajomości jednego z języków Wspólnot oraz zadowalającej znajomości innego języka Wspólnot w zakresie niezbędnym do wykonywania swoich obowiązków."*

[(6)](#Footnote6){#(6)} Sprawa 22/75 *Küster przeciwko Parlamentowi,* Rec. 1975, s. 1267.

[(7)](#Footnote7){#(7)} Skarżący nie odniósł się do konkretnych ogłoszeń o konkursie na poparcie swojego stanowiska.

[(8)](#Footnote8){#(8)} EPSO/AST/37/07 w celu rekrutacji asystentów w dziedzinie komunikacji i informacji (Dz.U. 2007, C 45 A/3); EPSO/AD/94/07 w celu rekrutacji administratorów w dziedzinie informacji, komunikacji i mediów (Dz.U. 2007, C 45 A/3); EPSO/AST/27/06 dla asystentów w dziedzinie sekretariatu, których głównym językiem jest język niemiecki (Dz.U. C 173 A/3); EPSO/AST/29/06 dla asystentów w dziedzinie sekretariatu, których głównym językiem jest angielski (Dz.U. C 173 A/3); EPSO/AST/32/06 dla asystentów w dziedzinie sekretariatu, których głównym językiem jest francuski (Dz.U. C 173 A/3);EPSO/AST/37/07 dla asystentów w dziedzinie komunikacji i informacji (Dz.U. 2007 C 45 A/3); EPSO/AD/94/07 w celu rekrutacji administratorów w dziedzinie informacji, komunikacji i mediów (Dz.U. 2007, C 45 A/3); oraz EPSO/AST/26-28-30-31-33-34-35-35/06 w celu rekrutacji asystentów w dziedzinie sekretariatu (Dz.U. C 173A/3).

[(9)](#Footnote9){#(9)} Skarżący powołuje się na art. 27 zdanie pierwsze regulaminu pracowniczego, który stanowi, że: „Zatrudnienie*ma na celu zapewnienie instytucjom służb urzędników spełniających najwyższe standardy w zakresie kwalifikacji, wydajności i uczciwości, rekrutowanych spośród obywateli państw członkowskich Wspólnot z uwzględnieniem możliwie najszerszego zasięgu geograficznego."*

[(10)](#Footnote10){#(10)} Skarżący powołuje się na art. 28 lit. f) regulaminu pracowniczego, który stanowi, że: „Urzędnik*może zostać powołany jedynie pod warunkiem, że f) przedstawi dowód gruntownej znajomości jednego z języków Wspólnot oraz zadowalającej znajomości innego języka Wspólnot w zakresie niezbędnym do wykonywania swoich obowiązków."*

[(11)](#Footnote11){#(11)} Sprawa C-108/88 *Juan Jaenicke Cendoya przeciwko Komisji,* Rec. 1989, s. 1711, pkt 24 i przytoczone tam orzecznictwo.