Strasburg, 22 listopada 2007 r.

Szanowny Panie,

W dniu 5 marca 2006 r., działając w imieniu pozostałych członków zarządu Fundacji „Paul Finet”, złożył Pan skargę do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich przeciwko Komisji Europejskiej. Pańska skarga dotyczyła wniosku dyrektorów o zwołanie posiedzenia statutowego Rady Dyrektorów Fundacji.

W dniu 11 kwietnia 2006 r. przekazałem skargę przewodniczącemu Komisji Europejskiej.

W dniu 5 lipca 2006 r. Komisja zwróciła się o przedłużenie terminu na przedstawienie opinii do dnia 30 września 2006 r.

Pismem z dnia 10 lipca 2006 r. postanowiłem uwzględnić wniosek Komisji. Poinformowałem Pana o tym pismem z tego samego dnia.

Komisja przesłała swoją opinię w dniu 9 listopada 2006 r. W dniu 14 listopada 2006 r. przekazałem go Panu wraz z zaproszeniem do zgłaszania uwag, które przesłał Pan w dniu 21 grudnia 2006 r.

Piszę teraz, aby poinformować Cię o wynikach zapytań, które zostały złożone.

WNIOSEK

Według skarżącego istotne fakty przedstawiały się w skrócie następująco:

Kontekst: skarga 1231/2004/MF

Skarżący jest członkiem zarządu Fundacji „Paul Finet”(zwanej dalej „Fundacją”) z siedzibą w Luksemburgu. Twierdzi on, że złożył skargę w imieniu pozostałych członków zarządu Fundacji.

Celem Fundacji jest dotowanie szkolnictwa wyższego dla sierot pracowników przedsiębiorstwa Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali („EWWiS”), którzy padli ofiarą wypadków przy pracy lub zmarli w wyniku choroby zawodowej.

Zgodnie ze Statutem Fundacji Komisarz do Spraw Społecznych (w czasie wystąpienia okoliczności faktycznych opisanych w skardze Pani Diamantopoulou) jest Prezesem Fundacji i przewodniczy Radzie Dyrektorów Fundacji, w skład której wchodzą urzędnicy Komisji.

W dniu 11 kwietnia 2002 r. skarżąca zwróciła się pisemnie do komisarz Diamantopoulou z prośbą o opinię na temat przyszłości Fundacji.

W dniu 5 kwietnia 2004 r. członkowie zarządu zostali poinformowani, że Komisja podjęła decyzję o likwidacji stanowiska sekretarza w Fundacji. Zdaniem skarżącego środek ten uniemożliwił Fundacji efektywną pracę.

W dniu 27 kwietnia 2004 r. skarżący złożył pierwszą skargę (nr ref. 1231/2004/MF) do Rzecznika Praw Obywatelskich, w której twierdził, że Komisja niesłusznie podjęła decyzję o likwidacji stanowiska sekretarza w Fundacji.

W dniu 9 czerwca 2004 r. Rzecznik Praw Obywatelskich poinformował skarżącego, że jego skarga jest niedopuszczalna na podstawie art. 2 ust. 4 jego statutu, ponieważ wydaje się, że skarżący nie podjął wcześniej odpowiednich działań administracyjnych z Komisją w odniesieniu do przedmiotu skargi. Rzecznik doradził skarżącemu, aby skontaktował się z Dyrekcją Generalną Komisji („DG”) ds. Zatrudnienia i Spraw Socjalnych oraz odnowił skargę do Rzecznika Praw Obywatelskich, jeżeli nie otrzyma zadowalającej odpowiedzi od Komisji w rozsądnym terminie.

Obecna skarga 712/2006/MF

W dniu 5 marca 2006 r. skarżący skierował kolejne pismo do Rzecznika Praw Obywatelskich, które ze względu na swoją treść zostało zarejestrowane jako nowa skarga o numerze referencyjnym 712/2006/MF.

Według skarżącego istotne fakty przedstawiały się w skrócie następująco:

W dniu 16 czerwca 2004 r. zwrócił się do DG ds. Zatrudnienia i Spraw Socjalnych Komisji z prośbą o wyjaśnienie sytuacji w odniesieniu do Fundacji oraz o podjęcie niezbędnych środków w celu umożliwienia Fundacji dalszego działania.

W dniu 30 czerwca 2004 r. Komisja poinformowała skarżącego, że zarządzanie sekretariatem Fundacji wchodzi w zakres kompetencji Urzędu ds. Zarządzania Prawami Osób Indywidualnych i Rozliczania Praw Osób Indywidualnych, którego ówczesnym komisarzem był pan Kinnock.

W dniu 8 sierpnia 2004 r. skarżący zwrócił się pisemnie do S. Kinnocka z prośbą o zwołanie posiedzenia statutowego zarządu Fundacji. Tego samego dnia wystosował on identyczne pismo do zastępcy sekretarza generalnego Komisji oraz do ówczesnego komisarza ds. zatrudnienia i spraw społecznych Dimasa.

W dniu 23 listopada 2004 r. skarżący zwrócił się pisemnie do komisarza ds. zatrudnienia, spraw społecznych i równości szans, pana Spidli, z prośbą o zwołanie posiedzenia statutowego zarządu Fundacji.

W dniu 12 grudnia 2004 r. urzędujący komisarz ds. zatrudnienia i spraw społecznych odpowiedział, że właściwe służby zaczęły rozważać kwestie poruszone przez skarżącego dotyczące funkcjonowania administracyjnego i finansowania Fundacji. Komisarz poinformował ponadto skarżącego, że zostanie znalezione rozwiązanie dotyczące przyszłości Fundacji.

W dniu 1 września 2005 r. zorganizowano rozmowę między skarżącym a jednym z członków gabinetu komisarza p. Spidli.

W dniu 27 stycznia 2006 r. skarżący został poinformowany przez gabinet komisarza Spidli, że przy okazji spotkania komisarza Spidli i komisarza Kallasa podniesiono kwestię konieczności znalezienia środków przejściowych dla Fundacji. Zdaniem skarżącego kwestia ta jest rozpatrywana przez Komisję od dwóch lat.

W świetle załączników przedłożonych przez skarżącego wraz ze skargą Rzecznik zrozumiał, że skarżący przedstawił następujące zarzuty i argumenty:

Skarżący twierdził, że Komisja odmówiła podjęcia działań następczych w związku z wnioskiem dyrektorów Fundacji o zwołanie posiedzenia statutowego jej zarządu. Skarżący twierdził, że Komisja powinna podjąć niezbędne środki w celu zapewnienia dalszej działalności Fundacji.

WNIOSEK

Opinia Komisji

Podsumowując, Komisja Europejska wydała następującą opinię w sprawie skargi:

Kontekst historyczny

Fundacja „Paul Finet” została utworzona przez Wysoką Władzę Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali („EWWiS”) w 1965 r. Statut Fundacji został sporządzony 30 czerwca 1965 r. i zmieniony odpowiednio 25 maja 1967 r., 16 marca 1972 r., 6 lutego 1975 r. i 17 marca 1988 r.

Fundacja jest uznawana za „instytucję użyteczności publicznej” i podlega luksemburskiej ustawie z dnia 21 kwietnia 1928 r. o stowarzyszeniach i fundacjach nienastawionych na osiąganie zysku, a w szczególności tytułowi II ustawy o fundacjach.

Zgodnie ze swoim statutem Fundacja posiada Radę Dyrektorów składającą się z dwudziestu dwóch członków, z których co najmniej jedenastu musi być urzędnikami lub byłymi urzędnikami Komisji Europejskiej. Prezydencja jest automatycznie przydzielana komisarzowi odpowiedzialnemu za sprawy społeczne. Rolą Rady Dyrektorów jest zarządzanie działalnością Fundacji oraz dokonywanie wszelkich czynności administracyjnych. W celu ułatwienia pełnienia swojej roli Zarząd jest wspierany przez komitet wykonawczy, któremu powierzono codzienne zarządzanie administracją („administracja courante”) Fundacji. Komitet Wykonawczy składa się z trzynastu członków wybieranych przez Radę Dyrektorów.

Na dochody Fundacji składają się dobrowolne darowizny i subwencje, w szczególności ze środków Komisji, oraz dochody ze środków własnych Fundacji. Do 2003 r. Komisja przyznawała Fundacji pomoc w wysokości 220 000 EUR rocznie z linii budżetowej zatytułowanej „Pomoc ofiarom katastrof w sektorze węgla i stali oraz pomoc dla sierot”. Kolejną kwotę w wysokości około 10 000 EUR przyznano z linii budżetowej „Inne komisje działające w ramach EWWiS”. Pomoc ta miała na celu pokrycie wydatków związanych z posiedzeniami statutowymi.

Do końca 2003 r. zarządzanie administracyjne Fundacją było zapewnione przez szereg kolejnych służb Komisji. Biorąc pod uwagę, że Fundacja nie posiadała własnego personelu ani pomieszczeń, do dyspozycji Fundacji oddano maksymalnie dwóch pracowników Komisji.

Wygaśnięcie Traktatu EWWiS w lipcu 2002 r. i wejście w życie nowego rozporządzenia finansowego skłoniły Komisję do ponownego rozważenia stosowności jej udziału w Fundacji. Należy podkreślić, że rozważania te miały miejsce w szerszym kontekście, co doprowadziło do wydania przez Komisję decyzji (1) dotyczącej jej ogólnego udziału w podmiotach prawa prywatnego.

Po konsultacji z właściwymi służbami Komisja podjęła decyzję o zaprzestaniu udostępniania Fundacji niektórych pracowników oraz o dokonaniu przeglądu przydziału Fundacji linii budżetowej.

Komisja stwierdziła ponadto, że brak podstawy prawnej do udzielenia wsparcia Fundacji, który wynikał z wygaśnięcia traktatu EWWiS w lipcu 2002 r., doprowadził jej służby do wniosku, że przy sporządzaniu budżetu na 2004 r. nie trzeba rozważać odnowienia linii budżetowej, o której mowa powyżej. Decyzje te zostały przekazane Fundacji w odpowiednim czasie w kontekście posiedzeń statutowych. W szczególności decyzje te wynikały z jednej strony ze zmniejszenia wielkości pomocy przyznawanej każdego roku, a z drugiej strony ze zwiększenia środków własnych Fundacji, które w 2003 r. wyniosły 972 668,15 EUR. Obliczono, że środki te umożliwią pokrycie sześciu lat działalności bez wykorzystania nowych dotacji wspólnotowych.

Co do istoty zarzutu i twierdzenia skarżącego

W odniesieniu do zarzutu skarżącego, że Komisja odmówiła podjęcia działań następczych w związku z wnioskiem dyrektorów Fundacji o zwołanie posiedzenia statutowego Rady Dyrektorów, Komisja stwierdziła, że w regulaminie wewnętrznym Rady Dyrektorów Fundacji ustalono, że Rada Dyrektorów „jest zwoływana przez jej prezesa lub, w przypadku gdy jest on niedostępny, przez administratora zobowiązanego do przewodniczenia posiedzeniu zgodnie z art. 3 poniżej”.

Niemniej jednak art. 1 regulaminu wewnętrznego (2) stanowi dalej, że zarząd może zostać zwołany również na wniosek co najmniej siedmiu administratorów.

Komisja wskazała, że rezygnacja trzech członków zarządu, z których wszyscy byli urzędnikami urzędującymi w Komisji w marcu 2004 r., nie przeszkodziła administratorom w zwołaniu z własnej inicjatywy posiedzenia zarządu.

W odniesieniu do twierdzenia skarżącego, że Komisja powinna podjąć niezbędne środki w celu zapewnienia dalszej działalności Fundacji, Komisja stwierdziła, że zgodnie ze statutem Fundacji nie jest do tego zobowiązana.

Jeżeli chodzi o oddelegowanie pracowników, fakt, że kilku pracowników Komisji było w przeszłości oddanych do dyspozycji Fundacji w celu zapewnienia codziennego zarządzania („administracja courante”) Fundacją, Komisja wskazała, że praktyka ta wynikała wyłącznie z jej dobrej woli.

Podsumowując, Komisja podkreśliła, że jest świadoma, iż statut fundacji, który pozostał niezmieniony od 1988 r., nie jest już odpowiedni. Komisja poinformowała już Fundację o zamiarze znalezienia ostatecznego i ogólnego rozwiązania. Kwestia ta nie została jeszcze określona przez dotychczasowych członków zarządu. W tym kontekście Komisja podjęła niezbędne kroki w celu zaradzenia tej sytuacji w sposób zadowalający wszystkie zainteresowane strony.

Uwagi skarżącego

W swojej odpowiedzi skarżący podtrzymał skargę i przedstawił w skrócie następujące dalsze uwagi:

Decyzja Komisji z dnia 4 sierpnia 2004 r. nie została przekazana członkom zarządu Fundacji.

W odniesieniu do kwestii podstawy prawnej udziału Komisji w zarządzaniu Fundacją skarżący stwierdził, że decyzja Komisji z dnia 4 sierpnia 2004 r. dopuszcza możliwość zakończenia przez Komisję jej udziału w Fundacji. Nie oznaczało to, że Komisja była do tego zobowiązana.

DECYZJA

1 Zarzucana odmowa Komisji podjęcia działań następczych w związku z wnioskiem dyrektorów Fundacji "Paul Finet" o zwołanie posiedzenia statutowego jej zarządu

1.1 Skarżący jest członkiem zarządu Fundacji "Paul Finet"("Fundacja"). Celem Fundacji jest dotowanie szkolnictwa wyższego dla sierot pracowników przedsiębiorstwa Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali („EWWiS”), którzy padli ofiarą wypadków przy pracy lub zmarli w wyniku choroby zawodowej. Zgodnie ze statutem fundacji komisarz do spraw społecznych jest prezesem fundacji i musi przewodniczyć jej zarządowi. W dniu 5 kwietnia 2004 r. członkowie zarządu zostali poinformowani, że Komisja podjęła decyzję o zaprzestaniu delegowania sekretarza Fundacji. Zdaniem skarżącego uniemożliwiło to Fundacji efektywną pracę. Skarżący zwrócił się do Komisji o podjęcie niezbędnych środków, które umożliwiłyby Fundacji kontynuowanie działalności, a mianowicie zwołanie posiedzenia statutowego jej zarządu. W skardze do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich skarżący twierdził, że Komisja odmówiła podjęcia działań następczych w związku z wnioskiem dyrektorów Fundacji o zwołanie posiedzenia statutowego jej zarządu.

1.2 W swojej opinii Komisja stwierdziła, że nie jest zobowiązana do zwołania posiedzenia zarządu. W każdym razie nic nie stoi na przeszkodzie temu, aby pozostali członkowie zarządu, pod warunkiem że spełniają wymogi niezbędnego kworum, zwołali posiedzenie zarządu.

1.3 Na wstępie Rzecznik pragnie podkreślić, że Statut Fundacji oraz regulamin wewnętrzny Rady Dyrektorów Fundacji są przepisami prawa prywatnego, a nie publicznego. Rzecznik Praw Obywatelskich jest jednak zdania, że Komisja powinna działać zgodnie z zasadami dobrej administracji we wszystkich obszarach swojej działalności, w tym w ramach swojej roli w Fundacji.

1.4 Rzecznik zauważa, że art. 1 regulaminu wewnętrznego Rady Dyrektorów Fundacji stanowi, co następuje:

„Rada Dyrektorów jest zwoływana przez jej prezesa lub, w przypadku gdy jest on niedostępny, przez administratora zobowiązanego do przewodniczenia posiedzeniu (…).

Jest on również zwoływany na wniosek co najmniej siedmiu administratorów.

Rada Dyrektorów jest zwoływana co najmniej raz w roku (…)”(3)

1.5 Okazuje się zatem, że aby zachować zgodność z regulaminem wewnętrznym Rady Dyrektorów Fundacji, Rada Dyrektorów musi być zwoływana co najmniej raz w roku. Przewodniczący Rady Gubernatorów, czyli komisarz do spraw społecznych, powinien zwołać posiedzenie, jeżeli uzna to za stosowne. Rzecznik zauważa jednak, że nie ma ścisłego obowiązku zwoływania przez prezesa rady dyrektorów w określonym momencie, biorąc pod uwagę, że pewna liczba pozostałych członków rady dyrektorów może również zwołać posiedzenie.

1.6 Rzecznik zauważa, że chociaż w regulaminie wewnętrznym nie ma ścisłego obowiązku zwoływania przez Komisję Rady Dyrektorów w określonym momencie, należy jeszcze zbadać, czy zasady dobrej administracji wymagałyby od Komisji wykonywania jej prerogatyw w zakresie zwoływania Rady Dyrektorów zgodnie z wnioskiem skarżącego.

1.7 Rzecznik zauważa, że Komisja stwierdziła w swojej opinii, iż ponownie rozważyła zasadność swojego udziału w Fundacji w szerszym kontekście przeglądu jego udziału w podmiotach prawa prywatnego. Rzecznik zauważa również, że Komisja zauważyła, iż jej wkład finansowy na rzecz Fundacji nie jest już uzasadniony w świetle wygaśnięcia Traktatu EWWiS w lipcu 2002 r., zmniejszonej roli Fundacji oraz faktu, że Fundacja posiada znaczne własne zasoby. W świetle tych zmian, które wydają się kwestionować dalsze wykorzystywanie zasobów publicznych do zarządzania Fundacją i jej finansowania, wydaje się zgodne z zasadami dobrej administracji, aby Komisja skorzystała ze swojej prerogatywy do zwoływania Rady Dyrektorów w celu zajęcia się przyszłością Fundacji, a w szczególności w celu zajęcia się przyszłym udziałem Komisji w Fundacji.

1.8 Rzecznik zauważa jednak, że Komisja poinformowała już Fundację o zamiarze znalezienia ostatecznego i ogólnego rozwiązania. Kwestia ta nie została jeszcze określona przez dotychczasowych członków zarządu. W tym kontekście Komisja podjęła niezbędne kroki w celu zaradzenia tej sytuacji. Rzecznik Praw Obywatelskich zakłada, że po podjęciu decyzji w sprawie ogólnego rozwiązania dotyczącego udziału Komisji konieczne będzie zwołanie Rady Dyrektorów.

1.9 W świetle tego rozwoju sytuacji Rzecznik stwierdza, że dalsze dochodzenia nie są konieczne w odniesieniu do zarzutu skarżącego.

2 Twierdzenie skarżącego

2.1 Skarżący twierdził, że Komisja powinna podjąć niezbędne środki w celu zapewnienia dalszej działalności Fundacji.

2.2 W swojej opinii Komisja stwierdziła, że nie ma obowiązku gwarantowania prawidłowego funkcjonowania Fundacji.

2.3 Rzecznik zauważa, że z art. 4 statutu Fundacji wynika, że „administrację Fundacji powierza się zarządowi składającemu się z dwudziestu dwóch członków, których jedenastu musi być urzędnikami lub byłymi urzędnikami Komisji Europejskiej. Prezydencja jest automatycznie przydzielana członkowi Komisji, w szczególności odpowiedzialnemu w ramach kolegium za sprawy społeczne”(4).

Rzecznik Praw Obywatelskich zauważa ponadto, że art. 5 wspomnianego statutu stanowi, że „Rada Dyrektorów posiada najszersze uprawnienia do zarządzania działalnością Fundacji oraz do wykonywania wszystkich aktów administracyjnych dotyczących jej przedmiotu”.

Rzecznik zauważa, że z powyższego wynika, iż Komisja ma oczywiście do odegrania ważną rolę w Fundacji, biorąc pod uwagę, że przewodniczy Fundacji i że połowa członków Rady Dyrektorów Fundacji musi być urzędnikami lub byłymi urzędnikami Komisji. Rzecznik Praw Obywatelskich nie znalazł jednak w statucie Fundacji ani w jej regulaminie wewnętrznym żadnych przepisów, które zobowiązywałyby Komisję jako instytucję do zapewnienia dalszego funkcjonowania Fundacji.

W szczególności Rzecznik zauważa, że żaden przepis statutu Fundacji ani regulaminu wewnętrznego nie zobowiązywał Komisji do oddania do dyspozycji Fundacji członka jej personelu, w tym przypadku sekretarza.

2.4 W związku z powyższym Rzecznik stwierdza, że skarga skarżącego nie może zostać podtrzymana.

3 Wnioski

Z dochodzenia Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie tej skargi wynika, że dalsze dochodzenia nie są konieczne w odniesieniu do zarzutu skarżącego i że twierdzenie skarżącego nie może zostać podtrzymane. W związku z tym Rzecznik Praw Obywatelskich zamyka sprawę.

Przewodnicząca Komisji zostanie również poinformowana o tej decyzji.

Z poważaniem,

 

P. Nikiforos DIAMANDOUROS

---

(1) Decyzja Komisji Europejskiej C (2004) z dnia 4 sierpnia 2004 r. w sprawie nowych zasad jej uczestnictwa w organach prawa prywatnego.

(2) W języku francuskim, w oryginalnym tekście: „Règlement d’ordre intérieur du Conseil d’Administration de la Fondation Paul Finet arrêté par le Conseil d’Administration du 14 novembre 1966, modifié le 30 juin 1972, le 4 janvier 1975 et le 19 janvier 1989 ».

(3) Tłumaczenie z oryginalnej wersji francuskiej.

(4) Tłumaczenie z oryginalnej wersji francuskiej.