Strasburg, 14 grudnia 2007 r.

Szanowny Panie,

W dniu 3 lutego 2006 r. złożył Pan skargę do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich przeciwko Urzędowi Harmonizacji Rynku Wewnętrznego (zwanemu dalej „Urzędem”) dotyczącą nieudzielenia przez ten urząd dostępu do dokumentu i właściwego rozpatrzenia wniosku o płatność.

W dniu 15 marca 2006 r. wszcząłem dochodzenie w sprawie tej skargi i przekazałem ją prezesowi Urzędu. Urząd przekazał swoją opinię w dniu 8 czerwca 2006 r. Przekazałem go Panu wraz z zaproszeniem do zgłaszania uwag, które przesłał Pan w dniu 18 lipca 2006 r. Pismem z dnia 23 stycznia 2007 r. przesłał mi Pan dalsze informacje dotyczące Pańskiej skargi.

Piszę teraz, aby poinformować Cię o wynikach zapytań, które zostały złożone. Przepraszam za opóźnienie w rozpatrzeniu pańskiej sprawy.

Skarga i jej podstawa

Zasadnicze elementy niniejszego zarzutu można streścić w następujący sposób. Skarżący jest adwokatem przed izbą adwokacką w Brukseli. Reprezentował pana M. w sprawie (sprawa T) przed Sądem Pierwszej Instancji (zwanym dalej „SPI”), która dotyczyła powództwa o odszkodowanie przeciwko Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (zwanemu dalej „Urzędem”). Skarga została częściowo uwzględniona, a Urząd został obciążony jedną piątą kosztów poniesionych przez pana M. w związku z postępowaniem sądowym (1). W następstwie tego wyroku, wydanego w dniu 28 października 2004 r., skarżący, jako adwokat pana M., pismem z dnia 5 listopada 2004 r. zwrócił się do Urzędu o wypłacenie mu kwoty 2 727,08 EUR, co odpowiada jednej piątej jego honorariów i kosztów (łącznie 13 635,43 EUR) związanych z tą sprawą. Skarżący stwierdził, że takie postępowanie jest normalne, a gdy adwokat otrzymuje odpowiednią kwotę, zwraca klientowi, ale zatrzymuje kwotę, którą klient może być mu winien. Pan M. był winien skarżącemu 4 635,42 EUR i został o tym poinformowany pismem z dnia 16 lipca 2004 r. W dniu 7 grudnia 2004 r. skarżący otrzymał od Urzędu pismo informujące, że pan M. powiadomił Urząd o braku porozumienia między nim a skarżącym w sprawie ostatecznej kwoty opłat skarżącego w przedmiotowej sprawie. W związku z tym Urząd nie był w stanie wypłacić skarżącemu żądanej kwoty, dopóki pan M. nie zgodził się na ostateczną kwotę opłat skarżącego. Skarżący wywnioskował z tej odpowiedzi, że jego pismo z dnia 5 listopada 2004 r. zostało przekazane przez Urząd panu M., chociaż pan M. nie był jego odbiorcą.

W dniu 28 grudnia 2004 r. skarżący skierował do pana M. pismo przypominające o jego długu. Tego samego dnia skarżący ponownie skierował pismo do Urzędu. W piśmie tym powtórzył wniosek zawarty w piśmie z dnia 5 listopada 2004 r., wskazując, że do jego obowiązków jako adwokata należy zapewnienie wykonania wyroku Sądu Pierwszej Instancji, a w konsekwencji, zgodnie z obecną praktyką, żądanie zwrotu kosztów, które Urząd musiał ponieść na podstawie tego wyroku. W tym samym piśmie w skardze dodano, że funkcja ta jest niezależna od kwestii istnienia porozumienia lub sporu między stronami w odniesieniu do wysokości opłat i wydatków.

Pismem z dnia 30 sierpnia 2005 r. Urząd poinformował skarżącego, że zapłacił bezpośrednio panu M. kwotę pieniężną, którą ten wskazał jako odpowiadającą 20 % kosztów poniesionych przez niego w związku z postępowaniem sądowym. Urząd podkreślił, że skoro to pan M. miał prawo do zwrotu kosztów poniesionych przez niego jako skarżącego w postępowaniu przed SPI, Urząd postanowił wypłacić mu żądaną kwotę w wysokości 20 % kosztów. Urząd uznał zatem, że z jednej strony wywiązał się ze swoich zobowiązań wynikających z wyroku Sądu Pierwszej Instancji w sprawie zwrotu kosztów, a z drugiej strony, że spór między panem M. a skarżącym dotyczący świadczenia usług prawnych nie wchodził w zakres mandatu Urzędu.

Pismem z dnia 14 września 2005 r. skarżący zażądał od pana M. zapłaty należnej mu kwoty 4635,42 EUR. Pismo zostało jednak zwrócone skarżącemu. Pismem z dnia 27 września 2005 r., skierowanym do Urzędu, skarżący oświadczył, że Urząd nie może powoływać się na ewentualny brak porozumienia między nim a panem M. w celu odmowy pokrycia kosztów. Skarżący uznał, że Urząd celowo faworyzował pana M. w kontekście jego sporu ze skarżącym, naruszając zasady mające zastosowanie do zwrotu kosztów. Pismem z dnia 10 października 2005 r. Prezes Urzędu potwierdził zasadniczo stwierdzenia zawarte w ww. piśmie z dnia 30 sierpnia 2005 r. W piśmie z dnia 26 października 2005 r., skierowanym do Prezesa Urzędu, skarżący podkreślił, że Urząd został wyraźnie poinformowany przez pana M. o sporze między nim a skarżącym dotyczącym uiszczenia opłat, że Urząd rozstrzygnął ten spór na korzyść pana M. bez konsultacji ze skarżącym oraz że, co do zasady, koszty pokrywają honoraria adwokackie i zwykle muszą być wypłacane adwokatom. Ponadto skarżący zwrócił się o (i) kopię wniosku pana M. o zwrot kosztów oraz (ii) wyjaśnienia dotyczące daty, w której Urząd pokrył koszty panu M.

Pismem z dnia 22 listopada 2005 r. prezes Urzędu odmówił skarżącemu dostępu do wniosku pana M. o zwrot kosztów. W tym względzie przewodniczący stwierdził, że zgodnie z przepisami wspólnotowymi dotyczącymi dostępu do dokumentów wniosek dotyczył dokumentu osoby trzeciej, który nie mógł zostać przekazany skarżącemu bez doraźnej zgody autora dokumentu. Pismem z dnia 2 grudnia 2005 r. skarżący wniósł odwołanie, podnosząc, że a) pana M. nie można uznać za osobę trzecią, ponieważ był urzędnikiem Urzędu i był przez niego reprezentowany przed SPI; oraz b) wyjątki określone w art. 4 rozporządzenia (WE) nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 maja 2001 r. w sprawie publicznego dostępu do Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji (2) ("rozporządzenie 1049/2001") powinny być interpretowane ściśle. W swoim wniosku skarżący zwrócił się również do Urzędu o wskazanie podstawy prawnej jego stanowiska, zgodnie z którym pan M. jest osobą trzecią.

Pismem z dnia 12 stycznia 2006 r. prezes Urzędu oddalił odwołanie, wskazując, co następuje. Jego odmowa udzielenia dostępu do żądanego dokumentu opierała się na rozporządzeniu 1049/2001 oraz rozporządzeniu (WE) nr 45/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2000 r. o ochronie osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez instytucje i organy wspólnotowe i o swobodnym przepływie takich danych (3) (zwanym dalej "rozporządzeniem 45/2001"), rozpatrywanych łącznie. Pan M. był osobą trzecią w stosunku do Urzędu, ponieważ żądany dokument nie dotyczył ani wykonywania funkcji pana M., ani działalności Urzędu, dla której pracował. Dokument ten zawierał dane osobowe w rozumieniu rozporządzenia 45/2001, w związku z czym Urząd byłby zobowiązany do skonsultowania się z panem M. przed ich ujawnieniem. Prezes potwierdził zatem, że zgodnie z art. 4 rozporządzenia 1049/2001 żądany dokument stanowi dokument osoby trzeciej, który nie może zostać przekazany skarżącemu bez zgody jego autora, tj. pana M., ponieważ może on zawierać dane osobowe, a jego ujawnienie można uznać za ingerencję w życie prywatne pana M.

W swojej skardze do Rzecznika Praw Obywatelskich skarżący przedstawił następujące zarzuty i roszczenia:

(1) Urząd (celowo) nie rozpatrzył prawidłowo jego wniosku o płatność.

(2) Urząd niesłusznie odmówił mu dostępu do wniosku pana M. o zwrot kosztów.

(3) Skarżący powinien uzyskać dostęp do wniosku pana M. o zwrot kosztów.

(4) Urząd powinien niezwłocznie uiścić na jego rzecz kwotę 2 727,08 EUR, co odpowiada 20 % kosztów, które Urząd musiał ponieść w związku z wyrokiem Sądu Pierwszej Instancji w sprawie T.

(5) Urząd powinien wypłacić mu odsetki za zwłokę w zapłacie ww. kwoty (8 procent rocznie, licząc od dnia 7 listopada 2004 r.).

(6) Skarżący powinien otrzymać odszkodowanie (w wysokości 15 000 EUR) za krzywdę, którą poniósł z winy Urzędu.

WNIOSEK

W swojej opinii w sprawie skargi Urząd, po pierwsze, wyraził pewne obawy co do dopuszczalności skargi. Następnie odrzuciła zarzuty i twierdzenia skarżącego. W odniesieniu do zarzutu dotyczącego niewłaściwego rozpatrzenia wniosku o płatność złożonego przez skarżącego powtórzył on zasadniczo argumenty przedstawione w pismach z dnia 30 sierpnia 2005 r. i 10 października 2005 r., które skierował do skarżącego. W odniesieniu do zarzutu dotyczącego odmowy udzielenia skarżącemu dostępu do wniosku pana M. o zwrot kosztów Urząd zauważył w szczególności, że zgodnie z art. 118a rozporządzenia Rady nr 40/94 w związku z art. 3 i 4 (ust. 1, 2, 4) rozporządzenia nr 1049/2001 jest zobowiązany do skonsultowania się z panem M. w sprawie tego, czy ujawnienie odnośnego dokumentu byłoby szkodliwe dla jego życia prywatnego. W piśmie z dnia 26 października 2005 r. skarżący zwrócił się o poufne traktowanie jego wniosku o udzielenie dostępu. Uniemożliwiło to Urzędowi zwrócenie się do pana M. o opinię na temat możliwości ujawnienia, a w szczególności na temat tego, czy uważa on, że zastosowanie ma jeden z wyjątków przewidzianych w art. 4 ust. 1 lub 2 rozporządzenia 1049/2001. Urząd nie był zatem w stanie przychylić się do wniosku skarżącego.

W swoich uwagach skarżący podtrzymał swoje zarzuty. Odrzucił również sugestię Urzędu, że skarga może być niedopuszczalna.

DECYZJA

1 Uwaga wstępna

1.1 W swojej opinii w sprawie skargi Urząd wyraził pewne obawy co do dopuszczalności skargi, powołując się na art. 195 Traktatu WE (4) oraz art. 1 ust. 3 i art. 2 ust. 7 Statutu Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich (5). Zauważyła, że wnioski skarżącego dotyczyły wykonania wyroku Sądu Pierwszej Instancji („SPI”) (w sprawie T), od którego wniesiono odwołanie (sprawa C). W swoich uwagach skarżący odrzucił sugestię Urzędu, że skarga może być niedopuszczalna. Następnie poinformował Rzecznika, że odwołanie zostało odrzucone przez Trybunał Sprawiedliwości.

1.2 W związku z tym wystarczy zauważyć, że dokonanej przez Rzecznika oceny zasadności zarzutów skarżącego nie można w żaden sposób uznać za kwestionującą zasadność wyroku Sądu Pierwszej Instancji w sprawie T lub postanowienia Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C. Zarzuty skarżącego, do których zwrócił się Rzecznik, dotyczą rozpatrywania przez Urząd wniosków skarżącego o płatność i dostępu do dokumentu. Kwestia ta nie była przedmiotem ww. wyroków, które dotyczyły sporu o pracę między Urzędem a panem M. Wynika z tego, że obawy dotyczące dopuszczalności wyrażone przez Urząd w świetle art. 195 traktatu WE oraz art. 1 ust. 3 i art. 2 ust. 7 statutu Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich nie są uzasadnione.

2 Zarzut, że Urząd (umyślnie) nie rozpatrzył prawidłowo wniosku skarżącego o płatność

2.1 Skarżący, prawnik, reprezentował pana M. w sprawie toczącej się przed SPI. Sprawa dotyczyła powództwa o odszkodowanie przeciwko Urzędowi. Skarga została częściowo uwzględniona, a Urząd został obciążony 20 % kosztów poniesionych przez pana M. w związku z postępowaniem sądowym. Wydaje się, że w następstwie tego wyroku doszło do sporu między panem M. a skarżącym w odniesieniu do uiszczenia przez niego opłat. Po wydaniu tego wyroku w dniu 28 października 2004 r. skarżący, jako adwokat pana M., pismem z dnia 5 listopada 2004 r. zwrócił się do Urzędu o wypłacenie mu kwoty 2 727,08 EUR, co odpowiada jednej piątej jego honorariów i kosztów (łącznie 13 635,43 EUR) związanych z tą sprawą. W dniu 7 grudnia 2004 r. skarżący otrzymał od Urzędu pismo informujące, że pan M. powiadomił Urząd o braku porozumienia między nim a skarżącym w sprawie ostatecznej kwoty opłat skarżącego w przedmiotowej sprawie. W związku z tym Urząd nie był w stanie wypłacić skarżącemu żądanej kwoty, dopóki pan M. nie zgodził się na ostateczną kwotę opłat skarżącego.

W dniu 28 grudnia 2004 r. skarżący skierował do pana M. pismo przypominające o jego długu. Tego samego dnia skarżący ponownie skierował pismo do Urzędu. W piśmie tym powtórzył wniosek zawarty w piśmie z dnia 5 listopada 2004 r., wskazując, że do jego obowiązków jako adwokata należy zapewnienie wykonania wyroku Sądu Pierwszej Instancji, a w konsekwencji, zgodnie z obecną praktyką, żądanie zwrotu kosztów, które Urząd musiał ponieść na podstawie tego wyroku. W tym samym piśmie skarżący dodał, że funkcja ta jest niezależna od kwestii, czy istnieje porozumienie lub spór między stronami w odniesieniu do kwoty opłat i wydatków. Pismem z dnia 30 sierpnia 2005 r. Urząd poinformował skarżącego, że zapłacił bezpośrednio panu M. kwotę pieniężną, którą ten wskazał jako odpowiadającą 20 % kosztów poniesionych przez niego w związku z postępowaniem sądowym. Urząd podkreślił, że skoro to pan M. miał prawo do zwrotu kosztów poniesionych przez niego jako skarżącego w postępowaniu przed SPI, Urząd postanowił wypłacić mu żądaną kwotę w wysokości 20 % kosztów. Urząd uznał zatem, że z jednej strony wywiązał się ze swoich zobowiązań wynikających z wyroku Sądu Pierwszej Instancji w sprawie zwrotu kosztów, a z drugiej strony, że spór między panem M. a skarżącym dotyczący świadczenia usług prawnych nie wchodził w zakres mandatu Urzędu.

W skardze do Rzecznika skarżący twierdził, że Urząd (celowo) nie rozpatrzył prawidłowo jego wniosku o płatność. Uznał on, że Urząd stanął po stronie pana M. w kontekście jego sporu z panem M. W swojej opinii Urząd odrzucił ten zarzut, powtarzając zasadniczo powyższe argumenty. W swoich uwagach skarżący podtrzymał zarzut.

2.2 Rzecznik zauważa, po pierwsze, że zgodnie z art. 91 lit. b) regulaminu Sądu Pierwszej Instancji "konieczne wydatki poniesione przez strony w związku z postępowaniem, w szczególności koszty podróży i pobytu oraz wynagrodzenia pełnomocników, doradców lub adwokatów", należy uznać za koszty podlegające zwrotowi. Zgodnie z art. 92 § 1 regulaminu „[j]eżeli istnieje spór dotyczący kosztów podlegających zwrotowi, Sąd Pierwszej Instancji rozpoznający sprawę, na wniosek zainteresowanej strony i po wysłuchaniu strony przeciwnej, wydaje postanowienie, od którego nie przysługuje odwołanie.” Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem:

a) koszty podlegające zwrotowi są ograniczone, po pierwsze, do kosztów poniesionych w związku z postępowaniem przed SPI, a po drugie, do kosztów niezbędnych do tego celu;

b) w przypadku braku przepisów wspólnotowych określających taryfy opłat, Trybunał musi dokonać nieograniczonej oceny okoliczności faktycznych sprawy, biorąc pod uwagę cel i charakter postępowania, ich znaczenie z punktu widzenia prawa wspólnotowego, jak również trudności przedstawione w sprawie, ilość pracy wytworzonej przez sprawę dla zaangażowanych pełnomocników lub doradców oraz interes finansowy, jaki strony miały w postępowaniu;

c) Trybunał nie jest uprawniony do ustalania honorariów należnych od stron ich własnym adwokatom lub radcom prawnym, ale może określić wysokość tych honorariów, które mogą zostać odzyskane od strony obciążonej kosztami postępowania;

d) orzekając w przedmiocie wniosku o ustalenie kosztów, Trybunał nie jest zobowiązany do uwzględnienia żadnej krajowej skali honorariów adwokackich ani żadnej umowy dotyczącej honorariów zawartej między zainteresowaną stroną a jej pełnomocnikami lub doradcami (6).

2.3 Biorąc pod uwagę powyższe, Rzecznik zauważa, co następuje. Po pierwsze, wydaje się, że skarżący nie zakwestionował zasadności stanowiska Urzędu, zgodnie z którym to pan M., jako strona przedmiotowego postępowania sądowego, a nie skarżący (jako adwokat pana M.), miał prawo otrzymać od Urzędu zwrot 20 % kosztów poniesionych przez pana M. w związku z postępowaniem przed SPI. Wydaje się, że art. 86 i nast. regulaminu, które dotyczą zwrotu kosztów, nie ustanawiają prawa do zapłaty na rzecz adwokatów lub radców prawnych stron uprawnionych do zwrotu kosztów sądowych. Ponadto zgodnie z wyżej wymienionymi zasadami, zgodnie z wykładnią Sądu Pierwszej Instancji, kosztami, które Urząd musiał ponieść, były „konieczne wydatki poniesione przez [pana M.] na potrzeby postępowania”(podkreślenie dodane), które mogły, ale niekoniecznie pokrywały się z kwotą pieniędzy, którą skarżący pobrał od pana M. za świadczenie usług w kontekście postępowania sądowego, lub z kwotą pieniędzy przewidzianą w umowie zawartej między skarżącym a panem M. Z tych samych zasad wynika, że ponieważ Urząd osiągnął porozumienie z panem M. co do kwoty pieniędzy, które mają zostać wypłacone jako koszty sądowe panu M., i dokonał odpowiedniej płatności na rzecz pana M., należy uznać, że Urząd zastosował się do wyroku Sądu Pierwszej Instancji (w sprawie T) w odniesieniu do pokrycia kosztów. W tym względzie należy również zauważyć, że nie wydaje się, aby Urząd został powiadomiony o orzeczeniu sądu lub innym wiążącym akcie zobowiązującym go do powstrzymania się od dokonania tej płatności na rzecz pana M. w celu zabezpieczenia płatności, które pan M. może być zmuszony dokonać na rzecz skarżącego.

2.4 W związku z powyższym wydaje się, że Urząd nie stanął po stronie pana M. w kontekście sporu między skarżącym a panem M. Wydaje się raczej, że Urząd jedynie wywiązał się ze swoich zobowiązań wynikających z wyroku Sądu Pierwszej Instancji w odniesieniu do pokrycia kosztów. Fakt, że Urząd i pan M. osiągnęli porozumienie w sprawie „koniecznych wydatków poniesionych przez [pana M.] na potrzeby postępowania”, nie oznacza, jak twierdzi skarżący, że Urząd zajął stanowisko w sprawie tego, czy pan M. jest winien skarżącemu kwotę 4635,42 EUR. Ponadto Urząd odpowiedział (w dniu 7 grudnia 2004 r.) na wezwanie skarżącego do zapłaty (pismo z dnia 5 listopada 2004 r.), wyjaśniając, że nie może zapłacić kwoty pieniędzy żądanej przez skarżącego, ponieważ pan M. poinformował Urząd, że nie ma porozumienia między nim a skarżącym w sprawie ostatecznej kwoty opłat skarżącego. W ten sposób wydaje się, że Urząd działał rozsądnie. Urząd racjonalnie uznał również, że takie porozumienie nie było konieczne do określenia „koniecznych wydatków poniesionych przez [pana M.] na potrzeby postępowania” oraz do wywiązania się z odpowiedniego obowiązku pokrycia kosztów sądowych, zgodnie z wyrokiem Sądu Pierwszej Instancji. Jak bowiem zauważono powyżej, wydatki te mogą, ale nie muszą, pokrywać się z kwotą pieniężną przewidzianą w takiej umowie.

2.5 W tych okolicznościach Rzecznik stwierdza, że zarzut skarżącego nie został uzasadniony. W związku z tym Rzecznik nie stwierdza żadnego przypadku niewłaściwego administrowania odpowiadającego temu zarzutowi.

3 Zarzut, że Urząd niesłusznie odmówił skarżącemu dostępu do wniosku pana M. o zwrot kosztów

3.1 Skarżący, prawnik, reprezentował pana M. w sprawie toczącej się przed SPI. Sprawa dotyczyła powództwa o odszkodowanie przeciwko Urzędowi. Skarga została częściowo uwzględniona, a Urząd został obciążony jedną piątą kosztów poniesionych przez pana M. w związku z postępowaniem sądowym. Wydaje się, że w następstwie tego wyroku doszło do sporu między panem M. a skarżącym w odniesieniu do uiszczenia przez niego opłat. Pismem z dnia 30 sierpnia 2005 r. Urząd poinformował skarżącego, że zapłacił bezpośrednio panu M. kwotę, którą pan M. określił jako odpowiadającą 20 % kosztów poniesionych przez niego w związku z wyżej wymienionym postępowaniem sądowym. Pismem z dnia 26 października 2005 r., skierowanym do Prezesa Urzędu, skarżący zwrócił się o kopię wniosku pana M. o zwrot kosztów.

3.2 Pismem z dnia 22 listopada 2005 r. prezes Urzędu odmówił uwzględnienia powyższego wniosku skarżącego, uzasadniając to tym, że zgodnie z obowiązującymi przepisami wspólnotowymi dotyczył on dokumentu osoby trzeciej, który nie mógł zostać przekazany skarżącemu bez doraźnej zgody autora dokumentu. Pismem z dnia 2 grudnia 2005 r. skarżący wniósł odwołanie (wniosek potwierdzający), podnosząc, że a) pana M. nie można uznać za osobę trzecią, ponieważ jest on urzędnikiem Urzędu i był przez niego reprezentowany przed SPI; b) wyjątki określone w art. 4 rozporządzenia (WE) nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 maja 2001 r. w sprawie publicznego dostępu do Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji (7) ("rozporządzenie 1049/2001") powinny być interpretowane ściśle. W swoim wniosku skarżący zwrócił się również do Urzędu o wskazanie podstawy prawnej jego stanowiska, zgodnie z którym pan M. jest osobą trzecią.

Pismem z dnia 12 stycznia 2006 r. prezes Urzędu odrzucił ponowny wniosek, stwierdzając, co następuje. Jego odmowa udzielenia dostępu do żądanego dokumentu opierała się na rozporządzeniu 1049/2001 oraz na rozporządzeniu (WE) nr 45/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2000 r. o ochronie osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez instytucje i organy wspólnotowe i o swobodnym przepływie takich danych (8) (zwanym dalej „rozporządzeniem 45/2001”), rozpatrywanych łącznie. Pan M. był osobą trzecią w stosunku do Urzędu, ponieważ żądany dokument nie dotyczył ani wykonywania funkcji pana M., ani działalności Urzędu, dla której pracował. Dokument ten zawierał dane osobowe w rozumieniu rozporządzenia 45/2001, w związku z czym Urząd byłby zobowiązany do skonsultowania się z panem M. przed ich ujawnieniem. Prezes potwierdził zatem, że zgodnie z art. 4 rozporządzenia 1049/2001 żądany dokument stanowi dokument osoby trzeciej, który nie może zostać przekazany skarżącemu bez zgody jego autora, tj. pana M., ponieważ może on zawierać dane osobowe, a jego ujawnienie można uznać za ingerencję w życie prywatne pana M.

3.3 W skardze do Rzecznika skarżący twierdził, że Urząd niesłusznie odmówił mu dostępu do wniosku pana M. o zwrot kosztów. Na poparcie tego zarzutu podniósł, że a) pan M. nie był osobą trzecią w stosunku do Urzędu, ponieważ był urzędnikiem Urzędu i złożył wniosek o zwrot kosztów w następstwie wyroku sądowego rozstrzygającego spór, który miał z Urzędem; b) przedmiotowy dokument nie był w żaden sposób istotny dla życia prywatnego pana M. i nie zawierał żadnych danych osobowych, ponieważ był jedynie wezwaniem do zapłaty.

3.4 W swojej opinii w sprawie niniejszej skargi Urząd dodał, na poparcie odrzucenia wniosku skarżącego o udzielenie dostępu, że zgodnie z art. 118a rozporządzenia Rady nr 40/94 z dnia 20 grudnia 1993 r. w sprawie wspólnotowego znaku towarowego (9) (zwanego dalej "rozporządzeniem nr 40/94"), w związku z art. 3 i 4 (ust. 1, 2, 4) rozporządzenia nr 1049/2001, jest zobowiązany skonsultować się z panem M. w sprawie tego, czy ujawnienie odnośnego dokumentu byłoby szkodliwe dla jego życia prywatnego, w szczególności dla jego interesów handlowych zgodnie z rozporządzeniem nr 45/2001. Rzeczywiście było jasne, że skarżący chciał mieć dostęp do tego dokumentu strony trzeciej w kontekście prywatnego sporu handlowego między skarżącym a panem M. W piśmie z dnia 26 października 2005 r. skarżący zwrócił się o poufne traktowanie jego wniosku o udzielenie dostępu. Uniemożliwiło to Urzędowi zwrócenie się do pana M. o opinię na temat możliwości ujawnienia, a w szczególności na temat tego, czy uważa on, że zastosowanie ma jeden z wyjątków przewidzianych w art. 4 ust. 1 lub 2 rozporządzenia 1049/2001. Urząd nie był zatem w stanie przychylić się do wniosku skarżącego. Ponadto skarżący zwrócił się do Rzecznika o poufne traktowanie jego sprawy.

W swoich uwagach skarżący podtrzymał zarzut.

3.5 Zgodnie z art. 118a rozporządzenia nr 40/94 rozporządzenie nr 1049/2001 ma zastosowanie do dokumentów będących w posiadaniu Urzędu.

Artykuł 3 rozporządzenia 1049/2001 stanowi, że do celów niniejszego rozporządzenia „»osoba trzecia« oznacza każdą osobę fizyczną lub prawną lub każdy podmiot spoza danej instytucji, w tym państwa członkowskie, inne instytucje i organy wspólnotowe lub pozawspólnotowe oraz państwa trzecie”.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia 1049/2001 „instytucje odmawiają dostępu do dokumentu, jeżeli ujawnienie go naruszyłoby ochronę: (...) b) prywatności i integralności osoby fizycznej, w szczególności zgodnie z prawodawstwem wspólnotowym dotyczącym ochrony danych osobowych.”

Zgodnie z art. 4 ust. 2 tego rozporządzenia „instytucje odmawiają dostępu do dokumentu, jeżeli ujawnienie go naruszyłoby ochronę: interesy handlowe osoby fizycznej lub prawnej (...), chyba że za ujawnieniem przemawia nadrzędny interes publiczny.”;

Art. 4 ust. 4 tego rozporządzenia stanowi, że „[w] odniesieniu do dokumentów osób trzecich instytucja konsultuje się ze stroną trzecią w celu oceny, czy zastosowanie ma wyjątek, o którym mowa w ust. 1 lub 2, chyba że jest oczywiste, że dokument ten zostanie lub nie zostanie ujawniony”.

Art. 2 rozporządzenia 45/2001 stanowi, że do celów niniejszego rozporządzenia „dane osobowe” oznaczają wszelkie informacje dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej (...) ; osoba możliwa do zidentyfikowania to osoba, którą można bezpośrednio lub pośrednio zidentyfikować, w szczególności na podstawie numeru identyfikacyjnego lub jednego lub kilku szczególnych czynników określających jej fizyczną, fizjologiczną, psychiczną, ekonomiczną, kulturową lub społeczną tożsamość.”;

3.6 Ponadto Sąd Pierwszej Instancji w wyroku w sprawie T-194/04 (10) orzekł między innymi, co następuje: a) dostęp do dokumentów zawierających dane osobowe jest objęty zakresem stosowania rozporządzenia 1049/2001 (11); b) wyjątek przewidziany w art. 4 ust. 1 lit. b) tego rozporządzenia dotyczy jedynie ujawnienia danych osobowych, które naruszyłoby ochronę prywatności i integralności osoby fizycznej (12); c) fakt, że pojęcie "życia prywatnego" jest szerokie, zgodnie z orzecznictwem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, oraz że prawo do ochrony danych osobowych może stanowić jeden z aspektów prawa do poszanowania życia prywatnego, nie oznacza, że wszystkie dane osobowe koniecznie wchodzą w zakres pojęcia "życia prywatnego"(13); a fortiori nie każde ujawnienie danych osobowych może zagrozić życiu prywatnemu danej osoby(14); e) sam fakt, że dokument zawiera dane osobowe, nie musi oznaczać, że ma to wpływ na prywatność lub integralność zainteresowanych osób (15).

3.7 W niniejszej sprawie Urząd zasadniczo odrzucił ponowny wniosek skarżącego na podstawie następującego rozumowania, które przedstawił w swojej opinii w sprawie skargi: i) przedmiotowy dokument, tj. wniosek pana M. o zwrot kosztów, był dokumentem osoby trzeciej; (ii) dokument zawierał dane osobowe w rozumieniu rozporządzenia 45/2001 i zastosowanie może mieć wyjątek określony w art. 4 ust. 1 lit. b) rozporządzenia 1049/2001; w związku z tym Urząd byłby zobowiązany do skonsultowania się z panem M. i uzyskania jego zgody na ujawnienie; (iv) Urząd nie mógł przystąpić do tych konsultacji, ponieważ skarżący oznaczył swój wniosek o udzielenie dostępu jako poufny.

3.8 W odniesieniu do elementu (i) Rzecznik przyjmuje stanowisko Urzędu, zgodnie z którym przedmiotowy dokument jest dokumentem osoby trzeciej w rozumieniu art. 3 i art. 4 ust. 4 rozporządzenia 1049/2001. Dokument ten został sporządzony przez pana M. nie w ramach wykonywania obowiązków urzędnika Urzędu, lecz jako osobę prywatną i stronę postępowania przed SPI. W związku z tym, zgodnie z art. 4 ust. 4 niniejszego rozporządzenia, Urząd powinien skonsultować się z panem M. w celu oceny, czy wyjątek określony w art. 4 ust. 1 lub 2 miał zastosowanie, chyba że było jasne, że żądany dokument powinien lub nie powinien zostać ujawniony.

3.9 Jeśli chodzi o element (ii), skarżący argumentował, że dokument nie może zawierać żadnych danych osobowych, ponieważ był to po prostu wniosek o płatność. Argument ten nie może zostać przyjęty. Dokument ten najwyraźniej odnosił się do określonej kwoty pieniężnej, o którą zwrócił się pan M., a następnie którą otrzymał (16) jako odpowiadającą 20 % kosztów poniesionych przez niego w związku z postępowaniem sądowym przed Sądem Pierwszej Instancji (17). Informacje te stanowią „dane osobowe” w rozumieniu art. 2 rozporządzenia 45/2001.

Skarżący twierdził również, że przedmiotowy dokument w żaden sposób nie miał znaczenia dla życia prywatnego pana M. Tej argumentacji również nie można przyjąć. Przekazanie skarżącemu powyższych danych osobowych dotyczących ustalenia i zapłaty panu M. kosztów sądowych, które miał on prawo odzyskać jako osoba prywatna i strona postępowania przed SPI, można racjonalnie uznać za ingerencję w prawo pana M. do poszanowania jego życia prywatnego (18).

3.10 W odniesieniu do elementu iii) należy, po pierwsze, zauważyć, że wbrew temu, co stwierdził Urząd w odpowiedzi na ponowny wniosek, żądany dokument może zostać przekazany skarżącemu nawet bez zgody pana M. W tym względzie art. 4 ust. 4 wymaga jedynie konsultacji, a nie zgody osoby trzeciej.

Po drugie, taka konsultacja ma miejsce, chyba że jest oczywiste, że dokument zostanie lub nie zostanie ujawniony. Oznacza to, że konsultacje są konieczne, jeżeli nie jest jasne, że żaden z wyjątków nie ma zastosowania lub że należy zastosować co najmniej jeden z wyjątków. W związku z tym Rzecznik przypomina swoje uwagi przedstawione w pkt 3.9 powyżej oraz fakt, że zgodnie z rozporządzeniem 45/2001 wymagane ujawnienie danych osobowych byłoby zgodne z prawem, gdyby pan M. jednoznacznie wyraził na to zgodę. Biorąc powyższe pod uwagę, Rzecznik stwierdza, że nie było nieuzasadnione, aby Urząd uznał, że nie było jasne, czy wyjątek określony w art. 4 ust. 1 lit. b) rozporządzenia 1049/2001 powinien był zostać zastosowany, czy też nie.

3.11 W odniesieniu do elementu (iv) poufny charakter wniosku skarżącego o udzielenie dostępu nie został przez niego zakwestionowany i znajduje potwierdzenie w dokumentacji przedłożonej Rzecznikowi Praw Obywatelskich (19). Ponadto odpowiedni argument Urzędu, że poufność wniosku skarżącego o udzielenie dostępu uniemożliwiła mu zwrócenie się do pana M. o opinię na temat możliwości ujawnienia, nie został zakwestionowany przez skarżącego i jest uzasadniony.

3.12 Na podstawie powyższego Rzecznik stwierdza, że zarzut skarżącego nie został uzasadniony. W związku z tym Rzecznik nie stwierdza żadnego przypadku niewłaściwego administrowania odpowiadającego temu zarzutowi.

4 Roszczenia

4.1 W świetle wniosków zawartych w pkt 2.5 i 3.12 niniejszej decyzji Rzecznik uważa, że roszczenia skarżącego nie mogą zostać podtrzymane.

5 Wnioski

Na podstawie dochodzenia w sprawie tej skargi Rzecznik nie stwierdził żadnego przypadku niewłaściwego administrowania odpowiadającego zarzutom skarżącego. W związku z tym zamyka sprawę.

Prezes Urzędu Harmonizacji Rynku Wewnętrznego również zostanie poinformowany o tej decyzji.

Z poważaniem,

 

P. Nikiforos DIAMANDOUROS

---

(1) W wyroku SPI nie określono faktycznej kwoty kosztów do odzyskania.

(2) Dz.U. L 145, s. 43.

(3) Dz.U. 2001, L 8, s. 1.

(4) Art. 195 Traktatu WE stanowi między innymi, że „(...) Rzecznik Praw Obywatelskich prowadzi dochodzenia, które uważa za uzasadnione (...), z wyjątkiem przypadków, gdy domniemane fakty są lub były przedmiotem postępowania sądowego”.

(5) Art. 1 ust. 3 statutu stanowi, że „Rzecznik Praw Obywatelskich nie może interweniować w sprawach toczących się przed sądami ani kwestionować zasadności orzeczenia sądu”.

Zgodnie z art. 2 ust. 7 Statutu „[w] przypadku gdy Rzecznik Praw Obywatelskich, z powodu toczącego się lub zakończonego postępowania sądowego dotyczącego przedstawionych faktów, musi uznać skargę za niedopuszczalną lub zakończyć jej rozpatrywanie, wynik wszelkich dochodzeń, które przeprowadził do tej pory, zostaje ostatecznie złożony”.

(6) Zob. na przykład wyrok z 2004 r. w sprawie 178/98 DEP Fresh Marine przeciwko Komisji, Zb.Orz. s. II-3127, pkt 26–28, 33 i 41.

(7) Dz.U. L 145, s. 43.

(8) Dz.U. 2001, L 8, s. 1.

(9) Dz.U. 1994, L 11, s. 1. Artykuł 118a (Dostęp do dokumentów) został dodany przez art. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1653/2003 z dnia 18 czerwca 2003 r. zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 40/94 w sprawie wspólnotowego znaku towarowego (Dz.U. L 245, s. 36).

(10) Sprawa T-194/04 Bavaria Lager przeciwko Komisji, wyrok z dnia 8 listopada 2007 r. (dotychczas nieopublikowany w Zbiorze).

(11) Zob. pkt 107 ww. wyroku w sprawie Bavaria Lager przeciwko Komisji.

(12) Zob. pkt 128 ww. wyroku w sprawie Bavaria Lager przeciwko Komisji.

(13) Zob. pkt 118 ww. wyroku w sprawie Bavaria Lager przeciwko Komisji.

(14) Por. pkt 119 ww. wyroku w sprawie Bavaria Lager przeciwko Komisji.

(15) Zob. pkt 123 ww. wyroku w sprawie Bavaria Lager przeciwko Komisji.

(16) W związku z tym przypomina się, że Urząd poinformował skarżącego, przed złożeniem przez niego wniosku o udzielenie dostępu, że zapłacił Panu M. żądaną przez niego kwotę.

(17) Urząd nie wyjaśnił, czy przedmiotowy dokument zawierał również dane dotyczące szczegółów kosztów.

(18) Por. sprawy połączone C-465/00, C-138/01 i C-139/01 Österreichischer Rundfunk i in., Rec. 2003, s. I-4989, pkt 74.

(19) Pismo skarżącego z dnia 26 października 2005 r., w którym sformułował on wniosek o dostęp do dokumentu, opatrzone jest adnotacją "Confidentielle et personnelle". Kopia tego pisma została załączona do skargi.