- PL Polski
Tłumaczenia maszynowe mogą zawierać błędy potencjalnie zmniejszające zrozumiałość i dokładność; Rzecznik Praw Obywatelskich nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek rozbieżności. Aby uzyskać najbardziej wiarygodne informacje i pewność prawną, należy zapoznać się z następującymi informacjami wersja źródłowa na angielski, do której odnośnik znajduje się powyżej.
Więcej informacji można znaleźć w naszej polityce językowej i tłumaczeniowej.
Decyzja Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie skargi 3693/2005/ID przeciwko Komisji Europejskiej
Decyzja
Sprawa 3693/2005/(ID)PB - Otwarta Piątek | 27 stycznia 2006 - Decyzja z Wtorek | 22 maja 2007
Skarga ta dotyczyła odrzucenia ofert skarżącego na podstawie ogłoszenia o zamówieniu, zgodnie z którym „[n]ie więcej niż (...) sześć wniosków dotyczących wszystkich części może zostać złożonych przez osobę fizyczną lub prawną (w tym osoby prawne należące do tej samej grupy prawnej), niezależnie od formy uczestnictwa (...)”. Skarżący, Europejskie Ugrupowanie Interesów Gospodarczych (EUIG) ustanowione na mocy rozporządzenia nr 2137/85 [1], twierdził, że Komisja niesłusznie oskarżyła X, członka EUIG, o ubieganie się o siedem części zamówienia.
Rzecznik po pierwsze zauważył, że jego rolą nie jest ocena dopuszczalności ofert i zastąpienie oceny danej instytucji oceną, czy oferta spełnia mające zastosowanie kryteria dopuszczalności/kwalifikowalności. W związku z tym zbadał on, czy Komisja przedstawiła ważne i wystarczające uzasadnienie zaskarżonej decyzji.
Rzecznik zauważył ponadto, że zgodnie z zasadą równego traktowania oferentów i odpowiednim obowiązkiem przejrzystości w procedurach przetargowych kryteria dopuszczalności i udzielenia zamówienia określone w ogłoszeniu o zamówieniu (lub podobnym dokumencie) muszą być sformułowane w taki sposób, aby umożliwić wszystkim właściwie poinformowanym i zwykle starannym oferentom interpretację ich w ten sam sposób. Ponadto przy ocenie ofert wyżej wymienione kryteria muszą być stosowane w sposób obiektywny i jednolity do wszystkich oferentów. W tym kontekście szczególnie ważne są informacje podawane do wiadomości publicznej przez instytucję zamawiającą potencjalnym oferentom w odniesieniu do interpretacji i stosowania kryteriów dopuszczalności lub kryteriów udzielenia zamówienia lub zasad prawa wspólnotowego, które można racjonalnie uznać za mające wpływ na stosowanie tych kryteriów. Takie informacje mogą mieć wpływ na przygotowanie i formułowanie ofert i mają istotne znaczenie dla istotnego interesu Wspólnoty, jakim jest umożliwienie potencjalnym oferentom konkurowania na równych warunkach. W związku z tym, gdy instytucja zamawiająca bada przedłożone jej oferty, należy odpowiednio uwzględnić treść takich informacji, przynajmniej w zakresie, w jakim ich prawdziwość lub rzetelność nie zostały zakwestionowane przez (potencjalnego) oferenta lub nie naruszają one w sposób oczywisty odpowiednich przepisów ogłoszenia o zamówieniu (lub podobnego dokumentu) lub prawa wspólnotowego.
W przedmiotowej sprawie Rzecznik Praw Obywatelskich stwierdził, że Komisja nie spełniła wyżej wymienionego wymogu. Rzecznik Praw Obywatelskich stwierdził również, że Komisja nie uzasadniła odpowiednio zaskarżonej decyzji, biorąc pod uwagę niektóre fragmenty komunikatu w sprawie udziału EUIG w zamówieniach publicznych i programach finansowanych ze środków publicznych, na których skarżący mógł, przynajmniej co do zasady, zasadnie polegać przy przygotowywaniu swoich ofert. Biorąc pod uwagę, że odpowiednie zamówienia zostały udzielone, podpisane i są obecnie realizowane oraz że zaskarżona decyzja dotyczyła etapu wyboru procedury przetargowej, Rzecznik stwierdził, że nie byłoby uzasadnione przyjęcie twierdzenia skarżącego, że zaskarżona decyzja powinna zostać cofnięta, a wnioski powinny zostać przywrócone. Biorąc pod uwagę, że skarżący nie wysunął żadnego innego argumentu, Rzecznik zamknęła sprawę uwagą krytyczną.
[1] Rozporządzenie Rady (EWG) nr 2137/85 z dnia 25 lipca 1985 r. w sprawie europejskiego ugrupowania interesów gospodarczych (EUIG), Dz.U. L 199, s. 1.
Strasburg, 22 maja 2007 r.
Szanowny Panie,
W dniu 25 listopada 2005 r. złożył Pan skargę do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich w imieniu EUIG. Pańska skarga została skierowana przeciwko Komisji Europejskiej i dotyczyła odrzucenia przez Biuro Współpracy EuropeAid (i) sześciu wniosków złożonych przez konsorcjum A w odpowiedzi na ogłoszenie o zamówieniu EuropeAid/119860/C/SV/multi w odniesieniu do części 01, 02, 06, 07, 08 i 09 oraz (ii) wniosku złożonego przez B eG w odpowiedzi na wyżej wymienione ogłoszenie o zamówieniu w odniesieniu do części 13.
W dniu 27 stycznia 2006 r. wszczęłam dochodzenie w sprawie Pańskiej skargi i przekazałam je przewodniczącemu Komisji. Komisja przesłała swoją opinię w dniu 20 lipca 2006 r. Przekazałem go Panu z zaproszeniem do zgłaszania uwag. Nie otrzymałem od Pana żadnych uwag.
Piszę teraz, aby poinformować Cię o wynikach zapytań, które zostały złożone.
WSTĘP DO SKARGI I PRZEDMIOTU PYTANIA RZECZNIKA PRAW OBYWATELSKICH
Skarżący, EUIG, jest europejskim ugrupowaniem interesów gospodarczych. Europejskie Ugrupowanie Interesów Gospodarczych zostało ustanowione rozporządzeniem Rady (WE) nr 2137/85 (1) jako instrument prawny mający na celu ułatwienie ponadnarodowej współpracy między przedsiębiorstwami na poziomie europejskim. Utworzenie takiego ugrupowania prowadzi do powstania podmiotu prawnego, którego celem jest „ułatwienie lub rozwój działalności gospodarczej jego członków oraz poprawa lub zwiększenie wyników tej działalności. Jego działalność jest związana z działalnością gospodarczą jego członków i nie może mieć charakteru innego niż pomocniczy w stosunku do tej działalności”(art. 3 ust. 1 rozporządzenia 2137/1985).
Skarżący otrzymał szereg zaproszeń do składania ofert w ramach wielokrotnej umowy ramowej Komisji Europejskiej dotyczącej zatrudnienia pomocy technicznej w zakresie krótkoterminowej ekspertyzy wyłącznie dla państw trzecich korzystających z pomocy zewnętrznej Komisji (ogłoszenie o zamówieniu EuropeAid/119860/C/SV/multi). Przetarg objął różne sektory wiedzy fachowej Komisji i w związku z tym został podzielony na 13 dziedzin technicznych (części 01–13). Warunki oferty zawierały przepis wymagający, aby jedna osoba fizyczna lub prawna składała nie więcej niż jeden wniosek na partię i nie więcej niż sześć wniosków na wszystkie partie. Dokładniej rzecz ujmując, art. 13 ogłoszenia o zamówieniu stanowił, co następuje:
„Osoba fizyczna lub prawna (w tym osoby prawne należące do tej samej grupy prawnej) może złożyć nie więcej niż jeden wniosek w odniesieniu do każdej części i sześć wniosków w odniesieniu do wszystkich części, niezależnie od formy uczestnictwa (jako indywidualny podmiot prawny lub jako lider lub partner konsorcjum składającego wniosek). W przypadku gdy osoba fizyczna lub prawna (w tym osoby prawne należące do tej samej grupy prawnej) złoży więcej niż jeden wniosek w odniesieniu do każdej części lub więcej niż sześć wniosków w odniesieniu do wszystkich części, wszystkie wnioski, w których uczestniczyła ta osoba fizyczna lub prawna (oraz osoby prawne należące do tej samej grupy prawnej), zostaną wykluczone.”;
Konsorcjum A (zwane dalej „konsorcjum”) złożyło wnioski dotyczące łącznie sześciu części (części 01, 02, 06, 07, 08 i 09). Skarżący uczestniczył w konsorcjum w odniesieniu do wszystkich sześciu wniosków. W pięciu z tych wniosków skarżący był liderem konsorcjum (części 01, 06, 07, 08 i 09). W jednym przypadku (część 02) konsorcjum kierowało przedsiębiorstwem C, w którym skarżący uczestniczył jako partner. Konsorcjum pomyślnie zakwalifikowało się wstępnie do części 01, 06 i 08 i w momencie składania skargi było w trakcie przygotowywania ostatecznych ofert do przedstawienia EuropeAid. Wnioski konsorcjum dotyczące części 02, 07 i 09 uznano za niezgodne z wymogami ogłoszenia o zamówieniu innymi niż wymogi określone w jego art. 13 ust. 2. C zakwestionowała odrzucenie wniosku konsorcjum w odniesieniu do części 02. Po tym zakwestionowaniu, któremu, jak się wydaje, towarzyszyło dostarczenie dodatkowych informacji na temat składu konsorcjum, Komisja wydała decyzje, które doprowadziły do niniejszego sporu.
Dokładniej rzecz ujmując, skarga wynika ze stanowiska Komisji, zgodnie z którym B eG naruszyła art. 13 ogłoszenia o zamówieniu. B był członkiem skarżącej. B uczestniczył w pięciu wnioskach konsorcjum prowadzonych przez skarżącego jako odrębny partner, tj. niezależnie od skarżącego. B uczestniczyła również niezależnie jako partner w innym konsorcjum, które złożyło wniosek w odniesieniu do części 13. To ostatnie konsorcjum było najwyraźniej prowadzone przez podmiot o nazwie E. W dniu 19 stycznia 2005 r. przedsiębiorstwo C otrzymało pismo od Komisji odrzucające wniosek konsorcjum kierowanego przez przedsiębiorstwo C (w odniesieniu do części 02). W dniu 20 stycznia 2005 r. skarżący otrzymał pismo od Komisji odrzucające wnioski konsorcjum kierowanego przez skarżącego (dla części 01, 06, 07, 08 i 09). Oba pisma datowane były na dzień 14 stycznia 2005 r. W tym samym okresie Komisja odrzuciła również wniosek konsorcjum pod przewodnictwem E w odniesieniu do części 13. Podana przyczyna była sprzeczna z art. 13 ogłoszenia o zamówieniu. Komisja uznała, że przedsiębiorstwo B złożyło wniosek o siedem partii (a nie o określoną maksymalną liczbę sześciu), a dokładniej
- w odniesieniu do części 2, „jako członek [skarżącego]”;
- w odniesieniu do części 13: „na własną rękę”; oraz
- w odniesieniu do części 01, 06, 07, 08 i 09 „pojedynczo i z [skarżącym]”.
Powołując się na art. 13 ogłoszenia o zamówieniu „oraz w celu zapewnienia równego traktowania wszystkich wnioskodawców”, Komisja podjęła decyzję o odrzuceniu wszystkich siedmiu wniosków „w przypadku gdy [B] był obecny”.
W dniu 19 stycznia 2005 r. E zakwestionowała odrzucenie jej wniosku dotyczącego części 13. Przedłożyła ona oświadczenie B, w którym B potwierdziła, że nie złożyła wniosku w odniesieniu do części 02. W tym samym oświadczeniu B wyjaśniła, że ponieważ część 02 dotyczyła sektora całkowicie niezwiązanego z jej know-how i wiedzą fachową, nie była zainteresowana ubieganiem się o nią. Z tego powodu przedsiębiorstwo B nie zawarło żadnej umowy dotyczącej udziału w jakimkolwiek wniosku w odniesieniu do części 02 jako partner konsorcjum lub jako członek skarżącego.
Pismami z dnia 19 stycznia 2005 r. i 20 stycznia 2005 r. konsorcjum zakwestionowało odrzucenie jego sześciu wniosków na podstawie art. 13 ogłoszenia o zamówieniu. Konsorcjum argumentowało, że gdy skarżący podpisał oświadczenie o zamiarze złożenia oferty w odniesieniu do części 02, było ono rozumiane jako oświadczenie „niezależnego podmiotu prawnego”, wyraźnie odróżniającego się od swoich członków, a nie jako oświadczenie całego ugrupowania. Na poparcie swojego stanowiska konsorcjum powołało się również na cztery fragmenty komunikatu Komisji "Udział europejskich ugrupowań interesów gospodarczych (EUIG) w zamówieniach publicznych i programach finansowanych ze środków publicznych" (zwanego dalej "komunikatem")(3) i wskazało, że podejście Komisji stworzy znaczną przeszkodę w uczestnictwie w zamówieniach publicznych, zarówno dla członków EUIG, jak i dla samego EUIG jako podmiotu prawnego. Stwierdził on, że jeżeli skarżący sam spełnia odpowiednie kryteria, jest uprawniony do składania ofert jako niezależny podmiot prawny, wykorzystując jedynie własną sytuację ekonomiczną i finansową lub możliwości techniczne. W odniesieniu do wniosku konsorcjum dotyczącego części 02 skarżący przedstawił jedynie własne dane finansowe i doświadczenie techniczne oraz nie wykorzystał żadnych skonsolidowanych danych liczbowych swoich członków. Oznaczało to, że B nie wniosła żadnego wkładu ani nie uczestniczyła w żaden sposób we wniosku dotyczącym części 02.
W odpowiedziach z dnia 3 lutego 2005 r. Komisja potwierdziła swoje decyzje o odrzuceniu wniosków konsorcjum. Komisja zauważyła, że komunikat ma jedynie charakter interpretacyjny i że jedyną podstawą prawną jest rozporządzenie 2137/85, na podstawie którego Komisja doszła do wniosku, że wnioski konsorcjum powinny zostać odrzucone. Dokładniej rzecz ujmując, Komisja powołała się na zasadę, zgodnie z którą członkowie EUIG ponoszą „nieograniczoną odpowiedzialność solidarną za swoje długi” i zauważyła, że EUIG „prawnie angażuje swoich członków” oraz że „jeżeli EUIG może zapewnić ramy zapewniające udział w zamówieniach publicznych, jego zobowiązanie zobowiązuje również swoich członków”. Komisja poczyniła również pewne odniesienia do komunikatu w związku z odpowiednią argumentacją konsorcjum.
W piśmie z dnia 4 listopada 2005 r. skarżący odniósł się do swojego wykluczenia z przedmiotowej procedury przetargowej i stwierdził, co następuje:
Obecnie jest dla nas jasne, że wszystkie przedsiębiorstwa członkowskie [A] EUIG uznaje się za uczestniczące w procedurze przetargowej, jeżeli [A] EUIG uczestniczy jako grupa. 2) Nie jest dla nas jasne, czy członkostwo w [A] jako EUIG ma jeszcze więcej wad. Przeanalizowaliśmy ponownie dokumenty, które zwykle muszą być podpisane przez firmę przetargową. Jak Państwu wiadomo, w standardowym formularzu wniosku przedsiębiorstwa muszą podpisać oświadczenie, w którym wskazują, czy [załączyły aktualny wykaz przedsiębiorstw należących do tej samej grupy lub sieci co my] czy też [nie są częścią grupy lub sieci]. Jakie konsekwencje ma to dla firmy członkowskiej EUIG, jeśli załączy ona aktualną listę członków EUIG i okaże się, że inna firma członkowska (nie [A] EUIG jako grupa) składa ofertę na ten sam projekt? Czy jest to podstawa do wykluczenia obu firm? Naszym zdaniem nie powinno to stanowić podstawy wykluczenia, w przeciwnym razie członkowie EUIG straciliby w znacznym stopniu swoją niezależność”.
W dniu 25 listopada 2005 r. skarżący złożył skargę w tej sprawie do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich. Twierdził on, że Komisja popełniła błąd, oskarżając B eG (członka skarżącego) o ubieganie się o siedem części, a mianowicie o części 01, 02, 06, 07, 08, 09 i 13, a nie o maksymalną liczbę sześciu części przewidzianą w art. 13 ogłoszenia o zamówieniu. W związku z tym B twierdził, że Komisja niesłusznie odrzuciła wnioski konsorcjum dotyczące części 01, 02, 06, 07, 08 i 09 oraz wniosek B dotyczący części 13. Ponadto twierdziła ona, że zaskarżone decyzje EuropeAid, wyrażone w pismach z dnia 14 stycznia i 3 lutego 2005 r., powinny zostać cofnięte bez zastrzeżeń, a sześć wniosków konsorcjum w odniesieniu do części 01, 02, 06, 07, 08 i 09 powinno zostać niezwłocznie przywróconych. W dniu 27 stycznia 2006 r. Rzecznik Praw Obywatelskich wszczął dochodzenie w sprawie powyższego zarzutu i twierdzenia skarżącego.
Opinia Komisji w sprawie skargiW swojej opinii Komisja odrzuciła zarzut skarżącego i istotny argument, opierając się zasadniczo na art. 24 rozporządzenia 2137/85 oraz na uzasadnieniu zawartym w zaskarżonych decyzjach. Komisja (i) zauważyła również, że umowa ramowa rozpoczęła się w dniu 16 września 2005 r. i ma obowiązywać do dnia 15 września 2007 r.; (ii) stwierdził, że w wyżej wymienionym piśmie z dnia 4 listopada 2005 r. skarżący przyznał, że obecnie jest dla niego jasne, że "wszystkie przedsiębiorstwa członkowskie [A] EUIG są uważane za uczestniczące w procedurze przetargowej, jeżeli [A] EUIG jako grupa uczestniczy"; oraz (iii) odniósł się do wyroku Sądu Pierwszej Instancji w sprawach połączonych T-376/05 i T-383/05 (4). Komisja argumentowała, że rozumowanie Trybunału zawarte w niniejszej decyzji, dotyczące art. 13 przedmiotowego ogłoszenia o zamówieniu, należy również rozumieć jako mające zastosowanie do zasady, zgodnie z którą ta sama osoba prawna, w tym osoby prawne należące do tej samej grupy prawnej, może złożyć nie więcej niż sześć wniosków w odniesieniu do wszystkich części.
Wydaje się, że skarżący nie przedstawił uwag do opinii Komisji.
DECYZJA
1 Podejście RzecznikaPraw Obywatelskich
1.1 Skarga dotyczy odrzucenia przez Komisję Europejską niektórych wniosków na podstawie ogłoszenia o zamówieniu. Według A EUIG („skarżący”) Komisja błędnie oskarżyła B eG o ubieganie się o siedem części, a nie o maksymalnie sześć. Skarżący twierdził, że zaskarżone decyzje powinny zostać cofnięte, a wnioski powinny zostać przywrócone.
1.2 Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich zauważa przede wszystkim, że jego rolą nie jest ocena dopuszczalności ofert i zastąpienie oceny danej instytucji oceną, czy oferta spełnia mające zastosowanie kryteria dopuszczalności/kwalifikowalności.
Podejście Rzecznika Praw Obywatelskich w niniejszej decyzji będzie zatem polegało na zbadaniu, czy Komisja przedstawiła ważne i odpowiednie uzasadnienie zaskarżonej decyzji.
1.3 Jeśli chodzi o obowiązujące zasady, Rzecznik przypomina o zasadzie równego traktowania oferentów, która jest ogólną zasadą prawa wspólnotowego (5). Zgodnie z tą zasadą oferenci muszą być równi zarówno przy formułowaniu ofert, jak i przy ich ocenie przez instytucję zamawiającą (6). Zasada równego traktowania oferentów wiąże się również z obowiązkiem przejrzystości w celu umożliwienia sprawdzenia, czy zasada ta jest przestrzegana (7). Wymóg ten oznacza między innymi, że kryteria dopuszczalności i udzielenia zamówienia określone w ogłoszeniu o zamówieniu (8), w ramach procedury ograniczonej, muszą być sformułowane w taki sposób, aby umożliwić wszystkim właściwie poinformowanym i zwykle starannym oferentom ich interpretację w ten sam sposób (9). Oznacza to również, że przy ocenie ofert wyżej wymienione kryteria muszą być stosowane w sposób obiektywny i jednolity do wszystkich oferentów (10). W tym kontekście szczególnie ważne są informacje podawane do wiadomości publicznej przez instytucję zamawiającą potencjalnym oferentom w odniesieniu do interpretacji i stosowania (i) kryteriów dopuszczalności lub udzielenia zamówienia oraz (ii) przepisów prawa wspólnotowego, które można racjonalnie uznać za mające wpływ na stosowanie tych kryteriów. Takie informacje mogą mieć wpływ na przygotowanie i formułowanie ofert (11) i mają istotne znaczenie dla istotnego interesu Wspólnoty, jakim jest umożliwienie potencjalnym oferentom konkurowania na równych warunkach. W związku z tym, gdy instytucja zamawiająca bada przedłożone jej oferty, należy zwrócić należytą uwagę na treść takich informacji (i zapewnić spójność zachowania instytucji zamawiającej), przynajmniej w zakresie, w jakim ich dokładność lub rzetelność nie zostały zakwestionowane przez (potencjalnego) oferenta lub nie naruszają one w sposób oczywisty odpowiednich przepisów ogłoszenia o zamówieniu (lub podobnego dokumentu) lub prawa wspólnotowego.
2 W przedmiocie adekwatności rozumowania Komisji2.1 W art. 13 przedmiotowego ogłoszenia o zamówieniu wyraźnie wykluczono możliwość składania przez osoby fizyczne lub prawne wniosków dotyczących więcej niż sześciu części w ramach tej konkretnej oferty. Klauzula przepisu, która odnosi się do „uczestnictwa”, nie jest jednak jasna. Klauzula ta ma następujące brzmienie:
„Osoba fizyczna lub prawna (w tym osoby prawne należące do tej samej grupy prawnej) może złożyć nie więcej niż jeden wniosek w odniesieniu do każdej części i sześć wniosków w odniesieniu do wszystkich części, niezależnie od formy uczestnictwa (jako indywidualny podmiot prawny lub jako lider lub partner konsorcjum składającego wniosek)”(podkreślenie dodane).
Rzecznik uważa, że nie jest jasne, czy zakaz ten dotyczy osoby prawnej, która złożyła wniosek o części, jako indywidualny podmiot prawny lub jako lider lub partner konsorcjum, ale jest również formalnym członkiem EUIG, który złożył wniosek, jako lider lub partner konsorcjum, o części, nie biorąc jednak pod uwagę zasobów i zdolności tej osoby prawnej.
2.2 W niniejszej sprawie bezsporny jest fakt, że B jest osobą prawną w ramach grupy prawnej (EUIG). Skarżący kwestionuje jednak sposób, w jaki Komisja zinterpretowała i zastosowała wyżej wymienioną klauzulę w przypadku B. Twierdzi on, że specjalistyczna wiedza B, doświadczenie projektowe, dane finansowe i zasoby ludzkie nie zostały wykorzystane we wniosku konsorcjum dotyczącym części 02. Wydaje się, że Komisja nie zakwestionowała tego faktu. W związku z tym, chociaż B uczestniczy w grupie prawnej, która była liderem lub partnerem konsorcjum, które złożyło wniosek o sześć części, w tym części 02, można racjonalnie twierdzić, tak jak uczynił to w istocie skarżący, że B nie uczestniczył w złożeniu wniosku dotyczącego części 02 w rozumieniu art. 13 ogłoszenia o zamówieniu. Argument ten opiera się na fakcie, że B nie ubiegał się o tę część zamówienia ani jako indywidualny podmiot prawny, ani jako lider lub partner konsorcjum oraz że, jak twierdził skarżący i czego Komisja nie zakwestionowała, jego zasoby i zdolności nie zostały uwzględnione w kontekście wniosku skarżącego dotyczącego części 02.
2.3 W tym względzie należy zauważyć, że w świetle uwag przedstawionych w pkt 1.2 powyżej oferent wykazujący zwykłą staranność mógłby racjonalnie powołać się na komunikat w odniesieniu do wykładni rozporządzenia nr 2137/85 (12) w zakresie, w jakim ma on znaczenie dla wykładni art. 13 ogłoszenia o zamówieniu. W pismach z dnia 19 i 20 stycznia 2005 r., w których zakwestionowano odrzucenie jej wniosków, konsorcjum powołało się między innymi na następujący fragment komunikatu:
„Na podstawie dyrektyw w sprawie zamówień publicznych każdy wykonawca, który chce wziąć udział w zamówieniu publicznym, może zostać poproszony o udowodnienie swojej tożsamości, sytuacji ekonomicznej i finansowej lub zdolności technicznej (...). Jeżeli sam EUIG, jako niezależny podmiot prawny, nie spełnia tych kryteriów wyboru, zasada skonsolidowanej oceny wymaga uwzględnienia zdolności jego członków.”
Po tym fragmencie następuje wyjaśnienie:
„Oznacza to, że:
w przypadku gdy wszyscy członkowie EUIG są przedsiębiorstwami spełniającymi kryteria kwalifikacji, EUIG może nie być również zobowiązana do spełnienia tych warunków,
z drugiej strony, jeżeli nie wszyscy członkowie EUIG spełniają kryteria kwalifikacji, członkowie, którzy będą w praktyce wykonywać zamówienie, muszą spełniać warunki nałożone przez instytucję zamawiającą (...)”(podkreślenie dodane).
To ostatnie zdanie, w związku z powyższym fragmentem wyraźnie przywołanym przez konsorcjum, można racjonalnie uznać za sugerujące, że gdy EUIG składa ofertę, nie zakłada się, że wszyscy członkowie EUIG zobowiążą się do udziału w wykonaniu zamówienia. W takim przypadku nie należy dalej logicznie zakładać, że wszyscy członkowie EUIG uczestniczą w składaniu oferty. Zaskarżone decyzje Komisji opierały się jednak zasadniczo na takim domniemaniu.
Ponadto Komisja zbyt łatwo odniosła się do uzasadnionego polegania konsorcjum na powyższym fragmencie komunikatu. W tym względzie Komisja w piśmie z dnia 3 lutego 2005 r. argumentowała, że komunikat ma jedynie charakter interpretacyjny i że jedyną podstawą prawną jest rozporządzenie 2137/85, na podstawie którego doszła do wniosku, że wnioski konsorcjum powinny zostać odrzucone (13). Argument ten jest bezpodstawny z dwóch powodów. Po pierwsze, „jedyną podstawą prawną” nie było w rzeczywistości rozporządzenie 2137/85, lecz raczej art. 13 ogłoszenia o zamówieniu. Po drugie, należy uwzględnić treść komunikatu, dokonując wykładni art. 13 ogłoszenia o zamówieniu, przynajmniej w zakresie, w jakim oświadczenia i wyjaśnienia zawarte w komunikacie nie zostały zakwestionowane przez oferenta w drodze prawidłowo sformułowanego zastrzeżenia lub potencjalnego oferenta i nie były w sposób oczywisty sprzeczne z przepisami rozporządzenia nr 2137/85.
2.4 Zastosowanie przez Komisję w niniejszej sprawie art. 13 ogłoszenia o zamówieniu opiera się na rozporządzeniu 2137/85, a w szczególności na jego art. 24 ust. 1, który stanowi, co następuje:
„Członkowie [EUIG] ponoszą nieograniczoną odpowiedzialność solidarną za swoje długi i inne zobowiązania jakiegokolwiek rodzaju. Konsekwencje takiej odpowiedzialności określa prawo krajowe."(14)
Komisja wyciągnęła z tego ustępu (w swojej opinii przywołała łącznie z art. 1 ust. 2 i art. 3 ust. 1 rozporządzenia 2137/85 (15)) wniosek, że „zobowiązanie EUIG zobowiązuje swoich członków: jeżeli EUIG złoży wniosek o dopuszczenie do udziału w procedurze przetargowej, jego członkowie składają wniosek wspólnie.„Jednak taka interpretacja nie budzi zastrzeżeń. Po pierwsze, z różnych wersji językowych zdania pierwszego tego ustępu nie wynika jasno, czy odnosi się ono wyłącznie do zobowiązań finansowych, czy też do zobowiązań w ogólności(16). Po drugie, nawet przy założeniu, że zdanie to faktycznie obejmuje wszystkie rodzaje zobowiązań, odnosi się ono do „odpowiedzialności” członka, najwyraźniej w przypadku niewypełnienia (lub niepełnego wypełnienia) zobowiązań EUIG. Wydaje się, że ta „odpowiedzialność” odnosi się do odpowiedzialności finansowej, a nie odpowiedzialności za (właściwe) wypełnienie w naturze odpowiednich zobowiązań EUIG (takich jak te, które wynikałyby z zawarcia przedmiotowych umów ramowych). Odmienna wykładnia nie doprowadziłaby do zadowalających i rozsądnych rezultatów, przynajmniej w przypadku gdy faktyczne wypełnienie zobowiązań przez członka EUIG zakłada prowadzenie działalności gospodarczej, która nie jest prowadzona przez konkretnego członka. Po trzecie, zdanie drugie powyższego ustępu odnosi się do prawa krajowego w odniesieniu do określenia „skutków takiej odpowiedzialności”. Komisja w żaden sposób nie odniosła się do właściwego prawa krajowego. Wydaje się, że Komisja uznała, iż „odpowiedzialność” w rozumieniu art. 24 ust. 1 rozporządzenia 2137/85 obejmuje złożenie „wniosku o udzielenie zamówienia”, bez zajęcia się kwestiami omówionymi powyżej, które racjonalnie i wyraźnie podważają poprawność jego interpretacji. W każdym razie wyjaśnień zawartych w części komunikatu nie można uznać za oczywiście niezgodne z przepisami art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 2137/85 (17). Odpowiednia część komunikatu, o której mowa w pkt 2.3 powyżej, stanowi, że jeżeli EUIG jako samodzielny podmiot prawny nie spełnia kryteriów kwalifikacji podmiotowej, zostanie zbadane, czy jego członkowie, którzy w praktyce wykonają zamówienie, spełniają te kryteria. Rzecznik zauważa, że prawdziwość informacji zawartych w wyjaśnieniach Komisji nie wydaje się być kwestionowana przez (potencjalnego) oferenta w ramach przedmiotowego postępowania o udzielenie zamówienia.
2.5 W swojej opinii Komisja zauważyła również, że nawet skarżący przyznał w piśmie z dnia 4 listopada 2005 r., że obecnie dla skarżącego jest jasne, że "wszystkie przedsiębiorstwa należące do [A] EUIG są uważane za uczestniczące w procedurze przetargowej, jeżeli [A] EUIG uczestniczy jako grupa". Uwaga ta, w zakresie, w jakim sugeruje, że skarżący zaakceptował podejście Komisji, nie wydaje się słuszna. Powyższe oświadczenie złożone przez skarżącego odnosiło się po prostu do jego rozumienia rozważań innych stron w tej sprawie, po czym nastąpiła analiza i zapytanie wyraźnie kwestionujące zasadność tych rozważań. Argument Komisji wywiedziony z decyzji Sądu Pierwszej Instancji w sprawach połączonych T-376/05 i T-383/05 również nie jest przekonujący. Decyzja ta dotyczyła art. 13 przedmiotowego ogłoszenia o zamówieniu, ale nie jego części, która ma znaczenie dla niniejszej sprawy. Dokładniej rzecz ujmując, decyzja ta dotyczyła stosowania przepisu, zgodnie z którym „[n]ie więcej niż jeden wniosek na partię (...) może zostać złożony przez osobę fizyczną lub prawną (...)”. Uzasadnienie wyroku nie wydaje się stanowić rozwiązania kwestii podniesionych w niniejszym zarzucie.
2.6 W związku z powyższym Rzecznik uważa, że Komisja, stosując art. 13 ogłoszenia o zamówieniu, powinna była odpowiednio zająć się podniesioną przez skarżącego kwestią dotyczącą informacji zawartych w komunikacie. Nie udało mu się jednak tego zrobić. Rzecznik stwierdza zatem, że zaskarżone decyzje, wyrażone w pismach EuropeAid z dnia 14 stycznia i 3 lutego 2005 r., dotyczące odrzucenia na podstawie art. 13 ogłoszenia o zamówieniu wniosków konsorcjum w odniesieniu do części 01, 02, 06, 07, 08 i 09 oraz wniosku B w odniesieniu do części 13, nie zostały odpowiednio uzasadnione. Był to przypadek niewłaściwego administrowania.
3 Żądanie uchylenia zaskarżonych decyzji EuropeAid i przywrócenia sześciu wniosków konsorcjum3.1 W odniesieniu do twierdzenia skarżącego Komisja zauważyła w szczególności, co następuje:
- Umowy dotyczące powyższych części zostały udzielone i podpisane oraz są obecnie realizowane. Umowa ramowa rozpoczęła się w dniu 16 września 2005 r. i ma obowiązywać do dnia 15 września 2007 r.
- Zaskarżone decyzje dotyczyły etapu wyboru procedury przetargowej. Następnie wybrani oferenci złożyli swoje oferty, które zostały ocenione przez właściwą komisję. Nawet przy założeniu, że skarżący został bezprawnie wykluczony i mógł złożyć oferty dotyczące przedmiotowych części, oferty te nadal musiałyby zostać ocenione i nie można było mieć pewności co do wyniku postępowania.
- Wykluczenie wniosków konsorcjum dotyczących części 07 i 09 opierało się również na innej podstawie, a mianowicie na braku zdolności technicznej konsorcjum.
Rzecznik zauważa, że skarżący nie zakwestionował powyższej analizy Komisji dotyczącej obecnej sytuacji.
3.2 W okolicznościach, na które powołuje się Komisja, Rzecznik uważa, że nie byłoby uzasadnione przyjęcie twierdzenia skarżącego, że zaskarżone decyzje powinny zostać uchylone, a wnioski powinny zostać przywrócone. Biorąc pod uwagę, że skarżący nie wysunął żadnego innego roszczenia, Rzecznik zamknie sprawę uwagą krytyczną.
4 WnioskiNa podstawie dochodzenia w sprawie niniejszej skargi Rzecznik Praw Obywatelskich sformułował następującą uwagę krytyczną:
Zaskarżone decyzje, wyrażone w pismach EuropeAid z dnia 14 stycznia i 3 lutego 2005 r., dotyczące odrzucenia na podstawie art. 13 ogłoszenia o zamówieniu wniosków konsorcjum dotyczących części 01, 02, 06, 07, 08 i 09 oraz wniosku B dotyczącego części 13, nie zostały odpowiednio uzasadnione.
Z powodów wyjaśnionych w pkt 3 powyżej Rzecznik uważa, że dalsze dochodzenia w sprawie wniosku skarżącego nie są uzasadnione. W związku z tym Rzecznik Praw Obywatelskich zamyka sprawę.
Przewodnicząca Komisji zostanie również poinformowana o tej decyzji.
Dalsza uwagaW piśmie z dnia 3 lutego 2005 r. skierowanym do skarżącego oraz w odpowiedzi na argument przedstawiony przez skarżącego Komisja stwierdziła, że jej komunikat „Udział europejskich ugrupowań interesów gospodarczych (EUIG) w zamówieniach publicznych i programach finansowanych ze środków publicznych” ma jedynie charakter interpretacyjny. Komisja argumentowała, że jedyną właściwą podstawą prawną jest rozporządzenie 2137/85. Uwagi zawarte w niniejszym piśmie oraz w opinii Komisji w sprawie skargi można interpretować jako sugerujące, że powyższy komunikat zawiera stwierdzenia, które mogą nie być zgodne z odpowiednimi przepisami rozporządzenia 2137/85 lub podawać wprowadzające w błąd informacje na temat prawdziwego znaczenia tych przepisów. Komisja mogłaby zatem rozważyć dokładniejsze zbadanie tej kwestii.
Z poważaniem,
P. Nikiforos DIAMANDOUROS
(1) Rozporządzenie Rady (EWG) nr 2137/85 z dnia 25 lipca 1985 r. w sprawie europejskiego ugrupowania interesów gospodarczych (EUIG), Dz.U. L 199, s. 1.
(2) Zob. pismo Komisji z dnia 14 grudnia 2004 r. dotyczące części 07 i 09 oraz pismo Komisji z dnia 17 grudnia 2004 r. dotyczące części 02.
(3) Dz.U. 1997, C 285, s. 17. Fragmenty te mają następujące brzmienie:
„(...) EUIG może pełnić różne funkcje: może być po prostu wykorzystywana jako ramy koordynacji i organizacji działań swoich członków lub może zawierać we własnym imieniu i realizować zamówienia udzielane przez organy publiczne lub w ramach programów finansowanych ze środków publicznych. (...)
Strukturalne aspekty EUIG: stabilność i elastyczność
Rozporządzenie gwarantuje zdolność ugrupowania do przystosowania się do warunków gospodarczych dzięki znacznej swobodzie jego członków w stosunkach umownych i wewnętrznej organizacji ugrupowania(...).
Pomocniczy charakter działalności EUIG nie powinien stanowić przeszkody dla jego udziału w zamówieniach publicznych. (...)
Na podstawie dyrektyw w sprawie zamówień publicznych każdy wykonawca, który chce wziąć udział w zamówieniu publicznym, może zostać poproszony o udowodnienie swojej tożsamości, sytuacji ekonomicznej i finansowej lub zdolności technicznej (...). Jeżeli sam EUIG, jako niezależny podmiot prawny, nie spełnia tych kryteriów wyboru, zasada skonsolidowanej oceny wymaga uwzględnienia zdolności jego członków.”
(4) Sprawy połączone T-376/05 i T-383/05 TEA-CEGOS [2006] Zb.Orz. II-205.
(5) Zob. sprawa C-57/01 Makedoniko Metro, Rec. 2003, s. I-1091, pkt 69.
(6) Zob. np. sprawa C-448/01 Evn i Wienstrom, Rec. 2003, s. I-14558, pkt 47.
(7) Sprawa C-448/01 Evn i Wienstrom, przywołana powyżej, pkt 49.
(8) Lub podobny dokument, taki jak zaproszenie konkretnych osób do składania ofert.
(9) Zob. wyrok z 2001 r. w sprawie C-19/00 SIAC Construction, Rec. s. I-7725, pkt 42 (odnoszący się do kryteriów udzielenia zamówienia).
(10) Zobacz ww. wyrok w sprawie Evn i Wienstrom, pkt 48 (odnoszący się do kryteriów udzielenia zamówienia).
(11) Por. sprawa C-331/04 ATI EAC [2005] Zb.Orz. I-10109, pkt 24, 28 i 29.
(12) Jak zauważono we wstępie, "[w] niniejszym komunikacie opisano EUIG i wyjaśniono niektóre jego cechy charakterystyczne oraz sposób działania, tak aby zapewnić mu możliwość ubiegania się o zamówienia publiczne i uczestniczenia w programach finansowanych ze środków publicznych na równi z innymi przedsiębiorstwami".
(13) Z niniejszego pisma ani z opinii Komisji nie wynika jasno, czy Komisja uważa, że komunikat zawiera stwierdzenia, które mogą nie być poprawne, biorąc pod uwagę odpowiednie przepisy rozporządzenia 2137/85, lub podać wprowadzające w błąd informacje na temat prawdziwego znaczenia tych przepisów. Pod koniec niniejszej decyzji Rzecznik Praw Obywatelskich zgłosi kolejną istotną uwagę.
(14) Wersja francuska brzmi następująco: „Les membres du groupement répondent indéfiniment et solidairement des dettes de toute nature de celui-ci. La loi nationale détermine les conséquences de cette responsabilité.”
(15) Art. 1 ust. 2 stanowi, że EUIG "od daty rejestracji przewidzianej w art. 6 ma zdolność, we własnym imieniu, do posiadania praw i obowiązków wszelkiego rodzaju, do zawierania umów lub dokonywania innych czynności prawnych oraz do pozywania i bycia pozwanym."
Artykuł 3 ust. 1 stanowi: „Celem ugrupowania jest ułatwianie lub rozwijanie działalności gospodarczej jego członków oraz poprawa lub zwiększenie wyników tej działalności; Jego celem nie jest osiąganie zysków dla siebie. Jego działalność jest związana z działalnością gospodarczą jego członków i nie może mieć charakteru innego niż pomocniczy w stosunku do tej działalności.”;
(16) Na przykład termin "dettes" lub "χρέη" użyty odpowiednio we francuskiej i greckiej wersji językowej wydaje się odnosić tylko do zobowiązań finansowych.
(17) To samo dotyczy art. 1 ust. 2, art. 3 ust. 1, art. 5 i 7 rozporządzenia 2137/85, o których mowa w opinii Komisji, bez żadnych konkretnych wyjaśnień dotyczących ich wpływu na stanowiska Komisji. W związku z tym należy również zauważyć, że odniesienia w opinii Komisji do art. 6 i 12 umowy w sprawie utworzenia strony skarżącej lub do zakazu zmian tożsamości lub składu oferentów nie wyjaśniają i nie potwierdzają odpowiednio jej stanowiska.