Strasburg, 4 czerwca 2007 r.

Szanowny Panie,

W dniu 20 grudnia 2004 r. złożył Pan skargę do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich przeciwko Komisji Europejskiej dotyczącą jej decyzji o nieprzedłużeniu Pańskiej umowy o pracę w charakterze pracownika pomocniczego.

W dniu 4 lutego 2005 r. podległe mi służby zadzwoniły do Pana z pytaniem, czy otrzymał Pan odpowiedź Komisji na pismo z dnia 7 października 2004 r., o którym mowa w Pana skardze. Tego samego dnia przesłał mi Pan faksem odpowiedź Komisji z dnia 21 grudnia 2004 r.

W dniu 24 lutego 2005 r. przekazałem skargę przewodniczącemu Komisji.

W dniu 2 czerwca 2005 r. zwrócił się Pan o informacje na temat postępów w rozpatrywaniu Pańskiej skargi. Przy okazji rozmowy telefonicznej w dniu 14 czerwca 2005 r. podległe mi służby poinformowały Pana, że opinia Komisji nie została jeszcze otrzymana.

Komisja przesłała swoją opinię w dniu 20 czerwca 2005 r. W dniu 21 czerwca 2005 r. przekazałem go Panu wraz z zaproszeniem do przedstawienia uwag przed dniem 31 lipca 2005 r.

W dniu 20 lipca 2005 r. zwrócił się Pan z wnioskiem o przedłużenie terminu na przedstawienie uwag do dnia 31 sierpnia 2005 r. W dniu 21 lipca 2005 r. zadzwonił Pan do podległych mi służb w celu potwierdzenia, że Pańskie uwagi zostaną opóźnione. W dniu 3 sierpnia 2005 r. przesłał mi Pan swoje uwagi dotyczące opinii Komisji.

W dniu 13 lutego 2006 r. zwróciłem się do Komisji z prośbą o udzielenie dalszych informacji w związku z Pańską skargą. Komisja przesłała swoją odpowiedź w dniu 10 maja 2006 r. W dniu 12 maja 2006 r. przekazałem Panu odpowiedź Komisji wraz z wezwaniem do przedstawienia uwag, które przesłał Pan w dniu 23 czerwca 2006 r.

W wiadomości e-mail z dnia 3 sierpnia 2006 r. zwrócił się Pan o informacje na temat stanu zaawansowania rozpatrywania Pana skargi. W dniu 13 września 2006 r. odpowiedziałem Panu, że zostanie Pan poinformowany o kolejnym kroku, który należy podjąć w ramach Pańskiej skargi, tak szybko, jak to możliwe, a najpóźniej do dnia 31 października 2006 r.

W dniu 10 października 2006 r. zwróciłem się do Komisji z prośbą o udzielenie dalszych informacji w związku z Pańską skargą. Komisja przesłała mi swoją odpowiedź w dniu 23 listopada 2006 r. W dniu 5 grudnia 2006 r. przekazałem Panu tę odpowiedź wraz z zaproszeniem do przedstawienia uwag przed dniem 31 grudnia 2006 r.

W wiadomości e-mail z dnia 13 grudnia 2006 r. zwrócił się Pan o przedłużenie terminu na przedstawienie uwag. Pismem z dnia 20 grudnia 2006 r. poinformowałem Pana, że postanowiłem uwzględnić Pana wniosek. W dniu 11 stycznia 2007 r. przesłał mi Pan swoje uwagi.

Zwracam się do Państwa z prośbą o zapoznanie się z wynikami przeprowadzonych badań.

WNIOSEK

Według skarżącego istotne fakty są, w skrócie, następujące:

Skarżący, osoba niepełnosprawna, pracował w niepełnym wymiarze czasu pracy jako pracownik pomocniczy w Komisji Europejskiej od dnia 16 października 2001 r. do dnia 15 września 2004 r.

W 2004 r. Biuro Infrastruktury i Logistyki Komisji w Luksemburgu zorganizowało rozmowy kwalifikacyjne w celu zatrudnienia pracowników kontraktowych w okresie przejściowym 2004-2006. Skarżący zdał testy, a jego nazwisko zostało umieszczone na liście rezerwowej odpowiednich kandydatów.

W dniu 14 września 2004 r. Komisja poinformowała skarżącego, że jego umowa nie została przedłużona w ramach nowego statusu pracownika kontraktowego. Skarżący uznał, że Komisja niesłusznie postanowiła nie przedłużać jego umowy. Uznał on, że padł ofiarą dyskryminacji ze względu na swoją niepełnosprawność, ponieważ uważał, że wszystkim jego współpracownikom zaoferowano stanowisko pracownika kontraktowego. Skarżący podniósł zatem, że naruszono art. 4 ust. 4 regulaminu pracowniczego, zgodnie z którym zakazana jest wszelka dyskryminacja ze względu na niepełnosprawność.

W dniu 7 października 2004 r. skarżący skierował pismo do właściwego kierownika działu w Dyrekcji „Personel, Statut i Polityka Społeczna” Urzędu Infrastruktury i Logistyki, w którym złożył formalną skargę na decyzję Komisji o nieprzedłużeniu jego umowy.

W skardze z dnia 20 grudnia 2004 r. do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich skarżący przedstawił następujące zarzuty:

1. Komisja niesłusznie postanowiła nie przedłużać jego umowy.
2. Stał się ofiarą dyskryminacji ze względu na swoją niepełnosprawność, ponieważ wszystkim jego współpracownikom zaoferowano stanowisko pracownika kontraktowego.

Skarżący twierdził, że Komisja powinna przedłużyć jego umowę lub zaproponować mu stanowisko pracownika kontraktowego.

Skarżący poinformował następnie Rzecznika, że w swojej odpowiedzi z dnia 21 grudnia 2004 r. na pismo skarżącego z dnia 7 października 2004 r. odpowiedzialny kierownik działu wskazał, że zbada możliwości zaoferowania mu stanowiska. Kierownik działu dodał, że skontaktował się z kilkoma służbami, które prawdopodobnie zatrudnią skarżącego, bez powodzenia. Stwierdził ponadto, że poprzedni status pomocniczy skarżącego i jego sukces w testach dla pracowników kontraktowych nie oznacza, że automatycznie przysługuje mu prawo do otrzymania oferty zawarcia umowy z pracownikiem kontraktowym.

WNIOSEK

Opinia Komisji

Podsumowując, Komisja wydała następującą opinię w sprawie skargi:

W odniesieniu do pierwszego zarzutu skarżącego Komisja odniosła się do orzecznictwa sądów wspólnotowych, zgodnie z którym:

„Umowa o pracę w charakterze członka personelu pomocniczego w rozumieniu warunków zatrudnienia innych pracowników Wspólnot Europejskich charakteryzuje się niepewnością w czasie, ponieważ może być stosowana jedynie w celu tymczasowego zastąpienia lub umożliwienia wykonywania obowiązków administracyjnych o charakterze przejściowym, które zaspokajają pilną potrzebę lub które nie są jasno określone. Ponieważ celem niniejszych warunków zatrudnienia jest umożliwienie okazjonalnemu personelowi wykonywania obowiązków, które - ze względu na swój charakter lub z powodu nieobecności osoby zajmującej to stanowisko - są niepewne, oczywiste jest, że takich warunków nie można bezprawnie wykorzystywać do przydzielania takiego personelu do stałych obowiązków na długie okresy.

Umowa skarżącego nie została przedłużona z dwóch powodów. Po pierwsze, stanowisko w sekcji, w której skarżący pracował, zostało zlikwidowane w wyniku racjonalizacji obciążenia pracą w służbie i zniesienia niektórych działań. Po drugie, skarżący nie miał motywacji i postawy niezgodnej z pracą zespołową, co uniemożliwiło Komisji przeniesienie go do innej służby. W piśmie z dnia 8 czerwca 2004 r. odpowiedzialny kierownik wydziału wyraźnie poinformował skarżącego, że zmiana jego obowiązków, która nastąpiła w tym czasie, była spowodowana jego nieodpowiednim zachowaniem zawodowym. W piśmie tym kierownik działu zwrócił się ponadto do skarżącego o podjęcie odpowiednich wysiłków w celu wykonania jego nowych obowiązków oraz o zwrócenie się w razie potrzeby do przełożonych i współpracowników o pomoc i informacje.

W odniesieniu do drugiego zarzutu skarżący niesłusznie stwierdził, że wszystkim jego współpracownikom zaproponowano stanowisko pracownika kontraktowego po pomyślnym przejściu procedury naboru. Dwóch innych kolegów, których nazwiska zostały umieszczone na tej samej liście rezerwowej co nazwisko skarżącego, nie zostało zatrudnionych jako pracownicy kontraktowi. Ponadto w piśmie z dnia 10 maja 2004 r. Komisja wyraźnie poinformowała skarżącego, że umieszczenie jego nazwiska na liście rezerwy kadrowej nie uprawnia go automatycznie do zatrudnienia w charakterze pracownika kontraktowego. W skardze do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich skarżący nie wspomniał o szczególnej uwadze, jaką otrzymał od kadry kierowniczej, wynikającej z jego dobrze znanego upośledzenia, gdy tylko przybył do Komisji i przez trzy lata pracował dla niej.

Kandydaci, których nazwiska zostały umieszczone na liście rezerwowej, zostali poddani badaniu lekarskiemu w celu ewentualnego zatrudnienia. Po przeprowadzeniu badania lekarskiego zdolność skarżącego do pełnienia funkcji pracownika kontraktowego została odnotowana z rezerwą. Zdaniem Komisji niepełnosprawność skarżącego była już znana służbie medycznej, ponieważ pracował on dla Komisji przez dwa lata i jedenaście miesięcy. Jedyną konsekwencją zgłoszenia zdolności do pracy z rezerwą były skutki finansowe, polegające na ograniczeniu odpowiedzialności finansowej Komisji w przypadku inwalidztwa i śmierci, a także w odniesieniu do zabezpieczenia społecznego.

W każdym razie nazwisko skarżącego zostało umieszczone na liście rezerwowej i nadal znajdowało się na niej. Skarżącemu nie zaproponowano stanowiska, ponieważ w Biurze Infrastruktury i Logistyki Komisji nie było stanowiska odpowiadającego jego umiejętnościom zawodowym. W rzeczywistości, jak już wspomniano w piśmie z dnia 21 grudnia 2004 r., odpowiedzialny kierownik działu skontaktował się z kilkoma służbami, które mogły zatrudnić skarżącego, bez powodzenia. W przypadku gdy usługa miała na celu zatrudnienie pracownika kontraktowego o profilu skarżącego, odpowiedzialny kierownik działu zobowiązał się do poinformowania odpowiedniej służby, że skarżący przeszedł procedurę wyboru zorganizowaną przez Urząd Infrastruktury i Logistyki.

Uwagi skarżącego

W swoich uwagach skarżący podtrzymał skargę i przedstawił w skrócie następujące dalsze uwagi:

W piśmie z dnia 8 czerwca 2004 r. Komisja stwierdziła, że „[n]iniejsza zmiana obowiązków uwzględnia nieodpowiednie zachowanie zawodowe w sekcji »Ushers, sorting and mail (…)«”(2). Zdaniem skarżącego oświadczenie to nie dotyczyło go osobiście, lecz wszystkich pracowników odpowiedniej sekcji. Pomimo tego oświadczenia współpracownikom skarżącego, którzy prowadzili taką samą działalność zawodową w danej sekcji i przeszli procedurę naboru, zaproponowano zawarcie umowy.

Ponadto oświadczenie Komisji dotyczące niewłaściwego etyki zawodowej skarżącego nigdy nie zostało poprzedzone ani poprzedzone podobnym zawiadomieniem. Skarżący nigdy nie otrzymał żadnej pisemnej noty dotyczącej tego negatywnego stwierdzenia odnoszącego się do jego umiejętności zawodowych.

Komisja niesłusznie stwierdziła, że skarżący nie wspomniał o szczególnej uwadze, jaką otrzymał od kadry kierowniczej ze względu na swoją dobrze znaną niepełnosprawność. W następstwie pisma Komisji z dnia 8 czerwca 2004 r. skarżący został przeniesiony do służby „Y”, w której warunki pracy nie zostały dostosowane do jego niepełnosprawności. Tuż przed podjęciem przez Komisję decyzji o przeniesieniu go do służby „Y” zwrócił się do swojego przełożonego o powierzenie mu prostych obowiązków administracyjnych w środowisku pracy dostosowanym do jego niepełnosprawności i doświadczenia zawodowego. Warunki pracy na nowym stanowisku nie zostały jednak uzgodnione ani przez niego, ani przez służbę medyczną, która ponadto nigdy nie została o nich poinformowana.

W swojej opinii Komisja nie wspomniała o swoim piśmie z dnia 29 lipca 2004 r., w którym Dyrekcja Generalna ds. Personelu i Administracji Komisji poinformowała skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zatrudnienia go w charakterze pracownika kontraktowego oraz o tym, że lekarz zakładowy instytucji przeprowadził badanie lekarskie w celu sprawdzenia, czy skarżący spełnia warunki zdolności fizycznej wymagane na stanowisku pracownika kontraktowego. Zdaniem skarżącego Komisja wykazała zatem swój zdecydowany zamiar zatrudnienia go jako pracownika kontraktowego.

Dalsze zapytania Pierwszy
wniosek o udzielenie informacji skierowany do Komisji Europejskiej

Po dokładnym rozważeniu opinii Komisji i uwag skarżącego okazało się, że konieczne są dalsze dochodzenia. Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się zatem do Komisji o przekazanie mu informacji na temat następujących kwestii:

W swojej opinii Komisja stwierdziła, że jedną z przyczyn nieprzedłużenia umowy skarżącego był brak motywacji i postawa skarżącego niezgodna z pracą zespołową. Czy Komisja może określić, na jakiej podstawie sformułowała ten pogląd?

(2) Wydaje się, że w piśmie z dnia 21 grudnia 2004 r. Komisja poinformowała skarżącego, że zbada możliwości zaoferowania mu stanowiska. W swojej opinii Komisja stwierdziła ponadto, że skontaktowała się z kilkoma służbami, które prawdopodobnie zatrudnią skarżącego, bez powodzenia. Czy Komisja może wyjaśnić, dlaczego podano te informacje i dlaczego podjęto te kroki, mimo że Komisja uznała, że skarżący nie miał motywacji i miał postawę niezgodną z pracą zespołową?”

Odpowiedź Komisji

W replice Komisja pokrótce stwierdziła, co następuje:

(1) W odniesieniu do kwestii związanej z brakiem motywacji skarżącego Komisja przypomniała, że w dniu 10 maja 2004 r. skarżącemu, za jego zgodą, przydzielono nowe zadania w służbie „Y”. Ta zmiana obowiązków wynikała z jego nieodpowiedniego postępowania zawodowego w sekcji "Użytkownicy, sortowanie i poczta" i została dokonana na jego wniosek o zmianę obowiązków. Ponadto, oprócz rozmowy z dnia 10 maja 2004 r., w dniach 16 marca i 1 kwietnia 2004 r. zorganizowano wcześniejsze rozmowy, przy okazji których właściwy kierownik wydziału zachęcił skarżącego do poprawy wykonywania jego obowiązków. W dniu 4 czerwca 2004 r. z tego samego powodu zorganizowano kolejną rozmowę, która zdaniem Komisji nie przyniosła żadnego rezultatu.

W odniesieniu do kwestii związanej z poglądem, że postawa skarżącego była niezgodna z pracą zespołową, wywiady zorganizowane między odpowiedzialnym kierownikiem działu a skarżącym dotyczyły konieczności poprawy przez niego wykonywania obowiązków i punktualności.

(2) Druga kwestia dotyczyła dwóch różnych aspektów: z jednej strony nieprzedłużenie umowy pomocniczej skarżącego, a z drugiej strony fakt, że skarżącemu nie zaproponowano stanowiska pracownika kontraktowego po pomyślnym przejściu testów selekcyjnych.

Jak już stwierdzono w pierwszej opinii Komisji z dnia 16 czerwca 2005 r., umowa skarżącego nie została przedłużona ze względu na brak motywacji i postawę niezgodną z pracą zespołową.

Pismo z dnia 21 grudnia 2004 r. napisane przez właściwego kierownika działu miało na celu zasygnalizowanie jego gotowości do niewykluczania skarżącego z możliwości rozpatrzenia w przypadku udostępnienia stanowiska odpowiadającego jego profilowi.

Podejście to dotyczyło jedynie procedury naboru na stanowisko pracownika kontraktowego i nie zawierało żadnej oceny – pozytywnej lub negatywnej – wniosku skarżącego.

Dalsze uwagi skarżącego

W swoich dalszych uwagach skarżący podtrzymał zarzut, że padł ofiarą dyskryminacji ze względu na swoją niepełnosprawność. Powtórzył, że nie ma żadnego pisemnego dokumentu, na którym Komisja oparłaby swoje oświadczenie dotyczące jego rzekomego niewłaściwego zachowania zawodowego w służbie .. Skarżący zastanawiał się ponadto, dlaczego, jeśli jego etyka zawodowa była nieodpowiednia, jak stwierdziła Komisja, zaproponowano mu kilka przedłużeń umowy do września 2004 r.

W przedmiocie drugiego wniosku o udzielenie informacji skierowanego do Komisji

W dniu 10 października 2006 r. Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się do Komisji o przekazanie mu informacji dotyczących następujących kwestii:

„W nocie załączonej do jego pierwotnej skargi z dnia 20 grudnia 2004 r. (załącznik „F”) skarżący złożył następujące oświadczenia (podkreślenie dodane):

(…) Le 16/12/2002 ou vers cette date, une crise survient pendant mon service. Le Service médical est requis et me prend en charge pour un repos dans leurs locaux. (…) Le chef vient me trouver en se fâchant car j’ai été inconscient et cette situation aurait pu lui coûter sa place. (…)

(…) Malgré ma volonté de trouver une autre place que j’avais expliquée à mon H.o.U et suite à la note du 8.6, je me trouve actuellement au JMO -1 dans le service […]. J’ai informé le Service médical et j’ai demandé si avec la maladie de […], il n’y avait pas de problème (les poussières et les cartouches d’encre).

Le H.o.U. est descendu le 6.8, fâché, en précisant qu’il en avait marre de moi et il m’a reproché ce qui suit:

1) je ne dois pas aller me plaindre au Service Médical,

2) je fais trop de fautes dans mon travail,

3) je signe mon entrée à des moments non corrects,

4) mes collègues ne voulaient plus travailler avec moi (depuis le 10.10.2002, j’étais seul au JMO 1 et depuis le 10.6.2004 avec Mr.X.)

Le même jour, j’ai reçu ma lettre de renvoi.

Czy Komisja może przedstawić uwagi na temat podkreślonych części powyższej noty i ich ewentualnego znaczenia dla niniejszej skargi?”

Odpowiedź Komisji

W swojej odpowiedzi Komisja stwierdziła, że stwierdzenia faktyczne przedstawione przez skarżącego w nocie załączonej do jego skargi nie odpowiadają rzeczywistości. Komisja zwróciła się do urzędników, których dotyczą te oświadczenia, o przedstawienie uwag na ich temat. Urzędnicy formalnie zakwestionowali oświadczenia skarżącego.

W odniesieniu do pierwszego oświadczenia skarżącego: „(…) Le chef vient me trouver en se fâchant car j’ai été inconscient et cette situation aurait pu lui coûter sa place. (…)” jednoznacznie zaprzeczył przełożony skarżącego, który był kierownikiem działu w sekcji „Ushers”. Wręcz przeciwnie, przełożony skarżącego stwierdził, że zawsze wykazywał zaniepokojenie skarżącym, gdy pracował w swoim oddziale.

Jeżeli chodzi o dalsze oświadczenie skarżącego „Le H.o.U. est descendu le 6.8, fâché, en précisant qu’il en avait marre de moi et il m’a reproché ce qui suit (…)”, zainteresowany urzędnik zaprzeczył, że był zdenerwowany, i wskazał, że o ile pamięta rozmowę, do której odniósł się skarżący, odbyła się w obecności innych osób. Urzędnik ten podkreślił, że wbrew temu, co twierdził skarżący w swojej nocie, zawsze wzywał go do wezwania służby medycznej w przypadku jakichkolwiek obaw związanych z jego chorobą.

Jeżeli chodzi o oświadczenie skarżącego dotyczące jego rzekomego „lettre de renvoi”, Komisja wskazała, że w piśmie tym po prostu poinformowano skarżącego, że jego umowa wygaśnie z dniem 15 września 2004 r. Zdaniem Komisji pisma tego nie można uznać za pismo o zwolnieniu.

Dalsze uwagi skarżącego

W swoich dalszych uwagach skarżący przyznał, że Komisja nie miała obowiązku przedłużenia umowy z pracownikiem pomocniczym. Powtórzył jednak swój argument, że jego umowa została przedłużona dziewięć razy i że był ofiarą dyskryminacji w porównaniu z kolegami, którym zaproponowano nową umowę i którzy pomyślnie przeszli te same testy selekcyjne. Skarżący odniósł się do dyrektywy Rady 1999/70/WE z dnia 28 czerwca 1999 r. dotyczącej Porozumienia ramowego w sprawie pracy na czas określony, zawartego przez Europejską Unię Konfederacji Przemysłowych i Pracodawców (UNICE), Europejskie Centrum Przedsiębiorstw Publicznych (CEEP) oraz Europejską Konfederację Związków Zawodowych (ETUC) (3) oraz do wyroku Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-53/04 (4). Zdaniem skarżącego w świetle powyższego Komisja nie udowodniła, że nie był on ofiarą dyskryminacji, gdy postanowiła nie oferować mu stanowiska pracownika kontraktowego. Wskazał on, że nie korzystał z żadnej ochrony w odniesieniu do swojej niepełnosprawności i że jego umowa na czas określony powinna była zostać przekształcona w umowę na czas nieokreślony zgodnie z ustawodawstwem krajowym państw członkowskich.

DECYZJA

1 Zakres dochodzenia Rzecznika Praw Obywatelskich

1.1 Skarżący, osoba niepełnosprawna, pracował w niepełnym wymiarze czasu pracy jako pracownik pomocniczy w Komisji Europejskiej od 16 października 2001 r. do 15 września 2004 r. W 2004 r. Biuro Infrastruktury i Logistyki Komisji w Luksemburgu zorganizowało rozmowy kwalifikacyjne w celu zatrudnienia pracowników kontraktowych w okresie przejściowym 2004-2006. Skarżący zdał testy, a jego nazwisko zostało umieszczone na liście odpowiednich laureatów. W dniu 14 września 2004 r. Komisja poinformowała skarżącego, że jego umowa nie została przedłużona w ramach nowego statusu pracownika kontraktowego. W skardze do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich skarżący twierdził, że Komisja niesłusznie postanowiła nie przedłużać jego umowy i że padł ofiarą dyskryminacji ze względu na niepełnosprawność, ponieważ wszystkim jego współpracownikom zaproponowano stanowisko pracownika kontraktowego. Stwierdził on, że Komisja powinna przedłużyć jego umowę lub zaproponować mu stanowisko pracownika kontraktowego.

1.2 Rzecznik zauważa, że w swoich uwagach dotyczących opinii Komisji skarżący poruszył dalsze kwestie, które nie zostały uwzględnione w pierwotnej skardze. Skarżący stwierdził, że w czerwcu 2004 r. został przeniesiony do innej służby, mimo że warunki pracy nie były dostosowane do jego niepełnosprawności i nie zostały podane do wiadomości ani uzgodnione przez Służbę Medyczną Komisji.

1.3 Rzecznik uważa, że podnosząc te kwestie, skarżący nie zamierzał przedstawiać dalszych zarzutów. W każdym razie art. 2 ust. 8 Statutu Rzecznika Praw Obywatelskich stanowi, że „[n]ie można składać do Rzecznika Praw Obywatelskich skarg dotyczących stosunków pracy między instytucjami i organami wspólnotowymi a ich urzędnikami i innymi pracownikami, chyba że zainteresowana osoba wyczerpała wszystkie możliwości składania wewnętrznych wniosków i skarg administracyjnych, w szczególności procedury, o których mowa w art. 90 ust. 1 i 2 regulaminu pracowniczego (...)”. Artykuł 90 regulaminu pracowniczego ma zastosowanie do pracowników pomocniczych na mocy art. 73 warunków zatrudnienia innych pracowników Wspólnot Europejskich. Biorąc pod uwagę, że skarżący, jak się wydaje, nie poruszył tych kwestii wcześniej z Komisją, Rzecznik nie byłby w stanie zająć się żadnymi zarzutami dotyczącymi tych kwestii, zanim skarżący nie stwierdzi, że wyczerpał wewnętrzne środki odwoławcze udostępnione mu na mocy regulaminu pracowniczego i warunków zatrudnienia.

2 W przedmiocie rzekomo nieuczciwej decyzji Komisji o nieprzedłużeniu umowy skarżącego

2.1 Skarżący twierdził, że Komisja niesłusznie postanowiła nie przedłużać jego umowy (5).

2.2 W swojej opinii Komisja odniosła się do orzecznictwa sądów wspólnotowych, zgodnie z którym "umowa o pracę w charakterze członka personelu pomocniczego w rozumieniu warunków zatrudnienia innych pracowników Wspólnot Europejskich charakteryzuje się niepewnością w czasie, ponieważ może być stosowana jedynie w celu tymczasowego zastąpienia lub umożliwienia wykonywania obowiązków administracyjnych o charakterze przejściowym, które zaspokajają pilną potrzebę lub które nie są jasno określone. Ponieważ celem niniejszych warunków zatrudnienia jest umożliwienie okazjonalnemu personelowi wykonywania obowiązków, które ze względu na swój charakter lub nieobecność osoby zajmującej to stanowisko są niepewne, oczywiste jest, że warunki te nie mogą być niesłusznie wykorzystywane do przydzielania takiego personelu do stałych obowiązków na długie okresy”.

Komisja stwierdziła ponadto, że umowa skarżącego nie została przedłużona z dwóch powodów. Po pierwsze, stanowisko w sekcji, w której skarżący pracował, zostało zlikwidowane w wyniku racjonalizacji obciążenia pracą w służbie i zniesienia niektórych działań. Drugim powodem był brak motywacji skarżącego i jego postawa niezgodna z pracą zespołową, co uniemożliwiło Komisji przeniesienie go do innej służby.

2.3 W swoich uwagach skarżący wskazał, że w piśmie z dnia 8 czerwca 2004 r. Komisja stwierdziła, że "[n]iniejsza zmiana obowiązków uwzględnia nieodpowiednie zachowanie zawodowe w sekcji "Zakupy, sortowanie i poczta (…)".(6) Zdaniem skarżącego oświadczenie to nie odnosiło się do niego osobiście, lecz do wszystkich pracowników odpowiedniej sekcji. Skarżący twierdził ponadto, że oświadczenie Komisji nigdy nie było poprzedzone ani nie nastąpiło po nim podobne zawiadomienie oraz że nigdy nie otrzymał żadnej pisemnej noty dotyczącej tego negatywnego oświadczenia odnoszącego się do jego umiejętności zawodowych.

2.4 Po rozpatrzeniu opinii Komisji i uwag skarżącego Rzecznik zwrócił się do Komisji o przekazanie mu dalszych informacji na temat dwóch kwestii. Po pierwsze, zwrócił się do Komisji z pytaniem, na jakiej podstawie sformułowała ona swoje stanowisko, zgodnie z którym skarżący był pozbawiony motywacji i miał postawę niezgodną z pracą zespołową. Po drugie, zwrócił się on do Komisji o wyjaśnienie, dlaczego, jeżeli uznała ona, że skarżący nie ma motywacji i ma postawę niezgodną z pracą zespołową, poinformowała go w piśmie z dnia 21 grudnia 2004 r., że zbada możliwości zaoferowania mu stanowiska i skontaktowała się z kilkoma służbami, które mogły zatrudnić skarżącego.

2.5 Podsumowując, w swojej odpowiedzi Komisja przypomniała, że w dniu 10 maja 2004 r. skarżącemu, za jego zgodą, przydzielono nowe zadania w służbie „Y”. Według Komisji ta zmiana obowiązków wynikała z jego niewłaściwego zachowania zawodowego w sekcji „Użytkownicy, sortowanie i poczta” i została dokonana na wniosek skarżącego o zmianę jego obowiązków. Zdaniem Komisji rozmowy z kierownikiem odpowiedzialnego wydziału i skarżącym dotyczyły konieczności poprawy wykonywania jego obowiązków i punktualności. Komisja wskazała wreszcie, że pismo z dnia 21 grudnia 2004 r. napisane przez właściwego kierownika działu miało na celu zasygnalizowanie jego gotowości do niewykluczania skarżącego z możliwości rozpatrzenia w przypadku udostępnienia stanowiska odpowiadającego jego profilowi. Zdaniem Komisji podejście to dotyczyło jedynie procedury naboru na stanowisko pracownika kontraktowego i nie zawierało żadnej oceny – pozytywnej lub negatywnej – wniosku skarżącego.

2.6 W swoich dalszych uwagach skarżący powtórzył swoją opinię, że nie istniał żaden dokument pisemny, na którym Komisja oparła swoje oświadczenie dotyczące jego rzekomego niewłaściwego zachowania zawodowego Skarżący zastanawiał się ponadto, dlaczego, jeśli jego zachowanie zawodowe było nieodpowiednie, jak stwierdziła Komisja, zaproponowano mu kilka przedłużeń umowy do września 2004 r.

2.7 Rzecznik zauważa, że zgodnie z orzecznictwem sądów wspólnotowych kandydaci, których nazwiska znajdują się na liście odpowiednich laureatów, nie nabyli prawa do powołania na odpowiednie wolne stanowisko. Sąd Pierwszej Instancji orzekł, że "(…) są oni jedynie uprawnieni, a nie uprawnieni, do mianowania"(7). Zgodnie z orzecznictwem sądów wspólnotowych zasada ta ma zastosowanie a fortiori do zatrudniania pracowników kontraktowych, ponieważ organ upoważniony do zawierania umów o pracę dysponuje w tym względzie szerszym zakresem uznania przy wyborze kandydatów (8). Rzecznik zauważa ponadto, że w piśmie z dnia 10 maja 2004 r. informującym skarżącego, że jego nazwisko zostało umieszczone na liście rezerwowej w celu rekrutacji pracowników kontraktowych, Komisja zwróciła uwagę skarżącego na fakt, że „(…) Państwa sukces w procedurze selekcji nie stanowi żadnego obowiązku rekrutacji przez Komisję w tym zakresie”.

2.8 W odniesieniu do niniejszej sprawy Rzecznik zauważa, że skarżący pracował dla Komisji od dnia 16 października 2001 r. na podstawie umowy pomocniczej, która była kilkakrotnie przedłużana. W dniu 30 kwietnia 2004 r. Komisja zatwierdziła dziewiąte przedłużenie umowy skarżącego o cztery i pół miesiąca, tj. do dnia 15 września 2004 r. W piśmie z dnia 14 września 2004 r. odpowiedzialny kierownik działu poinformował skarżącego, że jego umowa wygaśnie w dniu 15 września 2004 r.

2.9 Rzecznik stwierdza na tej podstawie, że w dniu 15 września 2004 r. umowa pomocnicza skarżącego wygasła.

2.10 Rzecznik zauważa, że - jak orzekły sądy wspólnotowe - umowy pomocnicze charakteryzują się niepewnością w czasie. W świetle tego faktu i wobec braku szczególnych okoliczności Komisja nie była zatem zobowiązana do przedłużenia umowy skarżącego, nawet jeśli wcześniej wielokrotnie przedłużała tę umowę.

2.11 Komisja wyjaśniła, że umowa skarżącego nie została przedłużona z dwóch powodów, a mianowicie, że odpowiednie stanowisko zostało zlikwidowane oraz że skarżący wykazał brak motywacji i postawę niezgodną z pracą zespołową. Rzecznik zauważa, że skarżący nie zakwestionował pierwszego powodu podniesionego przez Komisję. Biorąc jednak pod uwagę, że skarżący twierdzi, iż decyzja Komisji o nieprzedłużeniu jego umowy była nieuczciwa, Rzecznik jest zdania, że drugi powód, na który powołuje się Komisja, musi zostać przez niego zbadany.

2.12 W odniesieniu do argumentu Komisji, że skarżący nie miał motywacji i miał postawę niezgodną z pracą zespołową, Rzecznik zauważa, że Komisja zorganizowała kilka wywiadów ze skarżącym (w dniach 16 marca, 1 kwietnia i 4 czerwca 2004 r.), w których zachęciła go do poprawy wykonywania swoich obowiązków i punktualności. Skarżący nie zakwestionował tego.

2.13 Ponadto w piśmie z dnia 8 czerwca 2004 r. Komisja przedstawiła uwagi, z których wynikało, że nie jest w pełni zadowolona z wyników skarżącego i ponownie zwróciła się do niego o podjęcie wysiłków w celu poprawy sytuacji. W piśmie tym Komisja stwierdziła w szczególności, co następuje:

„W następstwie rozmów kwalifikacyjnych przeprowadzonych w dniach 10 maja i 4 czerwca 2004 r. potwierdzam, że Pana praca będzie odtąd obejmowała następujące zadania: (…)

(...) Ta zmiana obowiązków bierze pod uwagę nieodpowiednie postępowanie zawodowe w sekcji "Użytkownicy, sortowanie i poczta´" oraz życzenie, aby wykonywać proste zadania administracyjne. Zachęcam Państwa do podjęcia niezbędnych starań, aby w zadowalający sposób wykonywać nowe zadania, oraz do zwrócenia się do kolegów i przełożonych o pomoc i informacje, które uważają Państwo za potrzebne. Życzę powodzenia w nowej pracy"(9).

Rzecznik uważa, że nawet jeśli nie wykluczył całkowicie, że odniesienie do „niedociągnięć w sekcji „Użytkownicy, sortowanie i poczta” mogło dotyczyć również innych osób, jasne jest, że miało ono również stanowić komentarz do własnych wyników skarżącego.

2.14 W odniesieniu do argumentu skarżącego, że oświadczenie Komisji nigdy nie było poprzedzone ani poprzedzone podobnym zawiadomieniem i że nigdy nie otrzymał żadnych pisemnych uwag wyrażających negatywną ocenę jego pracy, Rzecznik zauważa, że z rozmów zorganizowanych przez Komisję ze skarżącym w dniach 16 marca, 1 kwietnia i 4 czerwca 2004 r. wynika, że negatywne opinie dotyczące wyników i postawy skarżącego zostały mu już przekazane ustnie. Jak wspomniano powyżej, skarżący nie zakwestionował tego. W tych okolicznościach fakt, że oceny te nie zostały przedstawione skarżącemu na piśmie, nie ma znaczenia dla celów niniejszego dochodzenia.

2.15 W odniesieniu do pisma właściwego kierownika działu z dnia 21 grudnia 2004 r., Rzecznik zauważa, że pismo to ma następujące brzmienie:

„Jestem w pełni świadomy Pana sytuacji i miałem kontakty z tymi służbami, które mogły zaoferować Panu stanowisko pracownika kontraktowego, bez powodzenia.

Chociaż rozumiem Pańskie rozczarowanie, że nie zaproponowano Panu stanowiska pracownika kontraktowego, mogę jedynie potwierdzić, że ani wcześniejszy status pracownika pomocniczego z określoną umową na czas określony, ani Pana sukces w procedurze naboru na stanowisko pracownika kontraktowego nie dają Panu prawa do automatycznego otrzymania oferty zawarcia umowy z pracownikiem kontraktowym.

Zapewniam, że jeżeli służba zamierza zatrudnić osobę o Państwa profilu, bez wahania poinformuję ją, że pomyślnie przeszli Państwo procedurę naboru zorganizowaną przez OIL (10).

2.16 Rzecznik jest zdania, że wyjaśnienia dotyczące tego pisma, które zostały przedstawione przez Komisję w odpowiedziach na wnioski o udzielenie dalszych informacji, a w szczególności jej oświadczenie, że pismo to miało zasygnalizować gotowość właściwego kierownika działu do niewykluczania skarżącego z możliwości rozpatrzenia, gdyby stanowisko odpowiadające jego profilowi stało się dostępne, wydają się rozsądne. Odpowiednie pismo nie zawiera żadnego oświadczenia stwierdzającego, że wyniki pracy skarżącego spełniły wszystkie oczekiwania Komisji.

2.17 Skarżący powołał się również na fakt, że Komisja dziewięć razy przedłużyła jego umowę o pracę w charakterze pracownika pomocniczego. Rzecznik zgadza się, że decyzja o przedłużeniu umowy o pracę zwykle nie jest podejmowana, chyba że pracodawca jest zadowolony z pracy pracownika. Jednakże, jak wspomniano powyżej, skarżący nie kwestionuje, że powiedziano mu przy okazji wywiadów przeprowadzonych w dniach 16 marca, 1 kwietnia i 4 czerwca 2004 r., że musi poprawić swoje wyniki. Wydaje się, że ostatnie przedłużenie umowy skarżącego zostało zatwierdzone przez Komisję w dniu 30 kwietnia 2004 r. W tych okolicznościach to ostatnie przedłużenie nie dowodzi, że Komisja była zadowolona z pracy skarżącego. Przeciwnie, można go również interpretować w ten sposób, że Komisja, mimo iż nie była zadowolona z wyników skarżącego, była po prostu gotowa dać mu kolejną szansę na poprawę jego wyników.

2.18 W związku z powyższym Rzecznik uważa, że skarżący nie udowodnił swojego zarzutu, iż Komisja niesłusznie postanowiła nie przedłużać jego umowy. W związku z tym Rzecznik nie stwierdza niewłaściwego administrowania ze strony Komisji w odniesieniu do tego zarzutu.

3 W przedmiocie zarzutu, że skarżący był ofiarą dyskryminacji ze względu na swoją niepełnosprawność

3.1 Skarżący twierdził, że padł ofiarą dyskryminacji ze względu na niepełnosprawność, ponieważ wszystkim jego współpracownikom zaoferowano stanowisko pracownika kontraktowego.

3.2 W swojej opinii Komisja stwierdziła, że dwóch innych kolegów, których nazwiska zostały umieszczone na tej samej liście rezerwowej co nazwisko skarżącego, nie zostało zatrudnionych jako pracownicy kontraktowi. Jeżeli chodzi o fakt, że po badaniu lekarskim kandydatów kwalifikacje skarżącego na stanowisko pracownika kontraktowego zostały zatwierdzone jedynie z rezerwą, Komisja wskazała, że niepełnosprawność skarżącego była już znana Służbie Medycznej Komisji, ponieważ pracował on dla Komisji przez dwa lata i jedenaście miesięcy. Komisja stwierdziła, że jedyną konsekwencją zgłoszenia zdolności do pracy z rezerwą były skutki finansowe, polegające na ograniczeniu odpowiedzialności finansowej Komisji w przypadkach inwalidztwa i śmierci, a także w odniesieniu do zabezpieczenia społecznego. Podkreśliła, że nazwisko skarżącego zostało w każdym razie umieszczone na liście rezerwowej i nadal znajduje się na niej. Komisja wyjaśniła, że skarżącemu nie zaproponowano stanowiska, ponieważ w Urzędzie Infrastruktury i Logistyki Komisji nie było stanowiska odpowiadającego jego umiejętnościom zawodowym.

3.3 Rzecznik przypomina, że zasada niedyskryminacji i równego traktowania jest podstawową zasadą prawa wspólnotowego, ustanowioną w art. 13 Traktatu WE oraz w art. 21 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej. Zasadę tę powtórzono również w art. 1d ust. 1 regulaminu pracowniczego, zgodnie z którym „zakazana jest wszelka dyskryminacja ze względu na jakiekolwiek przyczyny, takie jak (...) niepełnosprawność (...). (...)”. Zgodnie z orzecznictwem sądów wspólnotowych(11) zasada równego traktowania lub niedyskryminacji wymaga, aby porównywalne sytuacje nie były traktowane w odmienny sposób, chyba że takie traktowanie jest obiektywnie uzasadnione, to znaczy opiera się na obiektywnych kryteriach.

3.4 W niniejszej sprawie Rzecznik zauważa, że Urząd Infrastruktury i Logistyki zorganizował rozmowy kwalifikacyjne w celu zatrudnienia pracowników kontraktowych. W następstwie tych rozmów skarżący został wpisany na odpowiednią listę rezerwową. Rzecznik uważa, że sam fakt, iż skarżącemu nie zaproponowano stanowiska, nie może sam w sobie i przy braku innych elementów stanowić dowodu na możliwą dyskryminację. Należy również zauważyć, że niepełnosprawność skarżącego nie przeszkodziła Komisji w zaproponowaniu mu umowy w 2001 r. i w kilkukrotnym przedłużeniu tej umowy. Co najważniejsze, Komisja wskazała, czemu skarżący nie zaprzeczył, że dwóch innych laureatów, których nazwiska znajdowały się na tej samej liście rezerwowej, również nie otrzymało oferty zatrudnienia pracownika kontraktowego.

3.5 W tych okolicznościach Rzecznik stwierdził, że nie ma dowodów prima facie na dyskryminację. Rzecznik zauważył jednak, że skarżący przedłożył wraz ze skargą notę z dnia 20 grudnia 2004 r., której treść wydawała się sugerować, że niepełnosprawność skarżącego mogła być jednym z powodów, dla których jego umowa nie została przedłużona. W swojej opinii Komisja nie zajęła się tą notą. Biorąc pod uwagę powagę zarzutu skarżącego, Rzecznik uznał, że należy zająć się treścią wspomnianej noty. W związku z tym w dniu 10 października 2006 r. Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się do Komisji o przedstawienie mu opinii na temat istotnych kwestii wymienionych w nocie z dnia 20 grudnia 2004 r.

3.6 W swojej odpowiedzi Komisja stwierdziła, że stwierdzenia faktyczne przedstawione przez skarżącego w nocie załączonej do jego skargi nie odpowiadają rzeczywistości. Komisja wezwała urzędników, których dotyczyły te oświadczenia, do ustosunkowania się do nich. Zdaniem Komisji urzędnicy ci formalnie zakwestionowali oświadczenia skarżącego.

3.7 W swoich uwagach dotyczących tej odpowiedzi skarżący przyznał, że Komisja nie miała obowiązku przedłużenia umowy z pracownikiem pomocniczym. Odniósł się jednak do dyrektywy Rady 1999/70/WE z dnia 28 czerwca 1999 r. dotyczącej Porozumienia ramowego w sprawie pracy na czas określony, zawartego przez Europejską Unię Konfederacji Przemysłowych i Pracodawców (UNICE), Europejskie Centrum Przedsiębiorstw Publicznych (CEEP) oraz Europejską Konfederację Związków Zawodowych (ETUC) oraz do wyroku Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-53/04. Zdaniem skarżącego Komisja nie udowodniła, że nie był on ofiarą dyskryminacji, gdy postanowiła nie oferować mu stanowiska pracownika kontraktowego. Podniósł on, że nie korzystał z żadnej ochrony w odniesieniu do swojej niepełnosprawności i że jego umowa na czas określony powinna była zostać zmieniona na umowę na czas nieokreślony zgodnie z ustawodawstwem krajowym państw członkowskich.

3.8 Rzecznik zauważa, że skarżący nie ustosunkował się do odpowiedzi Komisji w odniesieniu do faktu, że jego zdaniem oświadczenia zawarte w nocie z dnia 20 grudnia 2004 r. nie odpowiadają rzeczywistości. Skarżący nie przedstawił również żadnych dalszych dowodów na poparcie swojego poglądu, że doszło do dyskryminacji. Rzecznik uważa, że ani dyrektywa Rady 1999/70/WE z dnia 28 czerwca 1999 r., ani wyrok Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-53/04 nie są istotne w tym kontekście. Zarówno dyrektywa, jak i wyrok dotyczą kwestii, czy kolejne umowy krótkoterminowe mogą prowadzić do nawiązania trwałego stosunku pracy. Jest to jednak kwestia, która nie została podniesiona przez skarżącego w niniejszej sprawie ani w jego uwagach do Komisji, ani w skardze do Rzecznika Praw Obywatelskich. W każdym razie ani dyrektywa, ani wyrok nie wydają się sugerować, że w przypadku zarzutu dyskryminacji ze względu na niepełnosprawność ciężar dowodu powinien zawsze spoczywać na pracodawcy.

3.9 W związku z powyższym Rzecznik uważa, że skarżący nie udowodnił, iż padł ofiarą dyskryminacji ze względu na swoją niepełnosprawność.

3.10 W związku z powyższym Rzecznik nie stwierdza niewłaściwego administrowania w odniesieniu do tego aspektu skargi.

4 Twierdzenia skarżącego

4.1 Skarżący twierdził, że Komisja powinna przedłużyć jego umowę lub zaproponować mu stanowisko pracownika kontraktowego.

4.2 Komisja nie wydała żadnego oświadczenia w sprawie twierdzeń skarżącego.

4.3 W świetle wniosków przedstawionych powyżej w punktach 2.18 i 3.10 Rzecznik uważa, że roszczenia te nie mogą zostać uwzględnione.

5 Wnioski

Na podstawie dochodzenia Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie tej skargi wydaje się, że Komisja nie dopuściła się niewłaściwego administrowania. W związku z tym Rzecznik Praw Obywatelskich zamyka sprawę.

Przewodnicząca Komisji zostanie również poinformowana o tej decyzji.

Z poważaniem,

 

P. Nikiforos DIAMANDOUROS

---

(1) Sprawa 43/84 Maag przeciwko Komisji, Rec. 1985, s. 2581.

(2) Tłumaczenie przez służby Rzecznika Praw Obywatelskich z oryginalnej wersji francuskiej: "Ce changement de travail tient compte de l'insuffisance des prestations à la section "Huissiers, Tri Courrier" (…)".

(3) Dz.U. L 175, s. 43.

(4) Sprawa C-53/04 Marrosu i Sardino, Zb.Orz. 2006, s. I-7213.

(5) Rzecznik rozumie, że skarżący twierdzi, iż Komisja niesłusznie postanowiła nie przedłużać jego umowy w ramach nowego statusu pracownika kontraktowego.

(6) Tłumaczenie przez służby Rzecznika Praw Obywatelskich z oryginalnej wersji francuskiej: "Ce changement de travail tient compte de l'insuffisance des prestations à la section "Huissiers, Tri Courrier" (…)".

(7) Zob. sprawa T-1/90 Pérez-Mínguez Casariego przeciwko Komisji, Rec. 1991, s. II-143. Zob. również art. 30 ust. 2 regulaminu pracowniczego, który stanowi, że „organ powołujący decyduje, którego z tych [odpowiednich] kandydatów powołać na wolne stanowiska”.

(8) Zob. sprawa T-217/96 Fabert-Goossens przeciwko Komisji, RecFP 1998, s. I-A-607 i II-1841.

(9) Tłumaczenie przez służby Rzecznika Praw Obywatelskich z oryginalnej wersji francuskiej: „Comme suite à nos entretiens des 10 mai et 4 juin 2004, je vous confirme que votre travail comprendra dorénavant les tâches suivantes: (…) Ce changement de travail tient compte de l'insuffisance des prestations à la section "Huissiers, Tri, Courrier" et du souhait que vous avez exprimé, à savoir exécuter des tâches administratives simples. Je vous zaprosić à faire les efforts nécessaires pour donner satisfaction dans vos nouvelles tâches et à demander à vos collègues et vos supérieurs l'aide et les informations dont vous estimez avoir besoin. Je vous souhaite plein succès dans votre futur travail".

(10) Tłumaczenie przez służby Rzecznika Praw Obywatelskich z oryginalnej wersji francuskiej: „(…) je suis bien informé de votre situation et j’ai eu des contacts avec les services susceptibles de pouvoir vous offrir un contrat d’agent contractuel, mais sans résultats. Tout en comprenant votre déception de ne pas vous voir engager comme agent contractuel, je ne peux que vous confirmer que ni votre statut antérieur d’agent auxiliaire à contrat de durée déterminée ni votre réussite à la sélection pour agents contractuels ne vous ouvre droit à l’octroi automatique d’un contrat d’agent contractuel. Soyez rassuré que si un service cherchait quelqu’un avec votre profil, je n’hésiterai pas lui signaler le fait que vous avez réussi la sélection organisée par l’OIL”.

(11) Zob. na przykład sprawa T-207/95 Ibarra Gil przeciwko Komisji [1997] RecFP I-A-13 i II-31.