FOR PREVIEWING & TESTING PURPOSES ONLY.
This notification will disappear once the page will be published.
This link is available for less than 30 minutes.
  • ‎‎Zrozumiałe
  • Rozmiar tekstu

Chcieliby Państwo wnieść skargę przeciwko instytucji lub organowi UE?

Obecny język: 
  • Polski
Język źródłowy: 
Dostępne języki: 
Tłumaczenie tej strony zostało wygenerowane za pomocą tłumaczenia maszynowego.
Tłumaczenia maszynowe mogą zawierać błędy potencjalnie zmniejszające zrozumiałość i dokładność; Rzecznik Praw Obywatelskich nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek rozbieżności. Aby uzyskać najbardziej wiarygodne informacje i pewność prawną, należy zapoznać się z następującymi informacjami wersja źródłowa na angielski, do której odnośnik znajduje się powyżej.
Więcej informacji można znaleźć w naszej polityce językowej i tłumaczeniowej.

Decyzja Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie skargi OI/1/2003/ELB przeciwko Komisji Europejskiej


Strasburg, 11 listopada 2004 r.

Panie Przewodniczący!

Zgodnie z art. 195 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich jest uprawniony do prowadzenia dochodzeń z własnej inicjatywy w związku z możliwymi przypadkami niewłaściwego administrowania w działaniach instytucji i organów wspólnotowych.

W dniu 31 października 2003 r. poinformowałem Pana, że na mocy powyższego przepisu podjąłem decyzję o wszczęciu dochodzenia w sprawie wewnętrznych procedur rozstrzygania sporów dostępnych dla ekspertów krajowych oddelegowanych do Komisji.

Komisja przesłała swoją odpowiedź w dniu 26 stycznia 2004 r.

W dniu 24 maja 2004 r. przedstawiłem Komisji projekt zalecenia. W dniu 30 lipca 2004 r. Komisja przekazała mi swoją szczegółową opinię dotyczącą tego projektu zalecenia.

Zwracam się do Pana z prośbą o zapoznanie się z wynikami dochodzenia z własnej inicjatywy.


WNIOSEK

Powody dochodzenia

Zgodnie z art. 195 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich jest uprawniony do prowadzenia dochodzeń z własnej inicjatywy w związku z możliwymi przypadkami niewłaściwego administrowania w działaniach instytucji i organów wspólnotowych. Na mocy tego przepisu w dniu 31 października 2003 r. wszcząłem dochodzenie w sprawie wewnętrznych procedur rozstrzygania sporów dostępnych dla ekspertów krajowych oddelegowanych do Komisji. Przyczyny dochodzenia są następujące.

Wewnętrzne procedury rozstrzygania sporów i skargi do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich

Artykuły 2.4 i 2.8 Statutu Rzecznika Praw Obywatelskich wymagają, aby skarga do Rzecznika Praw Obywatelskich była poprzedzona odpowiednimi działaniami administracyjnymi oraz aby żadna skarga do Rzecznika Praw Obywatelskich dotycząca stosunków pracy między instytucjami i organami wspólnotowymi a ich urzędnikami i innymi pracownikami nie była składana, chyba że zainteresowana osoba wyczerpała wszystkie możliwości składania wewnętrznych wniosków i skarg administracyjnych, w szczególności procedury, o których mowa w art. 90 ust. 1 i 2 regulaminu pracowniczego, oraz upłynął termin na udzielenie odpowiedzi przez organ, do którego skierowano petycję.

Celem tych przepisów jest umożliwienie danej instytucji lub organowi wspólnotowemu samodzielnego rozwiązania problemów przed zaangażowaniem Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich.

Oddelegowani eksperci krajowi

Oddelegowani eksperci krajowi to krajowi lub międzynarodowi urzędnicy służby cywilnej lub osoby zatrudnione w sektorze prywatnym, które tymczasowo pracują dla instytucji europejskich. Zgodnie z zasadami mającymi zastosowanie do oddelegowanych ekspertów krajowych, przyjętymi przez Komisję (1), pozostają oni w służbie swojego pracodawcy przez cały okres oddelegowania i nadal otrzymują wynagrodzenie od tego pracodawcy. Niemniej jednak otrzymują oni od Komisji dodatki pokrywające ich wydatki zagraniczne.

Dwóch oddelegowanych ekspertów krajowych złożyło skargę do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich (skarga 495/2003/ELB). W ramach sprawdzenia, czy skarga spełnia warunki dopuszczalności określone w Statucie Rzecznika Praw Obywatelskich, Rzecznik zbadał zasady mające zastosowanie do oddelegowanych ekspertów krajowych, ale nie znalazł w nich żadnego przepisu dotyczącego rozstrzygania ewentualnych sporów. Nie pojawiło się zatem pytanie, czy zastosowanie takiej procedury może stanowić „odpowiednie podejście administracyjne” w rozumieniu art. 2 ust. 4 statutu Rzecznika Praw Obywatelskich.

Rzecznik zbadał również ewentualne znaczenie art. 90 regulaminu pracowniczego. Rzecznik przypomina, że w odniesieniu do urzędników i innych pracowników Wspólnot Europejskich art. 90 regulaminu pracowniczego stanowi, że każda osoba, do której stosuje się regulamin pracowniczy, może zwrócić się do organu powołującego o podjęcie decyzji w jej sprawie. Stanowi on również, że każda osoba, do której stosuje się niniejszy regulamin pracowniczy, może złożyć do organu powołującego zażalenie na niekorzystny dla niej akt. Rzecznik wstępnie stwierdził, że art. 90 nie ma zastosowania do oddelegowanych ekspertów krajowych.

Rzecznik wszczął zatem dochodzenie i poinformował Komisję o skardze i wstępnych wnioskach dotyczących art. 90. W swojej opinii w sprawie skargi Komisja nie skomentowała wstępnego wniosku ani nie poinformowała Rzecznika Praw Obywatelskich o żadnej innej procedurze, na którą skarżący mogliby się powołać w związku ze sprawami, w odniesieniu do których złożyli skargę do Rzecznika Praw Obywatelskich.

W związku z powyższym Rzecznik nie jest świadomy istnienia jakiejkolwiek wewnętrznej procedury rozstrzygania ewentualnych sporów między oddelegowanymi ekspertami krajowymi a Komisją.

Potencjalna wartość wewnętrznej procedury rozstrzygania sporów

Doświadczenia rzeczników praw obywatelskich w państwach członkowskich i ogólniej rzecz ujmując, wskazują, że skuteczna wewnętrzna procedura rozstrzygania sporów umożliwia organowi publicznemu samodzielne rozwiązanie dużej części problemów, albo poprzez podjęcie w razie potrzeby działań naprawczych, albo poprzez wyjaśnienie skarżącemu swojego stanowiska.

W przypadku oddelegowanych ekspertów krajowych taka procedura mogłaby przynieść korzyści samym ekspertom poprzez:

  • zapewnienie szybkich, łatwych i racjonalnych pod względem kosztów środków rozwiązywania trudności i w razie potrzeby uzyskiwania zadośćuczynienia;
  • wspieranie większego poczucia inkluzywności;
  • promowanie poczucia upodmiotowienia; oraz
  • danie jednostkom gwarancji, że ich skargi są traktowane poważnie oraz że są traktowane właściwie, sprawiedliwie i bezstronnie.

Komisja skorzystałaby również z procedury, która mogłaby:

  • służą jako szybki i skuteczny sposób rozwiązywania trudności;
  • promowanie dobrych stosunków wewnętrznych i komunikacji;
  • zachęcanie do pozytywnego nastawienia do administracji; oraz
  • zwrócić uwagę na niedociągnięcia i obszary, które można poprawić.
Informacje wymagane w ramach dochodzenia z własnej inicjatywy

W związku z tym Rzecznik zwrócił się do Komisji o poinformowanie go:

czy otrzymuje skargi od oddelegowanych ekspertów krajowych dotyczące kwestii związanych z ich oddelegowaniem oraz w jaki sposób takie skargi są rozpatrywane;

czy byłaby skłonna wprowadzić do zasad mających zastosowanie do oddelegowanych ekspertów krajowych odpowiedni przepis dotyczący rozstrzygania ewentualnych sporów.

Dochodzenie Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie skargi 495/2003/ELB jest kontynuowane oddzielnie.

Opinia Komisji

Opinię Komisji można podsumować następująco:

Artykuł 90 regulaminu pracowniczego stanowi, że każda osoba, do której stosuje się regulamin pracowniczy, może zwrócić się do organu powołującego o podjęcie decyzji w jej sprawie. Stanowi on również, że każda osoba, do której stosuje się niniejszy regulamin pracowniczy, może złożyć do organu powołującego zażalenie na niekorzystny dla niej akt. Jak już stwierdził Rzecznik, art. 90 regulaminu pracowniczego nie ma zastosowania do oddelegowanych ekspertów krajowych, ponieważ regulamin pracowniczy nie ma do nich zastosowania, a otrzymywane przez nich dodatki nie są oparte na regulaminie pracowniczym.

Decyzja Komisji z dnia 30 kwietnia 2002 r. (C(2002)1559), zmieniona decyzją Komisji z dnia 31 stycznia 2003 r. (C(2003)406), określa zasady mające zastosowanie do ekspertów krajowych oddelegowanych do Komisji.

Art. 1 ust. 2 wyżej wymienionej decyzji stanowi, że eksperci krajowi oddelegowani do Komisji pozostają w służbie swojego pracodawcy przez cały okres oddelegowania i muszą być nadal opłacani przez tego pracodawcę. W związku z tym między Komisją a oddelegowanymi ekspertami krajowymi nie istnieje żaden ustawowy ani inny stosunek pracy. Decyzja Komisji określa jednak prawa i obowiązki oddelegowanych ekspertów krajowych, w tym prawo do otrzymywania niektórych dodatków.

W przedmiocie pytania pierwszego Rzecznika Praw Obywatelskich

Komisja otrzymuje skargi i zapytania od oddelegowanych ekspertów krajowych dotyczące kwestii związanych z ich oddelegowaniem. Służby Komisji stosowały nieformalne sposoby rozstrzygania ewentualnych sporów i udzielania odpowiedzi na zapytania, aby uniknąć nasilania się i pogłębiania potencjalnych sporów.

Komisja zapewnia oddelegowanym ekspertom krajowym dostęp do:

1) hierarchii służby, do której zostali oddelegowani;

2) służba w Dyrekcji Generalnej ds. Personelu i Administracji (DG ADMIN) odpowiedzialna za oddelegowanych ekspertów krajowych. Służba zarządza wszystkimi ekspertami krajowymi oddelegowanymi do służb Komisji i zajmuje się ogólnymi problemami napotykanymi przez oddelegowanych ekspertów krajowych.

Ponadto Komisja nawiązała dobre stosunki z CLENAD, który jest reprezentatywnym stowarzyszeniem oddelegowanych ekspertów krajowych. CLENAD odbywa regularne spotkania z właściwymi służbami Komisji, podczas których zgłaszane są pytania i analizowane są problemy.

W razie potrzeby właściwe służby DG ADMIN kontaktują się z innymi służbami Komisji w celu znalezienia rozwiązania napotkanych problemów.

Ze względu na te różne kanały komunikacji i nieformalny charakter mechanizmów rozwiązywania ewentualnych sporów nie odnotowuje się liczby skarg.

Jeśli chodzi o zakres, etapy i sposoby rozstrzygania sporów, sytuacja prawna nie jest obecnie w pełni jasna, tym bardziej że wyżej wymieniona decyzja Komisji z dnia 30 kwietnia 2002 r. nie przewiduje procedury rozpatrywania skarg.

W przedmiocie drugiego pytania Rzecznika Praw Obywatelskich

Komisja uważa, że działa z pełnym poszanowaniem obowiązującej decyzji Komisji mającej zastosowanie do ekspertów krajowych oddelegowanych do Komisji.

Niemniej jednak, biorąc pod uwagę argumenty przedstawione przez Rzecznika Praw Obywatelskich, Komisja jest gotowa wprowadzić, w kontekście kolejnego istotnego przeglądu niniejszej decyzji, odpowiedni przepis dotyczący rozstrzygania ewentualnych sporów. Biorąc pod uwagę art. 2.4 i 2.8 Statutu Rzecznika Praw Obywatelskich, przepis taki powinien również uniemożliwiać składanie skarg do Rzecznika Praw Obywatelskich przed wyczerpaniem wszystkich możliwości rozwiązania problemu za pomocą wewnętrznych środków administracyjnych.

PROJEKT ZALECENIA

W dniu 24 maja 2004 r. Rzecznik Praw Obywatelskich skierował do Komisji następujący projekt zalecenia zgodnie z art. 3 ust. 6 Statutu Rzecznika Praw Obywatelskich:

Komisja powinna przyjąć procedurę składania skarg w celu rozstrzygania ewentualnych sporów między oddelegowanymi ekspertami krajowymi a Komisją.

Projekt zalecenia opierał się na następujących przesłankach:

Procedura składania skarg przez oddelegowanych ekspertów krajowych

1 Oddelegowani eksperci krajowi to krajowi lub międzynarodowi urzędnicy służby cywilnej lub osoby zatrudnione w sektorze prywatnym, którzy tymczasowo pracują dla instytucji europejskich. Zgodnie z zasadami przyjętymi przez Komisję w decyzji z dnia 30 kwietnia 2002 r.(2) oddelegowani eksperci krajowi pozostają w służbie swojego pracodawcy przez cały okres oddelegowania i nadal otrzymują wynagrodzenie od tego pracodawcy. Niemniej jednak otrzymują oni od Komisji dodatki pokrywające ich wydatki zagraniczne.

Podczas dochodzenia w sprawie skargi złożonej przez dwóch oddelegowanych ekspertów krajowych (skarga 495/2003/ELB) Rzecznik Praw Obywatelskich zbadał obowiązujące przepisy, ale nie znalazł w nich żadnego przepisu dotyczącego rozstrzygania ewentualnych sporów. W związku z tym Rzecznik zwrócił się do Komisji o poinformowanie go:

czy otrzymuje skargi od oddelegowanych ekspertów krajowych dotyczące kwestii związanych z ich oddelegowaniem oraz w jaki sposób takie skargi zostały rozpatrzone;

czy byłaby skłonna wprowadzić do zasad mających zastosowanie do oddelegowanych ekspertów krajowych odpowiedni przepis dotyczący rozstrzygania ewentualnych sporów.

2 Komisja potwierdza, że art. 90 regulaminu pracowniczego nie ma zastosowania do oddelegowanych ekspertów krajowych, ponieważ regulamin pracowniczy nie ma do nich zastosowania, a otrzymywane przez nich dodatki nie są oparte na regulaminie pracowniczym.

Według Komisji jej służby stosowały nieformalne sposoby rozstrzygania ewentualnych sporów i udzielania odpowiedzi na zapytania, aby uniknąć nasilania się i pogłębiania potencjalnych sporów.

Komisja przyznaje, że jeśli chodzi o zakres, etapy i sposoby rozstrzygania sporów, sytuacja prawna nie jest obecnie w pełni jasna, tym bardziej że decyzja Komisji z dnia 30 kwietnia 2002 r. nie przewiduje procedury rozpatrywania skarg.

Komisja stwierdza, że jest gotowa wprowadzić, w kontekście kolejnego istotnego przeglądu wyżej wymienionej decyzji, odpowiedni przepis dotyczący rozstrzygania ewentualnych sporów.

3 Rzecznik zauważa, że Komisja przyznaje, iż sytuacja prawna w odniesieniu do zakresu, kroków i kanałów rozstrzygania sporów nie jest w pełni jasna. Rzecznik zwraca uwagę, że taki brak jasności mógłby utrudnić zapewnienie pełnego i prawidłowego stosowania prawa do dobrej administracji, przewidzianego w art. 41 Karty praw podstawowych, w przypadku oddelegowanych ekspertów krajowych. W tym kontekście Rzecznik zwraca również uwagę, że dostępność jasnej procedury ustanowionej prawem powinna uzupełniać, a nie zastępować nieformalne sposoby rozstrzygania ewentualnych sporów i udzielania odpowiedzi na zapytania, aby uniknąć nasilania się i pogłębiania potencjalnych sporów.

4 Rzecznik zauważa ponadto, że Komisja sama przewiduje działania naprawcze i że jest gotowa wprowadzić, w kontekście kolejnej istotnej rewizji swojej decyzji z dnia 30 kwietnia 2002 r., odpowiedni przepis dotyczący rozstrzygania ewentualnych sporów.

5 Rzecznik z zadowoleniem przyjmuje pozytywne nastawienie Komisji w tym względzie, zauważa jednak, że Komisja nie ustaliła konkretnego harmonogramu działań. Rzecznik Praw Obywatelskich przypomina, że zgodnie z art. 17 Kodeksu dobrego postępowania administracyjnego zaniechanie działania w rozsądnym terminie jest formą niewłaściwego administrowania. W tych okolicznościach Rzecznik uważa, że istnieją podstawy do sporządzenia projektu zalecenia dla Komisji, zgodnie z którym powinna ona przyjąć procedurę składania skarg w celu rozstrzygnięcia ewentualnych sporów między oddelegowanymi ekspertami krajowymi a Komisją.

Szczegółowa opinia Komisji

Szczegółową opinię Komisji można podsumować następująco:

Komisja przyjmuje projekt zalecenia Rzecznika Praw Obywatelskich.

Dyrekcja Generalna Komisji ds. Personelu i Administracji (DG ADMIN) rozpoczęła już przegląd decyzji (3) ustanawiającej zasady delegowania ekspertów krajowych do służb Komisji.

Komisja ocenia, które przepisy obowiązującej decyzji Komisji należy zmienić w celu zapewnienia spójności niektórych przepisów ze zmienionym regulaminem pracowniczym, który wszedł w życie w dniu 1 maja 2004 r. Ocena ta rodzi złożone kwestie prawne, w szczególności w odniesieniu do ewentualnego dostosowania praw i obowiązków oddelegowanych ekspertów krajowych do przepisów zawartych np. w art. 11–26 zmienionego regulaminu pracowniczego. W tym ogólnym kontekście zostanie zaproponowana do przyjęcia procedura rozpatrywania skarg w celu rozstrzygania ewentualnych sporów między oddelegowanymi ekspertami krajowymi a Komisją.

Ewentualny wpływ decyzji zmieniającej na budżet zostanie dokładnie oceniony.

Po zakończeniu przygotowań w DG ADMIN proces ten wymaga na kolejnych etapach konsultacji z Komitetem Łącznikowym Ekspertów Krajowych (CLENAD), szeroko zakrojonych konsultacji ze wszystkimi dyrekcjami generalnymi Komisji oraz informowania państw członkowskich w celu osiągnięcia niezbędnej dojrzałości dokumentu przed podjęciem przez Kolegium ostatecznej decyzji.

Oczekuje się, że te niezbędne działania przygotowawcze przed przyjęciem decyzji zmieniającej potrwają 8 miesięcy. Komisja zwraca uwagę na fakt, że harmonogram ten mógłby zostać zmieniony zgodnie z priorytetami nowej Komisji. Na tym etapie szacuje się, że procedura rozpatrywania skarg mogłaby zostać przyjęta do marca 2005 r.

DECYZJA

1 Procedura składania skarg przez oddelegowanych ekspertów krajowych

1.1 Oddelegowani eksperci krajowi to krajowi lub międzynarodowi urzędnicy służby cywilnej lub osoby zatrudnione w sektorze prywatnym, którzy tymczasowo pracują dla instytucji europejskich. Zgodnie z zasadami przyjętymi przez Komisję w decyzji z dnia 30 kwietnia 2002 r.(4) oddelegowani eksperci krajowi pozostają w służbie swojego pracodawcy przez cały okres oddelegowania i nadal otrzymują wynagrodzenie od tego pracodawcy. Niemniej jednak otrzymują oni od Komisji dodatki pokrywające ich wydatki zagraniczne.

Podczas dochodzenia w sprawie skargi złożonej przez dwóch oddelegowanych ekspertów krajowych (skarga 495/2003/ELB) Rzecznik Praw Obywatelskich zbadał obowiązujące przepisy, ale nie znalazł w nich żadnego przepisu dotyczącego rozstrzygania ewentualnych sporów. W związku z tym Rzecznik zwrócił się do Komisji o poinformowanie go:

czy otrzymuje skargi od oddelegowanych ekspertów krajowych dotyczące kwestii związanych z ich oddelegowaniem oraz w jaki sposób takie skargi zostały rozpatrzone;

czy byłaby skłonna wprowadzić do zasad mających zastosowanie do oddelegowanych ekspertów krajowych odpowiedni przepis dotyczący rozstrzygania ewentualnych sporów.

1.2 Komisja potwierdza, że art. 90 regulaminu pracowniczego nie ma zastosowania do oddelegowanych ekspertów krajowych, ponieważ regulamin pracowniczy nie ma do nich zastosowania, a otrzymywane przez nich dodatki nie są oparte na regulaminie pracowniczym.

Według Komisji jej służby stosowały nieformalne sposoby rozstrzygania ewentualnych sporów i udzielania odpowiedzi na zapytania, aby uniknąć nasilania się i pogłębiania potencjalnych sporów.

Komisja przyznaje, że jeśli chodzi o zakres, etapy i sposoby rozstrzygania sporów, sytuacja prawna nie jest obecnie w pełni jasna, tym bardziej że decyzja Komisji z dnia 30 kwietnia 2002 r. nie przewiduje procedury rozpatrywania skarg.

Komisja stwierdza, że jest gotowa wprowadzić, w kontekście kolejnego istotnego przeglądu wyżej wymienionej decyzji, odpowiedni przepis dotyczący rozstrzygania ewentualnych sporów.

1.3 Rzecznik z zadowoleniem przyjął pozytywną reakcję Komisji, ale zauważył, że Komisja nie ustaliła konkretnego harmonogramu działań. Przypominając, że zaniechanie działania w rozsądnym terminie jest formą niewłaściwego administrowania, Rzecznik Praw Obywatelskich skierował projekt zalecenia do Komisji w dniu 24 maja 2004 r., zgodnie z art. 3 ust. 6 Statutu Rzecznika Praw Obywatelskich. Zgodnie z projektem zalecenia Komisja powinna przyjąć procedurę składania skarg w celu rozstrzygania ewentualnych sporów między oddelegowanymi ekspertami krajowymi a Komisją.

1.4 W swojej szczegółowej opinii Komisja poinformowała Rzecznika Praw Obywatelskich, że przyjęła jego projekt zalecenia i wskazała, że procedura składania skarg przez oddelegowanych ekspertów krajowych może zostać przyjęta do marca 2005 r.

2 Wnioski

2.1 Na podstawie swoich dochodzeń Rzecznik stwierdza, że Komisja przyjęła projekt zalecenia Rzecznika i że środki podjęte przez Komisję w celu jego wdrożenia są zadowalające, ponieważ Komisja przyjęła obecnie harmonogram działań, który wydaje się rozsądny.

2.2 W związku z tym Rzecznik zamyka sprawę.

Z poważaniem,

 

P. Nikiforos DIAMANDOUROS


(1) Decyzja Komisji z dnia 30 kwietnia 2002 r. (C(2002)1559), zmieniona decyzją Komisji z dnia 31 stycznia 2003 r. (C(2003)406).

(2) Decyzja Komisji z dnia 30 kwietnia 2002 r. (C(2002)1559), zmieniona decyzją Komisji z dnia 31 stycznia 2003 r. (C(2003)406).

(3) Decyzja Komisji z dnia 27 lutego 2004 r. dotycząca zmiany decyzji C(2002)1559 z dnia 30 kwietnia 2002 r. zmienionej decyzją C(2003) 406 z dnia 31 stycznia 2003 r. ustanawiającą zasady delegowania ekspertów krajowych do Komisji.

(4) Decyzja Komisji z dnia 30 kwietnia 2002 r. (C(2002)1559), zmieniona decyzją Komisji z dnia 31 stycznia 2003 r. (C(2003)406).

Co sądzisz o tym tłumaczeniu automatycznym? Podziel się z nami swoją opinią!