Strasburg, 13 marca 2006 r.

Szanowna Pani K.,

W dniu 11 listopada 2004 r. złożył Pan skargę do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczącą nakazów odzyskania środków MII00261, MII01728 i MII01825 (na kwotę 17 000 EUR), które zostały skierowane zarówno do przedsiębiorstwa Film après Film, jak i do skarżącego.

W dniu 20 grudnia 2004 r. przekazałem skargę przewodniczącemu Komisji Europejskiej. Komisja przesłała swoją opinię w dniu 28 lutego 2005 r. Przekazałem go Panu wraz z zaproszeniem do przedstawienia uwag, które przesłał Pan w dniu 2 maja 2005 r.

Piszę teraz, aby poinformować Cię o wynikach zapytań, które zostały złożone.

Przepraszam za czas potrzebny na wypełnienie moich zapytań.

WNIOSEK

Skarżący jest reżyserem filmowym, który składa skargę w imieniu prywatnej spółki o nazwie „Film après Film”. W 1996 r. Komisja ogłosiła zaproszenie do składania wniosków 6/96 w ramach programu rozwoju MEDIA. Skarżący przedstawił w imieniu spółki Film après Film propozycję projektu filmu dokumentalnego zatytułowanego „Le nuage d'automne est fuyant plus fuyant encore” w ramach wyżej wymienionego zaproszenia do składania wniosków. Ten pełnometrażowy film dokumentalny miał uchwycić historię młodej chińskiej aktorki, która opuściła Chiny, aby zostać aktorką w Paryżu, ponieważ jej rodzice, byli aktorzy Opery Pekińskiej, zostali uwięzieni przez osiem lat podczas kampanii reedukacyjnej Mao.

Wniosek skarżącego dotyczący projektu został przyjęty. W dniu 28 kwietnia 1997 r. podpisała w imieniu Film après Film umowę z Komisją w ramach programu MEDIA Development Programme. Na mocy tej umowy nr 9606DE10169FR Komisja udzieliła skarżącemu pożyczki w wysokości 17 000 ECU (1). Zgodnie z pkt 2.1 lit. a) ogólnych warunków umowy skarżący był zobowiązany do spłaty pierwszych 25 % pożyczki w terminie 12 miesięcy od daty płatności pierwszej raty. Dnia 2 czerwca 1998 r., na wniosek skarżącego, Komisja przedłużyła termin zwrotu pierwszych 25 % pożyczki w ramach programu MEDIA Development. W dniu 18 sierpnia 1999 r., ponieważ przedsiębiorstwo nie przewidziało rocznego pakietu aktualizacji, Komisja poinformowała skarżącego, że zastrzega sobie prawo do rozwiązania umowy pożyczki i podjęcia niezbędnych kroków w celu odzyskania kwoty 16 900 EUR. W 2000 r. Komisja przesłała skarżącemu trzy nakazy odzyskania środków (MII-00261 na kwotę 4 050 EUR, MII-01728 na kwotę 4 250 EUR i MII-01825 na kwotę 4 250 EUR). W dniu 31 stycznia 2004 r. do skarżącego wysłano notę debetową nr 3240508573 w wysokości 16 800 EUR.

W dniu 26 marca 2004 r. skarżąca wysłała pismo do DG ds. Budżetu Komisji, w którym zwróciła się do Komisji o umorzenie długu, ponieważ jej przedsiębiorstwo nie było w stanie spłacić tego długu ze względu na niepewną sytuację finansową. Jej wniosek nie został uwzględniony.

W dniu 11 listopada 2004 r. skarżąca złożyła skargę do Rzecznika Praw Obywatelskich, twierdząc, że Komisja niesłusznie odmówiła zrzeczenia się powyższego długu jej przedsiębiorstwa.

W swojej skardze skarżąca wyjaśniła, że kwota 17 000 EUR uzyskana z programu MEDIA Development umożliwiła jej udział w forum zorganizowanym w Amsterdamie, udział w pitchingu w Barcelonie i filmowanie w Pekinie w celu uzyskania dowodu, że rodzice młodej chińskiej aktorki zgodzą się ujawnić historie z pobytu w więzieniu. Podczas wizyty w Pekinie zdobyła 22 kaset 40' i fragment filmu 5'. Ponadto wysłała kilka plików do francuskich kanałów telewizyjnych, a także złożyła wniosek o wsparcie finansowe ze strony CNC (Centre national de la cinématographie). Nie udało jej się jednak znaleźć dystrybutora ani współproducenta. Według skarżącej podjęła ona wszystko, co mogła dzięki pożyczce z programu MEDIA Development.

Skarżąca utrzymywała, że nie miała innego sposobu na zaspokojenie zadłużenia swojej spółki, jak tylko dostarczenie Komisji kaset i wyciągu z filmu.

WNIOSEK

Opinia Komisji

Podsumowując, w swojej opinii Komisja sformułowała następujące uwagi:

W ramach ustanowienia programu MEDIA Development udzielono pożyczki na kwotę 17 000 ECU przedsiębiorstwu Film après Film reprezentowanemu przez skarżącego na opracowanie projektu audiowizualnego zatytułowanego „Le nuage d'automne est fuyant plus fuyant encore”. Zgodnie z umową nr 9606DE10169FR podpisaną w dniu 28 kwietnia 1997 r. skarżący otrzymał 8500 ECU w dniu 21 maja 1997 r. po podpisaniu umowy oraz kolejne 8500 ECU w dniu 20 sierpnia 1997 r. po zatwierdzeniu sprawozdania pośredniego.

Zgodnie z umową i załącznikami do niej Komisja udzieliła Film après Film nieoprocentowanej pożyczki do maksymalnej wysokości 17 000 ECU lub 50 % rzeczywistych wydatków na rozwój projektu. Pożyczka miała zostać wykorzystana przez Film après Film wyłącznie, wyłącznie i bezpośrednio na pokrycie odpowiednich kosztów opracowania projektu jako utworu audiowizualnego zgodnie z umową i na podstawie załączonego budżetu na rozwój.

Zgodnie z pkt 2.2 załącznika I do wyżej wymienionej umowy spłata pożyczki na rzecz Komisji powinna była zostać dokonana w następujący sposób:

25 % (4 250 ECU) 12 miesięcy od daty pierwszej raty (21 maja 1998 r.);

25 % (4 250 ECU) 24 miesiące od daty pierwszej raty (21 maja 1999 r.);

oraz zaległe kwoty najpóźniej trzy miesiące po pierwszym dniu głównej fotografii utworu audiowizualnego.

Po otrzymaniu pierwszego nakazu zwrotu kwoty 4 050 EUR (MII00261) skarżący wniósł o odroczenie zwrotu pierwszej płatności, co zostało zaakceptowane przez Komisję. W następstwie tej decyzji pierwsza płatność powinna była zostać zwrócona najpóźniej w dniu 21 listopada 1998 r. Jednakże w dniach 20 stycznia 1999 r. i 22 października 1999 r. skarżący dokonał jedynie dwóch częściowych spłat w wysokości 100 EUR każda.

W dniu 25 kwietnia 2000 r. Komisja skierowała do skarżącego drugie postanowienie o zwrocie kwoty 4 250 EUR (MII01728) i przypomniała skarżącemu, że kwota 4 050 EUR pierwszej płatności pozostaje niezapłacona. Komisja podkreśliła skarżącemu, że wszystkie pozostałe kwoty powinny zostać wypłacone przed dniem 28 kwietnia 2000 r.

Ponieważ nie dokonano żadnych dodatkowych zwrotów, Komisja poinformowała skarżącego w dniu 23 czerwca 2000 r., że podjęła decyzję o rozwiązaniu umowy i zażądaniu, na podstawie klauzuli 2.3 lit. i) warunków ogólnych, natychmiastowego zwrotu pozostałej kwoty w całości. Skarżący powinien był zapłacić 16 800 EUR odpowiadające kwocie pożyczonej przez Komisję pomniejszonej o 200 EUR już wypłacone przez skarżącego. Trzeci nakaz zwrotu (MII01825) na kwotę 8 500 EUR został skierowany do skarżącego.

Cała kwota podlegająca odzyskaniu, tj. 16 800 EUR, została zarejestrowana w systemie księgowym Komisji pod numerem SI2.293537 (nota debetowa nr 3240508573) z terminem płatności do dnia 15 lutego 2004 r., po którym odsetki naliczone zgodnie z taryfą REFI Europejskiego Banku Centralnego + 1,5 % rocznie mogły zostać odzyskane od skarżącego.

Skarżący nie dokonał żadnych zwrotów w odniesieniu do kwoty 16 800 EUR.

DG ds. Budżetu wysłała upomnienie w dniu 8 kwietnia 2004 r. i wezwanie do usunięcia uchybienia w dniu 4 czerwca 2004 r. Skarżąca odpowiedziała nieopatrzonym datą pismem, do którego odniosła się w wiadomości e-mail z dnia 27 kwietnia 2004 r., opisując swoją trudną sytuację finansową i wnosząc o umorzenie długu. W dniu 27 kwietnia 2004 r. Dział Rachunkowości (DG ds. Budżetu) odpowiedział pocztą elektroniczną, wyjaśniając, że nie jest uprawniony do umorzenia długu, ponieważ w niniejszej sprawie kompetencje te przysługują wyłącznie urzędnikom zatwierdzającym DG ds. Edukacji i Kultury oraz DG ds. Społeczeństwa Informacyjnego od dnia 1 stycznia 2005 r. W dniu 4 czerwca 2004 r. służby księgowe skierowały do skarżącej wezwanie do usunięcia uchybienia dotyczące jej długu w wysokości 16 800 EUR.

Skarżąca ponownie wskazała w piśmie z dnia 15 czerwca 2004 r., że nie ma możliwości spłaty długu, i poinformowała Komisję o swojej skardze do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich.

Odstąpienie od odzyskania środków należy do prerogatyw właściwego urzędnika zatwierdzającego i jest możliwe jedynie w wyjątkowych okolicznościach wymienionych w art. 73 rozporządzenia finansowego i art. 87 jego przepisów wykonawczych. Przepisy te przewidują trzy ograniczone i wyczerpujące sytuacje, w których można przewidzieć odstąpienie od odzyskania pomocy:

• szacowany koszt odzyskania przekraczałby kwotę długu do odzyskania, a umorzenie nie zaszkodziłoby wizerunkowi Wspólnot;
• kwota należności nie może zostać odzyskana ze względu na jej wiek lub niewypłacalność dłużnika (wymagające udowodnionej likwidacji w drodze pisma likwidacyjnego lub upadłości lub wykreślenia z rejestru handlowego; upadłość dłużnika z potwierdzeniem upadłości syndyka (w języku francuskim: curateur d'absence d'actifs);
• odzyskanie jest szkodliwe dla zasady proporcjonalności.

Przepisy te nie tworzą prawa do zrzeczenia się, lecz przeciwnie, ograniczają możliwości zrzeczenia się do okoliczności, które nie występują w przedmiotowej sprawie.

Przedmiotowe przedsiębiorstwo jest w rzeczywistości nadal zarejestrowane jako przedsiębiorstwo prywatne i nie znajduje się ani w stanie likwidacji, ani w stanie upadłości (2). Komisja podkreśliła, że według skarżącego przedsiębiorstwo zakończyło swoją działalność w dniu 20 marca 2003 r. Komisja argumentowała jednak, że zgodnie z pismem wysłanym przez skarżącą w dniu 11 listopada 2004 r. nadal poszukiwała ona kanału telewizyjnego i producenta. Komisja utrzymywała, że skarżąca wielokrotnie powoływała się na swoje trudności finansowe, nie przedstawiając żadnego dowodu na niewypłacalność ani nie domagając się podziału długu.

Komisja argumentowała, że skarżący nie należy do żadnej z wyżej wymienionych kategorii i w związku z tym nie jest możliwe, aby Komisja umorzyła dług.

Zgodnie z art. 85 przepisów wykonawczych do rozporządzenia finansowego Komisja może przyznać dodatkowy termin płatności wyłącznie na pisemny wniosek dłużnika, z należytym wskazaniem przyczyn, pod warunkiem że dłużnik zobowiąże się do zapłaty odsetek i złoży gwarancję finansową pokrywającą niespłacony dług zarówno w kwocie głównej, jak i odsetkach.

Skarżący nie złożył takiego wniosku o płatność ratalną, ale ograniczył się do potwierdzenia niemożności zwrotu.

Komisja podkreśliła, że w dniu 27 kwietnia 2004 r. skarżąca otrzymała odpowiedź na swoje pismo z dnia 26 marca 2004 r. pocztą elektroniczną i zwykłą. Urzędnik zatwierdzający potwierdził zadłużenie, a służby księgowe przesłały jej w dniu 4 czerwca 2004 r. wezwanie do usunięcia uchybienia.

Komisja uznała, że działała zgodnie z zasadami dobrej administracji i zwróciła się do Rzecznika o odrzucenie skargi.

Uwagi skarżącego

Skarżąca podtrzymała skargę i przedstawiła w skrócie następujące uwagi. Według skarżącego Film après Film nie ma środków finansowych, biura, samochodu, komputera, pracowników ani projektów. Ponadto skarżąca twierdziła, że nie ma nawet wystarczających środków finansowych potrzebnych do wykreślenia jej przedsiębiorstwa z rejestru handlowego.

Jeżeli chodzi o podejmowane przez skarżącą próby pozyskania innego producenta do swojego projektu i ponownego uruchomienia Film après Film, potwierdza ona, że próby te nie powiodły się.

Skarżąca wyjaśniła, że ufa, iż program MEDIA Development zapewni jej wsparcie potrzebne do produkcji filmów. Jej zdaniem próbowała ona zwrócić część tej kwoty, gdy było to jeszcze możliwe. Jednak nie jest to już możliwe. Skarżąca zasugerowała, że może pracować bez wynagrodzenia za program MEDIA Development.

DECYZJA

1 Komisja niesłusznie odmówiła zrzeczenia się długu skarżącego

1.1 Skarżąca twierdziła, że Komisja niesłusznie odmówiła umorzenia jej długu. W 2000 r. Komisja skierowała do skarżącego trzy nakazy odzyskania środków: MII-00261 – 4 050 EUR, MII-01728 – 4 250 EUR i MII-01825 – 8 500 EUR. W dniu 31 stycznia 2004 r. do skarżącego wysłano notę debetową nr 3240508573 w wysokości 16 800 EUR. W dniu 26 marca 2004 r. skarżąca przesłała pismo do DG ds. Budżetu Komisji, w którym zwróciła się do Komisji o umorzenie długu, ponieważ jej przedsiębiorstwo nie było w stanie spłacić swojego długu ze względu na niepewną sytuację finansową. Wniosek został odrzucony.

1.2 W swojej opinii Komisja utrzymywała, że odstąpienie od odzyskania środków należy do prerogatyw właściwego urzędnika zatwierdzającego i jest możliwe jedynie w wyjątkowych okolicznościach wymienionych w art. 73 rozporządzenia finansowego i art. 87 jego przepisów wykonawczych. Przepisy te przewidują trzy ograniczone i wyczerpujące okoliczności, w których można przewidzieć odstąpienie od odzyskania pomocy:

• szacowany koszt odzyskania przekraczałby kwotę długu do odzyskania, a umorzenie nie zaszkodziłoby wizerunkowi Wspólnot;
• kwota należności nie może zostać odzyskana ze względu na jej wiek lub niewypłacalność dłużnika (wymagające udowodnionej likwidacji w drodze pisma likwidacyjnego lub upadłości lub wykreślenia z rejestru handlowego; upadłość dłużnika z potwierdzeniem upadłości syndyka (w języku francuskim: kurator d'absence d'actifs);
• odzyskanie jest szkodliwe dla zasady proporcjonalności.

Przepisy te nie tworzą prawa do zrzeczenia się, lecz przeciwnie, ograniczają możliwości zrzeczenia się do okoliczności, które nie występują w przedmiotowej sprawie.

1.3 Komisja utrzymywała, że przedmiotowe przedsiębiorstwo jest w rzeczywistości nadal zarejestrowane jako przedsiębiorstwo prywatne i nie znajduje się ani w stanie likwidacji, ani w stanie upadłości (3). Komisja podkreśliła, że według skarżącego przedsiębiorstwo zakończyło swoją działalność w dniu 20 marca 2003 r. Jednak zgodnie z pismem wysłanym przez skarżącą w dniu 11 listopada 2004 r. nadal poszukiwała ona kanału telewizyjnego i producenta. Komisja potwierdziła, że skarżąca wielokrotnie powoływała się na swoje trudności finansowe, nie przedstawiając żadnego dowodu na niewypłacalność ani nie domagając się podziału długu. Komisja argumentowała, że skarżący nie należy do żadnej z wyżej wymienionych trzech kategorii, w związku z czym Komisja nie może umorzyć długu.

1.4 Rzecznik przypomina, że art. 73 rozporządzenia finansowego (4) stanowi, że:

„W przypadku gdy właściwy delegowany urzędnik zatwierdzający planuje odstąpić od odzyskania ustalonej należności, zapewnia on, aby odstąpienie było prawidłowe i zgodne z zasadą należytego zarządzania finansami i proporcjonalności, zgodnie z procedurami i kryteriami określonymi w przepisach wykonawczych. Decyzja o odstąpieniu musi być uzasadniona.”

Ponadto art. 87 przepisów wykonawczych do rozporządzenia finansowego (5), którego podstawą jest art. 73 rozporządzenia finansowego, stanowi:

„Właściwy urzędnik zatwierdzający może odstąpić od odzyskania całości lub części ustalonej należności wyłącznie w następujących przypadkach:

a) jeżeli przewidywany koszt odzyskania przekraczałby kwotę podlegającą odzyskaniu, a zwolnienie nie zaszkodziłoby wizerunkowi Wspólnoty;

b) gdy należności nie można odzyskać ze względu na jej wiek lub niewypłacalność dłużnika;

c) w przypadku gdy odzyskanie jest niezgodne z zasadą proporcjonalności.”;

1.5 Rzecznik zauważa, że zgodnie z art. 87 przepisów wykonawczych do rozporządzenia finansowego Komisja może odstąpić od odzyskania długu jedynie w przypadkach przewidzianych w tym artykule. W przedmiotowej sprawie skarżąca zwróciła się do Komisji o umorzenie zadłużenia jej przedsiębiorstwa, zasadniczo na podstawie wyżej wymienionego przepisu odnoszącego się do „niewypłacalności dłużnika”. Komisja odrzuciła wniosek, głównie dlatego, że przedsiębiorstwo skarżącego nie znajdowało się ani w likwidacji, ani w stanie upadłości, a skarżący nie przedstawił żadnego dowodu na niewypłacalność dłużnika. W tym względzie Rzecznik zauważa, że skarżący nie zakwestionował prawdziwości tych faktów, na których Komisja oparła swoją zaskarżoną decyzję.

1.6 W związku z powyższym Rzecznik uważa, że Komisja przedstawiła odpowiednie i uzasadnione powody swojej decyzji o odrzuceniu wniosku skarżącej o umorzenie odzyskania długu jej przedsiębiorstwa . W związku z tym Rzecznik nie zgadza się z zarzutem skarżącej, że Komisja niesłusznie odmówiła umorzenia jej długu.

1.7 W związku z tym Rzecznik nie stwierdza niewłaściwego administrowania przez Komisję w tej sprawie.

2 Wnioski

Na podstawie dochodzenia Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie tej skargi wydaje się, że Komisja Europejska nie dopuściła się niewłaściwego administrowania. W związku z tym Rzecznik Praw Obywatelskich zamyka sprawę.

Przewodnicząca Komisji Europejskiej zostanie również poinformowana o tej decyzji.

Z poważaniem,

 

P. Nikiforos DIAMANDOUROS

---

(1) ECU = EUR. Komisja odnosi się do EUR w swojej korespondencji do skarżącego począwszy od dnia 18 sierpnia 1999 r.

(2) Komisja załączyła do swojej opinii kopię nakazu odzyskania pomocy MII-00261 wraz z kopią arkusza informacyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r. zawierającego szczegółowe informacje na temat istnienia prywatnej spółki o nazwie Film après Film przy sekretarzu francuskiego sądu gospodarczego w Paryżu.

(3) Komisja załączyła do swojej opinii kopię nakazu odzyskania pomocy MII-00261 wraz z kopią arkusza informacyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r. zawierającego szczegółowe informacje na temat istnienia prywatnej spółki o nazwie Film après Film przy sekretarzu francuskiego sądu gospodarczego w Paryżu.

(4) Rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich (Dz.U. 2002, L 248, s. 1).

(5) Rozporządzenie Komisji (WE, Euratom) nr 2342/2002 z dnia 23 grudnia 2002 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich (Dz.U. L 357, s. 1).