Strasburg, 4 czerwca 2007 r.

Szanowny Panie,

W dniu 28 października 2004 r. złożył Pan skargę do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich przeciwko Urzędowi Doboru Kadr Wspólnot Europejskich („EPSO”) dotyczącą systemu zgłoszeń on-line w kontekście konkursów otwartych organizowanych przez instytucje wspólnotowe.

W dniu 7 grudnia 2004 r. przekazałem skargę dyrektorowi EPSO. W dniu 11 marca 2005 r. skontaktował się Pan z podległymi mi służbami w celu uzyskania informacji na temat postępów poczynionych w związku z Pana skargą. W dniu 31 marca 2005 r. EPSO przesłało swoją opinię. Przekazałem go Panu wraz z zaproszeniem do przedstawienia uwag, które przesłał Pan w dniu 27 maja 2005 r.

W dniu 26 czerwca 2005 r. zwróciłem się do EPSO o udzielenie dalszych informacji, które odpowiedziało na ten wniosek w dniu 12 sierpnia 2005 r. Przekazałem go Panu wraz z zaproszeniem do przedstawienia uwag, które przesłał Pan w dniu 25 października 2005 r.

W dniu 3 kwietnia 2006 r. przedstawiłem EPSO projekt zalecenia. W dniu 1 czerwca 2006 r. EPSO przesłało mi szczegółową opinię dotyczącą tego projektu zalecenia. W dniu 12 lipca 2006 r. przekazałem Panu szczegółową opinię EPSO wraz z zaproszeniem do zgłaszania uwag. Nie otrzymano od Pana żadnych uwag.

Piszę teraz, aby poinformować Cię o wynikach zapytań, które zostały złożone.

WNIOSEK

W dniu 8 czerwca 2004 r. skarżący, urzędnik Rady, złożył skargę 1777/2004/ELB. Skarga dotyczyła aplikacji on-line i systemu informacyjnego dotyczącego konkursów otwartych organizowanych przez EPSO. Według skarżącego tylko kandydaci, którzy mają dostęp do Internetu w domu lub mieszkają w obszarach, w których publiczny dostęp do Internetu jest możliwy, mogą ubiegać się o udział w tych konkursach. Biorąc pod uwagę niski wskaźnik penetracji Internetu w niektórych państwach członkowskich (mniej niż 15 % ludności miało dostęp do Internetu w niektórych państwach członkowskich) oraz trudności napotkane w dostępie do Internetu na obszarach wiejskich, skarżący uznał, że procedura ta ma charakter dyskryminacyjny. Ponadto kandydaci są zobowiązani do sprawdzenia swojej dokumentacji w Internecie w celu uzyskania informacji o dacie, godzinie i miejscu egzaminów oraz o ich wynikach. Stwierdził, że w konkursie otwartym EPSO/A/11/03 72 % kandydatów nie wzięło udziału w testach. Skarżący uznał to za niesprawiedliwe, ponieważ kandydaci są odpowiedzialni za uzyskanie informacji, które zostały wcześniej przekazane przez EPSO.

Skarżący rozumiał, że rozpatrywanie wniosków on-line jest łatwiejsze, ale argumentował, że powinno to być jedynie alternatywą dla innych możliwości. Uznał on, że zastosowanie tej procedury może mieć negatywny wpływ na wszystkie instytucje europejskie, ponieważ EPSO zorganizowało otwarte konkursy dla wszystkich instytucji i zwiększyło przepaść między obywatelami a instytucjami. Skarżący twierdził, że EPSO powinno znieść obowiązek składania zgłoszeń on-line i przesyłać kandydatom bezpośrednio informacje, takie jak data, godzina i miejsce testów, a także wyniki.

Ponieważ wydaje się, że skarżący nie skontaktował się z EPSO w tej sprawie, skargę uznano za niedopuszczalną.

W dniu 28 października 2004 r. skarżący złożył niniejszą skargę, do której załączył protokół ze spotkania zarządu EPSO, które odbyło się w dniu 5 grudnia 2003 r., oraz protokół ze spotkania COPARCO (Komisja Paritaire Commune) w dniu 20 października 2003 r., w którym zakwestionował obowiązek złożenia wniosku on-line. Zwrócił również uwagę na obawy dotyczące systemu rejestracji on-line, wyrażone podczas tego samego spotkania przez przedstawicieli personelu. Z uwagi na przedmiot skargi Rzecznik uznał, że została ona poprzedzona odpowiednimi działaniami administracyjnymi.

Skarżący wskazał, że procedura on-line szybko stała się faktem dokonanym. Po raz pierwszy wykorzystano go do rekrutacji pracowników pomocniczych w ramach rozszerzenia UE (2002-2003). Biorąc pod uwagę pilny i wyjątkowy charakter tego naboru, zastosowanie tej procedury było prawdopodobnie w pewnym stopniu uzasadnione. Później wykorzystano go w konkursach dla nowych państw członkowskich. Również w tym przypadku pilny charakter i skala postępowania mogły mieć znaczenie przy podejmowaniu decyzji o skorzystaniu z internetowej procedury rekrutacji. Następnie jednak została ona uogólniona i zastosowana do wszystkich konkursów otwartych. Według wiedzy skarżącego nie przeprowadzono badania mającego na celu ocenę wpływu tej procedury. Dodał, że wynik zdawał się wskazywać na gwałtowny spadek liczby uczestników. Jego zdaniem potwierdziło to wniosek komitetu niezależnych ekspertów, że celem konkursów otwartych wydaje się drastyczne zmniejszenie liczby kandydatów, a nie wybór potrzebnych umiejętności.

Podczas spotkania zarządu EPSO w dniu 5 grudnia 2003 r. dyrektor EPSO wskazał, że ze względu na udogodnienia komunikacyjne dla kandydatów i udogodnienia zarządcze dla EPSO nie zamierza porzucić zasady zgłaszania kandydatur on-line. Skarżący twierdził, że EPSO nie komunikowało się nawet bezpośrednio z kandydatami, ale kandydaci musieli szukać informacji na stronie internetowej EPSO.

Załączył statystyki (1) dotyczące dostępu do internetu w UE, z których wynika, że tylko 40 % gospodarstw domowych w UE miało dostęp do internetu w czerwcu 2002 r. oraz że istnieją duże rozbieżności między państwami członkowskimi: 51,8% w Szwecji, 44,9% w Danii, 18,4% w Hiszpanii lub 13,2% w Grecji.

Skarżący miał nadzieję, że Rzecznik przyjrzy się sprawie nie tylko z prawnego i technicznego punktu widzenia, ale także z etycznego punktu widzenia, a mianowicie z punktu widzenia obowiązku uwzględnienia interesów kandydatów.

Podsumowując, skarżący twierdził, że wymóg, aby kandydaci zgłaszali się online do udziału w konkursie, był dyskryminujący ze względu na różne wskaźniki korzystania z Internetu w państwach członkowskich oraz że wymóg, aby kandydaci sprawdzali swoje akta on-line w celu uzyskania informacji, był niesprawiedliwy, ponieważ kandydaci ponosili wyłączną odpowiedzialność za monitorowanie ich akt, podczas gdy decyzje podejmowane są przez EPSO. Stwierdził, że EPSO powinno przesyłać kandydatom bezpośrednio istotne informacje, takie jak data, godzina i miejsce testów oraz wyniki.

WNIOSEK

Opinia EPSO

Opinię EPSO można podsumować w następujący sposób:

Biała księga w sprawie reformy Komisji (2) ustanowiła, jako jedno z działań, które należy podjąć w celu zapewnienia większej przejrzystości dla kandydatów, zwiększone wykorzystanie Internetu, w tym wprowadzenie aplikacji on-line. W związku z tym EPSO wprowadziło w 2003 r. rejestrację on-line i komunikację z kandydatami. Stanowił on istotny postęp w zarządzaniu konkurencją, poprawiając dostępność, przyspieszając komunikację i dostarczając statystyki w czasie rzeczywistym dotyczące liczby otrzymanych wniosków. Ułatwiło to również lepsze planowanie i zarządzanie konkurencją.

a) System aplikacji on-line i jego wpływ na liczbę aplikacji

W odniesieniu do argumentów, zgodnie z którymi system on-line potencjalnie wykluczał kandydatów z udziału w konkursach, należy zauważyć, że liczba kandydatów ubiegających się o udział w konkursach, w których zastosowano tę metodę, była dokładnie odwrotna. W poniższej tabeli przedstawiono liczbę zgłoszeń do podobnych konkursów przed przyjęciem tego systemu składania wniosków on-line i po jego przyjęciu.

Przed złożeniem wniosku on-line		Z aplikacjami on-line
Konkurencja	Liczba wniosków	Konkurencja	Liczba wniosków
COM/C/1/00 (3)	1 005	EPSO/C/11/03 (4)	6 087
COM/C/1/02 (5)	6 940	EPSO/AST/4/05 (6)	11 798
EUR/A/166/01 (7)	2 375	EPSO/A/11/03 (8)	14 483

konkursy COM/C/1/00 i EPSO/C/11/03 mające na celu rekrutację anglojęzycznych sekretarzy; konkursy COM/C/1/02 i EPSO/AST/4/05 mające na celu rekrutację francuskojęzycznych sekretarzy; opublikowano konkursy EUR/A/166/01 i EPSO/A/11/03 w celu rekrutacji administratorów w dziedzinie audytu. Dane liczbowe nie wskazują na zmniejszenie liczby kandydatów, ale raczej na wzrost liczby zgłoszeń. Można to łatwo wytłumaczyć prostotą i wygodą systemu składania wniosków on-line i stanowi to jedną z najbardziej pozytywnych konsekwencji tego systemu.

b) Profil EPSO i jego wpływ na liczbę kandydatów biorących udział w testach

Jeśli chodzi o zmniejszenie liczby kandydatów biorących udział w testach, ponownie rzeczywistość nie była taka, jak twierdził skarżący. Biorąc za przykład te same konkursy co poprzednio, liczba kandydatów biorących udział w testach wstępnych była wyższa po wprowadzeniu systemu on-line.

Przed złożeniem wniosku on-line		Z aplikacjami on-line
Konkurencja	Liczba wniosków	Konkurencja	Liczba wniosków
COM/C/1/00	662	EPSO/C/11/03	2 931
COM/C/1/02	5 120	EPSO/AST/4/05	5 500(9)
EUR/A/166/01	1 623	EPSO/A/11/03	3 864

W rzeczywistości, nawet przy wzroście liczby kandydatów, którzy zgłosili się, a następnie nie wzięli udziału w testach, ostateczna liczba kandydatów, którzy faktycznie przystąpili do testów, była nadal wyraźnie wyższa po wprowadzeniu systemu on-line w porównaniu z tym samym rodzajem konkursu opublikowanym przed wprowadzeniem tego systemu.

EPSO na bieżąco bada wpływ systemu on-line na liczbę kandydatów biorących udział w testach. Biorąc pod uwagę spadek frekwencji w testach preselekcyjnych w konkursach rozpoczętych po wprowadzeniu systemu on-line oraz w interesie dobrej administracji, EPSO postanowiło przeprowadzić ankiety po każdym zestawie testów preselekcyjnych w celu zbadania przyczyn zmiany frekwencji.

Na podstawie wyników tych ankiet EPSO przeprowadziło dwa badania w celu przeanalizowania przyczyn spadku frekwencji na testach. W pierwszym z nich, datowanym na 28 maja 2004 r., stwierdzono, że korzystanie z rejestracji i komunikacji on-line nie było istotnym powodem, dla którego kandydaci nie uczestniczyli w testach. Niemniej jednak, aby zagwarantować, że system on-line nie wyklucza żadnego kandydata z udziału w testach, EPSO zaproponowało i wdrożyło szereg środków. W rezultacie, e-maile przypominające były teraz systematycznie wysyłane do kandydatów. Ponadto, biorąc pod uwagę, że jednym z wniosków z tego badania było to, że prostota systemu on-line zachęcała do składania wniosków osoby, które albo nie spełniały w pełni kryteriów kwalifikowalności, albo nie miały poważnego zamiaru udziału w konkursie, wprowadzono również system potwierdzania. W związku z tym po wstępnej rejestracji kandydaci zostali poproszeni o potwierdzenie zamiaru udziału w testach wstępnych w wyznaczonym terminie oraz o wskazanie wybranego ośrodka egzaminacyjnego.

Drugie sprawozdanie potwierdziło wnioski wyciągnięte z pierwszego. Głównym powodem uzasadniającym nieobecność na testach była niedostępność kandydata w dniu testów. Znaczna liczba kandydatów (około 22% osób biorących udział w ankietach) zdecydowała się nie uczestniczyć w testach, wierząc, że nie zrobią tego dobrze. Z drugiej strony liczba kandydatów, którzy napotkali problemy z dostępem do istotnych informacji za pośrednictwem systemu internetowego EPSO, pozostała niska i nie było dowodów na to, że profil EPSO nie działał w sposób zadowalający. Tylko pięć osób stwierdziło, że koszt lub dostępność Internetu uniemożliwiły im otrzymanie zaproszenia na testy, a tylko 5% respondentów stwierdziło, że nie znalazło zaproszenia. Należy zauważyć, że odsetek ten stopniowo spadał, prawdopodobnie ze względu na ciągłe wysiłki EPSO na rzecz jak najdokładniejszego informowania kandydatów o systemie on-line.

W rzeczywistości EPSO nie tylko dokładnie zbadało wpływ systemu on-line na liczbę kandydatów biorących udział w testach, ale również wskazało szereg środków, które można przyjąć w celu zagwarantowania, że nie będzie on miał negatywnego wpływu na te liczby. Środki te, już opisane, zostały wdrożone, a w drugim sprawozdaniu wykazano ich skuteczność.

Z powyższego jasno wynika, że system on-line nie stanowił istotnego powodu, dla którego kandydaci nie uczestniczyli w testach. Jeśli chodzi o wzrost wskaźnika nieuczestnictwa w tych testach po wprowadzeniu rejestracji on-line, wynikało to w rzeczywistości z „fałszywych” zgłoszeń od osób, które nie spełniają kryteriów kwalifikowalności lub które nie są szczególnie zmotywowane do przystąpienia do testów. W rzeczywistości badania wykazały, że to właśnie prostota i łatwość obsługi systemu on-line spowodowały, że liczba kandydatów była zbyt wysoka w porównaniu z poprzednimi konkursami.

Uwagi skarżącego

Uwagi skarżącego można podsumować w następujący sposób.

ESPO zajęła się tylko jednym aspektem skargi, a mianowicie wpływem systemu rejestracji on-line na liczbę kandydatów. EPSO nie zajmowało się dyskryminacyjnym charakterem obowiązku składania wniosków wyłącznie on-line.

Wyniki ostatniego badania przeprowadzonego przez Eurostat w pierwszym kwartale 2004 r., opublikowanego w maju 2005 r.(10), potwierdziły, że wskaźniki korzystania z Internetu (11) znacznie się różnią w poszczególnych krajach: najwyższe wskaźniki odnotowano w Szwecji (82 %), Danii (76 %) i Finlandii (70 %), natomiast najniższe wskaźniki odnotowano w Grecji (20 %), na Węgrzech (28 %), Litwie, w Polsce i Portugalii (po 29 %). Ponadto badanie wykazało, że tylko 47 % osób w wieku od 16 do 74 lat korzystało z internetu w UE w pierwszym kwartale 2004 r.

Jeżeli chodzi o rejestrację on-line, skarga dotyczyła obowiązku korzystania z tego systemu oraz braku alternatywy, w szczególności korzystania ze zwykłej poczty. Większość państw członkowskich, które wykorzystują nowe technologie, aby umożliwić obywatelom korzystanie z niektórych praw, dała obywatelom możliwość wyboru korzystania z tych technologii. W białej księdze wspomnianej przez EPSO w jego opinii nie zobowiązano EPSO do korzystania z Internetu, lecz jedynie przewidziano taką możliwość.

Jeżeli chodzi o dokonane przez EPSO porównanie różnych konkursów, skarżący zwrócił uwagę na fakt, że profile konkursów, mimo że miały na celu rekrutację na podobne stanowiska, były różne. W związku z tym w konkursach COM/C/1/00, COM/C/1/02 i EUR/A/166/01 złożono wniosek o trzyletnie doświadczenie zawodowe, podczas gdy pozostali nie złożyli wniosku o doświadczenie zawodowe. Skarżący uznał, że z tego powodu wzrosła liczba wnioskodawców.

Jeśli chodzi o udział w konkursach, zdaniem skarżącego oczywiste było, że stosunek liczby kandydatów biorących udział w konkursach do liczby zgłoszeń zmniejszył się, jak pokazano w tabeli:

Konkursy bez aplikacji on-line	Liczba wniosków	Kandydaci biorący udział w konkursie	Udział procentowy w testach
COM/C/1/00	1 005	662	65.87%
COM/C/1/02	6 940	5 120	73.78%
EUR/A/166/01	2 375	1 623	68.34%
Konkursy z aplikacjami on-line	Liczba wniosków	Kandydaci biorący udział w konkursie	Udział procentowy w testach
EPSO/C/11/03	6 087	2 931	48.15%
EPSO/AST/4/05	11 798	5 500	46.62%
EPSO/A/11/03	14 483	3 864	26.68%

Skarżący nie zgodził się z uwagą EPSO, że prostota systemu zachęcała do zgłaszania kandydatur osoby, które nie spełniają kryteriów kwalifikowalności lub nie mają zamiaru wziąć w nim udziału. Komentarz ten doprowadził do powstania drugiej bariery, czyli potwierdzenia udziału w testach wyłącznie za pośrednictwem systemu on-line. Był to nowy element zniechęcający kandydatów, którzy nie mają dostępu do Internetu lub mają trudności z uzyskaniem do niego dostępu. Wreszcie uznał on, że odsetek 5% kandydatów, którzy nie znaleźli zaproszenia na testy, oraz fakt, że kilka osób oświadczyło, iż koszt lub dostęp do Internetu uniemożliwiły im otrzymanie zaproszenia, powinny dać EPSO powód do zastanowienia się nad systemem i podjęcia działań naprawczych. Wskazał, że badanie opierało się tylko na osobach, które odpowiedziały, prawdopodobnie online.

Skarżący był zdania, że badania przeprowadzone przez EPSO nie były wiarygodne, ponieważ EPSO było zarówno sędzią, jak i ocenianym. Niezależny organ powinien przeprowadzać takie badania.

Stwierdził, że EPSO powinno kontaktować się on-line wyłącznie z kandydatami, którzy zdecydowali się zgłosić kandydaturę on-line.

Dalsze zapytania

Po dokładnym rozważeniu opinii EPSO i uwag skarżącego okazało się, że konieczne są dalsze dochodzenia. Rzecznik nie był usatysfakcjonowany, że EPSO udzieliło pełnej odpowiedzi na skargę, ponieważ EPSO nie skomentowało jeszcze argumentu skarżącego, zgodnie z którym odsetek ludności mającej dostęp do Internetu różni się znacznie w poszczególnych państwach członkowskich. Poprosił również o wypowiedzenie się na temat tego, czy obowiązkowy wymóg rejestracji i przeglądania akt on-line może w sposób nieuzasadniony dyskryminować osoby, które mogą chcieć zostać kandydatami w konkursach EPSO, ale nie mają dostępu do Internetu.

Dalsza odpowiedź EPSO

Dalszą odpowiedź EPSO można streścić w następujący sposób.

EPSO dokonało porównania między dwoma systemami organizacji konkursów, tj. zgłoszeniami zwykłymi i zgłoszeniami on-line. Jeśli chodzi o zgłoszenia na stanowiska zwykłe, kandydaci, którzy chcieli się zgłosić, musieli znaleźć wersję papierową Dziennika Urzędowego, co stanowiło długą i uciążliwą procedurę. Następnie wniosek należało przesłać listem poleconym, co wiązało się z udaniem się do najbliższego urzędu pocztowego. Była to długa procedura, która nie gwarantowała przyjęcia stanowiska. To samo dotyczy późniejszej korespondencji z kandydatami. Dzięki systemowi pocztowemu nie było możliwe szybkie utworzenie list rezerwowych. Zaleta systemu on-line była niekwestionowana w odniesieniu do szybkości, z jaką kandydaci mogą mieć dostęp do informacji od publikacji konkursu do listy rezerwowej. System ten był łatwiejszy dla kandydatów, umożliwiał szybki dostęp do informacji i terminową komunikację z kandydatami oraz był stabilny pomimo zmian adresów pocztowych. EPSO było teraz w stanie zorganizować większą liczbę konkursów i komunikować się z większą liczbą kandydatów, bez żadnych niekorzystnych skutków dla kandydatów.

Dostęp do internetu różnił się w poszczególnych państwach członkowskich, ale różnił się również dostęp do poczty. Korzystanie z Internetu rozprzestrzeniało się i coraz więcej osób miało dostęp do Internetu. W ramach konkursów organizowanych przez EPSO populacją docelową była ludność pracująca, która miała lepszy dostęp do internetu. Podobnie dostęp do Internetu różnił się w zależności od poziomu wykształcenia. Im wyższy poziom wykształcenia, tym lepszy dostęp do Internetu. EPSO stwierdziło, że kandydaci mogą udać się do miejsc takich jak biblioteki publiczne, uniwersytety i kawiarnie internetowe, aby uzyskać dostęp do internetu, jeżeli nie mają do niego dostępu w miejscu pracy. Zwróciła uwagę na fakt, że średni odsetek przedsiębiorstw w starych państwach członkowskich korzystających z Internetu w 2004 r. wynosił 89 %, a wśród nowych państw członkowskich 90 % przedsiębiorstw w Estonii korzystało z Internetu.

Podsumowując, EPSO uznało, że korzystanie z Internetu nie przeszkodziło kandydatom w złożeniu wniosku w porównaniu z systemem stosowanym wcześniej. Ponadto poczyniono znaczne postępy w odniesieniu do Internetu pod względem zarządzania systemem i jego rentowności. Jedynym wyjątkiem od rejestracji on-line są osoby z niepełnosprawnościami. Odsetek kandydatów korzystających z tego systemu jest bardzo niski i nie miał wpływu na jego rentowność. EPSO uznało, że system rejestracji on-line nie jest dyskryminujący, jeśli chodzi o dostęp do konkursów, i ułatwił szybkie zakończenie procedur. Do tej pory EPSO nie otrzymało żadnej skargi dotyczącej dostępu do systemu.

Dalsze uwagi skarżącego

Skarżący powtórzył, że jego skarga dotyczyła wyłącznego korzystania z Internetu w celu ubiegania się o udział w konkursach, i wyraził ubolewanie, że EPSO nie rozpatrzyło tej kwestii.

Wyraził ubolewanie, że EPSO przedstawiło obowiązkową rejestrację on-line i brak bezpośredniej komunikacji z kandydatami jako dwa nieuniknione ograniczenia korzystania z Internetu. W rezultacie EPSO dokonało dwóch wyborów, aby ułatwić elektroniczne zarządzanie zgłoszeniami. Pytanie brzmiało, czy te wybory uzasadniały wykluczenie wielu potencjalnych kandydatów, którzy nie mieli dostępu lub mieli trudności z uzyskaniem dostępu do Internetu. Uznał on, że gdyby EPSO uznało rejestrację on-line za opcjonalną, a nie obowiązkową, pogodziłoby to niepodważalne korzyści płynące z Internetu w zakresie dostępu do informacji i ich przekazywania, unikając jednocześnie dyskryminacji. EPSO będzie odpowiedzialne za kodowanie danych kandydatów, którzy zgłosili się zwykłą pocztą, oraz za sporządzanie pism do tych kandydatów. Zmiana ta nie powinna być uciążliwa i nie powinna prowadzić do opóźnień.

Jeżeli EPSO będzie nadal umieszczać listy w profilach kandydatów, nie pisząc do nich bezpośrednio za pośrednictwem ich adresów e-mail, EPSO powinno poinformować kandydatów, że taka jest jego praktyka.

Jeżeli chodzi o fakt, że system on-line przyspieszył procedury, skarżący argumentował, że nie przeprowadzono szczegółowej analizy tej kwestii. Dodał, że jeśli poczyniono pewne postępy, były one bardziej umiarkowane niż to, co stwierdziło EPSO, i prawdopodobnie wynikały z organizacji konkursów według języków, nowych testów preselekcyjnych, braku wstępnej analizy zgłoszeń oraz używania tylko trzech języków do komunikowania się z kandydatami.

Skarżący stwierdził, że głównym wkładem EPSO był spadek liczby kandydatów ze względu na dużą liczbę przeszkód, i zauważył, że EPSO nie udało się osiągnąć celu, jakim jest rekrutacja potrzebnej liczby kandydatów.

PROJEKT ZALECENIA

W dniu 3 kwietnia 2006 r. Rzecznik Praw Obywatelskich skierował do EPSO następujący projekt zalecenia zgodnie z art. 3 ust. 6 swojego statutu:

Kandydaci biorący udział w konkursach otwartych są zobowiązani do rejestracji i komunikowania się z EPSO on-line. EPSO powinno rozważyć wprowadzenie wyjątków od tego wymogu dla osób, które mają znaczne i obiektywnie uzasadnione trudności w dostępie do Internetu. EPSO może wymagać, aby wnioski o zastosowanie wyjątku były poparte dowodami, których przedstawienia można by racjonalnie oczekiwać od danej osoby w danych okolicznościach.

Projekt zalecenia opierał się na następujących przesłankach:

Rzekoma dyskryminacja i niesprawiedliwość ze strony EPSO ze względu na internetowy system rejestracji i informacji o konkursach

1. Skarga dotyczy internetowego systemu zgłaszania kandydatur i informowania o konkursach otwartych organizowanych przez EPSO. Według skarżącego tylko kandydaci, którzy mają dostęp do Internetu w domu lub mieszkają w obszarach, w których publiczny dostęp do Internetu jest możliwy, mogą ubiegać się o udział w tych konkursach. Biorąc pod uwagę niski wskaźnik penetracji Internetu w niektórych państwach członkowskich (mniej niż 15 % ludności ma dostęp do Internetu na niektórych obszarach) oraz trudności w uzyskaniu dostępu do Internetu na obszarach wiejskich, skarżący twierdził, że wymóg, aby kandydaci zgłaszali się on-line do udziału w konkursach otwartych, jest dyskryminujący. Skarżący twierdził również, że wymóg, aby kandydaci sprawdzali swoje akta on-line w celu uzyskania informacji, jest niesprawiedliwy, ponieważ kandydaci ponoszą wyłączną odpowiedzialność za monitorowanie swoich akt, podczas gdy decyzje podejmowane są przez EPSO. Kandydaci są zobowiązani do sprawdzenia swojej dokumentacji w Internecie w celu uzyskania informacji o dacie, godzinie i miejscu egzaminów oraz o ich wynikach. Skarżący twierdził, że EPSO powinno przesyłać kandydatom bezpośrednio istotne informacje, takie jak data, godzina i miejsce testów oraz wyniki.

2. W opinii z dnia 31 marca 2005 r. EPSO wyjaśniło, że dane liczbowe nie wskazują na zmniejszenie liczby kandydatów, lecz na wzrost liczby zgłoszeń. Można to wytłumaczyć prostotą i wygodą systemu składania wniosków on-line, co stanowiło dwa z jego najbardziej pozytywnych skutków. Nawet w przypadku wzrostu liczby kandydatów, którzy zgłosili się, a następnie nie wzięli udziału w testach, ostateczna liczba kandydatów, którzy faktycznie przystąpili do testów, była wyższa po wprowadzeniu systemu on-line w porównaniu z tym samym rodzajem konkursu opublikowanym przed wprowadzeniem tego systemu.

Biorąc pod uwagę spadek frekwencji w testach preselekcyjnych w konkursach rozpoczętych po wprowadzeniu systemu on-line oraz w interesie dobrej administracji, EPSO przeprowadzało ankiety po każdym zestawie testów preselekcyjnych w celu zbadania przyczyn zmiany poziomu frekwencji i monitorowania wszelkich podjętych środków zaradczych. Na podstawie tych badań przeprowadzono dwa badania. W pierwszym badaniu stwierdzono, że korzystanie z rejestracji i komunikacji on-line nie było istotnym powodem, dla którego kandydaci nie uczestniczyli w testach. Niemniej jednak, aby zagwarantować, że system on-line nie wyklucza żadnego kandydata z udziału w testach, EPSO zaproponowało i wdrożyło szereg środków: do kandydatów wysłano e-maile przypominające, a także wprowadzono potwierdzenie uczestnictwa. W związku z tym po wstępnej rejestracji kandydaci proszeni są o potwierdzenie zamiaru udziału w testach wstępnych w wyznaczonym terminie oraz o wskazanie wybranego ośrodka egzaminacyjnego. Drugie badanie potwierdziło wnioski wyciągnięte w pierwszym. Głównym powodem uzasadniającym nieobecność na testach była niedostępność kandydata w dniu testów. Znaczna liczba kandydatów zdecydowała się nie uczestniczyć w testach, wierząc, że nie zrobią tego dobrze.

EPSO wyjaśniło, że liczba kandydatów, którzy napotkali problemy z dostępem do istotnych informacji za pośrednictwem systemu internetowego EPSO, pozostaje niska. EPSO zauważyło, że odsetek ten stopniowo spada, prawdopodobnie ze względu na ciągłe wysiłki EPSO na rzecz jak najdokładniejszego informowania kandydatów o systemie on-line.

3. W dalszej opinii z dnia 12 sierpnia 2005 r. EPSO uznało, że zaleta systemu on-line jest niepodważalna w odniesieniu do szybkości, z jaką kandydaci mogą mieć dostęp do informacji od publikacji konkursu do sporządzenia listy rezerwy kadrowej. System ten był również łatwiejszy dla kandydatów, ponieważ pozwalał na szybki dostęp do informacji i terminową komunikację z nimi. EPSO może teraz organizować większą liczbę konkursów, komunikować się z większą liczbą kandydatów i szybko zamykać procedury. EPSO uznało, że poczyniono znaczne postępy w dziedzinie Internetu pod względem zarządzania systemem i jego rentowności. EPSO nie otrzymało żadnych skarg dotyczących dostępu do systemu.

4. W swoich uwagach skarżący uznał, że wzrost liczby kandydatów można wyjaśnić faktem, że profile konkursów, do których odnosi się EPSO w swojej opinii, choć mają na celu rekrutację kandydatów na podobne stanowiska, różnią się pod względem wymaganego doświadczenia zawodowego. Jeśli chodzi o udział w konkursach, zdaniem skarżącego było oczywiste, że stosunek liczby kandydatów biorących udział w konkursach do liczby zgłoszeń zmniejszył się. Składający petycję nie zgadza się z uwagą EPSO, że prostota systemu zachęcała do zgłaszania kandydatur osoby, które nie spełniają kryteriów kwalifikowalności lub nie mają zamiaru uczestniczyć w konkursie. Doprowadziło to do powstania drugiej bariery w uczestnictwie w konkursach, czyli potwierdzenia udziału w testach wyłącznie za pośrednictwem systemu on-line.

Skarżący wyjaśnił, że uczynienie rejestracji on-line opcjonalną przyczyniłoby się do pogodzenia niepodważalnych zalet Internetu w zakresie dostępu do informacji i ich przekazywania w celu uniknięcia dyskryminacji. Dodał, że EPSO powinno kontaktować się on-line tylko z kandydatami, którzy zdecydowali się zgłosić kandydaturę on-line.

Jeżeli EPSO będzie nadal umieszczać listy w profilach kandydatów, nie pisząc do nich bezpośrednio za pośrednictwem ich adresów e-mail, EPSO powinno poinformować kandydatów, że taka praktyka była stosowana.

Jeżeli chodzi o fakt, że system on-line przyspieszył procedury, skarżący argumentował, że nie przeprowadzono szczegółowej analizy tej kwestii. Dodał, że jeśli poczyniono pewne postępy, są one bardziej umiarkowane niż stwierdziło EPSO i prawdopodobnie wynikają z organizacji konkursów według języków, nowych testów wstępnych, braku wstępnych egzaminów zgłoszeniowych i używania tylko trzech języków do komunikowania się z kandydatami.

Skarżący stwierdził, że głównym wkładem EPSO był spadek liczby kandydatów ze względu na dużą liczbę przeszkód, i zauważył, że EPSO nie udało się zatrudnić potrzebnej liczby kandydatów.

5. W swoim projekcie zalecenia Rzecznik Praw Obywatelskich przypomniał, że zgodnie z załącznikiem III do regulaminu pracowniczego

„Instytucje (...) powierzają Urzędowi Doboru Kadr Wspólnot Europejskich (zwanemu dalej »Urzędem«) odpowiedzialność za podjęcie niezbędnych środków w celu zapewnienia stosowania jednolitych standardów w procedurach naboru urzędników Wspólnot oraz w procedurach oceny i sprawdzania (...). Zadaniem Urzędu jest a) organizowanie, na wniosek poszczególnych instytucji, konkursów otwartych; b) zapewnia, na wniosek poszczególnych instytucji, wsparcie techniczne dla organizowanych przez nie konkursów wewnętrznych; c) określa treść wszystkich egzaminów organizowanych przez instytucje (...); przyjmuje ogólną odpowiedzialność za określenie i organizację oceny umiejętności językowych (...).”

EPSO opracowało system, w ramach którego kandydaci zgłaszają się do konkursów drogą elektroniczną na stronie internetowej EPSO, a EPSO komunikuje się z kandydatami drogą elektroniczną za pośrednictwem funkcyjnej skrzynki pocztowej, zwanej profilem EPSO. Jak opisano w ogłoszeniu o konkursie EPSO/A/11/03 (12) (administratorzy pomocniczy w dziedzinie audytu), system ten funkcjonuje w następujący sposób:

„(...) Jeżeli [jeden] chce złożyć wniosek, [jeden] musi zarejestrować się przez internet, przechodząc na stronę EPSO (...) Po [jednym] złożeniu formularza elektronicznego [jeden] otrzyma na ekranie numer rejestracji, który [jeden] musi odnotować i zachować – będzie to [jego] numer referencyjny we wszystkich sprawach dotyczących [jego] wniosku. Po otrzymaniu [jednego] ha[s] tego numeru proces rejestracji jest zakończony – stanowi on potwierdzenie, że wprowadzone dane [jednego] ha[s] zostały zarejestrowane przez EPSO. Należy zauważyć, że [jeden] musi posiadać adres e-mail – będzie on wykorzystywany do identyfikacji [jego/jej] rejestracji (...) Po zarejestrowaniu się [jeden] może śledzić poszczególne etapy konkursu i sprawdzać datę i lokalizację poszczególnych testów na stronie internetowej, klikając na „bieżące konkursy” (...) Wszystkie informacje dotyczące zaproszenia do udziału w testach, formularza zgłoszeniowego i zaproszenia na egzaminy ustne zostaną opublikowane na stronie internetowej (...) [jeden] powinien śledzić rozwój procedury konkursowej i na każdym etapie sprawdzać, czy [on/ona] uzyskuje dostęp do informacji istotnych dla [jej/jej] aplikacji za pomocą [jej/jej] hasła (...)”.

6. Po pierwsze, Rzecznik przypomniał, że zgodnie z orzecznictwem zasada niedyskryminacji, na którą powołuje się skarżący, wymaga, aby różne sytuacje nie były traktowane jednakowo, chyba że takie traktowanie jest obiektywnie uzasadnione (13). Zasadę równego traktowania kandydatów w postępowaniach z zakresu konkurencji uznaje się za podstawową zasadę prawa wspólnotowego(14). Za zasadę wiążącą instytucje i organy wspólnotowe należy również uznać zasadę równego traktowania potencjalnych kandydatów w konkursach rekrutacyjnych.

7. Ponadto Rzecznik zauważył, że zgodnie z badaniami przeprowadzonymi przez Eurostat (15) wskaźniki korzystania z internetu znacznie się różnią w poszczególnych państwach członkowskich. Z badań Eurostatu wynika, że w 2004 r. 47 % osób w wieku od 16 do 74 lat korzystało z internetu w UE, przy czym odsetek ten wahał się od 20 % w Grecji do 82 % w Szwecji. Dane dostępne na stronie internetowej Eurostatu pokazują ponadto, że w 2005 r. w UE 54 % osób korzystało z internetu, przy czym odsetek ten wahał się od 24 % w Grecji do 85 % w Szwecji. Te dane statystyczne, które odnoszą się do korzystania z Internetu, nie dostarczają jednak żadnych istotnych informacji na temat dostępności Internetu. Skarżący odniósł się do statystyk dotyczących dostępności dostępu do internetu w gospodarstwach domowych w UE. Ponadto zgodnie z badaniem Eurostatu (16) w 2004 r. 89% europejskich przedsiębiorstw zatrudniających co najmniej dziesięciu pracowników miało połączenie z Internetem. Chociaż EPSO uznało, że dostęp do Internetu różni się w poszczególnych państwach członkowskich, Rzecznik zauważył, że w kontekście niniejszego dochodzenia nie otrzymał żadnych danych statystycznych dotyczących dostępności Internetu w ogóle i nie był w stanie znaleźć ich na stronie internetowej Eurostatu; w związku z tym wyżej wymienione dane statystyczne dotyczące dostępu do internetu w gospodarstwach domowych w UE oraz w przedsiębiorstwach zatrudniających co najmniej dziesięciu pracowników w UE nie mogłyby zostać uznane za adekwatne do celów niniejszego dochodzenia, ponieważ powszechnie wiadomo, że dostęp do internetu jest również dostępny w innych miejscach pracy, a także w miejscach publicznych, takich jak biblioteki lub kawiarenki internetowe. Ponadto okazało się, że nie istnieją dane statystyczne dotyczące możliwości dostępu do Internetu dla kandydatów lub potencjalnych kandydatów biorących udział w konkursach EPSO. W związku z tym należy zauważyć, że na podstawie informacji dostarczonych przez EPSO wydawało się, że EPSO nie otrzymało żadnych skarg (poza niniejszą skargą złożoną do Rzecznika Praw Obywatelskich) w tej sprawie. Ponadto nie było dowodów na to, że znaczna liczba osób zainteresowanych zgłoszeniem się do EPSO i udziałem w konkursach EPSO nie mogła tego uczynić ze względu na trudności w dostępie do Internetu. Poza tym, zgodnie z powszechną wiedzą i doświadczeniem, dostęp do Internetu stale rośnie, jak słusznie zauważyło EPSO.

8. Rzecznik Praw Obywatelskich zauważył ponadto, że EPSO przedstawiło następujące uzasadnienia ustanowienia obowiązkowego systemu rejestracji i informacji on-line na potrzeby procedur rekrutacyjnych:

• system „zapewnia kandydatom większą przejrzystość”;
• „[i] stanowiło istotny postęp w zarządzaniu konkurencją, poprawie dostępności, przyspieszeniu komunikacji i dostarczaniu statystyk w czasie rzeczywistym dotyczących liczby otrzymanych wniosków. Ułatwiło to również lepsze planowanie i zarządzanie konkurencją.”;
• „poczyniono znaczne postępy w dziedzinie Internetu w odniesieniu do zarządzania systemem i jego rentowności.”;
• system umożliwia "szybkie posiadanie list rezerwowych. Zaleta systemu on-line była niepodważalna, jeśli chodzi o szybkość, z jaką kandydaci mogą mieć dostęp do informacji od publikacji konkursu do listy rezerwowej. System ten był łatwiejszy dla kandydatów, umożliwiał szybki dostęp do informacji i terminową komunikację z kandydatami, która była stabilna pomimo zmian adresów pocztowych. EPSO było teraz w stanie zorganizować większą liczbę konkursów i komunikować się z większą liczbą kandydatów, bez żadnych niekorzystnych skutków dla kandydatów.”

9. Rzecznik Praw Obywatelskich był zdania, że EPSO przedstawiło odpowiednie obiektywne uzasadnienie ustanowienia obowiązkowego systemu rejestracji i komunikacji on-line w odniesieniu do organizowanych przez siebie konkursów. W związku z powyższym wymóg, zgodnie z którym kandydaci zgłaszają się do EPSO i komunikują się z EPSO za pośrednictwem internetu, nie narusza zasady równego traktowania potencjalnych kandydatów lub kandydatów co do zasady i nie należy go uznawać za nieuczciwy ani za przypadek niewłaściwego administrowania. W związku z tym Rzecznik nie zgodził się z twierdzeniem, że zgłoszenia on-line do konkursów EPSO i komunikacja on-line między EPSO a kandydatami w konkursach organizowanych przez EPSO powinny być co do zasady jedynie opcjonalne, a nie obowiązkowe, jak ma to miejsce obecnie.

10. Rzecznik nie wykluczył jednak, że w niektórych przypadkach potencjalni kandydaci i kandydaci mogą mieć znaczne i obiektywnie uzasadnione trudności z ubieganiem się o stanowisko w EPSO lub komunikowaniem się z EPSO za pośrednictwem Internetu. W takich przypadkach wyżej wymieniona zasada niedyskryminacji wymaga, aby EPSO przewidziało wyjątek od wymogu rejestracji i komunikacji on-line. W tym względzie Rzecznik zauważył, że nie można racjonalnie oczekiwać, aby liczba kandydatów, którzy mogliby zostać objęci tym wyjątkiem, była wystarczająco znacząca, aby wpłynąć na skuteczność systemu. Rzecznik zauważył również, że EPSO przewidziało już taki wyjątek w odniesieniu do osób z niepełnosprawnościami, które mogą składać wnioski do EPSO pocztą zwykłą (17). Rzecznik doszedł zatem do wniosku, że nieprzewidzianie przez EPSO podobnego wyjątku dla osób (bez niepełnosprawności), które mają znaczne i obiektywnie uzasadnione trudności w dostępie do Internetu, nie jest zgodne z zasadą niedyskryminacji, omówioną w pkt 6 powyżej, i stanowi przypadek niewłaściwego administrowania.

11. W odniesieniu do argumentu skarżącego, zgodnie z którym „[j]eżeli EPSO ma nadal umieszczać pisma w profilach kandydatów, nie pisząc do nich za pośrednictwem ich adresów e-mail, EPSO powinno poinformować kandydatów, że taka jest stosowana praktyka”, Rzecznik zauważył, że na stronie internetowej EPSO informuje się kandydatów, że „wszelkie komunikaty kierowane do nich przez EPSO będą zazwyczaj wysyłane na [ich] profil EPSO. Można je również wysłać na adres [] e-mail. [EPSO] zdecydowanie zaleca [kandydatom] regularne sprawdzanie [ich] profilu EPSO.„Rzecznik uznał, że EPSO przekazało już kandydatom informacje sugerowane przez skarżącego.

12. Rzecznik zauważyła, że EPSO wyjaśniło, iż dąży do zwiększenia liczby (zasadniczo odsetka) kandydatów biorących udział w testach, prosząc o potwierdzenie online udziału w testach i wysyłając przypomnienia pocztą elektroniczną. Biorąc pod uwagę, że (i) wymóg potwierdzenia on-line służy realizacji wyżej wymienionego uzasadnionego celu oraz że, jak przeanalizowano powyżej, (ii) obowiązkowy system rejestracji i komunikacji on-line EPSO nie narusza co do zasady zasady zasady równego traktowania potencjalnych kandydatów lub kandydatów oraz (iii) nie należy go uznawać za nieuczciwy, wymóg potwierdzenia on-line musi co do zasady zostać utrzymany. Z powodów wskazanych powyżej EPSO powinno jednak rozważyć wprowadzenie wyjątku i komunikację zwykłą pocztą z kandydatami, którzy mają znaczne i obiektywnie uzasadnione trudności z dostępem do internetu.

13. Rzecznik Praw Obywatelskich zauważył wreszcie, co następuje w odniesieniu do stosowania wyjątku, o którym mowa w pkt 10 i 12. Kwestia, czy pewne fakty, uznane za prawdziwe, stanowią „znaczne i obiektywnie uzasadnione trudności w dostępie do Internetu”, jest kwestią prawną. Jeśli chodzi o ilość informacji i dowodów wymaganych do ustalenia tych okoliczności faktycznych, należy wziąć pod uwagę nie tylko wagę wchodzących w grę konkurencyjnych interesów, ale także szczególny charakter okoliczności faktycznych leżących u podstaw wniosku o zastosowanie takiego wyjątku. W związku z tym EPSO powinno należycie uwzględnić fakt, że w tym kontekście trudno jest uzyskać twardy dowód na istnienie negatywnej okoliczności faktycznej, takiej jak niedostępność połączenia internetowego w obszarze, w którym dana osoba mieszka i pracuje. Oznacza to, że biorąc pod uwagę szczególną podstawę faktyczną wniosku oraz treść informacji i dokumentów potwierdzających, uzasadnione prawdopodobieństwo istnienia negatywnych faktów, na które powołuje się zainteresowana osoba, może być wystarczające do uzasadnienia zastosowania wyjątku.

Szczegółowa opinia EPSO

Szczegółową opinię EPSO można podsumować w następujący sposób:

Gdyby można było sobie wyobrazić, że w drodze wyjątku zgłoszenie zwykłe zostało uznane za dopuszczalne, EPSO zwróciłoby uwagę Rzecznika na pewne poważne trudności.

Po pierwsze, prawie niemożliwe jest zidentyfikowanie teoretycznych trudności, które skarżący mogą napotkać przy składaniu wniosku on-line, a po drugie, jeszcze trudniej byłoby znaleźć wiarygodne środki do udowodnienia napotkanych trudności.

EPSO było przekonane, że komunikacja zwykłą pocztą prowadziłaby do skarg na dyskryminację wynikającą z faktu, że niektóre trudności zostały wzięte pod uwagę, a inne nie.

EPSO podkreśliło również, że sieć publicznego dostępu do Internetu jest szersza niż sieć urzędów pocztowych i że w związku z tym taki szerszy dostęp ułatwia składanie zgłoszeń. EPSO stwierdziło zatem, że w odniesieniu do zarządzania działalnością publiczną, taką jak konkursy, istnienie podwójnego systemu (online i pocztą zwykłą) nie jest w ogóle uzasadnione.

EPSO zauważyło, że jeśli chodzi o możliwe do zidentyfikowania i uzasadnione trudności, w ogłoszeniach o konkursach przewidziano już szczególne wyjątki. Tak jest w przypadku kandydatów niepełnosprawnych, którzy mogą aplikować zwykłym stanowiskiem. Muszą jednak udowodnić, że są osobami niepełnosprawnymi, co pozwala uniknąć nierównego traktowania.

Wszystkie zasady są określone w ogłoszeniach o konkursach, do których EPSO i komisje konkursowe powinny się stosować. Biorąc pod uwagę zasady obowiązujące na etapie wstępnej selekcji, nie jest już możliwe składanie wniosków w formie papierowej. Jeśli chodzi o pozostałe etapy, nawet jeśli kandydaci powinni przesłać swoje zgłoszenia i załączniki pocztą zwykłą, EPSO nie jest już zobowiązane do przesyłania kandydatom decyzji dotyczących ich zgłoszeń pocztą zwykłą.

W związku z powyższym EPSO uznało, że wprowadzenie zgłoszeń zwykłą pocztą dla kandydatów, którzy udowodnią, że napotkali trudności w uzyskaniu dostępu do Internetu, nie było możliwe.

EPSO podkreślało, że wybór, jakiego dokonało w odniesieniu do procedur elektronicznych, odpowiadał celowi interesu publicznego w tym sensie, że to za pośrednictwem elektronicznego profilu EPSO każdy kandydat mógł zapoznać się, często z domu, ze wszystkimi informacjami, które go dotyczyły. Zarządzanie elektroniczne umożliwiło większą dokładność, wiarygodność i szybkość komunikacji między kandydatami a EPSO niż korzystanie ze zwykłego stanowiska. Ponadto był to jedyny dostępny obecnie sposób zarządzania dużą liczbą wniosków i terminami ustanowionymi dla procedur.

EPSO wyraziło nadzieję, że Rzecznik Praw Obywatelskich zrozumie obawy EPSO, które miały na celu zapewnienie odpowiedniego naboru w drodze konkursów oraz prawidłowego zarządzania tymi procedurami.

Uwagi skarżącego dotyczące szczegółowej opinii EPSO

Nie otrzymano żadnych uwag od skarżącego.

DECYZJA

1 Rzekoma dyskryminacja i niesprawiedliwość ze strony EPSO ze względu na system rejestracji i informacji on-line na potrzeby konkursów

1.1 Skarga dotyczy internetowego systemu zgłaszania kandydatur i informowania o organizowanych przez EPSO konkursach otwartych. Według skarżącego tylko kandydaci, którzy mają dostęp do Internetu w domu lub mieszkają w obszarach, w których publiczny dostęp do Internetu jest możliwy, mogą ubiegać się o udział w tych konkursach. Biorąc pod uwagę niski wskaźnik penetracji Internetu w niektórych państwach członkowskich (mniej niż 15 % ludności ma dostęp do Internetu na niektórych obszarach) oraz trudności w uzyskaniu dostępu do Internetu na obszarach wiejskich, skarżący twierdził, że wymóg, aby kandydaci zgłaszali się on-line w celu wzięcia udziału w konkursach otwartych, jest dyskryminujący. Skarżący twierdził również, że wymóg, aby kandydaci sprawdzali swoje akta on-line w celu uzyskania informacji, jest niesprawiedliwy, ponieważ kandydaci ponoszą wyłączną odpowiedzialność za monitorowanie swoich akt, podczas gdy decyzje podejmowane są przez EPSO. Kandydaci są zobowiązani do sprawdzenia swojej dokumentacji w Internecie w celu uzyskania informacji o dacie, godzinie i miejscu egzaminów oraz o ich wynikach. Skarżący twierdził, że EPSO powinno przesyłać kandydatom bezpośrednio istotne informacje, takie jak data, godzina i miejsce testów, a także wyniki.

1.2 W opinii z dnia 31 marca 2005 r. EPSO wyjaśniło, że dane liczbowe nie wskazują na zmniejszenie liczby kandydatów, lecz raczej na wzrost liczby zgłoszeń. Można to wytłumaczyć prostotą i wygodą systemu składania wniosków on-line, co stanowiło dwa z jego najbardziej pozytywnych skutków. Nawet w przypadku wzrostu liczby kandydatów, którzy zgłosili się, a następnie nie wzięli udziału w testach, ostateczna liczba kandydatów, którzy faktycznie przystąpili do testów, była wyższa po wprowadzeniu systemu on-line w porównaniu z liczbą kandydatów, którzy przystąpili do testów w ramach tego samego rodzaju konkursu opublikowanego przed wprowadzeniem tego systemu.

Biorąc pod uwagę spadek frekwencji w testach preselekcyjnych w konkursach rozpoczętych po wprowadzeniu systemu on-line oraz w interesie dobrej administracji, EPSO przeprowadzało ankiety po każdym zestawie testów preselekcyjnych w celu zbadania przyczyn zmiany poziomu frekwencji i monitorowania wszelkich podjętych środków zaradczych. Na podstawie tych badań przeprowadzono dwa badania. W pierwszym badaniu stwierdzono, że korzystanie z rejestracji i komunikacji on-line nie było istotnym powodem, dla którego kandydaci nie uczestniczyli w testach. Niemniej jednak, aby zagwarantować, że system on-line nie wyklucza żadnego kandydata z udziału w testach, EPSO zaproponowało i wdrożyło szereg środków: do kandydatów wysłano e-maile przypominające, a także wprowadzono potwierdzenie uczestnictwa. W związku z tym po wstępnej rejestracji kandydaci proszeni są o potwierdzenie zamiaru udziału w testach wstępnych w wyznaczonym terminie oraz o wskazanie wybranego ośrodka egzaminacyjnego. Drugie badanie potwierdziło wnioski wyciągnięte w pierwszym. Głównym powodem uzasadniającym nieobecność na testach była niedostępność kandydata w dniu testów. Znaczna liczba kandydatów zdecydowała się nie uczestniczyć w testach, wierząc, że nie zrobią tego dobrze.

EPSO wyjaśniło, że liczba kandydatów, którzy napotkali problemy z dostępem do istotnych informacji za pośrednictwem systemu internetowego EPSO, pozostaje niska. EPSO zauważyło, że odsetek ten stopniowo spada, prawdopodobnie ze względu na ciągłe wysiłki EPSO na rzecz jak najdokładniejszego informowania kandydatów o systemie on-line.

W dalszej opinii z dnia 12 sierpnia 2005 r. EPSO uznało, że zaleta systemu on-line jest niepodważalna w odniesieniu do szybkości, z jaką kandydaci mogą mieć dostęp do informacji od publikacji konkursu do sporządzenia listy rezerwy kadrowej. System ten był również łatwiejszy dla kandydatów, ponieważ pozwalał na szybki dostęp do informacji i terminową komunikację z nimi. EPSO może teraz organizować większą liczbę konkursów, komunikować się z większą liczbą kandydatów i szybko zamykać procedury. EPSO uznało, że poczyniono znaczne postępy w dziedzinie Internetu pod względem zarządzania systemem i jego rentowności. EPSO nie otrzymało żadnych skarg dotyczących dostępu do systemu.

1.3 W dniu 3 kwietnia 2006 r. Rzecznik Praw Obywatelskich skierował, zgodnie z art. 3 ust. 6 swojego statutu, projekt zalecenia dla EPSO, zgodnie z którym EPSO powinno rozważyć wprowadzenie wyjątków od wymogu rejestracji i systemu informacyjnego on-line w konkursach dla osób, które mają znaczne i obiektywnie uzasadnione trudności w dostępie do Internetu. Zasugerował również, że EPSO może wymagać, aby wnioski o zastosowanie wyjątku były poparte dowodami, których przedstawienia można racjonalnie oczekiwać od danej osoby w danych okolicznościach. Projekt zalecenia Rzecznika opierał się na następujących przesłankach.

1.4 Po pierwsze, Rzecznik przypomniał, że zgodnie z orzecznictwem zasada niedyskryminacji, na którą powołuje się skarżący, wymaga, aby różne sytuacje nie były traktowane jednakowo, chyba że takie traktowanie jest obiektywnie uzasadnione (18). Zasadę równego traktowania kandydatów w postępowaniach z zakresu konkurencji uznaje się za podstawową zasadę prawa wspólnotowego(19). Za zasadę wiążącą instytucje i organy wspólnotowe należy również uznać zasadę równego traktowania potencjalnych kandydatów w konkursach rekrutacyjnych.

1.5 Ponadto Rzecznik zauważył, że według badań przeprowadzonych przez Eurostat (20) wskaźniki korzystania z Internetu znacznie się różnią w poszczególnych państwach członkowskich. Z badań Eurostatu wynika, że w 2004 r. 47 % osób w wieku od 16 do 74 lat korzystało z internetu w UE, przy czym odsetek ten wahał się od 20 % w Grecji do 82 % w Szwecji. Dane dostępne na stronie internetowej Eurostatu pokazują ponadto, że w 2005 r. w UE 54 % osób korzystało z internetu, przy czym odsetek ten wahał się od 24 % w Grecji do 85 % w Szwecji. Te dane statystyczne, które odnoszą się do korzystania z Internetu, nie dostarczają jednak żadnych istotnych informacji na temat dostępności Internetu. Skarżący odniósł się do statystyk dotyczących dostępności dostępu do internetu w gospodarstwach domowych w UE. Ponadto zgodnie z badaniem Eurostatu (21) w 2004 r. 89% europejskich przedsiębiorstw zatrudniających co najmniej dziesięciu pracowników miało połączenie z Internetem. Chociaż EPSO przyznało, że dostęp do Internetu różni się w poszczególnych państwach członkowskich, Rzecznik zauważył, że w kontekście niniejszego dochodzenia nie otrzymał żadnych danych statystycznych dotyczących ogólnego dostępu do Internetu i nie był w stanie znaleźć ich na stronie internetowej Eurostatu. W związku z tym wyżej wymienione dane statystyczne dotyczące dostępu do internetu w gospodarstwach domowych w UE oraz w przedsiębiorstwach zatrudniających co najmniej dziesięciu pracowników w UE nie mogłyby zostać uznane za adekwatne do celów niniejszego dochodzenia, ponieważ powszechnie wiadomo, że dostęp do internetu jest również dostępny w innych miejscach pracy, a także w miejscach publicznych, takich jak biblioteki lub kawiarenki internetowe. Ponadto okazało się, że nie istnieją dane statystyczne dotyczące możliwości dostępu do Internetu dla kandydatów lub potencjalnych kandydatów biorących udział w konkursach EPSO. W związku z tym należy zauważyć, że na podstawie informacji dostarczonych przez EPSO wydawało się, że EPSO nie otrzymało żadnych skarg (poza niniejszą skargą złożoną do Rzecznika Praw Obywatelskich) w tej sprawie. Ponadto nie było dowodów na to, że znaczna liczba osób zainteresowanych zgłoszeniem się do EPSO i udziałem w konkursach EPSO nie mogła tego uczynić ze względu na trudności w dostępie do Internetu. Poza tym, zgodnie z powszechną wiedzą i doświadczeniem, dostęp do Internetu stale rośnie, jak słusznie zauważyło EPSO.

1.6 Rzecznik zauważył ponadto, że EPSO przedstawiło następujące uzasadnienia ustanowienia obowiązkowego systemu rejestracji i informacji on-line dla procedur rekrutacyjnych:

• system „zapewnia kandydatom większą przejrzystość”;
• „Oznaczało to znaczny postęp w zarządzaniu konkurencją, poprawie dostępności, przyspieszeniu komunikacji i dostarczaniu statystyk w czasie rzeczywistym dotyczących liczby otrzymanych wniosków. Ułatwiło to również lepsze planowanie i zarządzanie konkurencją”;
• „poczyniono znaczne postępy w dziedzinie Internetu pod względem zarządzania systemem i jego rentowności”;
• system umożliwia "szybkie posiadanie list rezerwowych. Zaleta systemu on-line była niepodważalna, jeśli chodzi o szybkość, z jaką kandydaci mogą mieć dostęp do informacji od publikacji konkursu do listy rezerwowej. System ten był łatwiejszy dla kandydatów, umożliwiał szybki dostęp do informacji i terminową komunikację z kandydatami, która była stabilna pomimo zmian adresów pocztowych. EPSO było teraz w stanie zorganizować większą liczbę konkursów i komunikować się z większą liczbą kandydatów, bez żadnych niekorzystnych skutków dla kandydatów.”

1.7 Rzecznik był zdania, że EPSO przedstawiło odpowiednie obiektywne uzasadnienie ustanowienia obowiązkowego systemu rejestracji i komunikacji on-line w odniesieniu do organizowanych przez siebie konkursów. W związku z powyższym wymóg, zgodnie z którym kandydaci zgłaszają się do EPSO i komunikują się z EPSO za pośrednictwem internetu, nie narusza zasady równego traktowania potencjalnych kandydatów lub kandydatów co do zasady i nie należy go uznawać za nieuczciwy ani za przypadek niewłaściwego administrowania. W związku z tym Rzecznik nie zgodził się z twierdzeniem, że zgłoszenia on-line do konkursów EPSO i komunikacja on-line między EPSO a kandydatami w konkursach organizowanych przez EPSO powinny być co do zasady jedynie opcjonalne, a nie obowiązkowe, jak ma to miejsce obecnie.

1.8 Rzecznik nie wykluczył jednak, że w niektórych przypadkach potencjalni kandydaci i kandydaci mogą mieć znaczne i obiektywnie uzasadnione trudności z ubieganiem się o stanowisko w EPSO lub komunikowaniem się z EPSO za pośrednictwem Internetu. W takich przypadkach wyżej wymieniona zasada niedyskryminacji wymaga, aby EPSO przewidziało wyjątek od wymogu rejestracji i komunikacji on-line. W tym względzie Rzecznik zauważył, że nie można racjonalnie oczekiwać, aby liczba kandydatów, którzy mogliby zostać objęci tym wyjątkiem, była wystarczająco znacząca, aby wpłynąć na skuteczność systemu. Rzecznik zauważył również, że EPSO przewidziało już taki wyjątek w odniesieniu do osób z niepełnosprawnościami, które mogą składać wnioski do EPSO pocztą zwykłą (22). Rzecznik doszedł zatem do wniosku, że nieprzewidzianie przez EPSO podobnego wyjątku dla osób (bez niepełnosprawności), które mają znaczne i obiektywnie uzasadnione trudności w dostępie do Internetu, nie jest zgodne z zasadą niedyskryminacji, omówioną w pkt 1.4 powyżej, i stanowi przypadek niewłaściwego administrowania.

1.9 Rzecznik odniósł się do argumentu skarżącego, że "[j]eżeli EPSO ma nadal umieszczać listy w profilach kandydatów, nie pisząc do nich za pośrednictwem ich adresów e-mail, EPSO powinno poinformować kandydatów, że taka jest stosowana praktyka". W tym względzie Rzecznik zauważył, że na stronie internetowej EPSO wskazano kandydatom, że „wszelka korespondencja [do nich] od EPSO będzie zazwyczaj wysyłana na [ich] profil EPSO. Można je również wysłać na adres [] e-mail. [EPSO] zdecydowanie zaleca [kandydatom] regularne sprawdzanie [ich] profilu EPSO.„Rzecznik uznał, że EPSO przekazało już kandydatom informacje sugerowane przez skarżącego.

1.10 Rzecznik zauważył, że EPSO wyjaśniło, iż dąży do zwiększenia liczby (zasadniczo odsetka) kandydatów biorących udział w testach, prosząc o potwierdzenie on-line udziału w testach i wysyłając e-maile przypominające. Biorąc pod uwagę, że wymóg potwierdzenia on-line przyczyniał się do realizacji wyżej wymienionego uzasadnionego celu oraz że, jak przeanalizowano powyżej, obowiązkowy system rejestracji i komunikacji on-line EPSO co do zasady nie naruszał zasady równego traktowania potencjalnych kandydatów lub kandydatów i nie mógł zostać uznany za nieuczciwy, wymóg potwierdzenia on-line musi co do zasady zostać utrzymany. Z powodów wskazanych powyżej EPSO powinno jednak rozważyć wprowadzenie wyjątku i komunikację zwykłą pocztą z kandydatami, którzy mają znaczne i obiektywnie uzasadnione trudności z dostępem do internetu.

1.11 Rzecznik Praw Obywatelskich zauważył wreszcie, co następuje w odniesieniu do stosowania wyjątku, o którym mowa w pkt 1.8 i 1.10. Kwestia, czy pewne fakty, uznane za prawdziwe, stanowią „znaczne i obiektywnie uzasadnione trudności w dostępie do Internetu”, jest kwestią prawną. Jeśli chodzi o ilość informacji i dowodów wymaganych do ustalenia tych okoliczności faktycznych, należy wziąć pod uwagę nie tylko wagę wchodzących w grę konkurencyjnych interesów, ale także szczególny charakter okoliczności faktycznych leżących u podstaw wniosku o zastosowanie takiego wyjątku. W związku z tym EPSO powinno należycie uwzględnić fakt, że w tym kontekście trudno jest uzyskać twardy dowód na istnienie negatywnej okoliczności faktycznej, takiej jak niedostępność połączenia internetowego w obszarze, w którym dana osoba mieszka i pracuje. Oznacza to, że biorąc pod uwagę szczególną podstawę faktyczną wniosku oraz treść informacji i dokumentów potwierdzających, uzasadnione prawdopodobieństwo istnienia negatywnych faktów, na które powołuje się zainteresowana osoba, może być wystarczające do uzasadnienia zastosowania wyjątku.

1.12 W szczegółowej opinii wydanej w dniu 1 czerwca 2006 r. EPSO wyjaśniło, że z jednej strony prawie niemożliwe jest zidentyfikowanie teoretycznych trudności, jakie skarżący mogą napotkać przy składaniu wniosków on-line, a z drugiej strony jeszcze trudniejsze byłoby znalezienie wiarygodnych środków do udowodnienia napotkanych trudności. EPSO było przekonane, że taki podwójny system prowadziłby do skarg ze względu na dyskryminację wynikającą z faktu, że niektóre trudności zostały wzięte pod uwagę, a inne nie.

EPSO podkreśliło również, że sieć publicznego dostępu do Internetu jest szersza niż sieć urzędów pocztowych i że w rezultacie taki szerszy dostęp ułatwia wprowadzanie zgłoszeń. EPSO stwierdziło zatem, że w odniesieniu do zarządzania działalnością publiczną, taką jak konkursy, istnienie podwójnego systemu do zastosowania (online i pocztą zwykłą) nie jest uzasadnione.

EPSO zauważyło również, że w ogłoszeniach o konkursach określono wszystkie zasady, których EPSO i komisje konkursowe powinny przestrzegać. Biorąc pod uwagę zasady obowiązujące na etapie wstępnej selekcji, nie jest już możliwe składanie wniosków w formie papierowej. Jeśli chodzi o pozostałe etapy, nawet jeśli kandydaci powinni przesyłać swoje zgłoszenia i załączniki do nich pocztą zwykłą, EPSO nie jest już zobowiązane do wysyłania kandydatom decyzji dotyczących ich zgłoszeń pocztą zwykłą.

W związku z powyższym EPSO uznało, że wprowadzenie zgłoszeń zwykłą pocztą dla kandydatów, którzy udowodnią, że napotkali trudności w uzyskaniu dostępu do Internetu, nie było możliwe. EPSO podkreślało, że wybór, jakiego dokonało w odniesieniu do procedur elektronicznych, odpowiadał celowi interesu publicznego w tym sensie, że to za pośrednictwem elektronicznego profilu EPSO każdy kandydat mógł zapoznać się, często z domu, ze wszystkimi informacjami, które go dotyczyły. Zarządzanie elektroniczne umożliwiło większą dokładność, wiarygodność i szybkość komunikacji między kandydatami a EPSO niż korzystanie ze zwykłego stanowiska. Ponadto był to jedyny dostępny obecnie sposób zarządzania dużą liczbą wniosków i terminami procedur.

1.13 Rzecznik zauważa, że w swojej szczegółowej opinii EPSO po raz pierwszy stwierdziło, że prawie niemożliwe jest zidentyfikowanie teoretycznych trudności związanych z uzyskaniem dostępu do Internetu. Rzecznik Praw Obywatelskich pragnie podkreślić, że w swoim projekcie zalecenia nie wymagał od EPSO zidentyfikowania lub sprecyzowania takich trudności, lecz przewidział wyjątek dla „osób, które mają znaczne i obiektywnie uzasadnione trudności w dostępie do Internetu”. Oznacza to, że kandydat musiałby określić rodzaj trudności w dostępie do Internetu, a EPSO musiałoby zbadać, czy przywołane (i należycie udowodnione) trudności stanowią „znaczną i obiektywnie uzasadnioną trudność w dostępie do Internetu”.

Rzecznik zauważa ponadto, że w swojej szczegółowej opinii EPSO odniosło się do trudności ze znalezieniem wiarygodnych środków do udowodnienia tych trudności. W tym względzie Rzecznik pragnie odnieść się do pkt 1.13 i 2.1 projektu zalecenia. W pkt 1.13 wskazał, że „z uwagi na szczególną podstawę faktyczną wniosku oraz treść informacji i dokumentów potwierdzających uzasadnione prawdopodobieństwo zaistnienia negatywnych faktów, na które powołuje się zainteresowana osoba, może być wystarczające, aby uzasadnić zastosowanie wyjątku.” W pkt 2.1 Rzecznik wskazał, że „EPSO może wymagać, aby wnioski o wyjątek były poparte dowodami tego rodzaju, jakich można racjonalnie oczekiwać od zainteresowanej osoby w danych okolicznościach”. W tym kontekście należy również zauważyć, że wygoda administracyjna w rozumieniu uniknięcia trudności w ocenie rzetelnie i bezstronnie istotnych wniosków o zastosowanie wyjątku, z uwzględnieniem kryteriów zaproponowanych przez Rzecznika Praw Obywatelskich, jest niewystarczająca, aby uzasadnić to, co w przeciwnym razie stanowi naruszenie zasady równego traktowania kandydatów lub potencjalnych kandydatów. Z tego powodu Rzecznik nie bierze również pod uwagę przekonującego argumentu EPSO, że zalecony przez niego środek może skutkować skargami na dyskryminację.

1.14 Rzecznik zauważa, że EPSO argumentowało ponadto, iż sieć publicznego dostępu do Internetu jest znacznie szersza niż sieć urzędów pocztowych. Chociaż Rzecznik nie kwestionuje argumentu EPSO, nie wyklucza to możliwości wskazanej przez Rzecznika, że w niektórych przypadkach potencjalni kandydaci i kandydaci mogą mieć znaczne i obiektywnie uzasadnione trudności w złożeniu wniosku do EPSO lub komunikowaniu się z EPSO za pośrednictwem Internetu, podczas gdy mogą mieć znacznie łatwiejszy dostęp do zwykłego systemu pocztowego, na przykład w odległych geograficznie, odizolowanych miejscach.

1.15 Ostateczny argument EPSO, że odpowiednie zasady znajdują się w ogłoszeniach o konkursach i że EPSO nie może od nich odstąpić, również nie jest przekonujący. Po pierwsze, wymogi dotyczące ogłoszeń o konkursach mogą wiązać się z przypadkami niewłaściwego administrowania. Po drugie, co najważniejsze, dochodzenie Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie niniejszej skargi i jego odpowiedniego projektu zalecenia nie dotyczyło konkretnych konkursów, lecz ogólnie internetowego systemu zgłaszania kandydatur i informacji EPSO na potrzeby konkursów otwartych.

1.16 W świetle powyższego Rzecznik podtrzymuje swoje stwierdzenie niewłaściwego administrowania zawarte w projekcie zalecenia, zgodnie z którym nieprzewidzianie przez EPSO wyjątku dla osób (niebędących osobami niepełnosprawnymi), które mają znaczne i obiektywnie uzasadnione trudności w dostępie do Internetu, nie jest zgodne z zasadą niedyskryminacji i stanowi przypadek niewłaściwego administrowania. Rzecznik wyraża ubolewanie z powodu faktu, że chociaż starał się pomóc EPSO w uniknięciu potencjalnej odpowiedzialności wynikającej z jego obecnej polityki, EPSO nie zareagowało pozytywnie na wysiłki Rzecznika.

1.17 Zgodnie z art. 8 ust. 4 decyzji Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie przyjęcia przepisów wykonawczych (23), jeżeli Rzecznik Praw Obywatelskich uzna, że szczegółowa opinia instytucji na temat jego projektu zalecenia nie jest zadowalająca, może sporządzić sprawozdanie specjalne dla Parlamentu Europejskiego w związku z przypadkiem niewłaściwego administrowania. W swoim sprawozdaniu rocznym za 1998 r. Rzecznik Praw Obywatelskich wskazał, że możliwość przedstawienia Parlamentowi Europejskiemu sprawozdania specjalnego ma nieocenioną wartość dla jego pracy. Dodał, że w związku z tym sprawozdania specjalne nie powinny być przedstawiane zbyt często, lecz jedynie w odniesieniu do ważnych kwestii, w przypadku których Parlament może podjąć działania w celu udzielenia pomocy Rzecznikowi Praw Obywatelskich (24). Sprawozdanie roczne za rok 1998 zostało przedłożone Parlamentowi Europejskiemu i przez niego zatwierdzone.

1.18 Rzecznik Praw Obywatelskich zauważa, że poza niniejszą skargą nie otrzymał żadnej innej skargi w sprawie, o której mowa w pkt 1.16 powyżej. Ponadto nie ma dowodów na liczbę potencjalnych kandydatów, którym mogłoby uniemożliwić się ubieganie się o stanowisko w EPSO i udział w konkursach ze względu na trudności w uzyskaniu dostępu do Internetu. Wreszcie, dostępność do Internetu stale rośnie. W tych okolicznościach Rzecznik uważa, że przedłożenie Parlamentowi sprawozdania specjalnego nie byłoby uzasadnione. W związku z tym przedstawi poniżej istotną uwagę krytyczną. Parlament zostanie poinformowany o wyniku dochodzenia Rzecznika Praw Obywatelskich w tej sprawie w sprawozdaniu rocznym Rzecznika Praw Obywatelskich za rok 2007.

2 Wnioski

2.1 Na podstawie dochodzenia Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie tej skargi należy poczynić następującą uwagę krytyczną:

Nieprzewidzenie przez EPSO wyjątku dla osób (bez niepełnosprawności), które mają znaczne i obiektywnie uzasadnione trudności z dostępem do Internetu, jest niezgodne z zasadą niedyskryminacji i stanowi przypadek niewłaściwego administrowania.

2.2 W związku z powyższym Rzecznik zamyka sprawę.

Dyrektor EPSO zostanie również poinformowany o tej decyzji.

Z poważaniem,

 

P. Nikiforos DIAMANDOUROS

---

(1) Dokument Eurostatu zatytułowany „Statystyki dotyczące społeczeństwa informacyjnego, 15/2003”.

(2) COM(2000) 20 wersja ostateczna.

(3) Dz.U. C 116 A z 2000 r.

(4) Dz.U. 2003, C 267 A.

(5) Dz.U. 2002, C 18 A.

(6) Dz.U. C 12 A z 2005 r.

(7) Dz.U. 2001, C 195 A.

(8) Dz.U. C 180 A z 2003 r.

(9) W momencie, gdy EPSO przedstawiło swoją opinię w sprawie skargi, liczba EPSO/AST/4/05 była tymczasowa, ponieważ kandydaci biorący udział w tym konkursie nie zostali jeszcze zaproszeni na testy. EPSO wyjaśniło jednak, że zastosowanie średniego wskaźnika frekwencji w konkursach rozpoczętych po wprowadzeniu systemu on-line (47 %) było wiarygodnym szacunkiem.

(10) Dokument Eurostatu zatytułowany "Internet use by individuals and enterprises 2004, 18/2005".

(11) Odsetek ten odpowiada odsetkowi osób korzystających z Internetu w 2004 r.

(12) Dz.U. 2003, C 180 A.

(13) Zob. na przykład wyrok z 2006 r. w sprawie C-344/04 International Air Transport Association, Zb.Orz. s.

(14) Zob. sprawa T-173/99 Elkaïm i Mazuel przeciwko Komisji [2000] RecFP I-A-101 i II-433, pkt 87; Sprawa T-5/04 Scano przeciwko Komisji, wyrok z dnia 13 lipca 2005 r., dotychczas nieopublikowany; Sprawa T-165/03 Vonier przeciwko Komisji [2004] Zb.Orz.SP s. I-A-343 i II-1575.

(15) Dokumenty Eurostatu zatytułowane "Internet use by individuals and enterprises 2004, 18/2005" oraz "The digital divide in Europe, 38/2005".

(16) Dokument Eurostatu zatytułowany "Przepaść cyfrowa w Europie, 38/2005".

(17) Zob. na przykład ogłoszenie o konkursie EPSO/A/11/03, w którym stwierdzono, co następuje: „Jeżeli [jeden] ma niepełnosprawność, która uniemożliwia mu rejestrację elektroniczną, [jeden] może zwrócić się o papierową wersję formularza, wyłącznie na piśmie, którą [jeden] powinien wypełnić, podpisać i odesłać listem poleconym, opatrzonym datą stempla pocztowego nie później niż dnia 30 września 2003 r.”

(18) Zob. na przykład wyrok z dnia 11 lipca 2006 r. w sprawie C-344/04 International Air Transport Association, Zb.Orz. s.

(19) Zob. sprawa T-173/99 Elkaïm i Mazuel przeciwko Komisji [2000] RecFP I-A-101 i II-433, pkt 87; Sprawa T-5/04 Scano przeciwko Komisji, wyrok z dnia 13 lipca 2005 r., dotychczas nieopublikowany; Sprawa T-165/03 Vonier przeciwko Komisji [2004] Zb.Orz.SP s. I-A-343 i II-1575.

(20) Dokumenty Eurostatu zatytułowane "Internet use by individuals and enterprises 2004, 18/2005" oraz "The digital divide in Europe, 38/2005".

(21) Dokument Eurostatu zatytułowany "The digital divide in Europe, 38/2005".

(22) Zob. na przykład ogłoszenie o konkursie EPSO/A/11/03, w którym stwierdzono, co następuje: „Jeżeli [jeden] ma niepełnosprawność, która uniemożliwia mu rejestrację elektroniczną, [jeden] może zwrócić się o papierową wersję formularza, wyłącznie na piśmie, którą [jeden] powinien wypełnić, podpisać i odesłać listem poleconym, opatrzonym datą stempla pocztowego nie później niż dnia 30 września 2003 r.”

(23) Przyjęty dnia 8 lipca 2002 r. i zmieniony decyzją Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 5 kwietnia 2004 r.

(24) Sprawozdanie roczne za 1998 r., s. 27-28.