Strasburg, 20 lutego 2007 r.

Szanowny Panie,

W dniu 22 lipca 2004 r. złożył Pan skargę do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczącą odrzucenia przez Komisję Europejską ponownego wniosku o dostęp do dokumentów, który złożył Pan w dniu 28 maja 2004 r.

W dniu 23 lipca 2004 r. wysłał Pan e-mail z pytaniem, czy otrzymałem Pana dwie (1) skargi wysłane dzień wcześniej. W dniu 26 lipca 2004 r. podległe mi służby przesłały Panu potwierdzenie odbioru. W swoim kolejnym piśmie z dnia 30 lipca 2004 r. stwierdził Pan, że chociaż w dniu 22 lipca 2004 r. złożył Pan dwie różne skargi, okazało się, że zostały one zarejestrowane pod tym samym numerem referencyjnym skargi. W dniu 2 sierpnia 2004 r. podległe mi służby poinformowały Pana, że – jak słusznie zauważył Pan – Pańskie skargi zostały początkowo zarejestrowane pod tym samym numerem referencyjnym skargi. Zostały one jednak później zarejestrowane jako dwie odrębne skargi. W dniu 2 sierpnia 2004 r. podziękował Pan moim służbom za informacje.

W dniu 23 września 2004 r. przekazałem niniejszą skargę przewodniczącemu Komisji. Komisja przesłała włoskie tłumaczenie swojej opinii w dniu 14 grudnia 2004 r. Przekazałem go Panu w dniu 16 grudnia 2004 r. wraz z zaproszeniem do zgłaszania uwag, które przesłał Pan w dniu 22 grudnia 2004 r.

Po przeanalizowaniu opinii Komisji i Pańskich uwag uznałem, że konieczne jest przeprowadzenie dalszych dochodzeń. W związku z tym w dniu 30 sierpnia 2005 r. skierowałem pismo do przewodniczącego Komisji z prośbą o ustosunkowanie się do Pańskich uwag. W dniu 3 stycznia 2006 r. Komisja przesłała włoskie tłumaczenie swojej odpowiedzi. Przekazałem go Panu w dniu 11 stycznia 2006 r. wraz z zaproszeniem do zgłaszania uwag, które przesłał mi Pan w dniu 25 stycznia 2006 r.

W dniu 11 kwietnia 2006 r. przesłał Pan faks do pełnomocnika ds. prawnych odpowiedzialnego za Pana sprawę z prośbą o udzielenie odpowiedzi na Pana faks z dnia 11 marca 2006 r., w którym zwrócił się Pan o informacje dotyczące sytuacji w przedmiotowej sprawie, a także Pana spraw 1586/2005/IP, 3718/2005/IP i 454/2006. W dniu 12 kwietnia 2006 r. wysłał Pan tę samą prośbę na skrzynkę pocztową „euro-ombudsman”. W dniu 27 kwietnia 2006 r. przesłała Pani kolejną wiadomość, w której poprosiła Pani o odpowiedź na swój faks z dnia 11 marca 2006 r.

Po sprawdzeniu bazy danych Rzecznika okazało się, że faks wysłany przez Pana w dniu 11 marca 2006 r. nie został odebrany przez moje biuro. Rankiem 4 maja 2006 r. przedstawiciel prawny odpowiedzialny za Pani sprawę skontaktował się z Panią w celu wyjaśnienia tej kwestii, ale nie mógł się z Panią skontaktować. Tego samego dnia przesłał Pan kolejny faks z prośbą o udzielenie odpowiedzi na Pana faks z dnia 27 kwietnia 2006 r.

W dniu 5 maja 2006 r. wyżej wymieniony radca prawny kontaktował się z Panem telefonicznie. Wyjaśniła, że nie otrzymano żadnego faksu z dnia 11 marca 2006 r. oraz że dowiedziała się o Pańskiej wiadomości z dnia 12 kwietnia 2006 r. dopiero w dniu 26 kwietnia 2006 r. ze względu na fakt, że przebywała na urlopie. Przekazała pani również informacje, o które pani prosiła.

Piszę teraz, aby poinformować Cię o wynikach zapytań, które zostały złożone. Przepraszam za czas, jaki upłynął do zakończenia niniejszego dochodzenia.

WNIOSEK

Według skarżącego istotne fakty zawarte w skardze są następujące:

W dniu 18 kwietnia 2004 r. skarżący zwrócił się do Komisji o udzielenie mu dostępu do (i) wszelkiej korespondencji (w tym załączników), która została wymieniona między Komisją a władzami włoskimi w związku z postępowaniem w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego 2003/4372; protokół spotkania, które odbyło się między przedstawicielami Komisji i władz włoskich; oraz (iii) dokumentów wewnętrznych dotyczących danej sprawy, w szczególności protokołu ze spotkania Komisji z dnia 30 marca 2004 r.

W następstwie odmowy udzielenia mu przez Dyrekcję Generalną ds. Rynku Wewnętrznego („DG MARKT”) dostępu do niektórych żądanych dokumentów z dnia 11 maja 2004 r. skarżący złożył w dniu 28 maja 2004 r. ponowny wniosek do Sekretarza Generalnego Komisji. W dniu 12 lipca 2004 r. Komisja odrzuciła ponowny wniosek i poinformowała o tym skarżącego. Głównym argumentem przedstawionym przez instytucję w celu uzasadnienia odmowy był fakt, że dokumenty, o które wnioskował skarżący, były objęte wyjątkiem określonym w art. 4 ust. 2 tiret trzecie rozporządzenia (WE) nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 maja 2001 r. w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji (2) („rozporządzenie 1049/2001”), zgodnie z którym instytucje „odmawiają dostępu do dokumentu, jeżeli ujawnienie go naruszyłoby ochronę (…) celu kontroli, dochodzenia i audytu”.

W piśmie otwierającym niniejsze dochodzenie Rzecznik podsumował zarzuty i twierdzenia skarżącego w następujący sposób:

Skarżący twierdził, że (i) decyzja Komisji o odmowie dostępu do żądanych dokumentów była obarczona nadużyciem władzy i niewłaściwym zastosowaniem wyjątku przewidzianego w art. 4 ust. 2 tiret trzecie rozporządzenia 1049/2001; (ii) że Komisja nie przedstawiła wystarczających powodów uzasadniających jej odmowę; oraz (iii) że wyjątek, na który powołuje się Komisja, jest sprzeczny z ogólną zasadą udzielenia opinii publicznej możliwie najszerszego dostępu do dokumentów.

Skarżący twierdził, że Komisja powinna ponownie rozważyć swoją decyzję i udzielić mu dostępu do żądanych dokumentów.

WNIOSEK

Podejście Rzecznika
Praw Obywatelskich

Rzecznik Praw Obywatelskich postanowił wszcząć dochodzenie w sprawie dwóch pierwszych zarzutów postawionych przez skarżącego. W odniesieniu do trzeciego zarzutu skarżącego Rzecznik uznał, że dotyczy on zasadności prawodawstwa wspólnotowego, a nie przypadku ewentualnego niewłaściwego administrowania. Ten aspekt sprawy został zatem zamknięty na podstawie art. 2 ust. 2 statutu Rzecznika Praw Obywatelskich, a skarżący został poinformowany, że może złożyć petycję do Komisji Petycji Parlamentu Europejskiego.

Opinia Komisji Europejskiej

W swojej opinii Komisja podsumowała następujące kwestie:

Kontekst

Skarżący złożył skargę do instytucji przeciwko Włochom, zarejestrowaną pod numerem skargi 2003/4372. Następnie Komisja wszczęła w tej sprawie postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego. W dniu 1 kwietnia 2004 r. Komisja skierowała do władz włoskich wezwanie do usunięcia uchybienia. Po wezwaniu do usunięcia uchybienia w dniu 18 października 2004 r. przesłano uzasadnioną opinię.

W dniu 18 kwietnia 2004 r. skarżący złożył wniosek o dostęp do (i) całej korespondencji (w tym załączników), która została wymieniona między Komisją a władzami włoskimi w związku z postępowaniem w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego 2003/4372; protokół spotkania, które odbyło się między przedstawicielami Komisji i władz włoskich; oraz (iii) dokumentów wewnętrznych dotyczących danej sprawy, w szczególności protokołu ze spotkania Komisji z dnia 30 marca 2004 r.

W dniu 11 maja 2004 r. DG MARKT przesłała kopię odpowiednich fragmentów protokołu Komisji skarżącemu, który został również poinformowany o adresie internetowym, pod którym mógł pobrać pełny tekst. Jeśli chodzi o dostęp do innych dokumentów, o które wnioskował skarżący, odmówiono mu dostępu. W celu uzasadnienia swojej odmowy Komisja podkreśliła, że zastosowanie ma wyjątek przewidziany w art. 4 ust. 2 tiret trzecie rozporządzenia 1049/2001. DG MARKT argumentowała, że ujawnienie odpowiednich dokumentów na tym etapie postępowania mogłoby zagrozić dialogowi między Komisją a władzami włoskimi. DG MARKT odniosła się ponadto do wyroku Sądu Pierwszej Instancji w sprawie T-191/99 Petrie (3), dotyczącego wniosku o udzielenie dostępu do wezwań do usunięcia uchybienia i uzasadnionych opinii sporządzonych w związku z dochodzeniami i kontrolami przeprowadzonymi przez Komisję. W tej sprawie Trybunał stwierdził, że – jak stwierdzono już w sprawie T-105/95 WWF UK przeciwko Komisji – „państwa członkowskie mają prawo oczekiwać, że Komisja zagwarantuje poufność podczas dochodzeń, które mogą prowadzić do wszczęcia postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego. Ten wymóg poufności utrzymuje się nawet po wniesieniu sprawy do Trybunału Sprawiedliwości, ponieważ nie można wykluczyć, że dyskusje między Komisją a danym państwem członkowskim dotyczące dobrowolnego przestrzegania przez to państwo wymogów traktatu mogą być kontynuowane w trakcie postępowania sądowego i do czasu wydania wyroku przez Trybunał Sprawiedliwości. Utrzymanie tego celu, a mianowicie polubownego rozstrzygnięcia sporu między Komisją a danym państwem członkowskim przed wydaniem wyroku przez Trybunał Sprawiedliwości, uzasadnia odmowę dostępu do wezwań do usunięcia uchybienia i uzasadnionych opinii sporządzonych w związku z postępowaniem na podstawie art. 226 ze względu na ochronę interesu publicznego związanego z kontrolami, dochodzeniami i postępowaniami sądowymi”(4).

W dniu 28 maja 2004 r. skarżący złożył ponowny wniosek do sekretarza generalnego Komisji, w którym podniósł, że skoro protokoły z posiedzeń Komisji są jawne, załączniki do nich również powinny być jawne. Skarżący stwierdził ponadto, że orzecznictwo przywołane przez DG MARKT jest nieaktualne i sprzeczne z art. 1 Traktatu o Unii Europejskiej i rozporządzeniem 1049/2001.

Sekretarz Generalny odpowiedział na ponowny wniosek skarżącego w dniu 5 lipca 2004 r. W swojej odpowiedzi wyjaśnił, że protokół posiedzenia Komisji zawiera odniesienia do dokumentów, które zostały wzięte pod uwagę przez członków Komisji podczas tego posiedzenia. Sekretarz generalny stwierdził, że dokumenty te nie stanowią integralnej części protokołu.

Sekretarz generalny podkreślił ponadto, że fakt, iż protokoły Komisji są jawne i dostępne w Internecie, nie oznacza, że wszystkie dokumenty, o których mowa w odnośnych protokołach, powinny być jawne. Wyjaśnił, że wniosek skarżącego o dostęp do trzech dokumentów wymienionych w odnośnym protokole został rozpatrzony jako nowy wniosek. W odniesieniu do pozostałych dokumentów sekretarz generalny potwierdził pierwotną odmowę Komisji z tych samych powodów.

Stanowisko Komisji

Protokoły posiedzeń Komisji zawierały odniesienia do wszystkich dokumentów, które zostały wzięte pod uwagę przez jej członków podczas posiedzenia. Nie oznaczało to jednak, że odpowiednie dokumenty były częścią protokołu. Protokoły, które były publicznie dostępne, zostały opublikowane w Internecie, ale decyzja o dostępie do dokumentów, o których mowa w protokołach, musiała być podejmowana indywidualnie dla każdego przypadku. Decyzja o rozpatrzeniu wniosku o udostępnienie trzech dokumentów wymienionych w protokole jako wstępnego wniosku o udzielenie dostępu do dokumentów była uzasadniona koniecznością przestrzegania dwuetapowej procedury administracyjnej rozpatrywania wniosków o udzielenie dostępu do dokumentów.

W odniesieniu do opinii skarżącego, że wyjątek przewidziany w art. 4 ust. 2 tiret trzecie rozporządzenia 1049/2001 nie ma zastosowania, ponieważ postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego nie obejmuje żadnych kontroli ani dochodzeń, Komisja wskazała, że odnośny wyjątek obejmuje również postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, co zostało wyraźnie potwierdzone przez Sąd Pierwszej Instancji w sprawie T-191/99 Petrie: „Państwa członkowskie mają prawo oczekiwać, że Komisja zagwarantuje poufność podczas dochodzeń, które mogą prowadzić do wszczęcia postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego.” Ponadto w momencie przyjmowania rozporządzenia 1049/2001 Komisja złożyła własne oświadczenie w tej sprawie oraz że w każdym przypadku, monitorując stosowanie prawa wspólnotowego przez państwa członkowskie, Komisja bada domniemane naruszenia. W przypadku każdego dokumentu związanego z toczącym się postępowaniem w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego należało przeprowadzić indywidualne badanie w celu ustalenia, czy można go ujawnić, czy też nie. Na podstawie wewnętrznych wytycznych Komisji dotyczących sposobu rozpatrywania wniosków o dostęp do dokumentów związanych z postępowaniami w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego (SEC(2003)260/3) dostęp był zwykle przyznawany po zamknięciu danej sprawy, a czasami nawet wcześniej, w zależności od wyniku testu szkody. W tym konkretnym przypadku Komisja uznała, że ujawnienie żądanych dokumentów na tym etapie postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego naruszyłoby ochronę celu dochodzenia.

Na tym etapie postępowania ujawnienie żądanych dokumentów mogłoby niekorzystnie wpłynąć na bieżące rozmowy z władzami włoskimi. W odniesieniu do istnienia nadrzędnego interesu publicznego przemawiającego za ujawnieniem żądanych dokumentów Komisja uznała, że taki nadrzędny interes nie istnieje w niniejszej sprawie.

W odniesieniu do możliwości udzielenia częściowego dostępu wydaje się, że w niniejszej sprawie nie jest to możliwe ze względu na charakter żądanych dokumentów, a mianowicie ze względu na to, że nie było możliwe wcześniejsze ustalenie, które części dokumentów mogą zostać ujawnione bez uszczerbku dla trwającej działalności dochodzeniowej.

Komisja zajęła się ponadto treścią pisma skierowanego przez skarżącego do instytucji w dniu 8 czerwca 2004 r., w którym twierdził on, że Komisja niesłusznie nie umieściła na swojej stronie internetowej odniesień do swojej decyzji o skierowaniu do władz włoskich wezwania do usunięcia uchybienia w ramach postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego 2003/4372. W tym względzie Komisja argumentowała, że zgodnie z odpowiednimi przepisami regulującymi upublicznianie decyzji w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego odniesienia do decyzji o skierowaniu do organów krajowych wezwań do usunięcia uchybienia nie są publikowane na stronie internetowej Komisji. Ponadto, ponieważ okazało się, że skarżący, jako skarżący w sprawie 2003/4372, został poinformowany w dniu 1 kwietnia 2004 r., że Komisja podjęła decyzję o skierowaniu do władz włoskich wezwania do usunięcia uchybienia, nie podjęto żadnych dalszych działań w odniesieniu do pisma z dnia 8 czerwca 2004 r.

Uwagi skarżącego

W swoich uwagach dotyczących opinii Komisji skarżący wskazał, że oświadczenia Komisji nie należą do źródeł prawa oraz że rozporządzenia nie można interpretować ani zmieniać erga omnes na podstawie takich oświadczeń.

W odniesieniu do kwestii podniesionej przez Komisję w jej opinii, zgodnie z którą w ramach kontroli stosowania prawa wspólnotowego przez państwa członkowskie zbadała ona zarzucane naruszenia, skarżący wskazał, że w odniesieniu do dochodzenia przeprowadzonego w sprawie 2003/4372 wydaje się, iż Komisja działała prawidłowo wobec władz włoskich i zgodnie z traktatem WE. Nie był jednak w stanie ustalić, czy w innych przypadkach instytucja właściwie wykorzystała swoje uprawnienia dochodzeniowe, ponieważ nie posiadał on żadnych informacji na ten temat. Skarżący uznał, że Rzecznik Praw Obywatelskich powinien zbadać prawidłowość oświadczenia Komisji.

W odniesieniu do odesłania dokonanego przez Komisję do sprawy T-191/99 Petrie skarżący twierdził, że orzecznictwo to jest nieaktualne i że w każdym razie należy je interpretować w świetle zasady przejrzystości określonej w art. 1 Traktatu o Unii Europejskiej oraz w rozumieniu rozporządzenia 1049/2001, do którego zdaniem skarżącego Komisja niesłusznie odniosła się, gdy postanowiła nie udzielać dostępu do dokumentów, o które wnioskował skarżący.

Ponadto skarżący twierdził, że postępowanie w sprawie naruszenia prawa wspólnotowego prowadzone przez Komisję przeciwko państwu członkowskiemu opierało się na współpracy między instytucją a państwem członkowskim. Nie było zatem możliwe zrównanie tego rodzaju procedury z procedurą, w ramach której przeprowadzono inspekcję lub dochodzenie.

Jeśli chodzi o przedstawione mu powody odmowy, skarżący podtrzymał swoje stanowisko, zgodnie z którym Komisja nie przedstawiła konkretnych powodów takiej odmowy. Skarżący podtrzymał zatem swoją skargę.

Dalsze zapytania
Wniosek o udzielenie dalszych informacji

Po przeanalizowaniu opinii Komisji i uwag skarżącego Rzecznik uznał, że konieczne jest przeprowadzenie dalszych dochodzeń. W związku z tym w dniu 30 sierpnia 2005 r. skierował on pismo do Komisji. W swoim piśmie Rzecznik odniósł się do opinii Komisji, w której instytucja stwierdziła, że zgodnie z jej własnymi wewnętrznymi wytycznymi dotyczącymi sposobu rozpatrywania wniosków o dostęp do dokumentów związanych z postępowaniem w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego (SEC(2003)260/3) dostęp przyznaje się zwykle po zamknięciu danej sprawy, a czasami nawet przed, w zależności od wyniku testu szkody. Komisja wskazała również, że w odniesieniu do tych dokumentów dotyczących toczącego się postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego należy zatem przeprowadzić analizę poszczególnych przypadków w celu ustalenia, czy dany dokument może zostać ujawniony, czy też nie. Ponieważ dla Rzecznika nie było jasne, czy taka indywidualna analiza została przeprowadzona w niniejszej sprawie, zwrócił się on do Komisji o przedstawienie uwag w tej kwestii.

Ponadto Rzecznik Praw Obywatelskich stwierdził, że w swojej opinii Komisja odniosła się do faktu, że wniosek skarżącego o dostęp do dokumentów wymienionych w protokole ze spotkania Komisji z dnia 30 marca 2004 r. został rozpatrzony jako nowy wniosek o dostęp do dokumentów. W odniesieniu do tego aspektu sprawy Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się do Komisji o przekazanie informacji na temat wyniku odnośnej procedury.

Rzecznik Praw Obywatelskich odniósł się wreszcie do oświadczenia złożonego przez Komisję w jej opinii, zgodnie z którym częściowy dostęp do dokumentów, o które wnioskował skarżący, nie może zostać przyznany ze względu na ich charakter. Rzecznik uznał, że Komisja udzieliła dość ogólnego wyjaśnienia, dlaczego nie może udzielić częściowego dostępu. W związku z tym zwrócił się do niej o przedstawienie bardziej szczegółowych informacji na temat powodów odmowy częściowego dostępu.

W skardze 2290/2004/IP skarżący twierdził między innymi, że Komisja nie odpowiedziała na jego pismo z dnia 8 czerwca 2004 r., w którym zwrócił on uwagę instytucji na fakt, że decyzja z dnia 30 marca 2004 r. o skierowaniu do władz włoskich wezwania do usunięcia uchybienia nie została opublikowana na stronie internetowej poświęconej naruszeniom. Chociaż w piśmie otwierającym nie poproszono Komisji o przedstawienie uwag na temat tego aspektu sprawy, Rzecznik zauważył, że w jego opinii Komisja to uczyniła. Instytucja wskazała, że ponieważ skarżący został poinformowany w dniu 1 kwietnia 2004 r. o odpowiednich działaniach podjętych przez instytucję, uznała, że dalsze działania w odniesieniu do pisma z dnia 8 czerwca 2004 r. nie są konieczne. Ponieważ Rzecznik prowadził dalsze dochodzenia w niniejszej sprawie, uznał, że ten aspekt sprawy powinien zostać uwzględniony w niniejszym dochodzeniu. W związku z tym zwrócił się do Komisji o przekazanie mu kopii pisma wysłanego do skarżącego w dniu 1 kwietnia 2004 r.

Wniosek o wydanie kolejnej opinii

W dniu 17 kwietnia 2005 r. skarżący złożył skargę (1586/2005/IP) do Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczącą odrzucenia przez Komisję ponownego wniosku o dostęp do dokumentów, który złożył w dniu 1 lutego 2005 r. na mocy rozporządzenia 1049/2001. Skarżący zwrócił się do Komisji o udostępnienie mu kopii wezwania do usunięcia uchybienia oraz uzasadnionej opinii przesłanej przez Komisję do władz włoskich w ramach postępowania związanego z postępowaniem w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego w sprawie 2003/4372.

Pismem z dnia 15 marca 2005 r. sekretarz generalny potwierdził decyzję o nieudzieleniu skarżącemu dostępu do żądanych dokumentów. Głównym argumentem przedstawionym w celu uzasadnienia odmowy było to, że dokumenty, o które wnioskował skarżący, były objęte wyjątkiem określonym w art. 4 ust. 2 tiret trzecie rozporządzenia 1049/2001, zgodnie z którym „instytucje odmawiają dostępu do dokumentu, jeżeli ujawnienie go naruszyłoby ochronę (…) celu kontroli, dochodzenia i audytu”. Sekretarz generalny odniósł się również do faktu, że wezwanie do usunięcia uchybienia skierowane przez Komisję do władz włoskich było już przedmiotem wcześniejszego wniosku o udzielenie dostępu do dokumentów złożonego przez skarżącego w dniu 18 kwietnia 2004 r. oraz ponownego wniosku złożonego w dniu 18 maja 2004 r.

Skarżący wyraził pogląd, że skargę 2290/2004/IP można uznać za część skargi 1586/2005/IP. Ponieważ okazało się, że konieczne jest przeprowadzenie dalszych dochodzeń w sprawie skargi 2290/2004/IP, z którą przedmiot skargi 1586/2005/IP wydaje się być ściśle powiązany, Rzecznik uznał, że w związku z tym właściwe byłoby zajęcie się kwestiami poruszonymi w obu skargach w ramach jednego i tego samego dochodzenia, co sugerował sam skarżący. W piśmie do Komisji z dnia 30 sierpnia 2005 r., z prośbą o udzielenie dalszych informacji na temat skargi 2290/2004/IP, Rzecznik zwrócił się zatem do instytucji o wydanie dodatkowej opinii na temat kwestii poruszonych w piśmie skarżącego z dnia 17 kwietnia 2005 r.

Odpowiedź Komisji

W swojej odpowiedzi Komisja podniosła następujące kwestie:

W odniesieniu do wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o wyjaśnienie, czy w przedmiotowej sprawie przeprowadzono indywidualne badanie dokumentów, o które wnioskował skarżący, oraz o przedstawienie bardziej szczegółowych informacji na temat powodów odmowy częściowego dostępu, Komisja potwierdziła, że przeprowadziła indywidualną ocenę dokumentów, o dostęp do których wnioskował skarżący, oraz że uwzględniono również możliwość udzielenia częściowego dostępu.

Sprawa dotycząca uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego 2003/4372, dotycząca domniemanego naruszenia przez władze włoskie odpowiednich przepisów dotyczących zamówień publicznych przy udzielaniu zamówienia na projekt stacji uzdatniania wody w Stintino (Włochy), została omówiona podczas tzw. „spotkania pakietowego” między Komisją a władzami włoskimi w dniu 12 września 2003 r. Władze włoskie przekazały dodatkowe informacje w piśmie z dnia 24 listopada 2003 r. W dniu 1 kwietnia 2004 r. Komisja skierowała do skarżących wezwanie do usunięcia uchybienia i tego samego dnia poinformowała o tym skarżącego. Kiedy skarżący złożył pierwotny wniosek o dostęp do dokumentów w dniu 18 kwietnia 2004 r., wystosowano właśnie wezwanie do usunięcia uchybienia i oczekiwano odpowiedzi władz włoskich w ciągu dwóch miesięcy. Ujawnienie wezwania do usunięcia uchybienia i wcześniejszej wymiany korespondencji z władzami włoskimi w tym momencie miałoby negatywny wpływ na poszukiwanie ewentualnego rozstrzygnięcia sprawy. W dniu 28 maja 2004 r. skarżący złożył ponowny wniosek. Komisja udzieliła odpowiedzi w dniu 12 lipca 2004 r. W tym czasie Komisja nadal nie podjęła decyzji o wniesieniu sprawy do Trybunału Sprawiedliwości i nadal czekała na odpowiedź władz włoskich na wezwanie do usunięcia uchybienia. Po ponownym zbadaniu dokumentów w świetle sytuacji proceduralnej Komisja potwierdziła, że dokumenty, o które wnioskował skarżący, nie mogły zostać ujawnione na tym etapie. Uwzględniono również możliwość udzielenia częściowego dostępu. Wszystkie dokumenty, do których skarżący zwrócił się o dostęp, dotyczyły jednak wyłącznie interpretacji pojęć prawnych związanych z konkretną sprawą i nie zawierały żadnych części, do których wyjątek określony w art. 4 ust. 2 tiret trzecie nie miał zastosowania w momencie rozpatrywania ponownego wniosku skarżącego.

W dniu 20 stycznia 2005 r. skarżący złożył nowy wniosek o udzielenie dostępu do wezwania do usunięcia uchybienia i uzasadnionej opinii przesłanych przez Komisję władzom włoskim odpowiednio w dniu 1 kwietnia 2004 r. i w dniu 18 października 2004 r. Sprawa była w tym czasie w toku i osiągnęła krytyczny etap, a mianowicie kwestię, czy nadal można ją rozwiązać bez skierowania sprawy do Trybunału Sprawiedliwości. W związku z tym w dniu 28 stycznia 2005 r. i po złożeniu ponownego wniosku w dniu 15 marca 2005 r. Komisja uznała, że powody, dla których nie udzielono dostępu do wezwania do usunięcia uchybienia, które zostało już skierowane do skarżącego, tj. że ujawnienie tego dokumentu mogło mieć negatywny wpływ na poszukiwanie możliwego rozstrzygnięcia sprawy, są nadal aktualne i że te same powody mają również zastosowanie do uzasadnionej opinii.

Jeżeli chodzi o możliwość udzielenia częściowego dostępu, Komisja uznała, że nie jest to możliwe, ponieważ żadna część tych dokumentów nie była objęta wyjątkiem przewidzianym w art. 4 ust. 2 tiret trzecie rozporządzenia 1049/2001.

W dniu 16 marca 2005 r. Komisja podjęła decyzję o wszczęciu postępowania sądowego przed Trybunałem Sprawiedliwości w sprawie 2003/4372, a następnego dnia skarżący został o tym poinformowany. Nawet w toku postępowania sądowego nie można było wykluczyć możliwości osiągnięcia porozumienia z władzami włoskimi, a ujawnienie dokumentów, o które wnioskował skarżący, mogło zagrozić każdej takiej próbie rozstrzygnięcia sprawy.

W odniesieniu do rozpatrywania wniosku skarżącego o dostęp do trzech dokumentów (5), o których mowa w protokole posiedzenia Komisji z dnia 30 kwietnia 2004 r. pod tytułem "Monitorowanie stosowania prawa wspólnotowego: naruszenia”, instytucja stwierdziła, że w piśmie z dnia 12 lipca 2004 r. zawierającym decyzję Komisji w sprawie ponownego wniosku skarżącego sekretarz generalny podkreślił, że dokumenty te nie są jedynie załącznikami do protokołu i nie są automatycznie publicznie dostępne. Wniosek o udzielenie dostępu do nich należało zatem ocenić jako nowy wniosek. Niestety skarżący nigdy nie otrzymał odpowiedzi na swój wniosek o udzielenie dostępu do tych dokumentów i nie złożył również ponownego wniosku. Nawet gdyby brak odpowiedzi na wniosek o udzielenie dostępu do dokumentów należało uznać za odpowiedź odmowną zgodnie z rozporządzeniem 1049/2001 i w związku z tym uprawniać wnioskodawcę do odwołania, Komisja wyraziła ubolewanie i przeprosiła za jego brak, ponieważ dobra praktyka administracyjna wymaga udzielenia wyraźnej odpowiedzi na wnioski.

Komisja rozpatrzyła zatem tę część niniejszej skargi jako wniosek potwierdzający i doszła do następujących wniosków:

Jeżeli chodzi o notę przedłożoną przez Służbę Prawną, dotyczyła ona postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego innego niż to, którym zainteresowany był skarżący. W dokumencie przeanalizowano podstawę prawną wszczęcia przeciwko państwu członkowskiemu postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, a odnośna sprawa była nadal w toku. Komisja wyjaśniła, że przekazanie opinii Służby Prawnej ujawniłoby jej stanowisko w sprawie decyzji o wystosowaniu wezwania do usunięcia uchybienia. Ponadto takie ujawnienie wpłynęłoby na swobodę Służby Prawnej w zakresie wyrażania opinii i udzielania Komisji porad prawnych, a także na pole manewru instytucji przy podejmowaniu ostatecznej decyzji. Na tej podstawie Komisja uznała, że wyjątek przewidziany w art. 4 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia 1049/2001 dotyczący opinii prawnej ma zastosowanie do tego dokumentu w całości i że nie istnieje żaden nadrzędny interes publiczny uzasadniający jego ujawnienie.

Jeżeli chodzi o protokół posiedzenia szefów gabinetów, dokument ten odzwierciedlał uwagi i opinie uczestników na temat spraw omawianych podczas posiedzenia. Ujawnienie protokołu ujawniłoby wewnętrzne obrady podczas przygotowywania decyzji Komisji w sprawie postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, co poważnie wpłynęłoby na proces decyzyjny Komisji, ponieważ podważyłoby kolegialny sposób, w jaki Komisja podejmowała odpowiednie decyzje. Na tej podstawie Komisja uznała, że wyjątek przewidziany w art. 4 ust. 3 tiret drugie pkt 6 rozporządzenia nr 1049/2001 ma zastosowanie do tego dokumentu w całości i że nie istnieje żaden nadrzędny interes publiczny uzasadniający jego ujawnienie. Ponadto Komisja stwierdziła, że sprawa o naruszenie 2003/4372 nie była przedmiotem dyskusji podczas tego spotkania, a zatem nie została wspomniana w protokole.

Jeżeli chodzi o wykaz postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego i odpowiednie decyzje zaproponowane przez szefów gabinetów, obejmował on ponad 1400 spraw. W protokole posiedzenia Komisji, który był publicznie dostępny w internecie, wspomniano o przyjęciu proponowanych decyzji. W odniesieniu do sprawy 2003/4372 skarżący został należycie poinformowany o decyzji Komisji o skierowaniu do władz włoskich wezwania do usunięcia uchybienia, zgodnie z komunikatem Komisji w sprawie stosunków ze skarżącym w związku z naruszeniem prawa wspólnotowego (7). Komisja uznała, że skarżący otrzymał informacje, których szukał, ponieważ okazało się, że jest zainteresowany jedną konkretną sprawą, a nie pełną listą proponowanych decyzji dotyczących spraw o naruszenie innych niż sprawa 2003/4372. Komisja dodała, że w każdym razie ujawnienie pełnego wykazu proponowanych decyzji dotyczących toczących się postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego wpłynęłoby na cel trwających dochodzeń, ponieważ zakłóciłoby obecne dyskusje z państwami członkowskimi i zmniejszyłoby szanse na osiągnięcie porozumienia w odpowiednich sprawach bez wnoszenia ich do Trybunału Sprawiedliwości. Ponadto instytucja uznała, że zgodnie z wyżej wymienionym komunikatem skarżący są informowani o decyzjach podjętych w odniesieniu do postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, w których mają interes.

Komisja podkreśliła wreszcie, że w odniesieniu do wniosku o udzielenie dostępu do trzech wyżej wymienionych dokumentów przekazanie decyzji podjętych w związku z postępowaniami w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego stanowi jej ostateczną decyzję w sprawie wniosku. Skarżący może złożyć skargę na tę decyzję, składając nową skargę do Rzecznika Praw Obywatelskich lub wnosząc skargę do Sądu Pierwszej Instancji na warunkach określonych w art. 230 Traktatu WE. W tym względzie datą powiadomienia skarżącego o decyzji Komisji była data przekazania przez Rzecznika Praw Obywatelskich odpowiedzi Komisji skarżącemu.

W odniesieniu do pisma skarżącego z dnia 8 czerwca 2004 r. Komisja stwierdziła, że – jak stwierdziła w swojej opinii – decyzje o wystosowaniu wezwania do usunięcia uchybienia zasadniczo nie są publikowane na stronie internetowej Komisji. Po udzieleniu przez dane państwo członkowskie odpowiedzi na wezwanie do usunięcia uchybienia sprawa zostaje zamknięta lub Komisja może podjąć decyzję o skierowaniu do tego państwa członkowskiego uzasadnionej opinii. Decyzje o wystosowaniu uzasadnionej opinii są zazwyczaj publikowane na stronie internetowej Komisji, podobnie jak w przypadku skargi 2003/4372. W związku z tym Komisja nie pominęła sprawy i w związku z tym nie podjęto żadnych dalszych działań w odniesieniu do pisma skarżącego z dnia 8 czerwca 2004 r. Niemniej jednak Komisja uznała, że właściwe byłoby poinformowanie o tym skarżącego w odpowiedzi na jego pismo z dnia 8 czerwca 2004 r.

Uwagi skarżącego

W swoich uwagach skarżący wskazał, że wbrew temu, co stwierdziła Komisja, odniesienia do wezwań do usunięcia uchybienia wysyłanych przez instytucję do organów krajowych w ramach postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego są często zamieszczane na stronie internetowej Komisji. Skarżący podkreślił ponadto, że cała procedura związana z jego skargą 2003/4372 często charakteryzowała się napiętymi stosunkami z instytucją. Pismo z dnia 8 czerwca 2004 r. należało zatem rozumieć w tym kontekście, a aspekt formalny braku odpowiedzi stanowił aspekt drugorzędny w stosunku do istoty jego zarzutów.

W odniesieniu do drugiego aspektu jego sprawy, związanego z odmową udzielenia mu przez Komisję dostępu do żądanych dokumentów, skarżący podtrzymał swoją skargę. Jeśli chodzi o odmowę udzielenia mu przez Komisję dostępu do trzech dokumentów, o których mowa w protokole z posiedzenia Komisji z dnia 30 kwietnia 2004 r., skarżący uznał przedstawione przez Komisję powody uzasadniające jego stanowisko za nieistotne, nawet nieistniejące.

DECYZJA

1 Uwagi wstępne

1.1 W swojej opinii w sprawie skargi Komisja stwierdziła, że w ramach kontroli stosowania prawa wspólnotowego przez państwa członkowskie bada domniemane naruszenia.

1.2 Rzecznik zauważa, że w swoich uwagach dotyczących opinii Komisji skarżący stwierdził, że w odniesieniu do dochodzenia przeprowadzonego w sprawie 2003/4372 wydaje się, że Komisja działała właściwie wobec władz włoskich i zgodnie z Traktatem WE. Nie mógł on jednak wykazać, że w innych przypadkach instytucja skorzystała ze swoich uprawnień dochodzeniowych, ponieważ nie posiadał on żadnych informacji na ten temat. Skarżący zasugerował zatem, że Rzecznik Praw Obywatelskich powinien zbadać prawdziwość oświadczenia Komisji zawartego w jego opinii, zgodnie z którym Komisja, monitorując stosowanie prawa wspólnotowego przez państwa członkowskie, bada domniemane naruszenia.

1.3 Wydaje się, że kwestia ta została po raz pierwszy podniesiona w uwagach skarżącego.

Artykuł 195 ust. 1 Traktatu WE stanowi, że Rzecznik Praw Obywatelskich, zgodnie ze swoimi obowiązkami, prowadzi dochodzenia, które uważa za uzasadnione, z własnej inicjatywy lub na podstawie wniesionych do niego skarg.

Rzecznik Praw Obywatelskich uważa, że ze względu na dość ogólny charakter zarzutu i brak dowodów potwierdzających nie ma wystarczających podstaw do wszczęcia dochodzenia w tej sprawie.

1.4 Wydaje się, że skarżący złożył do Komisji pierwszy wniosek o dostęp do dokumentów w dniu 18 kwietnia 2004 r. W dniu 11 maja 2004 r. instytucja udzieliła dostępu do niektórych żądanych dokumentów, a mianowicie fragmentów protokołu z posiedzenia Komisji z dnia 30 marca 2004 r. Aspekt sprawy związany z tym wnioskiem o dostęp do dokumentów zostanie omówiony w pkt 2 poniżej.

1.5 Jednakże ze skargi wynika, że w dniu 28 maja 2004 r. skarżący złożył ponowny wniosek do sekretarza generalnego Komisji, w którym argumentował, że skoro protokoły ze spotkań Komisji są jawne, załączniki do nich również powinny być jawne. Skarżący zwrócił się zatem o dostęp do trzech dokumentów, o których mowa w odnośnym protokole.

W odpowiedzi z dnia 5 lipca 2004 r. sekretarz generalny wyjaśnił, że wniosek skarżącego o dostęp do trzech dokumentów (8) wymienionych w odnośnym protokole został uznany za nowy wniosek.

1.6 W swoim wniosku o udzielenie dalszych informacji przedłożonym Komisji w dniu 30 sierpnia 2005 r.

1.7 W swojej odpowiedzi Komisja wyjaśniła powody, dla których trzy odnośne dokumenty nie mogły jej zdaniem zostać ujawnione skarżącemu:

Jeżeli chodzi o pierwszy dokument, tj. notę przedłożoną przez Służbę Prawną, zbadano w nim podstawę prawną wszczęcia postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego przeciwko państwu członkowskiemu i dotyczył on sprawy innej niż sprawa, którą zainteresowany był skarżący. Komisja wyjaśniła, że przekazanie opinii Służby Prawnej, podczas gdy przedmiotowa sprawa była nadal w toku, ujawniłoby stanowisko Służby Prawnej dotyczące decyzji o wystosowaniu wezwania do usunięcia uchybienia. Ponadto takie ujawnienie wpłynęłoby na swobodę Służby Prawnej w zakresie wyrażania opinii i udzielania Komisji porad prawnych, a także negatywnie wpłynęłoby na pole manewru instytucji przy podejmowaniu ostatecznej decyzji. Na tej podstawie Komisja uznała, że wyjątek przewidziany w art. 4 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia 1049/2001 dotyczący opinii prawnej ma zastosowanie do tego dokumentu w całości i że nie istnieje żaden nadrzędny interes publiczny uzasadniający jego ujawnienie.

Jeżeli chodzi o drugi dokument, który dotyczył protokołu specjalnego posiedzenia szefów gabinetów na temat okresowego przeglądu postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, odzwierciedlał on uwagi i opinie uczestników na temat spraw omawianych podczas posiedzenia. Ujawnienie protokołu ujawniłoby wewnętrzne obrady podczas przygotowywania decyzji Komisji w sprawie postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego i poważnie wpłynęłoby na proces decyzyjny Komisji, ponieważ podważyłoby kolegialny sposób, w jaki Komisja podejmowała odpowiednie decyzje. Na tej podstawie Komisja uznała, że wyjątek przewidziany w art. 4 ust. 3 tiret drugie pkt 9 rozporządzenia nr 1049/2001 ma zastosowanie do tego dokumentu w całości i że nie istnieje żaden nadrzędny interes publiczny uzasadniający jego ujawnienie. Ponadto Komisja stwierdziła, że sprawa o naruszenie 2003/4372 nie była przedmiotem dyskusji podczas tego spotkania, a zatem nie została wspomniana w protokole.

Jeśli chodzi o trzeci dokument, który składał się z wykazu postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego i odpowiednich decyzji zaproponowanych przez szefów gabinetów, zawierał on ponad 1400 spraw. W protokole posiedzenia Komisji, który był publicznie dostępny w internecie, wspomniano o przyjęciu proponowanych decyzji. W odniesieniu do sprawy 2003/4372 skarżący został należycie poinformowany o decyzji Komisji o skierowaniu do władz włoskich wezwania do usunięcia uchybienia. Komisja uznała, że skarżący otrzymał informacje, których szukał, ponieważ okazało się, że jest zainteresowany jedną konkretną sprawą, a nie pełną listą proponowanych decyzji dotyczących spraw o naruszenie innych niż sprawa 2003/4372. Komisja dodała, że w każdym razie ujawnienie pełnego wykazu proponowanych decyzji dotyczących toczących się postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego wpłynęłoby na cel trwających dochodzeń, ponieważ zakłóciłoby obecne dyskusje z państwami członkowskimi i zmniejszyłoby szanse na osiągnięcie porozumienia w odpowiednich sprawach bez wnoszenia ich do Trybunału Sprawiedliwości.

1.8 Komisja podkreśliła, że skarżący niestety nigdy nie otrzymał odpowiedzi na swój wniosek o udzielenie dostępu do odpowiednich dokumentów i że nie złożył również ponownego wniosku. Nawet jeśli zgodnie z rozporządzeniem 1049/2001 brak odpowiedzi na wniosek o udzielenie dostępu do dokumentów miał zostać uznany za odpowiedź odmowną i w związku z tym uprawniał wnioskodawcę do odwołania się, Komisja wyraziła ubolewanie i przeprosiła za jego brak, ponieważ dobra praktyka administracyjna wymaga udzielenia wyraźnej odpowiedzi na wnioski.

Komisja rozpatrzyła zatem tę część niniejszej skargi jako wniosek potwierdzający i podkreśliła, że powiadomienie o decyzjach podjętych w odniesieniu do postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego stanowi jej ostateczną decyzję w odniesieniu do wniosku o udzielenie dostępu do trzech wyżej wymienionych dokumentów. Instytucja dodała ponadto, że skarżący ma możliwość złożenia skargi na tę decyzję poprzez złożenie nowej skargi do Rzecznika Praw Obywatelskich lub wniesienie skargi do Sądu Pierwszej Instancji na warunkach określonych w art. 230 Traktatu WE. W tym względzie datą powiadomienia skarżącego o decyzji Komisji była data przekazania przez Rzecznika Praw Obywatelskich odpowiedzi Komisji skarżącemu.

1.9 Rzecznik zauważa, że dopiero w odpowiedzi na jego wniosek o udzielenie dalszych informacji Komisja przedstawiła swoje stanowisko w odniesieniu do wniosku skarżącego o dostęp do trzech dokumentów wymienionych w protokole ze spotkania Komisji z dnia 30 marca 2004 r. W tych okolicznościach Rzecznik uważa, że propozycja Komisji, aby tę odpowiedź uznać za ostateczną decyzję w sprawie wniosku o dostęp do tych dokumentów, jest zarówno właściwa, jak i konstruktywna. W rzeczywistości nie miałoby sensu wymaganie od skarżącego złożenia kolejnego (ponownego) wniosku o udzielenie dostępu w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich o dalsze dochodzenia Komisja zasugerowała również, że skarżący może złożyć skargę do Rzecznika Praw Obywatelskich na tę decyzję. Odpowiedź Komisji została przekazana skarżącemu w dniu 11 stycznia 2006 r. Rzecznik zauważa jednak, że od skarżącego nie wpłynęła żadna nowa skarga na decyzję o odmowie dostępu do trzech dokumentów wymienionych w protokole ze spotkania Komisji z dnia 30 marca 2004 r. W związku z powyższym Rzecznik uważa, że nie ma podstaw do dalszych dochodzeń w odniesieniu do tego aspektu sprawy. Skarżący może jednak złożyć do Rzecznika Praw Obywatelskich nową skargę dotyczącą odnośnej decyzji, jeśli sobie tego życzy.

1.10 W dniu 20 stycznia 2005 r. skarżący złożył trzeci wniosek o udzielenie dostępu do wezwania do usunięcia uchybienia oraz do uzasadnionej opinii przesłanej przez Komisję władzom włoskim w związku ze sprawą 2003/4372. Ten aspekt sprawy został omówiony w pkt 3 poniżej.

2 Domniemana niezgodna z prawem decyzja Komisji w sprawie wniosku skarżącego o dostęp do dokumentów złożonego w kwietniu 2004 r.

2.1 W dniu 18 kwietnia 2004 r. skarżący zwrócił się do Komisji z wnioskiem o dostęp do (i) wszelkiej korespondencji (w tym załączników), która została wymieniona między Komisją a władzami włoskimi w związku z postępowaniem w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego 2003/4372; protokół spotkania, które odbyło się między przedstawicielami Komisji i władz włoskich; oraz (iii) dokumentów wewnętrznych dotyczących danej sprawy, w szczególności protokołu ze spotkania Komisji z dnia 30 marca 2004 r.

W następstwie decyzji Komisji o nieudzieleniu skarżącemu dostępu do niektórych żądanych dokumentów, w dniu 28 maja 2004 r. skarżący złożył ponowny wniosek. W dniu 12 lipca 2004 r. Komisja odrzuciła ponowny wniosek, uzasadniając, że odpowiednie dokumenty są objęte wyjątkiem określonym w art. 4 ust. 2 tiret trzecie rozporządzenia (WE) nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 maja 2001 r. w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji (10) („rozporządzenie 1049/2001”), zgodnie z którym instytucja „odmawia dostępu do dokumentu, jeżeli ujawnienie go naruszyłoby ochronę (…) celu kontroli, dochodzenia i audytu”.

W swojej skardze do Rzecznika skarżący twierdził, że decyzja Komisji o odmowie dostępu do żądanych dokumentów była obarczona nadużyciem władzy i niewłaściwym zastosowaniem wyjątku przewidzianego w art. 4 ust. 2 tiret trzecie rozporządzenia 1049/2001.

2.2 W swojej opinii Komisja zasadniczo wyjaśniła, że ponieważ dokumenty, o które wnioskował skarżący, dotyczyły toczącego się postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego w sprawie 2003/4372, ich ujawnienie mogło mieć negatywny wpływ na rozmowy z władzami włoskimi w tej sprawie.

W odniesieniu do opinii skarżącego, że wyjątek przewidziany w art. 4 ust. 2 tiret trzecie rozporządzenia 1049/2001 nie ma zastosowania, ponieważ postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego nie obejmuje żadnych kontroli ani dochodzeń, Komisja wskazała, że – jak wyraźnie potwierdził Sąd Pierwszej Instancji w sprawie T-191/99 Petrie – odnośny wyjątek obejmuje również postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego.

Komisja uznała wreszcie, że na tym etapie postępowania ujawnienie żądanych dokumentów miałoby negatywny wpływ na toczące się rozmowy z władzami włoskimi. Jeżeli chodzi o możliwość udzielenia częściowego dostępu do żądanych dokumentów, instytucja uznała, że nie można jej udzielić. Komisja stwierdziła również, że nie ma dowodów na istnienie nadrzędnego interesu publicznego przemawiającego za ujawnieniem żądanych dokumentów.

2.3 W swoich uwagach skarżący argumentował, że orzecznictwo przywołane przez Komisję jest przestarzałe i że w każdym razie należy je interpretować w świetle zasady przejrzystości określonej w art. 1 Traktatu o Unii Europejskiej. Uznał on ponadto, że Komisja niesłusznie odniosła się do art. 4 ust. 2 tiret trzecie rozporządzenia 1049/2001, gdy postanowiła nie udzielać dostępu do dokumentów, o które wnioskował.

2.4 W swoim wniosku o udzielenie dalszych informacji Rzecznik Praw Obywatelskich uznał, że: a) zgodnie z wewnętrznymi wytycznymi Komisji dotyczącymi sposobu rozpatrywania wniosków o dostęp do dokumentów związanych z postępowaniem w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego (SEC(2003)260/3) dostęp był zwykle udzielany po zamknięciu danej sprawy, a czasami nawet przed, w zależności od wyniku testu szkody, oraz b) w przypadku dokumentów związanych z toczącym się postępowaniem w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego konieczne było przeprowadzenie indywidualnego badania w celu ustalenia, czy dany dokument może zostać ujawniony, czy nie. Ponieważ nie było jasne, czy taka indywidualna analiza została przeprowadzona w niniejszej sprawie przez Komisję, Rzecznik zwrócił się do instytucji o przedstawienie uwag w tej kwestii.

W odniesieniu do stanowiska Komisji, zgodnie z którym nie można udzielić częściowego dostępu do dokumentów, o które wnioskował skarżący, ze względu na ich charakter, Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się do instytucji o przedstawienie bardziej szczegółowych informacji na temat powodów odmowy udzielenia częściowego dostępu.

2.5 W swojej odpowiedzi Komisja potwierdziła, że dokonała indywidualnej oceny dokumentów, do których skarżący zwrócił się o dostęp, oraz że wzięto pod uwagę możliwość udzielenia częściowego dostępu.

Komisja stwierdziła, że sprawa o uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego 2003/4372 została omówiona podczas tzw. „spotkania pakietowego” między Komisją a władzami włoskimi w dniu 12 września 2003 r. Władze włoskie przekazały dodatkowe informacje w piśmie z dnia 24 listopada 2003 r. W dniu 1 kwietnia 2004 r. Komisja przesłała im wezwanie do usunięcia uchybienia i tego samego dnia poinformowała o tym skarżącego.

W związku z tym okazało się, że gdy w dniu 18 kwietnia 2004 r. skarżący złożył pierwotny wniosek o dostęp do dokumentów związanych z postępowaniem w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego 2003/4372, do władz włoskich wysłano właśnie wezwanie do usunięcia uchybienia i oczekiwano od nich odpowiedzi w ciągu dwóch miesięcy. Ujawnienie wezwania do usunięcia uchybienia i wcześniejszej wymiany korespondencji z władzami włoskimi w tym momencie miałoby negatywny wpływ na poszukiwanie ewentualnego rozstrzygnięcia sprawy. Jeżeli chodzi o fakt, że Komisja potwierdziła swoją odmowę udzielenia dostępu do żądanych dokumentów po złożeniu ponownego wniosku przez skarżącego w dniu 28 maja 2004 r., wynikało to z faktu, że w tym czasie Komisja nadal nie podjęła decyzji o wniesieniu sprawy do Trybunału Sprawiedliwości i nadal czekała na odpowiedź władz włoskich na wezwanie do usunięcia uchybienia. Uwzględniono również możliwość udzielenia częściowego dostępu. Wszystkie dokumenty, do których skarżący zwrócił się o dostęp, dotyczyły jednak wyłącznie interpretacji pojęć prawnych związanych z konkretną sprawą i nie zawierały żadnych części, do których wyjątek określony w art. 4 ust. 2 tiret trzecie nie miał zastosowania w momencie rozpatrywania ponownego wniosku skarżącego.

2.6 Komisja dodała ponadto, że w dniu 16 marca 2005 r. podjęła decyzję o wszczęciu postępowania sądowego przed Trybunałem Sprawiedliwości w sprawie 2003/4372. Nawet w toku postępowania sądowego nie można było wykluczyć możliwości osiągnięcia porozumienia z władzami włoskimi, a ujawnienie dokumentów, o które wnioskował skarżący, mogło zagrozić każdej takiej próbie rozstrzygnięcia sprawy.

2.7 W swoich uwagach skarżący zasadniczo podtrzymał swoją skargę.

2.8 Rzecznik zauważa, że w dniu 11 maja 2004 r. Komisja udzieliła dostępu do niektórych dokumentów żądanych przez skarżącego w dniu 18 kwietnia 2004 r., a mianowicie do wyciągów z protokołu posiedzenia Komisji z dnia 30 marca 2004 r. Niniejsze dochodzenie ma zatem na celu sprawdzenie, czy Komisja nie dopuściła się niewłaściwego administrowania, odmawiając dostępu do innych dokumentów, o które wnioskował skarżący (zob. pkt 2.1).

2.9 Artykuł 1 akapit drugi Traktatu o Unii Europejskiej stanowi, że "Traktat ten wyznacza nowy etap w procesie tworzenia coraz ściślejszego związku między narodami Europy, w którym decyzje podejmowane są z możliwie najwyższym poszanowaniem zasady otwartości (…)". Art. 1 lit. a) rozporządzenia 1049/2001 stanowi, że celem rozporządzenia jest zapewnienie „możliwie najszerszego dostępu do dokumentów”.

Rozporządzenie 1049/2001 zawiera jednak pewne wyjątki.

Jeden z tych wyjątków przewidziano w art. 4 ust. 2 tiret trzecie, zgodnie z którym „instytucja odmawia dostępu do dokumentu, jeżeli ujawnienie go naruszyłoby ochronę (…) celu kontroli, dochodzenia i audytu, chyba że za ujawnieniem przemawia nadrzędny interes publiczny”.

2.10 Jednakże okoliczność, że dokument, o którego udostępnienie wystąpiono, dotyczy dochodzeń związanych z toczącymi się postępowaniami w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego prowadzonymi przez Komisję przeciwko państwu członkowskiemu, nie może sama w sobie uzasadniać zastosowania wyjątku, na który powołuje się instytucja. Zgodnie z orzecznictwem sądów wspólnotowych wszelkie wyjątki od ogólnego prawa dostępu do dokumentów będących w posiadaniu instytucji wspólnotowych muszą być stosowane ściśle, tak aby nie udaremnić stosowania ogólnej zasady możliwie najszerszego publicznego dostępu do tych dokumentów(11). Rzecznik musi zatem ustalić, czy w niniejszej sprawie Komisja popełniła błąd w ocenie, że ujawnienie dokumentów, o które wnioskował skarżący, mogło naruszyć ochronę celu dochodzenia i że nie istniał nadrzędny interes publiczny przemawiający za ujawnieniem.

2.11 Rzecznik zajął już stanowisko, że wyjątek oparty na kontrolach i dochodzeniach powinien być stosowany tylko wtedy, gdy żądane dokumenty zostały sporządzone w trakcie odpowiednich czynności dochodzeniowych (12).

2.12 W niniejszej sprawie Rzecznik zauważa, że dokumenty, o które zwrócił się skarżący w dniu 18 kwietnia 2004 r., zostały sporządzone w trakcie dochodzenia dotyczącego postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, które w momencie złożenia przez skarżącego wniosku o dostęp do dokumentów w dniu 18 kwietnia 2004 r. znajdowało się jeszcze na etapie postępowania przygotowawczego, ponieważ Komisja nie podjęła jeszcze decyzji o skierowaniu sprawy do Trybunału Sprawiedliwości (13).

2.13 Rzecznik zauważa, że skarżący argumentował, iż postępowanie w sprawie naruszenia prawa wspólnotowego prowadzone przez Komisję przeciwko państwom członkowskim opiera się na współpracy między instytucją a państwem członkowskim i że w związku z tym nie jest możliwe zrównanie tego rodzaju procedury z procedurą, w ramach której przeprowadzana jest inspekcja lub dochodzenie.

Sądy wspólnotowe jednak stale określały działalność prowadzoną w ramach postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego na podstawie art. 226 traktatu WE jako działalność kontrolną i dochodzeniową. Na przykład w wyroku w sprawie T-105/95 WWF UK (14) Sąd Pierwszej Instancji uznał za uzasadnioną odmowę udzielenia dostępu do dokumentów związanych z „dochodzeniami, które mogą prowadzić do wszczęcia postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego” oraz w sprawie T-191/99 Petrie, do której odniosła się Komisja, Trybunał orzekł, że „[p]aństwa członkowskie mają prawo oczekiwać, że Komisja zagwarantuje poufność podczas dochodzeń, które mogą prowadzić do wszczęcia postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego”. Rzecznik uważa zatem, że interpretacja Komisji, zgodnie z którą działalność prowadzona w trakcie postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego dotyczy działalności dochodzeniowej, jest zgodna z utrwalonym orzecznictwem sądów wspólnotowych.

Rzecznik jest świadomy faktu, że wyżej wymienione orzecznictwo opierało się na zasadach ustanowionych decyzją Komisji 94/90 z dnia 8 lutego 1994 r. w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Komisji (15), podczas gdy niniejsza sprawa dotyczy rozporządzenia 1049/2001, które weszło w życie w dniu 3 grudnia 2001 r.

Decyzja Komisji 94/90 przewiduje jednak, że instytucje „odmówią dostępu, jeżeli ujawnienie mogłoby naruszyć ochronę inspekcji i dochodzeń”. Na podstawie art. 4 ust. 2 tiret trzecie rozporządzenia 1049/2001 instytucja „odmawia dostępu do dokumentu, jeżeli ujawnienie go naruszyłoby ochronę (…) celu kontroli, dochodzenia i audytu, chyba że za ujawnieniem przemawia nadrzędny interes publiczny”.

Okazuje się zatem, że odnośny wyjątek przewidziany w rozporządzeniu 1049/2001 obejmuje zasadniczo tę samą kategorię dokumentów co decyzja Komisji 94/90.

Rzecznik uważa zatem, że wbrew stanowisku skarżącego orzecznictwo, na którym Komisja oparła swoją decyzję o nieudzieleniu dostępu do żądanych dokumentów, nie może zostać uznane za nieaktualne i że pozostaje ono istotne nawet po wejściu w życie rozporządzenia 1049/2001.

2.14 Rzecznik Praw Obywatelskich uważa również, że - jak już stwierdził we wcześniejszych decyzjach - ze struktury i brzmienia przedmiotowego przepisu wynika, że istnienie "nadrzędnego interesu publicznego" w ujawnieniu informacji musi zwykle zostać wykazane przez osobę ubiegającą się o dostęp (16). W niniejszej sprawie Rzecznik uważa, że skarżący nie wykazał istnienia nadrzędnego interesu publicznego przemawiającego za ujawnieniem żądanych dokumentów.

2.15 Jeśli chodzi o możliwość udzielenia częściowego dostępu do odpowiednich dokumentów, jak przewidziano w art. 4 ust. 6 rozporządzenia 1049/2001, wydaje się, że początkowo w odpowiedzi na ponowny wniosek skarżącego, a dokładniej w odpowiedzi na wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich o udzielenie dalszych informacji, Komisja wyjaśniła, dlaczego jej zdaniem nie można udzielić częściowego dostępu do żądanych dokumentów. Głównym powodem, na który powołała się Komisja, było to, że ze względu na charakter odnośnych dokumentów nie było możliwe wcześniejsze ustalenie, które części dokumentów mogą zostać ujawnione bez uszczerbku dla toczącej się działalności dochodzeniowej, ponieważ dotyczyły one w całości wykładni pojęć prawnych związanych ze szczególną sprawą 2003/4372.

2.16 W związku z powyższym Rzecznik Praw Obywatelskich jest zdania, że stanowisko Komisji w sprawie wniosku o dostęp do dokumentów złożonego przez skarżącego w 2004 r. wydaje się rozsądne i zgodne z rozporządzeniem 1049/2001 oraz że jego stanowisko nie wydaje się być obarczone nadużyciem władzy.

2.17 Rzecznik uważa zatem, że nie doszło do niewłaściwego administrowania w tym aspekcie sprawy. Rzecznik Praw Obywatelskich przypomina jednak, że Trybunał Sprawiedliwości jest najwyższym organem w zakresie wykładni prawa wspólnotowego.

3 Wniosek skarżącego o dostęp do dokumentów przedłożonych w styczniu 2005 r.

3.1 W dniu 20 stycznia 2005 r. skarżący zwrócił się do Komisji o udzielenie mu dostępu do kopii wezwania do usunięcia uchybienia (objętego już wnioskiem o udzielenie dostępu złożonym przez skarżącego w 2004 r.) oraz do uzasadnionej opinii przesłanej przez Komisję władzom włoskim w ramach postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego w sprawie 2003/4372. W skardze do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich skarżący skarżył się na decyzję Komisji o nieprzyznaniu mu żądanych dokumentów.

3.2 W swojej opinii Komisja podkreśliła, że kiedy skarżący złożył wniosek o udzielenie dostępu do wyżej wymienionych dokumentów, przedmiotowa sprawa była w toku i osiągnęła krytyczny etap, a mianowicie kwestię, czy nadal można ją rozwiązać bez skierowania sprawy do Trybunału Sprawiedliwości. W związku z tym Komisja zdecydowała w dniu 28 stycznia 2005 r., a po ponownym wniosku w dniu 15 marca 2005 r., że powody nieudzielenia dostępu do wezwania do usunięcia uchybienia, które zostało już skierowane do skarżącego, tj. że ujawnienie tego dokumentu mogło mieć negatywny wpływ na poszukiwanie możliwego rozstrzygnięcia sprawy, są nadal aktualne i że odnoszą się one również do uzasadnionej opinii przesłanej władzom włoskim. Jeżeli chodzi o możliwość udzielenia częściowego dostępu, Komisja uznała, że nie jest to możliwe, ponieważ żadna część tych dokumentów nie była objęta wyjątkiem przewidzianym w art. 4 ust. 2 tiret trzecie rozporządzenia 1049/2001.

3.3 Komisja dodała ponadto, że w dniu 16 marca 2005 r. podjęła decyzję o wszczęciu postępowania sądowego przed Trybunałem Sprawiedliwości w sprawie 2003/4372. Nawet w toku postępowania sądowego nie można było wykluczyć możliwości osiągnięcia porozumienia z władzami włoskimi, a ujawnienie dokumentów, o które wnioskował skarżący, mogło zagrozić każdej takiej próbie rozstrzygnięcia sprawy.

3.4 W świetle powyższego wyjaśnienia przedstawionego przez Komisję w celu uzasadnienia jej decyzji o nieudzieleniu skarżącemu dostępu do odpowiednich dokumentów na podstawie wyjątku przewidzianego w art. 4 ust. 2 tiret trzecie rozporządzenia 1049/2001, Rzecznik uważa, że stanowisko Komisji wydaje się rozsądne i zgodne z orzecznictwem sądów wspólnotowych. Rzecznik uważa ponadto, że rozumowanie przedstawione w pkt 2.9–2.14 niniejszej decyzji ma również zastosowanie do uzasadnionej opinii przesłanej przez Komisję władzom włoskim, która była przedmiotem wniosku skarżącego z dnia 20 stycznia 2005 r.

3.5 Wydaje się zatem, że Komisja nie dopuściła się niewłaściwego administrowania w tym aspekcie sprawy.

4 W przedmiocie zarzucanego Komisji braku uzasadnienia jej decyzji

4.1 W skardze skarżący twierdził, że Komisja nie przedstawiła wystarczających powodów uzasadniających odmowę udzielenia dostępu do dokumentów, o które początkowo wnioskował w dniu 18 kwietnia 2004 r., a następnie w dniu 28 maja 2004 r. w drodze ponownego wniosku.

4.2 W swojej opinii Komisja argumentowała, że w odpowiedzi z dnia 5 lipca 2004 r. na ponowny wniosek skarżącego z dnia 28 maja 2004 r. sekretarz generalny uzasadnił odmowę tym, że dokumenty, o które wnioskował skarżący, były objęte wyjątkiem przewidzianym w art. 4 ust. 2 tiret trzecie rozporządzenia 1049/2001.

4.3 W swoich uwagach skarżący podtrzymał swój pierwotny zarzut. Uznał on, że Komisja odmówiła mu dostępu do żądanych dokumentów bez podania konkretnego uzasadnienia swojej decyzji.

4.4 W odpowiedzi na wniosek Rzecznika o udzielenie dalszych informacji Komisja wyjaśniła ponadto, że ujawnienie wezwania do usunięcia uchybienia i wcześniejszej wymiany korespondencji z władzami włoskimi w ramach postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego 2003/4372 miałoby negatywny wpływ na poszukiwanie ewentualnego rozstrzygnięcia sprawy.

Jeśli chodzi o wykaz postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego i odnośnych decyzji zaproponowanych przez szefów gabinetów, które zostały wymienione w protokole posiedzenia Komisji, obejmował on ponad 1400 spraw. Protokoły te były publicznie dostępne w Internecie. W odniesieniu do sprawy 2003/4372 skarżący został należycie poinformowany o decyzji Komisji o skierowaniu do władz włoskich wezwania do usunięcia uchybienia, zgodnie z komunikatem Komisji w sprawie stosunków ze skarżącym w związku z naruszeniem prawa wspólnotowego. Komisja uznała ponadto, że ujawnienie pełnego wykazu proponowanych decyzji dotyczących toczących się postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego wpłynęłoby na cel toczących się dochodzeń, ponieważ zakłóciłoby obecne dyskusje z państwami członkowskimi i zmniejszyłoby szanse na osiągnięcie porozumienia w odpowiednich sprawach bez wnoszenia ich do Trybunału Sprawiedliwości. Ponadto instytucja uznała, że zgodnie z wyżej wymienionym komunikatem skarżący są informowani o decyzjach podjętych w odniesieniu do postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, w których mają interes.

4.5 Jeśli chodzi o możliwość udzielenia częściowego dostępu, Komisja podkreśliła, że przeprowadziła indywidualną ocenę dokumentów, o dostęp do których wystąpił skarżący, oraz że uwzględniono również możliwość udzielenia częściowego dostępu. Wydaje się jednak, że udzielenie takiego częściowego dostępu w niniejszej sprawie nie było możliwe ze względu na charakter żądanych dokumentów, a mianowicie ze względu na to, że nie było możliwe wcześniejsze ustalenie, które części dokumentów mogą zostać ujawnione bez uszczerbku dla trwającej działalności dochodzeniowej.

4.6 W swoich dalszych uwagach skarżący uznał, że przedstawione przez Komisję powody uzasadniające jego stanowisko są nieistotne, a nawet nieistniejące.

4.7 Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów wspólnotowych uzasadnienie, jakiego wymaga art. 253 traktatu WE, powinno być dostosowane do charakteru aktu i przedstawiać w sposób jasny i jednoznaczny rozumowanie instytucji, która wydała akt, pozwalając zainteresowanym poznać podstawy podjętej decyzji, a właściwemu sądowi dokonać jej kontroli.

4.8 Rzecznik zauważa ponadto, że w wyroku z dnia 26 kwietnia 2005 r. w sprawach połączonych T-110/03, T-150/03 i T-405/03 Sison przeciwko Radzie (17) Sąd Pierwszej Instancji orzekł, że w przypadku wniosku o udzielenie dostępu do dokumentów, w którym dana instytucja odmawia takiego dostępu, musi ona wykazać w każdym indywidualnym przypadku, na podstawie posiadanych informacji, że dokumenty, o dostęp do których wniesiono, są rzeczywiście objęte wyjątkami wymienionymi w rozporządzeniu 1049/2001.

Do instytucji, która odmówiła dostępu do dokumentu, należy przedstawienie uzasadnienia pozwalającego na zrozumienie i sprawdzenie, po pierwsze, czy żądany dokument rzeczywiście należy do dziedziny objętej powołanym wyjątkiem, a po drugie, czy potrzeba ochrony związana z tym wyjątkiem jest rzeczywista.

Zdaniem Sądu zwięzłość uzasadnienia przedstawionego przez zainteresowaną instytucję mogłaby być dopuszczalna w świetle faktu, że podanie dodatkowych informacji, w szczególności odesłanie do treści odnośnych dokumentów, mogłoby podważyć cel powołanych wyjątków.

4.9 W niniejszej sprawie Rzecznik Praw Obywatelskich uważa, że po pierwsze, w korespondencji ze skarżącym, a następnie w toku dochodzeń prowadzonych w związku z niniejszą skargą, Komisja jasno wyjaśniła, że ujawnienie żądanych dokumentów mogło jej zdaniem zagrozić dialogowi między Komisją a władzami włoskimi w ramach toczącego się postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, i podała powody, dla których nie udzieliła częściowego dostępu do odpowiednich dokumentów.

4.10 W związku z powyższym Rzecznik uważa, że Komisja uzasadniła swoją decyzję o nieudzieleniu dostępu do dokumentów, o które wnioskował skarżący, i przedstawiła powody, które wydają się wystarczające, aby skarżący mógł je zrozumieć.

Rzecznik uważa zatem, że nie doszło do niewłaściwego administrowania w odniesieniu do tego aspektu sprawy.

5 W przedmiocie rzekomego braku odpowiedzi Komisji na pismo skarżącego z dnia 8 czerwca 2004 r.

5.1 W skardze do Rzecznika, poza zarzutami, o których mowa w pkt 2 i 3 niniejszej decyzji, skarżący zarzucił również Komisji, że nie odpowiedziała na jego pismo z dnia 8 czerwca 2004 r., w którym wskazał, że instytucja nie opublikowała na swojej stronie internetowej odniesienia do swojej decyzji z dnia 30 marca 2004 r. o skierowaniu do władz włoskich wezwania do usunięcia uchybienia. Chociaż w piśmie inauguracyjnym Rzecznika Komisja nie została poproszona o przedstawienie uwag na temat tego aspektu sprawy, w jego opinii Rzecznik stwierdził, że zgodnie z odpowiednimi przepisami regulującymi upublicznianie decyzji w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego odniesienia do decyzji o skierowaniu do organów krajowych wezwań do usunięcia uchybienia zasadniczo nie są publikowane na stronie internetowej Komisji. Ponadto, ponieważ skarżący został poinformowany w dniu 1 kwietnia 2004 r. o odpowiednich działaniach podjętych przez instytucję w ramach postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego 2003/4372, uznał on, że dalsze działania w odniesieniu do pisma z dnia 8 czerwca 2004 r. nie są konieczne.

Rzecznik uznał, że ten aspekt sprawy powinien zostać uwzględniony w niniejszym dochodzeniu, a w swoim wniosku o udzielenie dalszych informacji, przesłanym Komisji w dniu 30 sierpnia 2005 r., zwrócił się do instytucji o przekazanie mu kopii pisma wysłanego do skarżącego w dniu 1 kwietnia 2004 r.

5.2 Kopia odpowiedniego dokumentu została przekazana przez Komisję w odpowiedzi do Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 3 stycznia 2006 r. Po przeanalizowaniu treści komunikatu Rzecznik zauważa, że w dniu 1 kwietnia 2004 r. skarżący został rzeczywiście poinformowany, że na posiedzeniu w dniu 30 marca 2004 r. Komisja podjęła decyzję o skierowaniu do władz włoskich wezwania do usunięcia uchybienia zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 226.

5.3 Rzecznik zauważa, że w odpowiedzi na jego wniosek o udzielenie dalszych informacji Komisja stwierdziła, że decyzje o wystosowaniu wezwania do usunięcia uchybienia zasadniczo nie są publikowane na stronie internetowej Komisji, w przeciwieństwie do tego, co dzieje się w przypadku decyzji o wystosowaniu uzasadnionej opinii do danego państwa członkowskiego. Niemniej jednak Komisja uznała, że właściwe byłoby poinformowanie o tym skarżącego w odpowiedzi na jego pismo z dnia 8 czerwca 2004 r.

5.4 W swoich uwagach skarżący wskazał, że wbrew temu, co stwierdziła Komisja, odniesienia do wezwań do usunięcia uchybienia wysyłanych przez instytucję do władz krajowych w ramach postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego są często zamieszczane na stronie internetowej Komisji. Skarżący podkreślił ponadto, że cała procedura związana z jego skargą 2003/4372 często charakteryzowała się napiętymi stosunkami z instytucją. Pismo z dnia 8 czerwca 2004 r. należało zatem rozumieć w tym kontekście, a aspekt formalny braku odpowiedzi stanowi aspekt drugorzędny w stosunku do istoty jego zarzutów.

5.5 Rzecznik zauważa, że Komisja uzasadniła swój brak odpowiedzi na pismo skarżącego z dnia 8 czerwca 2004 r. faktem, że (i) nie pominięto jej w odniesieniu do rzekomego nieumieszczenia odniesienia do jej decyzji o wystosowaniu wezwania do usunięcia uchybienia do władz włoskich na jej stronie internetowej oraz że (ii) skarżący został już poinformowany o tej decyzji w dniu 1 kwietnia 2004 r.

W tym względzie Rzecznik pragnie zauważyć, że po sprawdzeniu strony internetowej Komisji wydaje się, że – jak wskazał skarżący – czasami publikowane są na niej odniesienia do wezwań do usunięcia uchybienia wysłanych przez Komisję do danego państwa członkowskiego. Z drugiej strony nie wydaje się, aby Komisja była zobowiązana do takiego delegowania. Zgodnie z art. 12 komunikatu Komisji w sprawie stosunków ze skarżącym w odniesieniu do naruszenia prawa wspólnotowego (18) „decyzje Komisji dotyczące postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego są publikowane w ciągu tygodnia od ich przyjęcia na stronie internetowej Sekretariatu Generalnego (...). Decyzje o przekazaniu uzasadnionej opinii państwu członkowskiemu lub skierowaniu sprawy do Trybunału Sprawiedliwości są również publikowane w formie komunikatu prasowego, chyba że Komisja postanowi inaczej”. Wydaje się zatem, że nie przewiduje się obowiązku podania do wiadomości publicznej decyzji o wystosowaniu wezwania do usunięcia uchybienia w kontekście postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego.

5.6 Nawet jeśli wydaje się zatem, że fakt, iż decyzja Komisji o niepublikowaniu odniesienia do jej decyzji o skierowaniu do władz włoskich wezwania do usunięcia uchybienia w kontekście skargi 2003/4372 nie może być uznana za pominięcie obowiązku z jej strony, Rzecznik uważa, że Komisja nie wykazała, że pisemna odpowiedź na pismo skarżącego z dnia 8 czerwca 2004 r. była niepotrzebna. Ponadto uważa on, że fakt, iż skarżący został poinformowany w dniu 1 kwietnia 2004 r., że Komisja podjęła decyzję o skierowaniu do władz włoskich wezwania do usunięcia uchybienia, nie może uzasadniać braku odpowiedzi na odnośne pismo. Nieudzielenie przez Komisję odpowiedzi na pismo skarżącego stanowiło zatem przypadek niewłaściwego administrowania.

Biorąc jednak pod uwagę fakt, że Komisja uznała, iż właściwe byłoby udzielenie odpowiedzi na pismo skarżącego oraz że w swoich uwagach skarżący stwierdził, iż formalny aspekt braku odpowiedzi stanowił aspekt drugorzędny w porównaniu z istotą jego skargi, Rzecznik nie uważa za konieczne poczynienia krytycznej uwagi dotyczącej tego aspektu sprawy.

6 Twierdzenie skarżącego

6.1 W swojej skardze skarżący twierdził, że Komisja powinna ponownie rozważyć swoją decyzję i udzielić mu dostępu do żądanych dokumentów.

6.2 Biorąc pod uwagę wnioski zawarte w punktach 2.17, 3.5 i 4.10 powyżej, wydaje się, że skarga skarżącego musi zostać odrzucona.

7 Wnioski

Na podstawie dochodzenia Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie tej skargi wydaje się, że Komisja nie dopuściła się niewłaściwego administrowania w odniesieniu do zarzutów skarżącego, o których mowa w pkt 2, 3 i 4 niniejszej decyzji, oraz w odniesieniu do twierdzenia skarżącego, że Komisja powinna ponownie rozważyć swoją decyzję. Jeżeli chodzi o zarzut skarżącego, o którym mowa w pkt 5 niniejszej decyzji, wydaje się, że domniemany brak odpowiedzi ze strony Komisji stanowi przypadek niewłaściwego administrowania. Z powodów przedstawionych w pkt 5.6 powyżej Rzecznik nie uważa jednak za konieczne poczynienia krytycznej uwagi dotyczącej tego aspektu sprawy. W związku z tym Rzecznik Praw Obywatelskich zamyka sprawę.

Przewodnicząca Komisji zostanie również poinformowana o tej decyzji.

Z poważaniem,

 

P. Nikiforos DIAMANDOUROS

---

(1) Pismo skarżącego wysłane w dniu 22 lipca 2004 r. zostało początkowo zarejestrowane jako jedna skarga o numerze referencyjnym 2290/2004/IP. Jednakże na podstawie pisma skarżącego z dnia 23 lipca 2004 r. zarejestrowano drugą skargę o numerze referencyjnym 2391/2004/IP.

(2) Dz.U. L 145, s. 43.

(3) Sprawa T-191/99 Petrie i in. przeciwko Komisji, Rec. 2001, s. II-3677.

(4) Sprawa T-191/99 Petrie i in. przeciwko Komisji, Rec. 2001, s. II-3677, pkt 68.

(5) Trzy dokumenty, o których mowa, to:

1. nota przedłożona przez Służbę Prawną dotycząca jednego konkretnego postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego (nie jest to według Komisji sprawa, w której skarżący był zainteresowany), SEC(2004) 381;
2. protokół ze specjalnego posiedzenia szefów gabinetów dotyczącego okresowego przeglądu domniemanych postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, SEC(2004) 393;
3. Wykaz domniemanych postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego wraz z proponowanymi decyzjami, SEC(2004) 396.

(6) "Dostępu do dokumentu zawierającego opinie do użytku wewnętrznego w ramach obrad i wstępnych konsultacji w ramach zainteresowanej instytucji odmawia się nawet po podjęciu decyzji, jeżeli ujawnienie dokumentu poważnie naruszyłoby proces decyzyjny instytucji, chyba że za ujawnieniem przemawia nadrzędny interes publiczny".

(7) COM(2002) 141 wersja ostateczna.

(8) Zob. przypis 5.

(9) "Dostępu do dokumentu zawierającego opinie do użytku wewnętrznego w ramach obrad i wstępnych konsultacji w ramach zainteresowanej instytucji odmawia się nawet po podjęciu decyzji, jeżeli ujawnienie dokumentu poważnie naruszyłoby proces decyzyjny instytucji, chyba że za ujawnieniem przemawia nadrzędny interes publiczny".

(10) Dz.U. 2001, L 145, s. 43.

(11) Sprawa C-41/00 P Interporc przeciwko Komisji [2003] ECR I-2125, pkt 48; Sprawa T-84/03 Turco przeciwko Radzie, Zb.Orz. 2004, s. II-4061, pkt 71.

(12) Zob. decyzje Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie skargi 271/2000/(IJH)JMA oraz w sprawie skargi 790/2003/GG (http://www.ombudsman.europa.eu).

(13) W odpowiedzi na wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich o udzielenie dalszych informacji Komisja poinformowała go, że w dniu 16 marca 2005 r. podjęła decyzję o wszczęciu postępowania sądowego przed Trybunałem Sprawiedliwości w sprawie 2003/4372.

(14) Sprawa T-105/95 WWF UK przeciwko Komisji [1997] ECR II-313, pkt 63.

(15) Dz.U. 1994, L 46, s. 58.

(16) Zob. decyzje Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich 412/2003/GG i 2403/2003/MF, dostępne na stronie internetowej Rzecznika Praw Obywatelskich (http://www.ombudsman.europa.eu).

(17) Wyrok z dnia 26 kwietnia 2005 r. w sprawach połączonych T-110/03, T-150/03 i T-405/03 Sison przeciwko Radzie, dotychczas nieopublikowany w Zbiorze, pkt 62-63. Niniejsze sprawy połączone są przedmiotem odwołania (C-266/05 P).

(18) COM(2002) 141 wersja ostateczna.