Strasburg, 14 grudnia 2005 r.

Szanowny Panie,

W dniu 16 marca 2004 r. złożył Pan skargę do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczącą domniemanego niewłaściwego zarządzania przez dyrektora Europejskiego Centrum Monitorowania Rasizmu i Ksenofobii („EUMC”).

W dniu 3 maja 2004 r. przekazałem skargę dyrektorowi EUMC. Komitet Wojskowy Unii Europejskiej przesłał swoją opinię w dniu 19 lipca 2004 r. Przekazałem go Panu wraz z zaproszeniem do przedstawienia uwag, które przesłał Pan w dniu 22 września 2004 r.

Pańskie uwagi zdają się wskazywać na nieporozumienie w tej sprawie, w związku z czym postanowiłem przeprowadzić dalsze dochodzenia w dniu 11 października 2004 r. w piśmie skierowanym do Komitetu Wojskowego Unii Europejskiej. Komitet Wojskowy Unii Europejskiej przesłał mi odpowiedź na moje dalsze zapytania w dniu 10 listopada 2004 r. i przekazałem ją Panu. Pismem z dnia 6 grudnia 2004 r. poinformował mnie Pan, że nie ma dalszych uwag do dodania.

W dniu 18 kwietnia 2005 r. podjąłem decyzję o przeprowadzeniu dalszych dochodzeń i poinformowałem Pana o tym. Komitet Wojskowy Unii Europejskiej przesłał mi swoją odpowiedź w dniu 23 czerwca 2005 r. i przekazałem ją wraz z zaproszeniem do zgłaszania uwag. Nie otrzymałem od Pana żadnych uwag.

Piszę teraz, aby poinformować Cię o wynikach zapytań, które zostały złożone.

Przepraszam za czas potrzebny na przeprowadzenie tych badań.

WNIOSEK

Skarga została złożona w marcu 2004 r. przez kierownika działu badań i gromadzenia danych w Europejskim Centrum Monitorowania Rasizmu i Ksenofobii (EUMC) w Wiedniu.

W dniu 5 stycznia 2004 r. skarżący zwrócił się do przewodniczącego zarządu EUMC z następującym wnioskiem:

„Chciałbym niniejszym poinformować, że od kilku miesięcy dyrektor EUMC ukrywa przede mną istotne informacje, omija mnie wraz z innymi pracownikami, a także nęka. To sprawia, że wierzę, że nie cieszę się już jej pełnym zaufaniem. W takich okolicznościach nie jestem w stanie odpowiednio zapewnić sobie pełnienia funkcji kierownika działu. Z tych powodów postanowiłem nie prosić o przedłużenie mojej umowy, która wygasa w dniu 15 maja 2004 r. Niemniej jednak chciałbym, aby mój obecny status w EUMC został wyjaśniony i aby zapewniono mi sprawiedliwe traktowanie, co nie jest możliwe wyłącznie we współpracy z dyrektorem. W związku z tym zwracam się z pilną prośbą o zwołanie Komisji Dyscyplinarnej EUMC [...]”.

Przewodniczący zarządu zwrócił się do skarżącego o wyjaśnienie jego zarzutów. W dniu 16 stycznia 2004 r. skarżący przesłał zarządowi kolejne pismo, w którym szczegółowo przedstawił swoje zarzuty. Reasumując, były to:

(1) „Dyrektor EUMC zataił przede mną informacje”

a) Dyrektor podpisał umowę na sporządzenie sprawozdania z inną osobą, nie informując o tym skarżącego, mimo że skarżący został wskazany jako osoba odpowiedzialna za sprawozdanie.

b) Dyrektor poinstruował, że kwota pieniędzy zostanie przesunięta do jednej z linii budżetowych, za które odpowiedzialny był skarżący, ale bez informowania skarżącego o tym przesunięciu.

c) Dyrektor nie zaangażował skarżącego w ostateczne dyskusje na temat zaproszenia do składania ofert, chociaż został wymieniony jako osoba odpowiedzialna za projekt.

d) Dyrektor EUMC wysłał skarżącemu e-mail w dniu 9 stycznia 2004 r. o godz. 9.21, informując go, że może uczestniczyć w spotkaniu odbywającym się o godz. 10:00; Nie uwzględniła żadnego programu. Pozostały członek personelu otrzymał porządek obrad dzień wcześniej.

(2) „Komitet Wojskowy Unii Europejskiej ominął mnie”

a) Dyrektor zwołał spotkania z pracownikami działu skarżącego, nie zapraszając go ani nawet nie informując.

b) Dyrektor zwołał spotkania z ekspertami związanymi z działem skarżącego, nie informując go o tym.

c) Dyrektor wydał instrukcje członkom działu skarżącego, nie informując go o tym.

(3) "Komitet Wojskowy Unii Europejskiej zastraszał mnie"

a) Dyrektor ocenzurował dokument, który przygotował na temat projektu.

b) Dyrektor nie udzielił skarżącemu wsparcia dla projektu PHARE, który z powodzeniem zainicjował.

c) W kilku przypadkach dyrektor odrzucił wnioski skarżącego o wyjazd służbowy.

d) Na jednym ze spotkań dyrektor przekazał mu odręczne notatki podczas spotkania, mówiąc mu, aby dokończył prezentację. Na innym spotkaniu dyrektor obwiniał skarżącą za to, że nie pozwoliła jej zabrać głosu. Skarżący natychmiast przekazał jej krzesło.

Skarżący przesłał kopię swojego pisma do dyrektora EUMC, który w dniu 28 stycznia 2004 r. odniósł się do powyższych punktów skarżącego w piśmie skierowanym do Zarządu. Podsumowując, odniosła się do zarzutów skarżącego w następujący sposób:

W odniesieniu do zarzutu skarżącego (ust. 1 lit. a)) skarżący był zawsze informowany o przedmiotowym sprawozdaniu ustnie lub pocztą elektroniczną. Dyrektor odniósł się do treści kilku e-maili i protokołów posiedzeń. W odniesieniu do faktu, że skarżąca została wymieniona jako osoba odpowiedzialna, dyrektor zauważył, że ogólna odpowiedzialność zawsze spoczywa na niej i że ze względów formalnych skarżący musi być określany jako osoba odpowiedzialna.

W odniesieniu do zarzutu określonego w ust. 1 lit. b) skarżący został odpowiednio i terminowo poinformowany o przekazaniu pieniędzy w wiadomości e-mail od urzędnika ds. budżetu (dyrektor załączył kopię wiadomości e-mail).

W odniesieniu do zarzutu 1 lit. c) skarżący był aktywnie zaangażowany w projekt od samego początku (spotkania, dyskusje itp.). Dyrektor odniosła się do wiadomości e-mail i protokołów posiedzeń, których kopie załączyła.

Dyrektor nie ustosunkował się do uwag skarżącego dotyczących spotkania z dnia 9 stycznia 2004 r.

W odniesieniu do punktów skarżącego w drugim nagłówku powyżej dyrektor odniosła się do jej punktów związanych z pierwszym nagłówkiem powyżej.

W odniesieniu do trzeciego działu dyrektor przedstawił następujące uwagi:

3 lit. a) Dokument, który otrzymała dyrektor, był niewystarczający, w związku z czym przejęła ona część prac nad ukończeniem tego dokumentu.

(3) b) Uwagi skarżącego dotyczące projektu PHARE były nieprawdziwe i niesprawiedliwe w stosunku do innych pracowników, którzy bardzo ciężko pracowali nad realizacją projektu. Dyrektor załączył kopię decyzji EUMC w sprawie przedmiotowego projektu PHARE, z której wynika, że zaangażowanych było kilku innych pracowników.

(3)c) Do obowiązków dyrektora należy rozpatrywanie wniosków dotyczących misji w świetle interesów EUMC. Dyrektor uznał, że w interesie EUMC leży, aby skarżący pracował w EUMC, a nie uczestniczył w proponowanych misjach.

3 lit. d) Spotkaniu, podczas którego skarżący został poproszony o terminowe zakończenie prezentacji, przewodniczył pan K., który przesłał notatki. Dyrektor zgodził się z panem K., że notatki te mogą zostać przekazane skarżącemu, którego prezentacja nie była ukierunkowana. Na drugim spotkaniu, o którym mowa, dyrektor poinformowała skarżącą, że chce odpowiedzieć na kluczowe pytanie zadane podczas spotkania. Skarżący nie zastosował się do jej prośby, ale odpowiedział na nią w sposób sprzeczny z poglądami dyrektora. Dyrektor oświadczyła, że nie do przyjęcia jest dla niej fakt, iż członek personelu odrzucił jej wniosek o wyjaśnienie sytuacji i zabrał głos na własną rękę, co w rzeczywistości było powodem wszczęcia postępowania dyscyplinarnego.

Następnie nastąpiła dalsza korespondencja, w której skarżący i dyrektor EUMC przedstawili Zarządowi bardziej szczegółowe argumenty.

Na posiedzeniu, które odbyło się w dniach 2–3 lutego 2004 r., Zarząd EUMC powołał komitet („komitet badający”) w celu zbadania skargi złożonej przez skarżącego w dniu 5 stycznia 2004 r. Komisja zbadała dwie kwestie, które zidentyfikowała na podstawie wniosku skarżącego: i) skargi osobiste oraz (ii) zarzuty złego zarządzania i niewłaściwego administrowania. Komisja rozpatrzyła pisemne i ustne oświadczenia skarżącego i dyrektora.

Na podstawie ustaleń komitetu egzaminacyjnego zarząd stwierdził w dniu 5 marca 2004 r., że „nie ma wystarczających dowodów uzasadniających powołanie komisji dyscyplinarnej przeciwko dyrektorowi w odniesieniu do podniesionych zarzutów osobistych lub zarzutów niewłaściwego zarządzania i niewłaściwego administrowania [...] Dyrektor odpowiedział na wszystkie postawione zarzuty, przedstawiając rzetelne wyjaśnienie w celu obalenia każdego zarzutu. Nie można wszcząć postępowania w sprawie niewłaściwego administrowania”. Rada zauważyła jednak, że „[w] przypadku gdy osobiste skargi podniesione przez [skarżącego] nie uzasadniają wszczęcia dochodzenia przez komisję dyscyplinarną, w przeglądzie uznano, że ich skumulowany charakter wskazuje na niezwykle napiętą atmosferę pracy między dyrektorem a [skarżącym]”.

W odniesieniu do zarzutów dotyczących złego zarządzania i niewłaściwego administrowania Rada stwierdziła również, że zarzuty te nie uzasadniają zwołania Komisji Dyscyplinarnej przeciwko dyrektorowi EUMC. Zauważyła jednak również, że „[...] niektóre wyjaśnienia dyrektora, a także charakter postawionych zarzutów wskazują na pewne nieudolne praktyki zarządzania. Oczywiste jest, że procedury zarządzania można udoskonalić poprzez zwiększenie przejrzystości, a także uczestnictwa i włączenia pracowników. Wydaje się również, że brakuje długoterminowych procedur planowania strategicznego, oceny ryzyka i oceny skutków”. Rada wezwała dyrektora EUMC do bieżącego przeglądu i udoskonalania procedur zarządzania organizacyjnego.

Rada zauważyła również, że nie wydaje się, aby istniała skuteczna i uznana procedura rozpatrywania skarg, która byłaby jasna dla pracowników.

W swojej skardze do Rzecznika Praw Obywatelskich skarżący przedstawił następujące zarzuty i zarzuty:

Skarżący twierdził, że dyrektor EUMC nękał go, omijał go na korzyść innych pracowników i nie dostarczył mu wystarczających informacji, aby umożliwić mu pełnienie roli kierownika działu.

Skarżący twierdził, że należy zwołać komisję dyscyplinarną w celu omówienia jego skarg przeciwko dyrektorowi EUMC.

W odniesieniu do swojego roszczenia skarżący zauważył, że komisja badająca, która rozpatrzyła jego wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, nie pozwoliła mu na skomentowanie ostatecznego oświadczenia dyrektora oraz że doszło do konfliktu interesów w związku z tym, że jeden z członków komisji badającej, w następstwie wniosku skarżącego, ubiegał się o stanowisko skarżącego w EUMC.

W świetle ustalenia Zarządu, że nie wydaje się, aby istniała skuteczna i uznana procedura rozpatrywania skarg, która byłaby jasna dla pracowników, Rzecznik uznał, że odrzucenie skargi na podstawie art. 2.8 Statutu Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich nie byłoby uzasadnione (1).

WNIOSEK

Opinia Komitetu Wojskowego Unii Europejskiej

Skarga została przesłana do EUMC w celu uzyskania opinii. W swojej opinii Komitet Wojskowy Unii Europejskiej stwierdził, że uważa zarzuty skarżącego za bezpodstawne i oparte na nieporozumieniach lub błędnej interpretacji. Opinia EUMC zawierała pismo przewodniczącego zarządu, którego dyrektor EUMC poprosił o oświadczenie w sprawie niniejszej skargi. W piśmie tym przewodniczący przedstawił w zarysie sposób, w jaki komisja badająca przeprowadziła dochodzenie w sprawie skarg i zarzutów skarżącego we wniosku z dnia 5 stycznia 2004 r., podkreślając w szczególności, że obie strony miały możliwość przedstawienia swoich poglądów i poznania stanowiska drugiej strony.

W swojej opinii Komitet Wojskowy Unii Europejskiej zauważył ponadto, że skarżący złożył skargę bezpośrednio do Rzecznika Praw Obywatelskich, nie korzystając z prawa do dochodzenia roszczeń na mocy art. 90 ust. 2 regulaminu pracowniczego. Komitet Wojskowy Unii Europejskiej stwierdził, że procedura ta ma zastosowanie do Komitetu Wojskowego Unii Europejskiej.

Komitet Wojskowy Unii Europejskiej zauważył również, że umowa o pracę skarżącego wygasła w dniu 15 maja 2004 r.

Uwagi skarżącego

Opinia Komitetu Wojskowego Unii Europejskiej została przesłana skarżącemu w celu przedstawienia uwag.

W swoich uwagach skarżący stwierdził, że jego wniosek do zarządu z dnia 5 stycznia 2004 r. był wnioskiem o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego przeciwko niemu, a nie przeciwko dyrektorowi EUMC. Skarżący wyjaśnił, że należy to postrzegać w świetle tradycji austriackich urzędników służby cywilnej, którzy czasami zwracają się o wszczęcie wobec siebie postępowania dyscyplinarnego, gdy chcą, aby ich sprawa została rozpatrzona. Skarżący wskazał, że jego zdaniem nie mógł skorzystać z żadnej innej wewnętrznej procedury odwoławczej. Skarżący podtrzymał również swoje zarzuty i powtórzył swoją uwagę, że w ocenie jego wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wystąpił konflikt interesów, ponieważ na jego stanowisko ubiegał się członek komisji egzaminacyjnej Rady.

Dalsze zapytania

Po dokładnym rozważeniu opinii EUMC i uwag skarżącego okazało się, że konieczne są dalsze dochodzenia w odniesieniu do tego, co wydawało się nieporozumieniem dotyczącym procedury wnioskowanej przez skarżącego w dniu 5 stycznia 2004 r. Rzecznik skierował zatem pismo do Komitetu Wojskowego Unii Europejskiej, zwracając się do niego o opinię w tej sprawie.

Odpowiedź Komitetu Wojskowego Unii Europejskiej

W swojej odpowiedzi Komitet Wojskowy Unii Europejskiej stwierdził, że wniosek skarżącego z dnia 5 stycznia 2004 r. o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego mógł być rozumiany jedynie jako postępowanie dyscyplinarne przeciwko dyrektorowi Komitetu Wojskowego Unii Europejskiej, a nie przeciwko samemu skarżącemu. Zauważyła również, że trudno jest zrozumieć, dlaczego skarżący tak długo zwlekał z ujawnieniem tego domniemanego nieporozumienia.

Ponadto Komitet Wojskowy Unii Europejskiej załączył kopię dokumentu zatytułowanego „Polityka zasobów ludzkich Komitetu Wojskowego Unii Europejskiej” z października 2004 r. Dokument zawierał szczegółowe streszczenie następujących kwestii: Organizacja wewnętrzna, rekrutacja, rozwój kariery, życie zawodowe, komunikacja wewnętrzna i perspektywy na przyszłość. Kategoria „Przyszłe perspektywy” obejmowała podkategorię „Budowanie zespołu i spójne podejście”, którą wyjaśniono w następujący sposób: „EUMC planuje zorganizować szkolenie zespołu zarządzającego pod koniec 2004 r. w celu osiągnięcia wysokich standardów zarządzania, wspierania budowania zespołu, zapewnienia jasności i spójności w ramach EUMC i poza nim oraz przestrzegania jednej polityki w zakresie zasobów ludzkich na wszystkich szczeblach zarządzania. Odpowiednie zaproszenie do składania ofert zostało już przeprowadzone i ocenione”.

Uwagi skarżącego

Uwagi Komitetu Wojskowego Unii Europejskiej zostały przesłane skarżącemu, od którego Rzecznik nie otrzymał żadnych uwag.

Dodatkowe pytania

Rzecznik Praw Obywatelskich uznał następnie, że konieczne są dalsze dochodzenia, i w dniu 18 kwietnia 2005 r. Komitet Wojskowy Unii Europejskiej został poproszony o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

(1) Na podstawie skargi i uwag skarżący wydawał się uważać, że a) nie pozwolono mu wypowiedzieć się na temat oświadczenia końcowego dyrektora EUMC oraz b) że doszło do konfliktu interesów w związku z tym, że jeden z członków komitetu badającego jego sprawę złożył wniosek o stanowisko w EUMC. Rzecznik Praw Obywatelskich zdecydował, że kwestie te należy traktować jako odrębne zarzuty w niniejszym dochodzeniu, w związku z czym zwrócono się do EUMC o przedstawienie opinii na temat tych aspektów sprawy.

(2) We wnioskach z dnia 5 marca 2004 r. zarząd EUMC poczynił następujące uwagi: „Jest jasne, że procedury zarządzania mogłyby zostać ulepszone poprzez zwiększenie przejrzystości, a także uczestnictwa i włączenia pracowników. Wydaje się również, że brakuje długoterminowych procedur planowania strategicznego, oceny ryzyka i oceny skutków”. Z opinii EUMC przedstawionych w niniejszym dochodzeniu nie wynikało jasno, czy a) EUMC zaakceptował te uwagi, a jeśli tak, to czy podjął działania naprawcze w tym zakresie. Ponieważ kwestia ta może mieć znaczenie dla oceny zarzutów skarżącego, Komitet Wojskowy Unii Europejskiej został zatem poproszony o dostarczenie informacji również w tej sprawie.

Odpowiedź Komitetu Wojskowego Unii Europejskiej

W dniu 23 czerwca 2005 r. Komitet Wojskowy Unii Europejskiej przekazał Rzecznikowi następujące uwagi:

W odniesieniu do zarzutu, że skarżący nie mógł wypowiedzieć się na temat końcowego oświadczenia dyrektora EUMC, EUMC powtórzył, że skarga skarżącego z dnia 5 stycznia 2004 r. została zrozumiana jako zawierająca zarzut, że należy wszcząć postępowanie dyscyplinarne przeciwko dyrektorowi EUMC (a nie przeciwko samemu skarżącemu). Ponieważ procedury dyscyplinarne mogą zagrażać integralności i pozycji społecznej danej osoby, podlegają one zasadzie poufności. Obowiązujący wówczas art. 6 załącznika II do regulaminu pracowniczego wyraźnie ustanawiał ten obowiązek zachowania poufności.

W piśmie z dnia 15 czerwca 2004 r. skierowanym do dyrektora EUMC przewodniczący zarządu EUMC wyjaśnił szczegółowo, w jaki sposób zarząd poinformował się o tej sprawie. Podsumowując, przewodniczący zapewnił obu stronom dostęp do wzajemnych twierdzeń i uwag na wszystkich etapach procesu.

Zatem nawet gdyby skarżący nie miał dostępu do wszystkich dokumentów postępowania dyscyplinarnego, byłoby to objęte zasadą poufności w odniesieniu do postępowań dyscyplinarnych.

W odniesieniu do zarzutu, że doszło do konfliktu interesów w związku z tym, że jeden z członków zespołu badającego jego sprawę, po złożeniu wniosku przez skarżącego, ubiegał się o stanowisko w EUMC, EUMC potwierdził, że zainteresowany urzędnik, pan S., był członkiem komitetu badającego skargę skarżącego z dnia 5 stycznia 2004 r. Jednakże, jak sam skarżący napisał w piśmie z dnia 22 września 2004 r., pan S. nie uczestniczył w misji informacyjnej.

W późniejszym postępowaniu rekrutacyjnym dotyczącym stanowiska kierownika działu ds. badań i sieci komisja selekcyjna, w skład której wchodził również członek zewnętrzny, zaproponowała w dniu 3 maja 2004 r. zatrudnienie kogoś innego niż pan S. Ten ostatni nie otrzymał wystarczającej liczby punktów, aby zakwalifikować się do listy rezerwowej, w związku z czym nie zaproponowano mu tego stanowiska. W związku z tym nie skorzystał on w żaden sposób z wyniku przedmiotowego postępowania dyscyplinarnego.

Ponadto skarżący sam postanowił nie zwracać się o przedłużenie umowy o pracę, zanim nie zwrócił się o zwołanie komisji dyscyplinarnej. W związku z tym pan S. nie odgrywał żadnej roli w decyzji skarżącego o niewnoszeniu o przedłużenie jego umowy o pracę.

W odniesieniu do wniosków zarządu EUMC z dnia 5 marca 2004 r. EUMC stwierdził, że nie przyjął tych wniosków. Komitet Wojskowy Unii Europejskiej stwierdził jednak, że Rada potrzebuje więcej informacji na temat istniejących procedur zarządzania mających na celu zwiększenie przejrzystości, włączenie pracowników, planowanie strategiczne oraz ocenę ryzyka i skutków. Podczas kolejnego spotkania z zarządem dyrektor EUMC przedstawił prezentację na temat wewnętrznych aspektów zarządzania EUMC, aby zaspokoić tę postrzeganą potrzebę lepszego informowania zarządu.

EUMC stale doskonali swoją organizację wewnętrzną i politykę kadrową. Komisja dołożyła wszelkich starań, aby poprawić swoją organizację, na przykład poprzez szkolenie kadry kierowniczej, wdrożenie 24 standardów kontroli wewnętrznej, rekrutację zdolności w zakresie audytu wewnętrznego oraz opracowanie kluczowych procedur.

Uwagi skarżącego

Odpowiedź EUMC została wysłana do skarżącego, od którego Rzecznik nie otrzymał żadnych uwag.

DECYZJA

1 Uwagi wstępne

1.1 Skarga została złożona przez kierownika działu Europejskiego Centrum Monitorowania Rasizmu i Ksenofobii ("EUMC"). W dniu 5 stycznia 2004 r. skarżący zwrócił się do przewodniczącego zarządu EUMC o zwołanie komisji dyscyplinarnej, aby umożliwić mu przedyskutowanie jego sprawy. Rada Wykonawcza EUMC powołała komitet („komitet badający”) w celu zbadania, czy zasadne byłoby powołanie komisji dyscyplinarnej. W dniu 5 marca 2004 r. przewodniczący zarządu EUMC poinformował skarżącego, że po zbadaniu sprawy przez komitet badający zarząd postanowił odrzucić wniosek skarżącego. W swoich wnioskach Rada stwierdziła, że zidentyfikowano trzy kategorie zarzutów, a mianowicie „zatajanie informacji”, „omijanie” i „zastraszanie”, oraz że każda z tych kategorii zarzutów zawiera szereg zarzutów. Według Rady "wszystkie roszczenia dotyczą stosunkowo drobnych incydentów, które zwykle występują w większości systemów administracyjnych, niekoniecznie są postrzegane jako skargi". „Zwłaszcza podczas wywiadów stało się jasne, że wiele incydentów, które doprowadziły do twierdzeń [skarżącego], opierało się na nieporozumieniach związanych z komunikacją lub rozbieżnym rozumieniem ról i obowiązków”. „Pozostałe incydenty, do których odnoszą się roszczenia, zostały wyczerpująco wyjaśnione przez dyrektora, tak aby nie uzasadniały dalszego badania”. „Chociaż skargi osobiste podniesione przez [skarżącego] nie uzasadniają wszczęcia dochodzenia przez radę dyscyplinarną, w przeglądzie uznano, że ich skumulowany charakter wskazuje na niezwykle napiętą atmosferę pracy między dyrektorem [EUMC] a [skarżącym]”. Rada zauważyła ponadto, że analiza zarzutów skarżącego ujawniła pewne nieudolne praktyki zarządzania i w związku z tym wezwała dyrektora do wprowadzenia ulepszeń w praktykach zarządzania. Rada zauważyła również, że nie wydaje się, aby istniała skuteczna i uznana procedura rozpatrywania skarg, która byłaby jasna dla pracowników.

1.2 W skardze do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich skarżący twierdził, że dyrektor EUMC zastraszał go, omijał go na korzyść innych pracowników i nie dostarczył mu wystarczających informacji, aby mógł pełnić funkcję kierownika działu. Stwierdził, że należy zwołać komisję dyscyplinarną w celu omówienia jego skarg przeciwko dyrektorowi EUMC.

1.3 W swojej opinii Komitet Wojskowy Unii Europejskiej odrzucił zarzuty skarżącego, twierdząc, że były one oparte na nieporozumieniach i/lub błędnej interpretacji. Komitet Wojskowy Unii Europejskiej zauważył ponadto, że skarżący złożył skargę bezpośrednio do Rzecznika Praw Obywatelskich, nie korzystając z prawa do dochodzenia roszczeń na mocy art. 90 ust. 2 regulaminu pracowniczego.

1.4 W swoich uwagach skarżący podtrzymał swoje zarzuty. Stwierdził również, że postępowanie dyscyplinarne, o które wnioskował, było postępowaniem dyscyplinarnym przeciwko niemu samemu, a nie przeciwko dyrektorowi EUMC. Skarżący wyjaśnił, że należy to postrzegać w świetle tradycji austriackich urzędników służby cywilnej, którzy czasami zwracają się o wszczęcie wobec siebie postępowania dyscyplinarnego, gdy chcą, aby ich sprawa została rozpatrzona. Skarżący wskazał, że jego zdaniem nie mógł skorzystać z żadnej innej wewnętrznej procedury odwoławczej. W związku z tym Rzecznik Praw Obywatelskich przeprowadził dalsze dochodzenia w celu wyjaśnienia tej kwestii. W swojej odpowiedzi Komitet Wojskowy Unii Europejskiej stwierdził, że mógł interpretować wniosek skarżącego o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego jedynie jako wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego przeciwko dyrektorowi Komitetu Wojskowego Unii Europejskiej. Skarżący nie przedstawił dalszych uwag w celu wyjaśnienia sprawy.

1.5 Argumenty stron w niniejszej sprawie sprawiają, że konieczne jest zajęcie się dwiema kwestiami w niniejszych uwagach wstępnych. Pierwsza dotyczy decyzji Rzecznika Praw Obywatelskich stwierdzającej dopuszczalność niniejszej skargi. Drugi dotyczy charakteru wniosku skarżącego z dnia 5 stycznia 2004 r. skierowanego do Zarządu.

1.6 Rzecznik zwraca uwagę, że art. 11 rozporządzenia Rady ustanawiającego Europejskie Centrum Monitorowania Rasizmu i Ksenofobii (2) stanowi, że pracownicy Centrum "podlegają przepisom i zasadom mającym zastosowanie do urzędników i innych pracowników Wspólnot Europejskich". Rzecznik rozumie zatem odniesienie EUMC do art. 90 ust. 2 regulaminu pracowniczego jako oznaczające, że EUMC stosuje art. 46 regulaminu i zasad mających zastosowanie do urzędników i innych pracowników Wspólnot Europejskich, który stanowi, że tytuł VII regulaminu pracowniczego dotyczący odwołań stosuje się przez analogię. W odniesieniu do decyzji, że przedmiotowa skarga jest dopuszczalna, Rzecznik zwraca uwagę, że komunikat przesłany skarżącemu w dniu 5 marca 2004 r. (o którym mowa powyżej), który został załączony do skargi, zawierał oświadczenie zarządu EUMC, że „nie wydaje się, aby istniała skuteczna i uznana procedura rozpatrywania skarg, która byłaby jasna dla pracowników [EUMC]”. Na tej podstawie Rzecznik uznał, że odrzucenie skargi na podstawie art. 2.8 Statutu Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich nie byłoby właściwe (3). W związku z powyższym Rzecznik nie znajduje podstaw do zmiany decyzji w sprawie dopuszczalności skargi.

1.7 Jeśli chodzi o kwestię charakteru wniosku skarżącego o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, Rzecznik zauważa, że wydaje się, iż między EUMC a skarżącym nie ma zgody co do tego, o jaką procedurę dyscyplinarną skarżący faktycznie wnioskował w piśmie z dnia 5 stycznia 2004 r. skierowanym do zarządu EUMC. Stało się to jednak jasne dopiero z uwag skarżącego przedstawionych w dniu 22 września 2004 r. Dalsze dochodzenia przeprowadzone przez Rzecznika w celu wyjaśnienia tej kwestii wykazały jedynie, że nieporozumienie utrzymuje się i że skarżący zasadniczo uważa, że przedmiot badania przez Zarząd jego wniosku z dnia 5 stycznia 2004 r. był zupełnie inny niż ten, który miał na myśli.

1.8 Należy zauważyć, że Rzecznik Praw Obywatelskich, wszczynając dochodzenie w sprawie tej skargi, również rozumiał wniosek skarżącego z dnia 5 stycznia 2004 r. jako wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego przeciwko dyrektorowi EUMC. Po ponownym rozpatrzeniu wniosku skarżącego z dnia 5 stycznia 2004 r. i uwzględniając uwagi Komitetu Wojskowego Unii Europejskiej w tej sprawie, Rzecznik uważa, że interpretacja tego wniosku przez Komitet Wojskowy Unii Europejskiej była rozsądna.

1.9 Rzecznik zwraca ponadto uwagę, że to właśnie na podstawie tej interpretacji skargi Rzecznik zidentyfikował zarzuty skarżącego, a w szczególności jego twierdzenie, że "należy zwołać komisję dyscyplinarną w celu omówienia jego skarg przeciwko dyrektorowi EUMC". Biorąc pod uwagę, że postępowanie dyscyplinarne, o którym mowa w niniejszym wniosku, wydaje się różnić od postępowania, które miał na myśli sam skarżący, nie byłoby właściwe, aby Rzecznik Praw Obywatelskich dokonał przeglądu tego wniosku w ramach niniejszego dochodzenia. Jeżeli chodzi o zarzuty skarżącego, Rzecznik uważa, że można je oddzielić od powyższego zarzutu i w związku z tym zostaną zbadane pod względem merytorycznym.

2 Zarzuty zastraszania, omijania i nieprzekazywania informacji

2.1 Zarzuty skarżącego - że dyrektor EUMC zastraszył go, ominął na korzyść innych pracowników i nie dostarczył mu wystarczających informacji, aby mógł pełnić funkcję kierownika działu - zostały odrzucone przez EUMC. Zarzuty skarżącego były już przedmiotem oceny zarządu EUMC, jak opisano szczegółowo powyżej.

2.2 Jeśli chodzi o zarzut skarżącego, że dyrektor EUMC zastraszył go, ominął go na korzyść innych pracowników i nie dostarczył mu wystarczających informacji, aby umożliwić mu pełnienie funkcji kierownika działu, Rzecznik najpierw odnotowuje treść pism z dnia 16 i 28 stycznia 2004 r. skierowanych odpowiednio do zarządu przez skarżącego i dyrektora EUMC. W piśmie z dnia 16 stycznia 2004 r. skarżący szczegółowo przedstawił swoje zarzuty.

2.3 Skarżący przesłał kopię swojego pisma do dyrektora EUMC, który w dniu 28 stycznia 2004 r. odniósł się do uwag skarżącego zawartych w wyżej wymienionym piśmie skierowanym do Zarządu.

2.4 W swojej decyzji, przekazanej skarżącemu w dniu 5 marca 2004 r., Zarząd stwierdził, że zarzuty skarżącego dotyczyły stosunkowo drobnych incydentów, które zwykle występują w większości systemów administracyjnych ", niekoniecznie postrzeganych jako skargi ". Stwierdził on, że było oczywiste, iż wiele incydentów, które doprowadziły do twierdzeń, opierało się na nieporozumieniach związanych albo z komunikacją, albo z rozbieżnym rozumieniem ról i obowiązków, oraz że inne incydenty, o których mowa, zostały odpowiednio wyjaśnione przez dyrektora, tak aby nie uzasadniały dalszej analizy. W związku z powyższym zarząd podjął decyzję o niewszczynaniu postępowania dyscyplinarnego przeciwko dyrektorowi EUMC.

2.5 Biorąc pod uwagę, że decyzja o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego należy do organu powołującego danej instytucji lub danego organu wspólnotowego (4) i nie może zostać zastąpiona przez Rzecznika Praw Obywatelskich, kontrola przez Rzecznika ustaleń leżących u podstaw takiej decyzji ogranicza się do oceny, czy ustalenia te były obarczone oczywistymi błędami w ocenie. Dokonany przez Rzecznika Praw Obywatelskich przegląd ustaleń zarządu EUMC w tej sprawie jest odpowiednio ograniczony.

2.6 Rzecznik uważa, że nie dostarczono mu żadnych dowodów pozwalających stwierdzić, że wystąpiły jakiekolwiek oczywiste błędy w ocenie w odniesieniu do ustaleń zarządu EUMC. Rzecznik nie może zatem stwierdzić niewłaściwego administrowania w tym aspekcie sprawy.

3 Zarzut nieumożliwienia skarżącemu przedstawienia uwag

3.1 W dalszych dochodzeniach Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się do Komitetu Wojskowego Unii Europejskiej o wydanie opinii w sprawie zarzutu skarżącego, zgodnie z którym nie mógł on wypowiedzieć się na temat oświadczenia końcowego dyrektora Komitetu Wojskowego Unii Europejskiej.

3.2 W swojej opinii Komitet Wojskowy Unii Europejskiej powtórzył, że skarga skarżącego z dnia 5 stycznia 2004 r. została zrozumiana jako zawierająca zarzut wszczęcia postępowania dyscyplinarnego przeciwko dyrektorowi Komitetu Wojskowego Unii Europejskiej (tj. nie przeciwko samemu skarżącemu). Ponieważ procedury dyscyplinarne mogą zagrażać integralności i pozycji społecznej danej osoby, podlegają one zasadzie poufności. Artykuł 6 załącznika II do obowiązującego wówczas regulaminu pracowniczego wyraźnie ustanawiał ten obowiązek zachowania poufności. W piśmie z dnia 15 czerwca 2004 r. skierowanym do dyrektora EUMC przewodniczący zarządu EUMC szczegółowo wyjaśnił, w jaki sposób przeprowadzono dochodzenie w sprawie skargi. Podsumowując, przewodniczący zapewnił obu stronom dostęp do wzajemnych twierdzeń i uwag na wszystkich etapach procesu.

3.3 Rzecznik nie otrzymał od skarżącego żadnych uwag dotyczących opinii Komitetu Wojskowego Unii Europejskiej.

3.4 Zarzut przedłożony Komitetowi Wojskowemu Unii Europejskiej do zaopiniowania został sformułowany na podstawie oświadczenia skarżącego, że "[...] nie miałem możliwości zapoznania się z odpowiedzią dyrektora ani skomentowania jej przed zamknięciem sprawy przez komitet [...]".

3.5 Zgodnie z informacjami zawartymi w opinii Komitetu Wojskowego Unii Europejskiej nie zwołano komisji dyscyplinarnej w odpowiedzi na skargę skarżącego z dnia 5 stycznia 2004 r. skierowaną do zarządu Komitetu Wojskowego Unii Europejskiej. Zasada tajności, na którą powołuje się EUMC, nie wydaje się zatem mieć zastosowania do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy, która dotyczy wstępnego dochodzenia w sprawie wniosku o zwołanie komisji dyscyplinarnej.

3.6 Ponadto pismo przewodniczącego zarządu EUMC z dnia 15 czerwca 2004 r. do dyrektora EUMC zawierało opis procedury i metod pracy przyjętych w celu zbadania wniosku skarżącego. Przewodnicząca wyjaśniła, że „[b]strony uzyskały wzajemny dostęp do swoich twierdzeń i uwag na wszystkich etapach procesu i obie zostały poproszone o przedstawienie swoich uwag i odpowiedzi zarządowi. Rada wzięła pod uwagę wszystkie dowody i podjęła ostateczną decyzję dopiero po upewnieniu się, że wszystkie dowody zostały przedstawione i rozpatrzone.”

3.7 Rzecznik zauważa, że dana instytucja dysponuje swobodą uznania co do sposobu prowadzenia dochodzenia w przedmiocie rodzaju rozpatrywanego wniosku, z zastrzeżeniem obowiązku starannego i bezstronnego zbadania wszystkich istotnych aspektów danej sprawy (5). W przedmiotowej sprawie obowiązek ten oznaczał, jak sam zarząd zasugerował w wyżej wymienionym piśmie z dnia 15 czerwca 2004 r., że skarżący uzyska dostęp do twierdzeń i uwag dyrektora na wszystkich etapach procesu i zostanie poproszony o przedstawienie uwag. Aby w pełni wywiązać się z tego obowiązku, konieczne byłoby zatem dostarczenie skarżącemu oświadczenia dyrektora na temat jego zarzutów przed zamknięciem dochodzenia. Rzecznik Praw Obywatelskich nie otrzymał żadnych konkretnych dowodów obalających faktyczny zarzut skarżącego, że tak się nie stało.

3.8 W świetle powyższego wydaje się, że skarżący nie miał możliwości ustosunkowania się do oświadczeń dyrektora dotyczących jego zarzutów przed zamknięciem dochodzenia, co stanowiło przypadek niewłaściwego administrowania. Krytyczna uwaga znajduje się poniżej.

4 Zarzut konfliktu interesów

4.1 Skarżący zarzucał istnienie konfliktu interesów w związku z tym, że jeden z członków komitetu rozpatrującego jego skargę, pan S., ubiegał się w imieniu zarządu EUMC o stanowisko skarżącego w EUMC.

4.2 W swojej opinii Komitet Wojskowy Unii Europejskiej potwierdził, że zainteresowany urzędnik był członkiem Komitetu Wykonawczego rozpatrującego skargę skarżącego z dnia 5 stycznia 2004 r. Pan S. nie uczestniczył jednak w misji informacyjnej. W wyniku postępowania rekrutacyjnego dotyczącego stanowiska kierownika działu ds. badań i sieci komisja selekcyjna, w skład której wchodził również członek zewnętrzny, zaproponowała w dniu 3 maja 2004 r. zatrudnienie kogoś innego niż pan S. Nie otrzymał on wystarczającej liczby punktów, aby zakwalifikować się do listy rezerwowej, w związku z czym nie zaproponowano mu tego stanowiska. W związku z tym nie skorzystał on w żaden sposób z wyniku przedmiotowego postępowania dyscyplinarnego. Ponadto skarżący sam postanowił nie zwracać się o przedłużenie umowy o pracę, zanim nie zwrócił się o zwołanie komisji dyscyplinarnej. W związku z tym pan S. nie odgrywał żadnej roli w decyzji skarżącego o niewnoszeniu o przedłużenie jego umowy o pracę.

4.3 Rzecznik nie otrzymał żadnych uwag od skarżącego.

4.4 Z powyższego wynika, że Komitet Wojskowy Unii Europejskiej nie zakwestionował faktu, że pan S., który ubiegał się o stanowisko skarżącego, był również członkiem Komitetu Rozpatrującego skargę skarżącego z dnia 5 stycznia 2004 r. do Zarządu Komitetu Wojskowego Unii Europejskiej. EUMC podniósł jednak zasadniczo, że ponieważ zainteresowany urzędnik nie uzyskał żadnych konkretnych korzyści z członkostwa w komitecie egzaminacyjnym, nie doszło do konfliktu interesów.

4.5 Rzecznik przypomina, że art. 41 ust. 1 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej stanowi, że "[k]ażdy ma prawo do bezstronnego i sprawiedliwego rozpatrzenia swojej sprawy w rozsądnym terminie przez instytucje i organy Unii". Rzecznik zauważa ponadto, że zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości poszanowanie praw gwarantowanych przez wspólnotowy porządek prawny w postępowaniach administracyjnych obejmuje w szczególności obowiązek zbadania przez właściwą instytucję, w sposób staranny i bezstronny, wszystkich istotnych aspektów danej sprawy (6). Rzecznik uważa, że zasady dobrej administracji wymagają, aby instytucje i pracownicy Wspólnoty nie tylko działali bezstronnie, ale także wykazywali swoją bezstronność, unikając wszelkich działań, które mogłyby doprowadzić do racjonalnego podważenia ich bezstronności (7). W przypadku takim jak niniejszy oznacza to, że udział w komitecie rozpatrującym osoby, której bezstronność można racjonalnie zakwestionować, należy postrzegać jako naruszenie słuszności rozpatrywanego postępowania administracyjnego, a tym samym jako przypadek niewłaściwego administrowania.

4.6 Rzecznik zauważa, że decyzja o wyborze pana S. na dane stanowisko musiałaby ostatecznie zostać podjęta przez dyrektora EUMC. Skarga skarżącego z dnia 5 stycznia 2004 r. została uznana za skargę przeciwko dyrektorowi. W związku z tym pan S. faktycznie brał udział w rozpatrywaniu skargi dotyczącej zastraszania i niewłaściwego administrowania przeciwko osobie, która potencjalnie musiałaby rozważyć, czy zatrudnić go w następstwie postępowania rekrutacyjnego mającego miejsce w tym czasie. W tych okolicznościach Rzecznik uważa, że bezstronność pana S. mogłaby zostać racjonalnie zakwestionowana, a w konsekwencji jego udział w komisji egzaminacyjnej naruszyłby rzetelność postępowania. Stanowiło to przypadek niewłaściwego administrowania, a Rzecznik Praw Obywatelskich przedstawia poniżej uwagę krytyczną.

Wnioski

Na podstawie dochodzenia Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie tej skargi wydaje się, że Europejskie Centrum Monitorowania Rasizmu i Ksenofobii (EUMC) nie dopuściło się niewłaściwego administrowania w odniesieniu do zarzutów skarżącego dotyczących nękania, omijania i braku informacji.

W odniesieniu do zarzutów skarżącego, a) że nie pozwolono mu na przedstawienie uwag do oświadczenia końcowego dyrektora EUMC oraz b) że doszło do konfliktu interesów w związku z tym, że jeden z członków komitetu badającego jego sprawę w imieniu zarządu EUMC ubiegał się o stanowisko w EUMC, należy poczynić następujące uwagi krytyczne:

1. W świetle ustaleń zawartych w pkt 3 powyżej wydaje się, że skarżący nie miał możliwości ustosunkowania się do oświadczeń dyrektora dotyczących jego zarzutów przed zamknięciem przedmiotowego dochodzenia, co stanowiło przypadek niewłaściwego administrowania.
2. W odniesieniu do zarzutu dotyczącego konfliktu interesów związanego z faktem, że członek komisji egzaminacyjnej, pan S., ubiegał się o stanowisko skarżącego, Rzecznik zauważa, że decyzja o wyborze pana S. na dane stanowisko musiałaby ostatecznie zostać podjęta przez dyrektora EUMC. Skarga skarżącego z dnia 5 stycznia 2004 r. została uznana za skargę przeciwko dyrektorowi. W związku z tym pan S. faktycznie brał udział w rozpatrywaniu skargi dotyczącej zastraszania i niewłaściwego administrowania przeciwko osobie, która potencjalnie musiałaby rozważyć, czy zatrudnić go w następstwie postępowania rekrutacyjnego mającego miejsce w tym czasie. W tych okolicznościach Rzecznik uważa, że bezstronność pana S. mogłaby zostać racjonalnie zakwestionowana, a w konsekwencji jego udział w komisji egzaminacyjnej naruszyłby rzetelność postępowania. Stanowiło to przypadek niewłaściwego administrowania.

Dyrektor Europejskiego Centrum Monitorowania Rasizmu i Ksenofobii również zostanie poinformowany o tej decyzji.

Z poważaniem,

 

P. Nikiforos DIAMANDOUROS

---

(1) „Nie można składać do Rzecznika Praw Obywatelskich skarg dotyczących stosunków pracy między instytucjami i organami wspólnotowymi a ich urzędnikami i innymi pracownikami, chyba że zainteresowana osoba wyczerpała wszystkie możliwości składania wewnętrznych wniosków i skarg administracyjnych, w szczególności procedur, o których mowa w art. 90 ust. 1 i 2 regulaminu pracowniczego (...)” (decyzja 94/262 Parlamentu Europejskiego z dnia 9 marca 1994 r. w sprawie przepisów i ogólnych warunków regulujących wykonywanie obowiązków Rzecznika Praw Obywatelskich, Dz.U. 1994, L 113, s. 15).

(2) Dziennik Urzędowy 1997 L 151 s. 1.

(3) „Nie można składać do Rzecznika Praw Obywatelskich skarg dotyczących stosunków pracy między instytucjami i organami wspólnotowymi a ich urzędnikami i innymi pracownikami, chyba że zainteresowana osoba wyczerpała wszystkie możliwości składania wewnętrznych wniosków i skarg administracyjnych, w szczególności procedur, o których mowa w art. 90 ust. 1 i 2 regulaminu pracowniczego (...)” (decyzja 94/262 Parlamentu Europejskiego z dnia 9 marca 1994 r. w sprawie przepisów i ogólnych warunków regulujących wykonywanie obowiązków Rzecznika Praw Obywatelskich, Dz.U. 1994, L 113, s. 15).

(4) Por. sprawa T-242/97 Z. przeciwko Parlamentowi Europejskiemu, RecFP s. IA-77; II-401, pkt 19.

(5) Sprawa C-269/90 Technische Universität München przeciwko Hauptzollamt München-Mitte, Rec. 1991, s. I-5469, pkt 14.

(6) Sprawa C-269/90 Technische Universität München przeciwko Hauptzollamt München-Mitte, Rec. 1991, s. I-5469, pkt 14.

(7) Decyzja Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie skargi 751/2000/(BB)IJH, pkt 4 projektu zalecenia przytoczonego w tej decyzji.