Strasburg, dnia 1 grudnia 2004 r.

Szanowna Pani De C.,

W dniu 26 sierpnia 2003 r. złożył Pan skargę do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich w imieniu swojej klientki P. (zwanej dalej „skarżącą”) przeciwko Europolowi dotyczącą jej zatrudnienia jako pracownika miejscowego, a nie jako pracownika Europolu.

W dniu 22 września 2003 r. przekazałem skargę dyrektorowi Europolu. Europol przesłał swoją opinię w dniu 23 grudnia 2003 r. Przekazałem go Panu wraz z zaproszeniem do przedstawienia uwag, które przesłał Pan w dniu 27 lutego 2004 r.

Piszę teraz, aby poinformować Cię o wynikach zapytań, które zostały złożone. Przepraszam za czas potrzebny na rozpatrzenie Pana skargi.

WNIOSEK

Według adwokata skarżącego istotne fakty były następujące:

W dniu 1 maja 2001 r. skarżący rozpoczął pracę w Europolu jako asystent administracyjny. Z jej umowy z Europolem wynika, że została zatrudniona jako członek personelu miejscowego, na mniej korzystnych warunkach (finansowych) niż w przypadku pracowników Europolu. We wrześniu 2001 r. skarżąca odkryła, że została zatrudniona niezgodnie z regulaminem pracowniczym Europolu, ponieważ stanowisko asystenta administracyjnego powinno być stanowiskiem Europolu, a nie stanowiskiem personelu miejscowego. W dniu 21 sierpnia 2002 r. prawnik skarżącego zwrócił się pisemnie do dyrektora Europolu z prośbą o sprostowanie oraz odszkodowanie. Dyrektor odrzucił ten wniosek w dniu 16 grudnia 2002 r. W dniu 14 marca 2003 r. skarżący złożył odwołanie, które zostało odrzucone w dniu 11 czerwca 2003 r.

W dniu 26 sierpnia 2003 r. adwokat skarżącego złożył niniejszą skargę do Rzecznika Praw Obywatelskich. Skarżący twierdzi, że Europol naruszył regulamin pracowniczy Europolu (art. 1, 2 i 3 oraz dodatek 1), zatrudniając go na stanowisku asystenta administracyjnego jako pracownika miejscowego, a nie pracownika Europolu, i domaga się odszkodowania finansowego.

WNIOSEK

Opinia Europolu

Skarżący był zatrudniony przez Europol w charakterze pracownika miejscowego w okresie od dnia 1 maja 2001 r. do dnia 1 kwietnia 2003 r.

Regulamin pracowniczy Europolu (1) przewiduje dwie kategorie pracowników, którzy mogą być zatrudnieni przez Europol: pracowników Europolu i pracowników miejscowych. To, czy dane stanowisko może zostać obsadzone wyłącznie przez osoby należące do jednej lub drugiej z tych kategorii, jest co do zasady określone w dodatku 1 do regulaminu pracowniczego Europolu. Regulamin pracowniczy Europolu przewiduje również różne procedury i warunki rekrutacji personelu Europolu i personelu miejscowego. Członkowie personelu miejscowego są zatrudnieni na mocy niderlandzkiego ustawodawstwa krajowego, natomiast członkowie personelu Europolu podlegają regulaminowi pracowniczemu Europolu ustanowionemu przez Radę. Ponadto mianowanie na członka personelu Europolu jest możliwe wyłącznie w przypadku osób, które pomyślnie uczestniczyły w procedurze naboru.

Wszystkie stanowiska Europolu są określone w planie zatrudnienia, który jest przyjmowany przez Radę jako część budżetu Europolu na każdy rok. Mianowanie na członka personelu Europolu poza granicami określonymi w niniejszym planie zatrudnienia nie jest prawnie możliwe.

Biorąc pod uwagę nieelastyczność systemu rekrutacji, Europol musiał zatrudniać pracowników tymczasowych na warunkach mających zastosowanie do personelu miejscowego, w sytuacjach, w których plan zatrudnienia nie przewidywał stanowisk Europolu i wymagana była tymczasowa pomoc. Miało to miejsce na przykład w sytuacjach, w których stały pracownik chorował przez długi czas lub w okresach, w których czasowo zwiększyło się obciążenie pracą.

Europol stoi na stanowisku, że nawet jeśli prawdą jest, iż polityka ta wiązała się z zatrudnianiem personelu jako członków personelu miejscowego na stanowiskach innych niż te formalnie opisane w dodatku 1 do regulaminu pracowniczego Europolu, Europol miał taką swobodę, dopóki pozostawał w granicach swojego budżetu personalnego.

W istocie skarga dotyczy tego, że skarżąca była zatrudniona przez Europol jako członek personelu miejscowego, podczas gdy skarżąca twierdzi, że powinna była otrzymać zamówienie jako oficjalny członek personelu Europolu. W korespondencji z prawnikiem skarżącego Europol wyjaśnił powody, dla których uważa, że zarzut ten jest błędny. Przyczyny te są następujące:

Głównym argumentem przedstawionym przez Europol jest to, że skarżący dobrowolnie i dobrowolnie zawarł umowę z Europolem, dobrze wiedząc, że umowa ta była zawarta jako członek personelu miejscowego, podlegającego prawu niderlandzkiemu. Jest to wyraźnie określone w dokumentach zamówienia, a także w korespondencji ze skarżącym. Fakt ten jako taki nie został zakwestionowany przez skarżącego lub jego adwokata.

Po drugie, Europol stoi na stanowisku, że nie było możliwe zaoferowanie skarżącej umowy o pracę w charakterze pracownika Europolu, ponieważ nie przestrzegała ona z powodzeniem procedur rekrutacyjnych przewidzianych w regulaminie pracowniczym Europolu. Chociaż skarżąca uczestniczyła w jednej z tych procedur rekrutacji pracowników Europolu, nie została wybrana.

Po trzecie, plan zatrudnienia nie przewidywał stanowiska asystenta administracyjnego Europolu w jednostce, w której pracowała, podczas gdy obciążenie pracą tej jednostki było takie, że potrzebna była tymczasowa pomoc.

Europol kwestionuje również, że skarżąca poniosła szkodę finansową w wyniku zatrudnienia jako członek personelu miejscowego, biorąc pod uwagę fakt, że z prawnego punktu widzenia nie było możliwe zatrudnienie skarżącej jako członka personelu Europolu. Ponieważ nie było dostępnego stanowiska w Europolu, a skarżący nie uczestniczył z powodzeniem w procedurze naboru na te stanowiska, które były dostępne, jedyną alternatywą dla Europolu byłoby nie zatrudnianie skarżącego w ogóle.

Uwagi skarżącego

Skarżący podtrzymał skargę. Artykuły 2 i 3 regulaminu pracowniczego Europolu oraz dodatek 1 są jasne i nie pozostawiają wątpliwości co do tego, który personel stanowi personel Europolu. Wbrew temu, co Europol twierdzi w swojej opinii, regulamin pracowniczy Europolu nie uzależnia zatrudniania pracowników Europolu od pomyślnego przejścia procedury naboru. Skarżący wspomniał o jednym przykładzie pracownika Europolu, który nie przeszedł procedury naboru.

Skarżąca kwestionuje argument Europolu, że podpisała umowę dobrowolnie i dobrowolnie, dobrze wiedząc, że umowa ta dotyczyła pracowników miejscowych. Kiedy skarżąca podpisała umowę, nie wiedziała, że chodzi o pracownika Europolu, ponieważ nie otrzymała kopii załącznika 1 do regulaminu pracowniczego. Skarżąca nie mogła zatem wiedzieć, że podpisuje umowę niezgodną z regulaminem pracowniczym.

Skarżąca zwraca również uwagę, że zdała procedurę naboru na stanowisko drugiego urzędnika, które zwolniło się, i że została kandydatką rezerwową.

Argument, że skarżący został zatrudniony ze względu na zwiększone obciążenie pracą, nie jest słuszny, ponieważ umowa skarżącego została przedłużona po roku, a zastąpienie przewidziano w momencie odejścia skarżącego. Skarżący zajmował zatem zwykłe stanowisko administracyjne.

Skarżąca twierdzi, że gdyby została zatrudniona zgodnie z regulaminem pracowniczym, odniosłaby korzyści finansowe, których obecnie nie uzyskała. Skarżąca odrzuca zatem argument Europolu, zgodnie z którym nie poniosła ona szkody finansowej.

DECYZJA

1 W przedmiocie rzekomego zatrudnienia skarżącego sprzecznego z regulaminem pracowniczym Europolu

1.1 Skarżący twierdzi, że Europol naruszył regulamin pracowniczy Europolu (art. 1, 2 i 3 oraz załącznik 1), zatrudniając go - na stanowisku asystenta administracyjnego - jako pracownika miejscowego, a nie jako pracownika Europolu.

1.2 Europol zauważył, że z uwagi na nieelastyczność systemu rekrutacji musiał zatrudniać pracowników tymczasowych na warunkach mających zastosowanie do personelu miejscowego, w sytuacjach gdy plan zatrudnienia nie przewidywał stanowisk w Europolu, a obciążenie pracą było takie, że potrzebna była tymczasowa pomoc. Nawet jeśli prawdą jest, że polityka ta wiązała się z zatrudnianiem personelu jako członków personelu miejscowego na stanowiskach innych niż te formalnie opisane w dodatku 1 do regulaminu pracowniczego Europolu, Europol miał taką swobodę, o ile pozostawał w granicach swojego budżetu personalnego.

Europol argumentował ponadto, że skarżący dobrowolnie i dobrowolnie zawarł umowę z Europolem, dobrze wiedząc, że umowa ta dotyczy członków personelu miejscowego i podlega prawu niderlandzkiemu. Zaproponowanie skarżącej umowy o pracę w charakterze pracownika Europolu było niemożliwe, ponieważ nie przeszła ona pomyślnie procedur rekrutacji przewidzianych w regulaminie pracowniczym Europolu. Ponadto w planie zatrudnienia nie przewidziano stanowiska Europolu jako asystenta administracyjnego w dziale, w którym pracowała.

1.3 Rzecznik zauważa, że art. 2 regulaminu pracowniczego Europolu stanowi, że "(…) "personel Europolu" oznacza personel zatrudniony w celu obsadzenia stanowiska, które znajduje się na liście stanowisk w dodatku 1, z wyjątkiem stanowisk oznaczonych jako personel lokalny". Art. 3 stanowi, że „(…) »personel miejscowy« oznacza personel zatrudniony zgodnie z miejscowym prawem do zadań fizycznych lub usługowych, przydzielony na stanowisko oznaczone jako takie w wykazie stanowisk w dodatku 1”.

1.4 Ustęp 1 dodatku 1 do regulaminu pracowniczego Europolu stanowi, że "z zastrzeżeniem ust. 3 następujące stanowiska są stanowiskami Europolu: (…) Asystenci – Asystenci administracyjni (wszystkie odpowiednie działy)”. Ustęp 3 dodatku A stanowi, że „Zarząd Europolu uczestniczy, zgodnie z art. 28 ust. 1 pkt 15 konwencji o Europolu, w sporządzaniu budżetu i planu zatrudnienia. W tym kontekście Komisja proponuje Radzie zakres, w jakim stanowiska wymienione w niniejszym dodatku mogą zostać obsadzone lub połączone”.

1.5 Rzecznik zauważa, że skarżący był zatrudniony przez Europol, wyraźnie jako asystent administracyjny, od dnia 1 maja 2001 r. do dnia 1 kwietnia 2003 r. Chociaż umowa podpisana przez skarżącego z Europolem w dniu 2 maja 2001 r. była zatytułowana „Umowa o pracę dla personelu miejscowego mianowanego przez Europol”, w pierwszym artykule wyraźnie przewidziano, że „pracownik jest zatrudniony jako asystent administracyjny w Dziale Zasobów Ludzkich na warunkach określonych w rozporządzeniach”. W przedłużeniu o jeden rok umowy, podpisanej w dniu 24 kwietnia 2002 r., ponownie stwierdzono, że „Pani P. będzie zatrudniona jako asystentka administracyjna w Dziale Zasobów Ludzkich (…)”. Rzecznik zauważa również, że Europol nie zakwestionował w swojej opinii, że skarżący był zatrudniony jako asystent administracyjny.

1.6 Zgodnie z załącznikiem 1 do regulaminu pracowniczego Europolu stanowisko asystenta administracyjnego skarżącego jest stanowiskiem Europolu, a nie stanowiskiem dla personelu miejscowego. Regulamin pracowniczy jest w tym względzie jasny i wydaje się, że nie pozostawia żadnych wątpliwości, ponieważ załącznik 1 stanowi, że następujące stanowiska „są” stanowiskami Europolu.

1.7 Europol uznał w swojej opinii, że przyjął praktykę zatrudniania pracowników tymczasowych, takich jak skarżący, na warunkach mających zastosowanie do personelu miejscowego, a mianowicie w sytuacji, gdy plan zatrudnienia nie przewidywał stanowisk w Europolu. Europol twierdzi, że miał do tego prawo, o ile mieściło się to w granicach jego budżetu personalnego.

1.8 W tym względzie Rzecznik nie znalazł w regulaminie pracowniczym Europolu żadnej podstawy prawnej, która uzasadniałaby takie postępowanie. W szczególności regulamin pracowniczy Europolu nie zawiera żadnego przepisu, zgodnie z którym stanowiska asystentów administracyjnych mogłyby w pewnych okolicznościach zostać obsadzone poprzez zatrudnienie personelu miejscowego.

1.9 W związku z powyższym Rzecznik dochodzi do wniosku, że Europol naruszył regulamin pracowniczy, zatrudniając skarżącego jako asystenta administracyjnego na podstawie umowy z personelem miejscowym. Stanowi to przypadek niewłaściwego administrowania, a Rzecznik Praw Obywatelskich przedstawia poniżej uwagę krytyczną.

2 W przedmiocie żądania rekompensaty finansowej

2.1 Skarżący domaga się rekompensaty finansowej.

2.2 Europol kwestionuje fakt, że skarżąca poniosła jakiekolwiek straty finansowe w wyniku zatrudnienia jako członek personelu miejscowego, biorąc pod uwagę fakt, że z prawnego punktu widzenia nie było możliwe zatrudnienie skarżącej jako członka personelu Europolu. Ponieważ nie było dostępnego stanowiska w Europolu, a skarżący nie uczestniczył z powodzeniem w procedurze naboru na te stanowiska, które były dostępne, jedyną alternatywą dla Europolu byłoby nie zatrudnianie skarżącego w ogóle.

2.3 Rzecznik uważa, że skarżąca nie wykazała, że poniosła jakąkolwiek szkodę w wyniku niewłaściwego administrowania wskazanego w pkt 1.9 powyżej, ponieważ argument Europolu, zgodnie z którym jedyną alternatywą dla zatrudnienia jej jako pracownika miejscowego byłoby nie zatrudnianie jej w ogóle, nie wydaje się nierozsądny. Rzecznik uważa zatem, że dalsze postępowanie w sprawie tego aspektu skargi nie jest właściwe.

2.4 Rzecznik pragnie jednak podkreślić, że skarżący ma możliwość dochodzenia odszkodowania finansowego przed właściwym sądem.

3 Wnioski

Na podstawie dochodzenia Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie tej skargi należy poczynić następującą uwagę krytyczną:

Europol naruszył regulamin pracowniczy, zatrudniając skarżącego jako asystenta administracyjnego na podstawie umowy z personelem miejscowym. Stanowi to przypadek niewłaściwego administrowania.

Biorąc pod uwagę, że ten aspekt sprawy dotyczy procedur związanych z konkretnymi wydarzeniami w przeszłości oraz że umowa skarżącego wygasła w dniu 1 kwietnia 2003 r., nie należy dążyć do polubownego rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto Rzecznik uważa, że powyższa uwaga krytyczna jest wystarczająca, aby zwrócić uwagę Europolu na potrzebę dokonania przeglądu jego praktyki w odniesieniu do zaangażowania jego pracowników. W związku z tym Rzecznik Praw Obywatelskich zamyka sprawę.

Dyrektor Europolu również zostanie poinformowany o tej decyzji.

Z poważaniem,

 

P. Nikiforos DIAMANDOUROS

---

(1) Akt Rady z dnia 3 grudnia 1998 r. ustanawiający regulamin pracowniczy mający zastosowanie do pracowników Europolu, Dz.U. 1999, C 26/23.