Strasburg, 7 grudnia 2004 r.

Szanowny Panie,

W dniu 25 lipca 2003 r. złożył Pan skargę do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich w imieniu VZW Unizo Regio Kortrijk na odmowę dostępu przez Komisję do dokumentów dotyczących sprawozdania z audytu Europejskiego Funduszu Społecznego EPD 3, cel 3, z października 2002 r. (OP1999BE05DO003).

W dniu 18 września 2003 r. przekazałem skargę przewodniczącemu Komisji. Komisja przesłała swoją opinię w dniu 14 listopada 2003 r. Przekazałem go Panu z zaproszeniem do zgłaszania uwag, jeśli Pan sobie tego życzy. Wydaje się, że nie otrzymano od Pana żadnych uwag.

Piszę teraz, aby poinformować Cię o wynikach zapytań, które zostały złożone.

Przepraszam za czas potrzebny na rozpatrzenie Pana skargi.

WNIOSEK

Według adwokata skarżącego istotne fakty były następujące:

Skarżącym jest „VZW Unizo Regio Kortijk”, belgijskie stowarzyszenie nienastawione na zysk. W dniu 25 marca 2003 r. prawnik skarżącego zwrócił się, na podstawie rozporządzenia 1049/2001 (1), do DG ds. Zatrudnienia i Spraw Socjalnych Komisji z wnioskiem o dostęp do wszystkich dokumentów związanych z misją kontrolną dotyczącą programu Celu 3, priorytet 3, w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS) w regionie Flandrii.

W dniu 7 maja 2002 r. DG ds. Zatrudnienia i Spraw Socjalnych odmówiła dostępu do żądanych dokumentów na podstawie art. 4 ust. 2 tiret trzecie rozporządzenia 1049/2001 ze względu na to, że dokumenty te dotyczyły sprawozdania z kontroli wykorzystania funduszy Unii wypłaconych na projekt będący przedmiotem sporu z państwem członkowskim.

W dniu 21 maja 2002 r. adwokat skarżącego złożył ponowny wniosek do Sekretariatu Generalnego Komisji, stwierdzając, że spór dotyczący wykorzystania środków finansowych dotyczy indywidualnie jego klienta. Pismem z dnia 18 czerwca 2002 r. Sekretariat Generalny Komisji potwierdził decyzję o odrzuceniu wniosku, stwierdzając, że nie istnieje nadrzędny interes publiczny przemawiający za ujawnieniem żądanego dokumentu, ponieważ interes skarżącego jest interesem prywatnym, a nie publicznym.

W dniu 25 lipca 2003 r. skarżący złożył niniejszą skargę do Rzecznika Praw Obywatelskich, twierdząc, że Komisja powinna udzielić dostępu do żądanych dokumentów.

WNIOSEK

Opinia Komisji

Prawnik skarżącego zwrócił się o pełny dostęp do sprawozdania z misji kontrolnej dotyczącej programu Celu 3, priorytet 3, w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS) w regionie flamandzkim, która została przeprowadzona w okresie od 30 września do 9 października 2002 r. Skarżący otrzymał już fragmenty sprawozdania dotyczącego jego projektu.

Jeżeli chodzi o kontekst, Komisja wskazała, że celem misji było zbadanie i przetestowanie systemów zarządzania i kontroli wewnętrznej w odniesieniu do projektów realizowanych we Flandrii w ramach programu celu 3, który otrzymuje dotacje z Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS). Do kontroli na miejscu wybrano cztery projekty. Obejmowały one projekt prowadzony przez skarżącego, zatytułowany „Zwycięski przedsiębiorca zagraniczny”. W tym przypadku zastosowanie ma kilka przepisów rozporządzeń dotyczących funduszy strukturalnych:

Zgodnie z art. 38 rozporządzenia 1260/1999 (2) i art. 6 rozporządzenia 438/2001 (3), krajowa instytucja zarządzająca jest jedynym rozmówcą Komisji w odniesieniu do takich misji kontrolnych. W tym przypadku krajową instytucją zarządzającą jest flamandzka agencja EFS.

Wnioskowane sprawozdanie zawiera tymczasowe ustalenia Komisji dotyczące tej misji kontrolnej i zostało przedłożone Flamandzkiej Agencji EFS w celu przedstawienia uwag zgodnie z art. 38 ust. 4 rozporządzenia 1260/1999. Agencja przekazała odpowiednie fragmenty zainteresowanym operatorom projektów, dając im możliwość przedstawienia uwag na temat ustaleń Komisji w odniesieniu do ich projektów.

W zależności od odpowiedzi flamandzkiej Agencji EFS Komisja podejmie decyzję, czy dokonać korekt finansowych na mocy art. 4 rozporządzenia 448/2001 (4). Procedura ta nie została jeszcze zakończona.

Art. 8 rozporządzenia 2185/96 (5) stanowi, że „informacje przekazane lub uzyskane na mocy niniejszego rozporządzenia są objęte tajemnicą zawodową (…)”.

Skarżący otrzymał fragmenty sprawozdania dotyczące jego własnego projektu i został poproszony przez flamandzką agencję EFS o przedstawienie uwag na temat ustaleń Komisji dotyczących jego konkretnego projektu. Skarżący kwestionuje niektóre ustalenia Komisji i zwraca się o dostęp do pełnego sprawozdania przed przesłaniem ostatecznych uwag do Agencji EFS.

Jeżeli chodzi o powody odmowy pełnego dostępu, Komisja stwierdziła w pierwszej kolejności, że ujawnienie sprawozdania na tym etapie podważyłoby obecne dochodzenie, ponieważ upubliczniłoby wstępne ustalenia inspektorów Komisji, na które strony poddane audytowi nie odpowiedziały jeszcze. Istnieje potrzeba ochrony dochodzenia i praw stron poddanych audytowi. Z drugiej strony nie istnieje nadrzędny interes publiczny przemawiający za ujawnieniem sprawozdania. W związku z tym należy odmówić publicznego dostępu do tego sprawozdania na podstawie art. 4 ust. 2 tiret trzecie rozporządzenia 1049/2001.

Sprawozdanie zostało ujawnione zainteresowanym stronom jedynie w ramach prawnych, które mają zastosowanie do kontroli realizacji programów otrzymujących dotacje w ramach funduszy strukturalnych.

Prawa skarżącego były w pełni przestrzegane, ponieważ otrzymał on fragmenty sprawozdania dotyczące własnego projektu i został poproszony o przedstawienie uwag na ich temat. Części sprawozdania, które nie zostały ujawnione skarżącemu, są nieistotne w odniesieniu do projektu realizowanego przez skarżącego. Dotyczą one innych skontrolowanych projektów oraz centralnego zarządzania przez Agencję EFS. Argument skarżącego, że nie jest on w stanie wypowiedzieć się na temat ustaleń Komisji bez dostępu do pełnego sprawozdania, jest bezzasadny.

Komisja podtrzymuje zatem swoje stanowisko, że w oczekiwaniu na dochodzenie żadna część sprawozdania nie może zostać podana do wiadomości publicznej na podstawie rozporządzenia 1049/2001. Dostęp jest przewidziany w ramach odpowiednich przepisów dotyczących funduszy strukturalnych i jest ograniczony do instytucji zarządzającej oraz, w odniesieniu do ich konkretnych projektów, do podmiotów realizujących projekty.

Uwagi skarżącego

Skarżący nie przedstawił żadnych uwag do opinii Komisji.

DECYZJA

1 Wniosek o dostęp do żądanych dokumentów

1.1 Skarżący, belgijskie stowarzyszenie nienastawione na zysk, twierdzi, że Komisja powinna udzielić dostępu, na podstawie rozporządzenia 1049/2001 (6), do sprawozdania z misji kontrolnej dotyczącej programu Cel 3, priorytet 3, w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS) w regionie flamandzkim, która została przeprowadzona w okresie od 30 września do 9 października 2002 r.

1.2 Komisja zauważyła, że skarżący otrzymał już fragmenty sprawozdania dotyczące własnego projektu i został poproszony przez flamandzką agencję EFS o skomentowanie ustaleń Komisji dotyczących jego konkretnego projektu. Części sprawozdania, które nie zostały ujawnione skarżącemu, są nieistotne w odniesieniu do projektu realizowanego przez skarżącego, ponieważ dotyczą innych skontrolowanych projektów i centralnego zarządzania przez agencję EFS.

Jeżeli chodzi o powody odmowy pełnego dostępu, Komisja stwierdziła w pierwszej kolejności, że ujawnienie sprawozdania na tym etapie podważyłoby obecne dochodzenie, ponieważ upubliczniłoby wstępne ustalenia inspektorów Komisji, na które strony poddane audytowi nie odpowiedziały jeszcze. Istnieje potrzeba ochrony dochodzenia i praw stron poddanych audytowi. Z drugiej strony nie istnieje nadrzędny interes publiczny przemawiający za ujawnieniem sprawozdania. W związku z tym należy odmówić publicznego dostępu do tego sprawozdania na podstawie art. 4 ust. 2 tiret trzecie rozporządzenia 1049/2001. Komisja stwierdziła ponadto, że dostęp jest przewidziany w ramach odpowiednich przepisów dotyczących funduszy strukturalnych i jest ograniczony do instytucji zarządzającej oraz, w odniesieniu do ich konkretnych projektów, do podmiotów realizujących projekty.

1.3 Rzecznik zauważa, że dostęp, o który wnioskował skarżący, dotyczy sprawozdania z misji kontrolnej Komisji. Celem misji było zbadanie i przetestowanie systemów zarządzania i kontroli wewnętrznej w odniesieniu do czterech projektów - w tym jednego ze skarżących - realizowanych we Flandrii w ramach programu Celu 3 Europejskiego Funduszu Społecznego. Sprawozdanie zawiera tymczasowe ustalenia Komisji dotyczące tej misji kontrolnej i zostało przedłożone Flamandzkiej Agencji EFS w celu przedstawienia uwag zgodnie z art. 38 (Kontrola finansowa) rozporządzenia Rady 1260/1999 (7) ustanawiającego przepisy ogólne w sprawie funduszy strukturalnych. Agencja przekazała odpowiednie fragmenty zainteresowanym operatorom projektów, dając im możliwość przedstawienia uwag na temat ustaleń Komisji w odniesieniu do ich projektów. Skarżący otrzymał zatem dostęp do fragmentów sprawozdania z wizyty kontrolnej dotyczących jego własnego projektu. Komisja odmówiła jednak skarżącemu dostępu do części sprawozdania dotyczących innych projektów.

1.4 Artykuł 4 ust. 2 rozporządzenia 1049/2001 stanowi, że instytucje odmawiają dostępu do dokumentu, jeżeli ujawnienie go naruszyłoby ochronę "celu kontroli, dochodzenia i audytu, chyba że za ujawnieniem przemawia nadrzędny interes publiczny".

1.5 Rzecznik zauważa, że przedmiotowe sprawozdanie z misji kontrolnej zostało sporządzone w ramach finansowej kontroli pomocy przewidzianej w art. 38 rozporządzenia Rady 1260/1999 ustanawiającego przepisy ogólne w sprawie funduszy strukturalnych. Artykuł 38 ust. 2 rozporządzenia stanowi, że „Komisja, w ramach swojej odpowiedzialności za wykonanie budżetu ogólnego WE, zapewnia sprawne funkcjonowanie systemów zarządzania i kontroli w państwach członkowskich, tak aby fundusze wspólnotowe były efektywnie i prawidłowo wykorzystywane. W tym celu (…) urzędnicy i pracownicy Komisji mogą (…) przeprowadzać kontrole w terenie, w tym kontrole wyrywkowe, operacji finansowanych z funduszy oraz systemów zarządzania i kontroli (…)”. Art. 38 ust. 4 stanowi, że „po tej analizie i ocenie (…) Komisja może zgłaszać uwagi, w szczególności dotyczące skutków finansowych wszelkich wykrytych nieprawidłowości. Uwagi te kieruje się do państwa członkowskiego i instytucji zarządzającej daną pomocą. Do uwag dołącza się, w razie potrzeby, wnioski o podjęcie środków naprawczych w celu usunięcia stwierdzonych niedociągnięć w zarządzaniu (…)”.

1.6 Sprawozdanie, o które wnioskowano w niniejszej sprawie, odnosi się zatem wyraźnie do działań kontrolnych, dochodzeniowych i audytowych, o których mowa w art. 4 ust. 2 rozporządzenia 1049/2001. Jednakże okoliczność, że sporny dokument dotyczy kontroli, nie może sama w sobie uzasadniać zastosowania przywołanego wyjątku(8). Rzecznik Praw Obywatelskich ustala zatem, czy w niniejszej sprawie Komisja popełniła błąd w ocenie, zgodnie z którą ujawnienie sprawozdania mogłoby naruszyć ochronę celu kontroli, dochodzenia i audytu, chyba że za ujawnieniem przemawia nadrzędny interes publiczny.

1.7 W tym względzie Rzecznik zauważa, że w czasie, gdy skarżący złożył wniosek o dostęp do sprawozdania z misji w marcu 2003 r., Komisja nadal prowadziła dochodzenie w sprawie kontroli finansowej z flamandzką agencją EFS - przewidzianą w art. 38 rozporządzenia 1260/1999 - i w zależności od odpowiedzi tej ostatniej, zadecyduje, czy dokonać korekt finansowych na mocy art. 4 rozporządzenia 448/2001 (9).

1.8 Komisja mogła zatem słusznie uznać, że ujawnienie pozostałych części sprawozdania z misji mogłoby naruszyć ochronę celu jej dochodzenia. W tych okolicznościach, zgodnie z orzecznictwem sądów wspólnotowych, Komisja miała prawo odmówić dostępu na podstawie art. 4 ust. 2 tiret trzecie rozporządzenia 1049/2001, chyba że za ujawnieniem przemawiał nadrzędny interes publiczny.

1.9 W tym względzie należy przede wszystkim przypomnieć, że skarżącemu zapewniono pełny dostęp do części sprawozdania dotyczących jego własnego projektu. Rzecznik uważa jednak, że skarżący nie wykazał w wystarczającym stopniu istnienia nadrzędnego interesu publicznego przemawiającego za ujawnieniem pozostałych części sprawozdania dotyczących innych projektów.

1.10 W związku z powyższym Rzecznik uważa, że stanowisko Komisji wydaje się rozsądne i zgodne z rozporządzeniem 1049/2001. Nie stwierdzono zatem żadnego przypadku niewłaściwego administrowania. Należy jednak zauważyć, że najwyższym organem w zakresie wykładni prawa wspólnotowego jest Trybunał Sprawiedliwości.

2 Wnioski

Na podstawie dochodzenia Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie tej skargi wydaje się, że Komisja nie dopuściła się niewłaściwego administrowania. W związku z tym Rzecznik Praw Obywatelskich zamyka sprawę.

Przewodnicząca Komisji zostanie również poinformowana o tej decyzji.

Z poważaniem,

 

P. Nikiforos DIAMANDOUROS

---

(1) Rozporządzenie (WE) nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 maja 2001 r. w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji, Dz.U. L 145/43.

(2) Rozporządzenie Rady nr 1260/1999 ustanawiające przepisy ogólne w sprawie funduszy strukturalnych, Dz.U. L 161 z 26.6.1999, s. 1.

(3) Rozporządzenie Komisji nr 438/2001 ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady 1260/1999 w odniesieniu do systemów zarządzania i kontroli pomocy udzielanej w ramach funduszy strukturalnych, Dz.U. L 63 z 3 marca 2001 r., s. 21.

(4) Rozporządzenie Komisji nr 448/2001 ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady 1260/1999 w odniesieniu do procedury dokonywania korekt finansowych pomocy przyznanej w ramach funduszy strukturalnych, Dz.U. L 64 z 6.3.2001, s. 15.

(5) Rozporządzenie Rady nr 2185/96 w sprawie kontroli na miejscu oraz inspekcji przeprowadzanych przez Komisję w celu ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich przed nadużyciami finansowymi i innymi nieprawidłowościami, Dz.U. L 292 z 15.11.1996.

(6) Rozporządzenie (WE) nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 maja 2001 r. w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji, Dz.U. L 145/43.

(7) Rozporządzenie Rady nr 1260/1999 ustanawiające przepisy ogólne w sprawie funduszy strukturalnych, Dz.U. L 161 z 26.6.1999, s. 1.

(8) Zob. w odniesieniu do sprawozdań z kontroli, w szczególności sprawa T-20/99, Denkavit Nederland BV przeciwko Komisji, [2000] Rec. II-3011.

(9) Rozporządzenie Komisji nr 448/2001 ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady 1260/1999 w odniesieniu do procedury dokonywania korekt finansowych pomocy przyznanej w ramach funduszy strukturalnych, Dz.U. L 64 z 6.3.2001, s. 15.