FOR PREVIEWING & TESTING PURPOSES ONLY.
This notification will disappear once the page will be published.
This link is available for less than 30 minutes.
  • ‎‎Zrozumiałe
  • Rozmiar tekstu

Chcieliby Państwo wnieść skargę przeciwko instytucji lub organowi UE?

Obecny język: 
  • Polski
Język źródłowy: 
Dostępne języki: 
Tłumaczenie tej strony zostało wygenerowane za pomocą tłumaczenia maszynowego.
Tłumaczenia maszynowe mogą zawierać błędy potencjalnie zmniejszające zrozumiałość i dokładność; Rzecznik Praw Obywatelskich nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek rozbieżności. Aby uzyskać najbardziej wiarygodne informacje i pewność prawną, należy zapoznać się z następującymi informacjami wersja źródłowa na angielski, do której odnośnik znajduje się powyżej.
Więcej informacji można znaleźć w naszej polityce językowej i tłumaczeniowej.

Decyzja w sprawie odmowy udzielenia przez Komisję Europejską szerszego publicznego dostępu do dokumentów dotyczących monitorowania praw człowieka w odniesieniu do projektów finansowanych przez UE w Libii (sprawa 2089/2023/ACB)

Sprawa dotyczyła wniosku o publiczny dostęp do dokumentów będących w posiadaniu Komisji Europejskiej i związanych z monitorowaniem praw człowieka w odniesieniu do projektów finansowanych przez UE w Libii. Wniosek skarżącego o udzielenie dostępu został złożony w następstwie oświadczenia złożonego przez Komisję przed Komisją Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych Parlamentu Europejskiego. Zgodnie z tym oświadczeniem wykonawca, któremu powierzono monitorowanie, jak dotąd nie zgłosił żadnych naruszeń zasady „nie czyń szkód” bezpośrednio związanych ze wszystkimi kosztami w ramach „kryzysowego funduszu powierniczego UE na rzecz stabilności oraz eliminowania pierwotnych przyczyn migracji nieuregulowanej i wysiedleń w Afryce” (EUTFA). Skarżący zwrócił się o publiczny dostęp do dokumentów, które umożliwiłyby mu weryfikację tego oświadczenia.

W swojej decyzji potwierdzającej Komisja wskazała 14 dokumentów, do których udzieliła ograniczonego dostępu lub do których nie udzieliła dostępu, powołując się na ochronę interesu publicznego w odniesieniu do bezpieczeństwa publicznego i stosunków międzynarodowych, a także ochronę danych osobowych i interesów handlowych wykonawcy.

Na podstawie kontroli spornych dokumentów Rzecznik Praw Obywatelskich stwierdził, że odmowa udzielenia przez Komisję dostępu do niektórych dokumentów była uzasadniona, ponieważ ich format mógł ujawnić tożsamość wykonawcy, co mogło zagrozić bezpieczeństwu jego pracowników na miejscu. Rzecznik stwierdził jednak również, że obszerne utajnienie przez Komisję umowy, jej aneksów i załączników, w tym zakresu zadań, wniosku o udzielenie dotacji, a także ogólnego podręcznika dotyczącego monitorowania praw człowieka, nie było uzasadnione. Kontrola wykazała ponadto, że istniały dodatkowe dokumenty zawierające merytoryczne ustalenia wykonawcy, które Komisja powinna była uznać za wchodzące w zakres wniosku.

Rzecznik zalecił, aby Komisja ponownie przeszukała dokumenty wchodzące w zakres wniosku skarżącego o udzielenie dostępu oraz oceniła, czy takie dodatkowo zidentyfikowane dokumenty mogą zostać ujawnione na podstawie rozporządzenia 1049/2001. Zaleciła również, aby Komisja udzieliła szerszego publicznego dostępu do dokumentów, które już zidentyfikowała.

W odpowiedzi Komisja zgodziła się na ponowne przeszukanie, ale nie wskazała dodatkowych dokumentów, ponieważ uznała, że sprawozdania merytoryczne wspomniane przez Rzecznika nie były objęte wnioskiem. Wskazała również, że skarżący nie zakwestionował w swoim ponownym wniosku braku większej liczby dokumentów. Komisja potwierdziła, że udzielono już możliwie najszerszego dostępu do zidentyfikowanych przez nią dokumentów, i dodała, że (szerszy) częściowy dostęp stanowiłby nieproporcjonalne obciążenie administracyjne.  

Rzecznik Praw Obywatelskich uznał, że dokonana przez Komisję interpretacja zakresu wniosku była nadmiernie restrykcyjna, a jego oczekiwanie, że skarżący powinien był zakwestionować kompletność zidentyfikowanych dokumentów, było w tym przypadku nieuzasadnione. Rzecznik nie był również przekonany, że nie można udzielić dalszego dostępu do zidentyfikowanych dokumentów, i uznał argumenty dotyczące obciążenia administracyjnego za bezpodstawne.

W związku z tym Rzecznik zamknęła sprawę, potwierdzając swoje stwierdzenie niewłaściwego administrowania. Zasugerowała również, aby Komisja starała się dostarczyć skarżącemu dowody umożliwiające mu weryfikację oświadczenia „nie szkodzić”.

Kontekst skargi

1. W 2015 r. utworzono „kryzysowy fundusz powierniczy UE na rzecz stabilności oraz eliminowania pierwotnych przyczyn migracji nieuregulowanej i wysiedleń w Afryce” (EUTFA)[1]. W 2022 r. w ramach EUTFA uruchomiono prawie 456 mln EUR na projekty w Libii [2].

2. W kwietniu 2022 r. przedstawiciel Komisji Europejskiej stwierdził [3] na posiedzeniu Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych Parlamentu Europejskiego (komisja LIBE), że Komisja wprowadziła „monitorowanie przez stronę trzecią” operacji w Libii w ramach EUTFA „ze zwróceniem szczególnej uwagi na zapewnienie przestrzegania polityki »nie szkodzić«”. Przedstawiciel dodał, że „do tej pory wykonawca nie zgłosił żadnych naruszeń zasady »nie czyń szkody« bezpośrednio związanych ze wszystkimi kosztami programów funduszy powierniczych [Komisji]”[4].

3. W maju 2022 r. skarżący, dziennikarz, zwrócił się o publiczny dostęp do dokumentów będących w posiadaniu Komisji na podstawie przepisów UE dotyczących dostępu do dokumentów [5], w tym „e-maili ujawniających tożsamość wykonawcy będącego osobą trzecią, zakres sprawozdawczości, wszystkie koszty finansowe związane z umową, a także samo sprawozdanie”, do których Komisja odniosła się na wspomnianym powyżej posiedzeniu komisji LIBE.

4. W lipcu 2022 r. Komisja odmówiła dostępu do wszystkich sześciu dokumentów, które uznała za wchodzące w zakres wniosku, powołując się na ochronę interesu publicznego w odniesieniu do stosunków międzynarodowych [6] oraz ochronę trwającego procesu decyzyjnego [7].

5. Niezadowolony z odmowy udzielenia przez Komisję dostępu do dokumentów skarżący zwrócił się w sierpniu 2022 r. do Komisji o ponowne rozpatrzenie decyzji (poprzez złożenie „wniosku potwierdzającego”).

6. W październiku 2023 r., po zaangażowaniu Rzecznika Praw Obywatelskich [8], Komisja wydała ostateczną decyzję („decyzja potwierdzająca”). Komisja zidentyfikowała 14 dokumentów i udzieliła częściowego dostępu do niektórych z nich, w tym do umowy ustanawiającej monitorowanie i jej aneksów. Odmawiając dalszego dostępu, Komisja powołała się na ochronę interesu publicznego w odniesieniu do bezpieczeństwa publicznego [9] i stosunków międzynarodowych [10], a także ochronę danych osobowych [11] i interesów handlowych wykonawcy [12].

7. Skarżący, niezadowolony z otrzymanego dostępu, ponownie zwrócił się do Rzecznika Praw Obywatelskich.

8. Rzecznik wszczął dochodzenie w sprawie odmowy udzielenia przez Komisję szerszego publicznego dostępu do dokumentów będących przedmiotem skargi.

9. W trakcie dochodzenia zespół dochodzeniowy Rzecznika zbadał wszystkie dokumenty wskazane przez Komisję jako wchodzące w zakres wniosku. Kontrola ta sugerowała istnienie dodatkowych dokumentów potencjalnie wchodzących w zakres wniosku, które nie zostały zidentyfikowane przez Komisję. Przeprowadzono zatem kolejną kontrolę na próbie tych dokumentów.

Zalecenie Rzecznika Praw Obywatelskich

Zakres wniosku

10. Rzecznik uznał, że z pierwotnego wniosku i jego kontekstu jasno wynika, że skarżący ubiegał się o dostęp do „sprawozdania” w celu zweryfikowania oświadczenia złożonego przez Komisję na posiedzeniu komisji LIBE. Rzecznik zauważył, że w ponownym wniosku zostało to jeszcze bardziej wyjaśnione: „Moją rolą jako dziennikarza jest po części weryfikacja prawdziwości takich oświadczeń”. Skarżący domagał się zatem sprawozdania potwierdzającego stwierdzenie Komisji, że „wykonawca nie zgłosił żadnych naruszeń zasady »nie szkodzić« bezpośrednio związanych ze wszystkimi kosztami ponoszonymi przez nasze programy funduszy powierniczych”. Innymi słowy, skarżący ubiegał się o dostęp do dokumentów zawierających w szczególności analizę merytoryczną wykonawcy dotyczącą prowadzonego przez niego monitorowania przestrzegania praw człowieka.

11. Kontrola wykazała, że sprawozdania zidentyfikowane przez Komisję (do których odmówiono dostępu) nie zawierają ustaleń wykonawcy. Zakres wymagań i obowiązków (załączony do umowy), który został całkowicie utajniony, odnosi się jednak do trzech rodzajów sprawozdań, które wykonawca ma sporządzić w celu przedstawienia swoich ustaleń merytorycznych. Dalsza kontrola próby tych sprawozdań potwierdziła, że dokumenty te obejmują analizę merytoryczną i ustalenia wykonawcy.

12. W związku z tym Rzecznik uznał, że dokonana przez Komisję ocena zakresu wniosku o publiczny dostęp była zbyt wąska i nie doprowadziła do zidentyfikowania wszystkich istotnych dokumentów. Wydała następujące zalecenie [13]:

Komisja powinna ponownie wyszukać dokumenty wchodzące w zakres wniosku skarżącego o udzielenie dostępu i ocenić, czy takie dodatkowo zidentyfikowane dokumenty mogą zostać ujawnione na podstawie rozporządzenia 1049/2001.

13. W odpowiedzi Komisja ponownie poszukiwała dokumentów i potwierdziła, że wykaz dokumentów, które wskazała w decyzji potwierdzającej, jest kompletny. Komisja zauważyła, że skarżący nie określił swojego wniosku jako obejmującego wszelkie inne dokumenty, które strona trzecia była zobowiązana sporządzić zgodnie z umową. Uznał on, że taka wykładnia nie jest uzasadniona w świetle brzmienia wniosku skarżącego.

14. Komisja dodała, że w ponownym wniosku skarżący nie zakwestionował kompletności wykazu dokumentów ani nie zakwestionował dokonanej przez Komisję interpretacji zakresu wniosku. Komisja stwierdziła, że skarżący nie wyraził niezadowolenia ze sposobu, w jaki Komisja zinterpretowała zakres wniosku w korespondencji z Komisją.

15. Komisja stwierdziła, że interpretacja zakresu wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich jest zbyt szeroka. Zauważyła, że skarżący jest nadal uprawniony do złożenia nowego pierwotnego wniosku zgodnie z rozporządzeniem 1049/2001.

16. W odpowiedzi skarżący zakwestionował rozumienie jego wniosku przez Komisję. Potwierdziły one, że wniosek miał na celu sprawdzenie, czy w którymkolwiek z dokumentów sporządzonych przez wykonawcę będącego osobą trzecią jednoznacznie stwierdzono, że projekty UE finansowane w ramach EUTFA nie naruszyły zasady „nie szkodzić”.

Dostęp do zidentyfikowanych dokumentów

17.  Kontrola wykazała, że w szeregu dokumentów, które Komisja uznała za wchodzące w zakres wniosku skarżącego, w tym w sprawozdaniach i podręczniku dotyczącym monitorowania przestrzegania praw człowieka, znajduje się identyfikacja graficzna wykonawcy, która może ujawnić jego tożsamość. Rzecznik Praw Obywatelskich uznał, że biorąc pod uwagę wykazane konkretne i rzeczywiste zagrożenia dla integralności fizycznej pracowników i ekspertów wykonawcy w terenie, nieujawnienie tych dokumentów było uzasadnione.

18. Nie wszystkie dokumenty zawierają jednak identyfikację graficzną wykonawcy. Obejmują one umowę, aneksy, zakres zadań i drugi podręcznik dotyczący monitorowania i sprawozdawczości w zakresie praw człowieka. W odniesieniu do tych dokumentów Rzecznik nie zgodził się z Komisją, że nieujawnione informacje są w całości objęte przywołanymi wyjątkami.

19. W odniesieniu do wniosku o udzielenie dotacji, którego ujawnienia Komisja odmówiła w całości, Rzecznik Praw Obywatelskich stwierdził, że przynajmniej niektóre elementy tego dokumentu można ujawnić bez ujawniania szczególnie chronionych informacji handlowych.

20. Rzecznik dodała, że oceniając istnienie nadrzędnego interesu publicznego przemawiającego za ujawnieniem wniosku o udzielenie dotacji, Komisja nie wzięła pod uwagę interesu publicznego polegającego na umożliwieniu kontroli publicznej projektów finansowanych przez UE, a w szczególności sposobu monitorowania ich potencjalnego wpływu na prawa człowieka. Rzecznik dodał, że w tym konkretnym przypadku monitorowanie praw człowieka dotyczyło projektów finansowanych przez UE w kraju, w którym zaangażowanie UE i potencjalny wpływ na prawa człowieka były już przedmiotem publicznej krytyki [14].

21. Ogólnie rzecz biorąc, Rzecznik Praw Obywatelskich stwierdził, że odmowa udzielenia przez Komisję szerokiego częściowego dostępu do umowy, aneksów i odpowiedniego zakresu zadań, a także wniosku o udzielenie dotacji i drugiego podręcznika dotyczącego monitorowania praw człowieka, stanowiła niewłaściwe administrowanie. Wydała następujące zalecenie [15]:

Komisja powinna dokonać ponownej oceny umowy, aneksów, zakresu zadań i wniosku o udzielenie dotacji, a także podręcznika monitorowania i sprawozdawczości w zakresie praw człowieka [16] w celu zapewnienia szerszego publicznego dostępu i z uwzględnieniem uwag Rzecznika Praw Obywatelskich przedstawionych w niniejszym zaleceniu.

22. W odpowiedzi Komisja uznała, że udzieliła możliwie najszerszego dostępu na etapie potwierdzającym.

23. W odniesieniu do drugiego podręcznika [17] Komisja powtórzyła, że nawet częściowy dostęp zagrażałby bezpieczeństwu publicznemu [18], odnosząc się do uwag przesłanych przez wykonawcę na etapie potwierdzającym [19]. Stwierdziła, że chociaż ograniczone części tego dokumentu mogą zawierać ogólne informacje lub standardową wiedzę na temat praw człowieka, są one powiązane z metodyką projektu i wytycznymi dotyczącymi działań sieci monitorującej w terenie zlokalizowanej w Libii.

24. Komisja dodała, że udzielenie częściowego dostępu do tego dokumentu, ze względu na jego długość i strukturę, stanowiłoby nieproporcjonalne obciążenie administracyjne. Na poparcie tego Komisja powołała się na niedawny wyrok Sądu [20].

25. W odniesieniu do umowy, aneksów i specyfikacji istotnych warunków zamówienia Komisja uznała, że części, które można ujawnić bez narażania bezpieczeństwa publicznego, są tak rozproszone i ograniczone, że ich identyfikacja i utajnienie pozostałych części uzasadniających ochronę stanowiłoby nieproporcjonalne obciążenie administracyjne w rozumieniu wyżej wymienionego orzecznictwa.

26. W odniesieniu do ochrony stosunków międzynarodowych, na której Komisja oparła się w celu uzasadnienia odmowy udzielenia dostępu do zakresu zadań, Komisja wyjaśniła, że wyjątek ten ma obejmować jedynie te części, które zawierają przeprowadzoną przez Komisję szczegółową analizę sytuacji politycznej, sytuacji w zakresie bezpieczeństwa i praw człowieka w Libii, w przeciwieństwie do całego zakresu zadań. Wskazała ona, że w każdym razie cały zakres zadań nie może zostać ujawniony bez narażania bezpieczeństwa publicznego.

27. Komisja dodała, że w swojej decyzji potwierdzającej wystarczająco wyjaśniła, dlaczego ujawnienie tych części zagroziłoby stosunkom międzynarodowym UE z władzami libijskimi. Wspomniał on w tym względzie o marginesie swobody przysługującym instytucjom Unii przy stosowaniu tego wyjątku.

28. W odniesieniu do wniosku o udzielenie dotacji Komisja uznała, że ze względu na ilość zawartych w nim szczególnie chronionych informacji handlowych identyfikacja i późniejsze utajnienie tych części stanowiłoby nieproporcjonalne obciążenie administracyjne. Komisja dodała, że odpowiednie części są również objęte wyjątkiem dotyczącym bezpieczeństwa publicznego.

29. Komisja uznała, że ujawnione informacje umożliwiają społeczeństwu uzyskanie wystarczającej wiedzy na temat tego, gdzie i w jakim celu UE wydaje środki finansowe zgodnie z rozporządzeniem finansowym. Gdyby Komisja zastosowała rozumowanie Rzecznika Praw Obywatelskich, samo istnienie publicznej krytyki dotyczącej finansowania przez Komisję projektów związanych z prawami człowieka lub potencjalnych zarzutów dotyczących uchybień pozbawiłoby Komisję możliwości powoływania się na ochronę interesów handlowych.

30. Komisja stwierdziła, że nawet jeżeli za ujawnieniem przemawia nadrzędny interes publiczny, nie można ujawnić szczególnie chronionych części handlowych bez narażenia bezpieczeństwa publicznego.

31. W odpowiedzi skarżący stwierdził, że rozumie, iż ujawnienie niektórych części, które ujawniłyby metodykę lub lokalizacje, mogłoby narazić wykonawcę na ryzyko. Zakwestionowali jednak utajnienia oparte na ochronie stosunków międzynarodowych z Libią. Uznały one w szczególności, że argumenty przedstawione przez Komisję w tym względzie nie są spójne z oświadczeniem złożonym przez komisarz do spraw wewnętrznych w dniu 6 lipca 2023 r. przed komisją LIBE, w którym odniosła się ona do przesłanek wskazujących na to, że grupy przestępcze infiltrują libijską straż przybrzeżną [21].

32. Skarżący podkreślił również, że weryfikacja oświadczeń składanych przez Komisję Parlamentowi Europejskiemu leży w interesie publicznym. Stwierdzili, że jeśli Komisja Europejska może publicznie wypowiadać się na tematy związane z prawami człowieka bez możliwości jakiejkolwiek weryfikacji, jest to sygnał, że stoi ponad niezależną kontrolą i odpowiedzialnością.

Ocena Rzecznika Praw Obywatelskich po wydaniu zalecenia

Zakres wniosku

33. Rzecznik zauważa, że skarżący nie mógł wiedzieć, że sprawozdania, które Komisja uznała za wchodzące w zakres ich wniosku, nie zawierały analizy merytorycznej wykonawcy. Wynika to z faktu, że odmówiono dostępu do tych sprawozdań w całości, a opis tych dokumentów dostarczony przez Komisję był dość ogólny [22]. Informacje, którymi dysponował skarżący, nie pozwoliły mu zatem zrozumieć charakteru tych sprawozdań, a zatem należało zidentyfikować więcej dokumentów w odpowiedzi na ich wniosek.

34. Ponadto Komisja nie próbowała wyjaśnić wniosku ze skarżącym ani nie przedstawiła żadnych wyjaśnień dotyczących sposobu, w jaki zrozumiała jego wniosek w decyzji pierwotnej lub potwierdzającej. W związku z tym skarżący nie mógł zakwestionować sposobu, w jaki Komisja zinterpretowała zakres jego wniosku.

35. Rzecznik podkreśla swoją opinię, że pierwotny wniosek, odczytywany w kontekście - kontekst, który był wyraźny w samym wniosku - był jasny, a ponowny wniosek jeszcze bardziej doprecyzował jego cel i zakres. 

36. Komisja nie może oczekiwać, że obywatele będą kwestionować to, czego nie mogą wiedzieć. Jest to szczególnie ważne, biorąc pod uwagę, że do oświadczenia instytucji UE o braku dokumentów dołączone jest domniemanie prawdziwości. Wnioskodawca musiałby przedstawić „spójne i istotne” dowody, aby skutecznie obalić to domniemanie [23].

37. Sugestia Komisji, że skarżący może teraz złożyć nowy wniosek o dostęp do tych dokumentów, nie jest tym, czego wnioskodawcy mają prawo oczekiwać od administracji przyjaznej obywatelom. Jest to tym bardziej istotne, że pierwotny wniosek skarżącego o udzielenie dostępu został złożony ponad dwa lata temu.

38. W tych okolicznościach Rzecznik Praw Obywatelskich potwierdza swoje stwierdzenie niewłaściwego administrowania.

Dostęp do zidentyfikowanych dokumentów

39. Rzecznik Praw Obywatelskich pozostaje nieprzekonany, że nie można było udzielić szerszego dostępu do dokumentów, które Komisja uznała za wchodzące w zakres wniosku.

40. Jeżeli chodzi o drugi podręcznik dotyczący monitorowania przestrzegania praw człowieka [24], po dokonaniu przeglądu tego dokumentu Rzecznik nadal jest zdania, że podręcznik ten jest bardzo ogólny. Trudno jest pogodzić jego podstawową treść z obawami podniesionymi przez wykonawcę na etapie potwierdzającym, na które powołuje się Komisja w swojej replice.

41. Rzecznik z zadowoleniem przyjmuje wyjaśnienie Komisji, że części zakresu uprawnień faktycznie objęte wyjątkiem dotyczącym stosunków międzynarodowych są bardziej ograniczone niż wskazano w decyzji potwierdzającej. Rzecznik nadal uważa jednak, że nie wszystkie części zawierające analizę sytuacji w Libii można postrzegać jako nieuzasadnioną krytykę, a zatem nie można ich ujawnić. To restrykcyjne podejście nie jest w pełni spójne, jak podniósł skarżący, z informacjami przekazanymi komisji LIBE przez komisarza do spraw wewnętrznych w lipcu 2023 r., o których mowa powyżej.

42. W odniesieniu do wniosku o udzielenie dotacji Komisja dodała, że niezależnie od tego, czy istnieje nadrzędny interes publiczny w ujawnieniu szczególnie chronionych informacji handlowych, przedmiotowe części musiałyby pozostać poufne w celu ochrony bezpieczeństwa publicznego. Rzecznik zauważa, że zastosowanie wyjątku dotyczącego bezpieczeństwa publicznego do tych części nie wynika jasno z decyzji potwierdzającej. W każdym razie Rzecznik nie jest przekonany, że ze względów bezpieczeństwa publicznego wszystkie informacje uznane za szczególnie chronione z handlowego punktu widzenia musiałyby być traktowane jako poufne. 

43. Jeżeli chodzi o ocenę nadrzędnego interesu publicznego, Rzecznik ponownie podkreśla znaczenie ogólnego kontekstu tej sprawy, jak opisano w zaleceniu. Obawy wyrażane przez społeczeństwo obywatelskie i dziennikarzy dotyczące finansowania działań UE w Libii i monitorowania praw człowieka w tym kontekście nie stanowią „ogólnych względów”, które można jako takie odrzucić. Nie jest jasne, w jakich okolicznościach Komisja uwzględniłaby takie obawy przy ocenie istnienia nadrzędnego interesu publicznego, co jest niepokojące.

44. Wreszcie w odniesieniu do wszystkich spornych dokumentów Komisja podniosła, że udzielenie szerszego częściowego dostępu stanowiłoby nieproporcjonalne obciążenie administracyjne. W odniesieniu do podręcznika Komisja odniosła się do długości i struktury dokumentu, aby uzasadnić odmowę częściowego dostępu. W odniesieniu do umowy, aneksów i specyfikacji istotnych warunków zamówienia Komisja stwierdziła, że części, które mogłyby zostać ujawnione, byłyby zbyt ograniczone i rozproszone. W odniesieniu do wniosku o udzielenie dotacji Komisja odniosła się do długości wstrzymanych części i ilości zawartych w nich szczególnie chronionych informacji handlowych.

45. Na poparcie swojego twierdzenia Komisja odniosła się do wyroku Sądu w sprawie T-205/22 [25]. W tej sprawie Sąd orzekł, że dana agencja UE miała podstawy, by uznać, że częściowe ujawnienie żądanych dokumentów stanowi nieproporcjonalne obciążenie administracyjne, biorąc pod uwagę, że: (i) prawie wszystkie zawarte w nich informacje były objęte przywołanymi wyjątkami (które nie zostały zakwestionowane przez wnioskodawcę, a zatem nie zostały zbadane przez sąd), oraz (ii) informacje zostały przedstawione w formie wykresów, map, współrzędnych geograficznych i tabel charakterystyki technicznej. Biorąc to pod uwagę, Sąd orzekł, że utajnienie przedmiotowych informacji spowodowałoby, że przedstawione dokumenty stałyby się w dużej mierze niezrozumiałe [26].

46. Okoliczności niniejszej sprawy są bardzo różne. Części dokumentów, które nie są objęte wyjątkami, są dalekie od marginalnych, format dokumentów nie wiąże się z żadnymi szczególnymi trudnościami w przeprowadzaniu utajnień, a wynik byłby zrozumiały. Ponadto z orzecznictwa jasno wynika, że jedynie w wyjątkowych okolicznościach instytucje mogą odstąpić od obowiązku udzielenia częściowego dostępu [27].

47. W tych okolicznościach Rzecznik Praw Obywatelskich potwierdza swoje stwierdzenie niewłaściwego administrowania.

48. Ponadto w przypadku gdy instytucja UE nie może udzielić publicznego dostępu do dokumentu, powinna dążyć do zapewnienia wnioskodawcom informacji istotnych dla ich wniosków. Jest to szczególnie ważne w kontekście dobrej administracji, w sytuacji gdy Komisja wydała publiczne oświadczenie w sprawie leżącej w interesie publicznym, którego nie można zweryfikować w inny sposób.

49. Rzecznik sugeruje zatem, że Komisja powinna przedstawić skarżącemu dowody na to, że do tej pory wykonawca nie zgłosił żadnych naruszeń zasady „nie czyń szkód” bezpośrednio związanych ze wszystkimi kosztami programów FP dla Afryki, jak stwierdziła Komisja przed komisją LIBE Parlamentu Europejskiego. Może to wymagać przedstawienia przez wykonawcę nowego dokumentu nieopatrzonego klauzulą poufności.

Wnioski

Na podstawie dochodzenia Rzecznik zamyka tę sprawę następującym wnioskiem:

Dokonana przez Komisję wykładnia zakresu wniosku i odmowa udzielenia szerszego dostępu do spornych dokumentów stanowiły przypadek niewłaściwego administrowania.

Skarżący i Komisja zostaną poinformowani o niniejszej decyzji.

Propozycja poprawy

Komisja powinna przedstawić skarżącemu dowody na to, że do tej pory wykonawca nie zgłosił żadnych naruszeń zasady „nie czyń szkód” bezpośrednio związanych ze wszystkimi kosztami w ramach programów FP dla Afryki.

Emily O'Reilly
Europejska Rzecznik Praw Obywatelskich


Strasburg, dnia 11.10.2024 r.

 

[1] Zob.: https://ec.europa.eu/trustfundforafrica/index_en#:~:text=Our%20mission,contribute%20to%20better%20migration%20management.

[2] Zob. zestawienie informacji (luty 2022 r.): https://neighbourhood-enlargement.ec.europa.eu/system/files/2022-03/EUTF_libya_en.pdf.

[3] https://www.europarl.europa.eu/meetdocs/2014_2019/plmrep/COMMITTEES/LIBE/OJ/2022/04-20/1253993EN.pdf ; transmisja internetowa dostępna o godz. 11.10: https://multimedia.europarl.europa.eu/en/webstreaming/libe-committee-meeting_20220421-0900-COMMITTEE-LIBE.

[4] https://www.europarl.europa.eu/meetdocs/2014_2019/plmrep/COMMITTEES/LIBE/OJ/2022/04-20/1253993EN.pdf ; transmisja internetowa dostępna o godz. 11.10: https://multimedia.europarl.europa.eu/en/webstreaming/libe-committee-meeting_20220421-0900-COMMITTEE-LIBE.

[5] Zgodnie z rozporządzeniem 1049/2001 w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:32001R1049&from=EN

[6] Zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. a) tiret trzecie rozporządzenia 1049/2001.

[7] Zgodnie z art. 4 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia 1049/2001.

[8] Zob. sprawa 1996/2022/NH dotycząca opóźnienia w przyjęciu decyzji potwierdzającej.

[9] Zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. a) tiret pierwsze rozporządzenia 1049/2001.

[10] Zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. a) tiret trzecie rozporządzenia 1049/2001.

[11] Zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. b) rozporządzenia 1049/2001.

[12] Zgodnie z art. 4 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia 1049/2001.

[13] Pełny tekst zalecenia oraz ocena, która doprowadziła do jego wydania, są dostępne pod adresem: https://www.ombudsman.europa.eu/en/recommendation/en/182956.

[14] Zob. np. https://www.theguardian.com/world/2020/mar/12/revealed-the-great-european-refugee-scandal ; Patrz:

również list otwarty społeczeństwa obywatelskiego z 2020 r. http://www.gisti.org/spip.php?article6388.

[15] Pełny tekst zalecenia oraz ocena, która doprowadziła do jego wydania, są dostępne pod adresem: https://www.ombudsman.europa.eu/en/recommendation/en/182956.

[16] Umieszczony przez Komisję w jej ponownym wniosku jako dokument 1, 2.1, 3, 3.1, 4.

[17] Dokument 2.1.

[18] Zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. a) rozporządzenia 1049/2001.

[19] Zgodnie z art. 4 ust. 4 rozporządzenia 1049/2001.

[20] Wyrok Sądu z dnia 24 kwietnia 2024 r., Marie Naass i Sea-Watch eV przeciwko Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej, T-205/22, pkt 89, dostępny pod adresem: https://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf;jsessionid=F2E517B4AB4893614827BB103829D032?text=&docid=285143&pageIndex=0&doclang=EN&mode=req&dir=&occ=first&part=1&cid=9806028

[21] https://multimedia.europarl.europa.eu/en/webstreaming/committee-on-civil-liberties-justice-and-home-affairs_20230706-0900-COMMITTEE-LIBE, od godz. 10:50:10 strumienia internetowego.

[22] Dokumenty te opisano jako „Sprawozdanie wstępne z monitorowania zasobów ludzkich”, „Sprawozdanie okresowe z monitorowania zasobów ludzkich, styczeń 2021 r.”,„Sprawozdanie okresowe z monitorowania zasobów ludzkich, grudzień 2021 r.”.

[23] Wyrok Sądu z dnia 25 września 2018 r. w sprawach połączonych od T-639/15 do T-666/15 i T-95/16, Psara i in. przeciwko Parlamentowi Europejskiemu, pkt 33–36, dostępny pod adresem: https://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=206663&pageIndex=0&doclang=en&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=5877927.

[24] Dokument 2.1.

[25] Wyrok Sądu z dnia 24 kwietnia 2024 r., Marie Naass i Sea-Watch eV przeciwko Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej, T-205/22, pkt 89, dostępny pod adresem: https://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf;jsessionid=F2E517B4AB4893614827BB103829D032?text=&docid=285143&pageIndex=0&doclang=EN&mode=req&dir=&occ=first&part=1&cid=9806028.

[26] Wyrok Sądu w sprawie T-205/22, o której mowa powyżej, pkt 97.

[27] Wyrok Sądu Pierwszej Instancji z dnia 7 lutego 2002 r., Kuijer przeciwko Radzie, T-211/00, pkt 57: https://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?language=en&num=T-211/00.

Co sądzisz o tym tłumaczeniu automatycznym? Podziel się z nami swoją opinią!