Kontekst skargi

1. Aby ograniczyć emisje gazów cieplarnianych, UE ustanowiła system [1] handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych („system handlu uprawnieniami do emisji w Unii Europejskiej” – „EU ETS”). Celem EU ETS jest wspieranie racjonalnych pod względem kosztów redukcji emisji oraz promowanie inwestycji niskoemisyjnych.

2. Zadaniem Komisji Europejskiej jest przyjęcie ogólnounijnych i w pełni zharmonizowanych środków wykonawczych w celu przydziału „bezpłatnych” uprawnień do emisji. W tym celu Komisja musi z wyprzedzeniem ustanowić sektorowe wskaźniki referencyjne, wykorzystując jako punkt wyjścia średnie wyniki 10 % najbardziej wydajnych instalacji w danym sektorze lub podsektorze. W tym celu państwa członkowskie UE muszą przekazać Komisji [2] wykaz wszystkich instalacji objętych EU ETS na swoim terytorium oraz wstępną liczbę bezpłatnych uprawnień, które mają zostać przydzielone tym instalacjom na dany okres. Powiadomienia te są znane jako „krajowe środki wykonawcze” lub „krajowe środki wykonawcze”.

3. W listopadzie 2021 r. skarżący, organizacja zajmująca się ochroną środowiska, złożył do Komisji wniosek o publiczny dostęp [3], zwracając się o:

(i) dane (dotyczące konkretnych zakładów lub procesów) uzyskane na podstawie dyrektywy w sprawie ETS dotyczące zużycia energii i emisji gazów cieplarnianych w przemyśle ceramicznym oraz technik, procesów, kosztów, korzyści i technik dekarbonizacji,

(ii) wykaz instalacji ceramicznych, których wydajność wykorzystano jako podstawę wskaźnika referencyjnego bezpłatnych uprawnień w ramach EU ETS,

(iii) ewentualną wymianę informacji z państwami członkowskimi w kontekście procesu ustalania poziomu odniesienia dla przemysłu ceramicznego, oraz

(iv) inne dokumenty otrzymane w tym kontekście od zainteresowanych stron (w tym e-maile).

4. Komisja zidentyfikowała 24 dokumenty, a mianowicie 23 powiadomienia o wstępnych krajowych środkach wykonawczych, które zostały przedłożone przez państwa członkowskie UE, oraz jeden dokument przedstawiający stanowisko w sprawie aktualizacji wskaźników referencyjnych przez prywatną zainteresowaną stronę. Komisja udzieliła skarżącemu pełnego dostępu do dokumentu przedstawiającego stanowisko, ale odmówiła dostępu do pozostałych 23 dokumentów. Odmawiając dostępu, Komisja oparła się na potrzebie ochrony interesów handlowych zainteresowanych producentów ceramiki [4]. Komisja dodała, że informacje zawarte w tych 23 dokumentach nie ograniczały się do sektora ceramiki, w związku z czym duża część dokumentów nie wchodzi w zakres wniosku skarżącego o udzielenie dostępu.

5. W marcu 2022 r. skarżący zwrócił się do Komisji o dokonanie przeglądu swojej decyzji (poprzez złożenie „wniosku potwierdzającego”). W szczególności skarżący zakwestionował odmowę ujawnienia przez Komisję 23 spornych zgłoszeń. Ponadto skarżący wyraził obawy co do tego, że Komisja nie zidentyfikowała żadnej wymiany wiadomości e-mail z państwami członkowskimi.

6. W sierpniu 2022 r. Komisja odpowiedziała, potwierdzając odmowę udzielenia dostępu do 23 zgłoszeń. Komisja zidentyfikowała również dodatkowy dokument, a mianowicie arkusz kalkulacyjny Excel zawierający wykaz 10 % najbardziej wydajnych instalacji związanych z czterema wskaźnikami emisyjności dla produktów (cegły licowe, kostki brukowe, dachówki i proszek suszony rozpyłowo). Komisja odmówiła dostępu do tego dokumentu na podstawie tego samego wyjątku i wyjaśniła, że nie ma żadnych innych dokumentów objętych zakresem wniosku. Komisja nie stwierdziła żadnej wymiany e-maili z państwami członkowskimi i stwierdziła, że taka wymiana dotyczyła kwestii technicznych związanych z krajowymi środkami wykonawczymi, które nie spełniają kryteriów rejestracji w jej polityce zarządzania dokumentacją ze względu na ich krótkotrwały charakter.

7. 8 listopada 2022 r. skarżący, niezadowolony z odpowiedzi potwierdzającej Komisji, zwrócił się do Rzecznika Praw Obywatelskich.

Propozycja Rzecznika Praw Obywatelskich dotycząca rozwiązania

8. W swojej propozycji rozwiązania [5] Rzecznik Praw Obywatelskich odniosła się do pięciu kwestii: (i) stwierdzenie Komisji, że duża część żądanych dokumentów nie wchodzi w zakres wniosku skarżącego o udzielenie dostępu, (ii) skutek erga omnes rozporządzenia 1049/2001, (iii) uzasadnienia Komisji dotyczące odmowy dostępu oparte na ochronie uzasadnionych interesów handlowych, (iv) jej stosowanie rozporządzenia UE w sprawie konwencji z Aarhus [6] oraz jej analiza dotycząca istnienia nadrzędnego interesu publicznego przemawiającego za ujawnieniem oraz (v) brak wskazania jakiejkolwiek wymiany wiadomości e-mail z państwami członkowskimi jako objętej zakresem wniosku o udzielenie dostępu ze względu na fakt, że nie zostały one zarejestrowane. 

9.  W odniesieniu do trzech pierwszych kwestii Rzecznik podtrzymał ocenę Komisji. Po pierwsze, twierdzenie Komisji, zgodnie z którym duża część dokumentów nie jest objęta wnioskiem skarżącego o udzielenie dostępu, jest trafne. Po drugie, dostęp do dokumentu na podstawie rozporządzenia 1049/2001 sprawia, że jest on publicznie dostępny, a wnioskodawcy nie mogą skutecznie zobowiązać się do nierozpowszechniania dokumentów, które otrzymują na wniosek o publiczny dostęp. Po trzecie, Rzecznik uznał, że Komisja wykazała, zgodnie z orzecznictwem UE, konkretną i rzeczywistą szkodę dla interesów handlowych przedsiębiorstw eksploatujących przedmiotowe instalacje, gdyby dokumenty te miały zostać ujawnione.

10. W odniesieniu do dwóch pozostałych kwestii Rzecznik nie zgodził się jednak z oceną Komisji.

11. Po pierwsze, Rzecznik wskazała, że z decyzji potwierdzającej Komisji nie wynika jasno, czy Komisja uznała, że sporne dokumenty zawierają informacje „związane z emisjami do środowiska”.[7] Jej zdaniem trudno było zrozumieć, w jaki sposób całkowita wartość emisji CO ₂z każdej instalacji, zawarta w żądanych dokumentach za lata 2014–2018, nie stanowi informacji „związanych z emisjami do środowiska”. Ponadto, chociaż Rzecznik Praw Obywatelskich przyznała, że niektóre informacje na temat emisji CO2 zostały już proaktywnie opublikowane przez Komisję, stwierdziła, że przedmiotowe dokumenty zawierają szersze i bardziej szczegółowe informacje na temat emisji CO2 niż informacje opublikowane w EUTL [8] (Dziennik transakcji Unii Europejskiej).   

12. Po drugie, Rzecznik nie zgodził się z oceną Komisji dotyczącą potencjalnego nadrzędnego interesu publicznego przemawiającego za ujawnieniem przedmiotowych dokumentów. W szczególności Rzecznik stwierdził, że skarżący nie realizuje „interesu prywatnego”, uczestnicząc – jako organizacja pozarządowa promująca ochronę środowiska – w przeglądzie wytycznych dotyczących wdrażania dyrektywy w sprawie emisji przemysłowych [9], jak twierdzi Komisja. Rzecznik doszedł raczej do wniosku, że skarżący przedstawił wystarczająco konkretne okoliczności uzasadniające istnienie nadrzędnego interesu publicznego przemawiającego za ujawnieniem.  

13. Po trzecie, Rzecznik podkreślił, że techniczny charakter lub krótkotrwały charakter wymiany wiadomości e-mail nie wyklucza, że takie wiadomości e-mail są „dokumentami” zgodnie z rozporządzeniem 1049/2001. Niezależnie od rejestracji takich wiadomości e-mail, jeżeli istnieją wiadomości e-mail objęte zakresem wniosku, należy je zidentyfikować do celów danego wniosku o udzielenie dostępu.

14. W związku z powyższym Rzecznik zaproponował, aby Komisja:

1) ponownie przeanalizowała swoją ocenę informacji zawartych w spornych dokumentach w zakresie, w jakim „zawierają [...] całkowitą ilość CO ₂ emitowanego przez daną instalację”. Jeżeli Komisja zgodzi się, że chodzi o informacje „związane z emisjami do środowiska”, powinna zapewnić dostęp do odpowiednich części dokumentów, zgodnie z art. 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie konwencji z Aarhus. Alternatywnie Komisja powinna szczegółowo wyjaśnić, dlaczego informacje te nie „dotyczą emisji do środowiska”.

2) ponownej oceny, czy istnieje nadrzędny interes publiczny przemawiający za ujawnieniem „informacji o środowisku” zawartych w dokumentach, w oparciu o konkretne argumenty interesu publicznego przedstawione przez skarżącego, oraz przedstawienia szczegółowego i spójnego uzasadnienia swojej oceny.

3) ponownej oceny, czy istnieją dodatkowe dokumenty wchodzące w zakres wniosku skarżącego o udzielenie dostępu, w zakresie, w jakim nadal istnieją.

15. W odpowiedzi [10] Komisja przyjęła do wiadomości argumenty Rzecznika Praw Obywatelskich i ponownie oceniła swoją decyzję potwierdzającą o odmowie dostępu. Chociaż Komisja przedstawiła bardziej szczegółowe wyjaśnienia dotyczące swojego rozumowania, podtrzymała swój wniosek, że nie można udzielić dostępu.

16. W swoich uwagach [11] dotyczących odpowiedzi Komisji na propozycję rozwiązania przedstawioną przez Rzecznika, skarżący stwierdził, że jest głęboko rozczarowany odpowiedzią Komisji. Powtórzyły one, że nie zgadzają się z oceną Komisji, zgodnie z którą żądane dokumenty zawierają szczególnie chronione informacje handlowe, zwłaszcza biorąc pod uwagę fakt, że dane dotyczące wielkości produkcji były w przeszłości publikowane przez organy krajowe i unijne. Ponadto, o ile prawdą jest, że niektóre informacje są proaktywnie publikowane, skarżący zwrócił się o szerszy dostęp do bardziej precyzyjnych informacji. Skarżący stwierdził również, że trudno jest zrozumieć, w jaki sposób informacje na temat emisji na poziomie podinstalacji nie byłyby równoznaczne z danymi umożliwiającymi społeczeństwu dowiedzenie się, co faktycznie lub co ma zostać uwolnione do środowiska, ponieważ producenci ceramiki muszą dostarczyć dokładnych informacji na poziomie procesu zgodnie z dyrektywą w sprawie emisji przemysłowych.

17. Jeżeli chodzi o istnienie nadrzędnego interesu publicznego, skarżący powtórzył swoje stanowisko, że publiczny dostęp umożliwiłby mu „pełne i równe uczestnictwo w przeglądzie dokumentu BREF CER jako jedynej organizacji pozarządowej obecnej w tym procesie decyzyjnym, która określa dokumenty referencyjne stanowiące podstawę prawnie wiążących celów”.

18. Ponadto skarżący zwrócił uwagę, że wyraził ubolewanie z powodu opóźnionego rozpatrzenia jego wniosku o publiczny dostęp, co sprawiło, że informacje, o ile kiedykolwiek zostały ujawnione, stały się „praktycznie bezużyteczne”.

Ocena Rzecznika Praw Obywatelskich po przedstawieniu propozycji rozwiązania

19. Rzecznik wyraża głębokie ubolewanie, że Komisja nie udzieliła szerszego dostępu do przedmiotowych dokumentów. Taki szerszy dostęp powinien był zostać przyznany w świetle (i) charakteru informacji zawartych w żądanych dokumentach oraz (ii) wykazania przez skarżącego istnienia nadrzędnego interesu publicznego przemawiającego za ujawnieniem.

(i) W przedmiocie charakteru informacji zawartych w żądanych dokumentach

20. Komisja wyjaśniła, czy uważa, że (części) spornych dokumentów zawierają informacje „związane z emisjami do środowiska”. W tym celu Komisja wyjaśniła, jakie informacje są obecnie publikowane w porównaniu z informacjami zawartymi w przedmiotowych dokumentach. W szczególności Komisja zauważyła, że informacje na temat emisji CO2 już dostępne w internecie nie są agregowane przez przedsiębiorstwa (łączące dane z kilku instalacji), ale są szczegółowe dla każdej instalacji. Ponadto, chociaż krajowe środki wykonawcze zawierają opublikowane informacje na temat każdej instalacji, określają one również emisje CO2 na podinstalację. Komisja stwierdziła, że nie uważa, aby takie informacje – emisje CO2 na podinstalację – „dotyczyły emisji do środowiska” w rozumieniu rozporządzenia Aarhus.

21. W świetle tych wyjaśnień Rzecznik nie zgadza się ze stanowiskiem Komisji, że przedmiotowe dokumenty nie zawierają informacji „związanych z emisjami do środowiska” wykraczających poza to, co jest już własnością publiczną. Trudno jest bowiem wyobrazić sobie, że informacje na temat emisji w podziale na instalacje kwalifikują się jako informacje „dotyczące emisji do środowiska”, podczas gdy informacje na temat emisji w podziale na podinstalacje nie kwalifikują się.

22. Podział instalacji na podinstalacje stanowi „rozdzielenie techniczne”, co Komisja wyjaśniła bardziej szczegółowo w swojej odpowiedzi. Nie ma to wpływu na to, czy informacje „dotyczą emisji do środowiska”.  

23. Jak stwierdzono w wytycznych Komisji dotyczących ustalania przydziału na poziomie instalacji, „instalacja jest podzielona na podinstalacje, do których mają zastosowanie różne rodzaje wskaźników referencyjnych, w zależności od tego, czy ich produkty uznaje się za narażone na znaczące ryzyko ucieczki emisji ”[12]. Jedna instalacja może zatem zostać podzielona na różne podinstalacje, z których każda odpowiada na przykład wytwarzaniu danego „produktu” (dla którego zdefiniowano wartość wskaźnika referencyjnego [13]). Ponadto oczywiste jest, że istnieje nieodłączna niepewność naukowa co do sposobu podziału na podinstalacje oraz szacowania odpowiedniej ilości emisji dla każdej podinstalacji [14].

24. Taka niepewność nie czyni jednak wystąpienia tych emisji jedynie „hipotetycznym”[15]. Gdyby tak było, podważyłoby to jakość lub wiarygodność danych, na których opiera się przydział bezpłatnych uprawnień do emisji. Warto zauważyć, że rozporządzenie 2019/331 stanowi, że „[d]ane dostarczane przez przemysł i gromadzone zgodnie z tymi przepisami powinny być jak najbardziej dokładne i wysokiej jakości oraz odzwierciedlać rzeczywistą działalność instalacji, a także powinny być należycie uwzględniane przy przydzielaniu bezpłatnych uprawnień”.[16] W związku z tym informacje na temat emisji przypadających na podinstalację mogą nie odzwierciedlać rzeczywistych emisji, ale powinny co najmniej odzwierciedlać przewidywalne emisje.

25. W sprawie Rogesa, na której opiera się Komisja, Sąd Unii Europejskiej ocenił, czy dane dotyczące efektywności pod względem emisji dwutlenku węgla, tj. emisji CO2 na tonę wytworzonego produktu, kwalifikowały się jako informacje „dotyczące emisji do środowiska”. Uznał on, że ponieważ dane te nie pozwalają społeczeństwu dowiedzieć się, co jest faktycznie uwalniane lub co ma zostać uwolnione do środowiska [17], nie są to informacje „związane z emisjami do środowiska”. Sprawa Rogesa nie dotyczyła jednak przydziału emisji CO2 na podinstalację. 

26. Po bardziej szczegółowych wyjaśnieniach Komisji zawartych w odpowiedzi na propozycję rozwiązania przedstawioną przez Rzecznika jest obecnie jasne, że dokumenty te zawierają nie tylko dane dotyczące efektywności pod względem emisji dwutlenku węgla, o których mowa w sprawie Rogesa, ale także dane dotyczące emisji w podziale na podinstalacje. Dane te odpowiadają szacunkowej ilości CO _2, która ma zostać uwolniona przez podinstalację w wartościach bezwzględnych (tj. w tonach rocznie) w odniesieniu do produkcji danego produktu lub danego procesu. Rzecznik stwierdza, że informacje te są „związane z emisjami do środowiska”, a zatem powinny były zostać ujawnione zgodnie z art. 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie konwencji z Aarhus.

27. Komisja zwraca uwagę, że „dokumenty zawierają również publicznie dostępne dane dotyczące całkowitej ilości CO ₂ emitowanego przez daną instalację”. Takiej proaktywnej przejrzystości nie można jednak uwzględnić przy ocenie odpowiedzi Komisji na wniosek o publiczny dostęp. Zgodnie z art. 6 ust. 1 rozporządzenia Aarhus uznaje się, że nadrzędny interes publiczny przemawiający za ujawnieniem informacji dotyczy informacji „związanych z emisjami do środowiska”. Komitet ds. Przestrzegania Konwencji z Aarhus orzekł bowiem, że wniosku o wydanie określonego dokumentu zawierającego informacje o środowisku nie można „odrzucić tylko dlatego, że inny dokument zawierający te same informacje o środowisku został już udostępniony publicznie”[18].

(ii) W przedmiocie istnienia nadrzędnego interesu publicznego przemawiającego za ujawnieniem

28. Inne informacje zawarte w przedmiotowych dokumentach mogą nie kwalifikować się jako informacje „dotyczące emisji do środowiska” w świetle obecnego orzecznictwa [19]. Nadal jednak kwalifikuje się jako „informacja o środowisku”. Zgodnie z rozporządzeniem Aarhus, jeżeli dokument zawiera takie „informacje o środowisku”, wyjątki przewidziane w przepisach Unii dotyczących publicznego dostępu należy interpretować tym bardziej zawężająco. Interes publiczny związany z dostępem do „informacji o środowisku” uznaje się za istniejący i należy go również uwzględnić przy ocenie, czy za ujawnieniem żądanych dokumentów przemawia nadrzędny interes publiczny.

29. W odpowiedzi na drugą kwestię podniesioną we wniosku Rzecznika dotyczącym rozwiązania Komisja podtrzymała swoje stanowisko, że rozważania przedstawione przez skarżącego w celu wykazania istnienia nadrzędnego interesu publicznego mają charakter ogólny i nie można ich utożsamiać ze szczególnymi okolicznościami wymaganymi w orzecznictwie do wykazania takiego interesu. Komisja potwierdziła również, że jej zdaniem wyrażone przez skarżącego zainteresowanie uzyskaniem dostępu ma „charakter prywatny, w świetle faktu, że odnosi się on do interesu swojej organizacji polegającego na pełnym uczestnictwie w procesie przeglądu BREF CER, tj. wykraczającym poza zwykłe środki, którymi dysponują już te zainteresowane strony, aby wnieść wkład w proces decyzyjny i wpłynąć na niego”.

30. Po pierwsze, interesu organizacji, która zgodnie ze swoim statutem jest organizacją nienastawioną na zysk promującą ochronę środowiska, nie można uznać za interes „prywatny”. Fakt, że jako zainteresowana strona zaangażowana we wdrażanie dyrektywy w sprawie emisji przemysłowych (a w szczególności w aktualizację dokumentów referencyjnych UE dotyczących najlepszych dostępnych technik (BAT) w odniesieniu do „produkcji ceramicznej” (CER BREF)) skarżący miałby „zwykłe środki” do wniesienia wkładu, nie oznacza, że nie potrzebują oni więcej informacji, aby skutecznie przyczynić się do tego procesu decyzyjnego. Według skarżącego złożyli oni bowiem przedmiotowy wniosek o udzielenie dostępu, aby „w pełni i na zasadzie równości stron uczestniczyć w przeglądzie dokumentu BREF CER jako jedyna organizacja pozarządowa obecna w tym procesie decyzyjnym, która określa dokumenty referencyjne stanowiące podstawę prawnie wiążących celów”.

31. Rzecznik uważa, że uzasadnione jest, aby skarżący uznał dane zgromadzone w kontekście EU ETS za istotne w celu poinformowania BREF CER i zażądania, aby przedmiotowe dokumenty były w stanie opowiedzieć się za dalszą ochroną środowiska w tym konkretnym procesie. Fakt, że Komisja aktywnie publikuje niektóre informacje, nie oznacza, że nie może istnieć nadrzędny interes publiczny przemawiający za ujawnieniem bardziej szczegółowych informacji. Dyskusje na temat BREF CER i ustanowienie odpowiednich poziomów odniesienia w ramach EU ETS są kwestiami wysoce technicznymi. Aby organizacja zajmująca się ochroną środowiska mogła kontrolować faktyczne podstawy tych decyzji, niezbędne są informacje na wystarczająco szczegółowym poziomie. Zapewnienie dostępu do tych danych zapobiegłoby zatem nadmiernej asymetrii informacji technicznych między Komisją a zainteresowanymi stronami z branży, z jednej strony, a organizacjami pozarządowymi, z drugiej strony.

32. Rzecznik potwierdza zatem swoją opinię, że informacje zawarte w spornych dokumentach nie są na tyle wrażliwe, aby interes w ich ochronie przeważał nad interesami publicznymi przedstawionymi przez skarżącego.  

33. Ponadto Komisja wyjaśniła, że przedmiotowych wiadomości e-mail nie uznano za objęte zakresem wniosku, ponieważ nie dotyczą one danych i informacji w odniesieniu do najlepszych 10 % zakładów referencyjnych do celów określenia poziomów odniesienia istotnych dla sektora ceramicznego. Rzecznik z zadowoleniem przyjmuje to wyjaśnienie, ponieważ odniesienie Komisji do wymiany wiadomości e-mail w decyzji potwierdzającej [20] wzbudziło obawy co do jej rozumienia tego, co stanowi „dokument” zgodnie z rozporządzeniem 1049/2001.

34. W związku z powyższym Rzecznik potwierdza swoje stanowisko, że Komisja powinna była udzielić znacznie szerszego dostępu do żądanych dokumentów. Fakt, że Komisja odrzuciła propozycję rozwiązania przedstawioną przez Rzecznika Praw Obywatelskich i utrzymała stanowisko przyjęte w decyzji potwierdzającej, jest szczególnie niepokojący ze względu na znaczenie zapewnienia przejrzystości i udziału w podejmowaniu decyzji dotyczących środowiska.

35. Ostatnie dochodzenia, w tym rozpatrywana sprawa, sugerują problemy związane ze sposobem, w jaki Komisja interpretuje zakres „informacji o środowisku” i informacji „związanych z emisjami do środowiska”, jak określono w rozporządzeniu w sprawie konwencji z Aarhus i konwencji z Aarhus. W związku z tym Rzecznik Praw Obywatelskich rozważa obecnie strategiczne dochodzenie w tej sprawie.

36. Jeżeli chodzi o tę konkretną sprawę, Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się do Komisji o ponowne rozważenie swojego stanowiska we wniosku dotyczącym rozwiązania. Komisja dokonała ponownej oceny tej kwestii i niestety doszła do tego samego wniosku, który przyjęła w decyzji potwierdzającej, a mianowicie, że należy odmówić dostępu do spornych dokumentów w całości. Rzecznik nie widzi żadnego użytecznego celu w dalszym prowadzeniu tego konkretnego dochodzenia i zamyka je stwierdzeniem niewłaściwego administrowania. Poinformuje o tym Komisję Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności Parlamentu Europejskiego, a także Komisję Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych, która zajmuje się jej sprawozdaniem specjalnym w sprawie opóźnień Komisji w rozpatrywaniu spraw dotyczących publicznego dostępu.

Wnioski

Na podstawie dochodzenia Rzecznik zamyka tę sprawę następującym wnioskiem:

Rzecznik Praw Obywatelskich potwierdza swoje stanowisko, zgodnie z którym Komisja powinna była udzielić znacznie szerszego dostępu do żądanych dokumentów. Fakt, że Komisja odrzuciła propozycję rozwiązania przedstawioną przez Rzecznika Praw Obywatelskich i utrzymała stanowisko przyjęte w decyzji potwierdzającej, jest szczególnie niepokojący ze względu na znaczenie zapewnienia przejrzystości i udziału w podejmowaniu decyzji dotyczących środowiska.

Jeżeli chodzi o tę konkretną sprawę, Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się do Komisji o ponowne rozważenie swojego stanowiska we wniosku dotyczącym rozwiązania. Komisja dokonała ponownej oceny tej kwestii i niestety doszła do tego samego wniosku, który przyjęła w decyzji potwierdzającej, a mianowicie, że należy odmówić dostępu do spornych dokumentów w całości. Rzecznik nie widzi żadnego użytecznego celu w dalszym prowadzeniu tego konkretnego dochodzenia. Zamyka ją stwierdzeniem niewłaściwego administrowania i zwróci na nią uwagę Parlamentu Europejskiego.

Skarżący i Komisja zostaną poinformowani o niniejszej decyzji.

Emily O'Reilly
Europejska Rzecznik Praw Obywatelskich

Strasburg, 19 grudnia 2023 r.

 

[1] Zob. dyrektywa 2003/87/WE ustanawiająca system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych w Unii: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A02003L0087-20230605 (ostatnia wersja skonsolidowana).

[2] W odniesieniu do okresu 2013–2020, zgodnie z art. 15 decyzji Komisji 2011/278/UE w sprawie ustanowienia przejściowych zasad dotyczących zharmonizowanego przydziału bezpłatnych uprawnień do emisji w całej Unii na podstawie art. 10a dyrektywy 2003/87/WE: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/ALL/?uri=celex%3A32011D0278.

[3] Na podstawie rozporządzenia 1049/2001 w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=celex:32001R1049.

[4] Zgodnie z art. 4 ust. 2 tiret pierwsze rozporządzenia 1049/2001.

[5] Pełny tekst propozycji Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczącej rozwiązania jest dostępny pod adresem: https://www.ombudsman.europa.eu/solution/179183

[6] Rozporządzenie 1367/2006 w sprawie zastosowania postanowień Konwencji z Aarhus o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska do instytucji i organów Wspólnoty: http://data.europa.eu/eli/reg/2006/1367/oj.

[7] W rozumieniu art. 6 ust. 1 rozporządzenia Aarhus.

[8] Zob.: https://ec.europa.eu/clima/ets/.

[9] Dyrektywa 2010/75/UE w sprawie emisji przemysłowych (zintegrowane zapobieganie zanieczyszczeniom i ich kontrola): https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A02010L0075-20110106.

[10] Pełny tekst odpowiedzi Komisji na propozycję rozwiązania jest dostępny pod adresem: https://www.ombudsman.europa.eu/doc/correspondence/179181.

[11] Uwagi skarżącego są dostępne pod adresem: https://www.ombudsman.europa.eu/doc/correspondence/179182.

[12] Pkt 2.1 wytycznych nr 2 w sprawie zharmonizowanej metodyki przydziału bezpłatnych uprawnień w ramach EU ETS po 2020 r., Wytyczne dotyczące określania przydziału na poziomie instalacji, 15 lutego 2019 r., https://climate.ec.europa.eu/system/files/2019-07/p4_gd2_allocation_methodologies_en.pdf. Zgodnie z wytycznymi nr 2 istnieją różne rodzaje wskaźników/podejść do obliczania przydziału bezpłatnych uprawnień poszczególnym podinstalacjom: „wskaźnik emisyjności dla produktów” (np. „płytki dachowe”), „wskaźnik emisyjności oparty na cieple”, „wskaźnik emisyjności oparty na paliwie” oraz „podejście oparte na emisjach procesowych”. Zob. również załącznik I do rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2019/331 z dnia 19 grudnia 2018 r. w sprawie ustanowienia przejściowych zasad dotyczących zharmonizowanego przydziału bezpłatnych uprawnień do emisji w całej Unii na podstawie art. 10a dyrektywy 2003/87/WE, dostępny pod adresem: https://eur-lex.europa.eu/eli/reg_del/2019/331/oj. 

[13] Zobacz rozporządzenie 2019/331, motyw 4.

[14] Rzecznik zauważa, że „granice podinstalacji niekoniecznie są określone przez granice fizycznych jednostek technologicznych. Należy je rozumieć jako granice systemowe bilansu masy i energii do szczególnego celu [rozporządzenia 2019/331]”. Zob. pkt 3 wytycznych nr 2.

[15] Wyrok Trybunału z dnia 23 listopada 2016 r., Komisja/Stichting Greenpeace Nederland i PAN Europe, C-673/13, pkt 71–75: https://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf;jsessionid=F44DBB01BED602D7046FB7F7F6175B57?text=&docid=185545&pageIndex=0&doclang=EN&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=1505088.

[16] Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2019/331 z dnia 19 grudnia 2018 r. w sprawie ustanowienia przejściowych zasad dotyczących zharmonizowanego przydziału bezpłatnych uprawnień do emisji w całej Unii na podstawie art. 10a dyrektywy 2003/87/WE, motyw 7 (podkreślenie dodane): https://eur-lex.europa.eu/eli/reg_del/2019/331/oj.

[17] Wyrok Sądu z dnia 11 lipca 2018 r., Rogesa Roheisengesellschaft Saar mbH/Komisja, T-643/13, pkt 103:

https://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=203910&pageIndex=0&doclang=FR&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=4600.

[18] Zob. ustalenia i zalecenia Komitetu ds. Przestrzegania Konwencji z Aarhus w odniesieniu do komunikatu ACCC/C/2014/124 dotyczącego przestrzegania konwencji przez Niderlandy, pkt 93, dostępnego pod adresem: https://unece.org/sites/default/files/2021-10/ece.mp_.pp_.c.1.2021.20_eng.pdf.

[19] Wyrok Sądu z dnia 11 lipca 2018 r., Rogesa Roheisengesellschaft Saar mbH/Komisja, T-643/13.

[20] „Proszę zauważyć, że wszelkie wymiany wiadomości e-mail, które miały miejsce między Komisją a państwami członkowskimi, dotyczyły kwestii technicznych mających na celu skorygowanie i wyjaśnienie danych przedłożonych krajowym środkom wykonawczym. Takie wymiany nie są dokumentami spełniającymi kryteria rejestracji ze względu na ich krótkotrwały charakter.