Okoliczności powstania skargi

1. Skarga dotyczy domniemanego braku powiadomienia skarżącego przez Komisję Europejską o decyzji stwierdzającej, że naruszył on kodeks postępowania unijnych misji obserwacji wyborów (zwany dalej „kodeksem postępowania”).

2. Skarżący uczestniczył w unijnej misji obserwacji wyborów (EU EOM) w 2010 r. W następstwie wizyty kontrolnej skarżący otrzymał zadowalające sprawozdanie od swoich przełożonych.

3. W październiku 2010 r. skarżący dowiedział się, że wszyscy obserwatorzy, którzy uczestniczyli w misjach obserwacji wyborów w 2010 r., zostali zaproszeni na specjalne forum, które odbędzie się w Brukseli w grudniu 2010 r. Forum zostało zorganizowane dla Komisji Europejskiej przez prywatną firmę Transtec. Skarżący złożył wniosek o udział w Forum. Transtec odrzucił jego wniosek i poinformował go, że „Komisja Europejska ustanowiła następujące szczegółowe kryteria rejestracji jako uczestnik: udział w misji w 2010 r.; wykluczenie wszystkich obserwatorów, którzy „nie zostali zaleceni” lub którzy są przedmiotem naruszenia kodeksu postępowania lub odpowiedniego zakresu uprawnień.”;

4. Skarżący zwrócił się następnie do Transtec i Komisji o poinformowanie go o konkretnej przyczynie jego wykluczenia z forum. Nie otrzymał odpowiedzi od Transtec ani od Komisji.

Przedmiot dochodzenia

5. W swojej skardze do Rzecznika Praw Obywatelskich skarżący twierdził, że Komisja:

1) nie powiadomił go o decyzji stwierdzającej, że naruszył kodeks postępowania unijnych misji obserwacji wyborów;

2) nieprzestrzeganie prawa do bycia wysłuchanym;

3) niesłusznie poinformowano osoby trzecie o decyzji;

4) niesłusznie wykluczył go z przyszłych unijnych misji obserwacji wyborów; oraz

(5) nie odpowiedział na jego prośby o udzielenie informacji.

6. Skarżący twierdził, że Komisja powinna:

1) informuje go o wszelkich decyzjach dotyczących przestrzegania przez niego kodeksu postępowania unijnych misji obserwacji wyborów; oraz

2) Zakwestionować tę decyzję.

W przedmiocie dochodzenia

7. Rzecznik zwrócił się do Komisji o wydanie opinii w sprawie skargi do dnia 30 kwietnia 2011 r. Po przedłużeniu terminu Komisja przedstawiła swoją opinię w dniu 7 lipca 2011 r. Opinia została przekazana skarżącemu, który przedstawił swoje uwagi w dniu 21 lipca 2011 r. W dniu 25 października 2011 r. Rzecznik Praw Obywatelskich przedstawił Komisji propozycję polubownego rozwiązania, zwracając się do niej o udzielenie odpowiedzi do dnia 31 grudnia 2011 r. Następnie Rzecznik przedłużył termin wyznaczony przez Komisję do dnia 31 stycznia 2012 r. Komisja udzieliła odpowiedzi dopiero w dniu 1 czerwca 2012 r. Odpowiedź ta została przekazana skarżącemu wraz z wezwaniem do przedstawienia uwag. Skarżący przedstawił swoje uwagi w dniu 25 lipca 2012 r.

Analiza i wnioski Rzecznika Praw Obywatelskich

A. Zarzucany (i) brak powiadomienia o stwierdzeniu naruszenia kodeksu postępowania; (ii) nieprzestrzeganie prawa do bycia wysłuchanym; (iii) nieprawidłowości w informowaniu osób trzecich; oraz (iv) wykroczenia polegające na wykluczeniu skarżącego z przyszłych unijnych misji obserwacji wyborów

Argumenty przedstawione Rzecznikowi Praw Obywatelskich

8. Skarżący stwierdził, że podczas misji obserwacyjnej wyborów w 2010 r. był zdania, że doszło do poważnych naruszeń procesu demokratycznego i praw człowieka. Skarżący przedstawił swoje opinie zespołowi podstawowemu misji obserwacji wyborów UE. Kiedy wrócił do domu do ojczyzny, napisał list do krajowej gazety w tej sprawie, do publikacji.

9. Skarżący stwierdził, że niektórzy jego koledzy z EU EOM poinformowali go następnie, że urzędnicy UE i członkowie zespołu podstawowego EU EOM poinformowali ich, że został wykluczony z forum z powodu naruszenia kodeksu postępowania EU EOM. Stwierdził, że jeden z jego kolegów obserwatorów został również poinformowany przez urzędników UE, że naruszenie kodeksu postępowania oznacza, że zostanie wykluczony z przyszłych unijnych misji obserwacji wyborów. Skarżący uznał za niedopuszczalne, że jego koledzy zostali o tym poinformowani, podczas gdy on sam nigdy nie został o tym poinformowany. Stwierdził, że jeśli źródłem sprawy była publikacja jego listu w prasie, sprawa została mu przekazana z niepotrzebnym opóźnieniem wynoszącym sześć miesięcy.

10. W opinii przesłanej Rzecznikowi Komisja stwierdziła, że zespół misji obserwacji wyborów UE składa się z głównego obserwatora (który jest odpowiedzialny za misję), głównych ekspertów oraz obserwatorów długoterminowych i krótkoterminowych. Głównym obserwatorem jest zazwyczaj poseł do Parlamentu Europejskiego. Główni eksperci są wybierani bezpośrednio przez służby Komisji w drodze procedury przetargowej dotyczącej zamówienia na usługi. Obserwatorzy są wybierani przez Komisję po wstępnej selekcji przez państwa członkowskie.

11. Komisja zwraca się do państw członkowskich, aby za pośrednictwem swoich „punktów kontaktowych” rozpoczęły procedurę wyboru obserwatorów, składając wnioski krajowe w określonym terminie. Następnie wszyscy kandydaci muszą zarejestrować się w bazie danych zarządzanej przez Komisję. Następnie państwa członkowskie ponoszą odpowiedzialność za wstępną selekcję najbardziej wykwalifikowanych kandydatów krajowych. Ponadto komisja selekcyjna, w skład której wchodzą urzędnicy Komisji z kilku służb, ocenia wstępnie wybranych kandydatów. Komisja prowadzi formalne rejestry tych selekcji. Wszyscy obserwatorzy UE są oceniani pod koniec misji przez czołowych członków zespołu misji. Ocena jest uwzględniona w dokumentacji obserwatora w bazie danych UE.

12. Komisja zawiera również umowy z przedsiębiorstwami w celu zapewnienia misji wsparcia administracyjnego i logistycznego. Skarżący, który został wybrany na obserwatora, podpisał umowę jako obserwator długoterminowy na przedmiotową misję z przedsiębiorstwem zakontraktowanym przez Komisję. Część 3.2 załącznika 1 do umowy zawierała kodeks postępowania, który stanowił m.in., że „obserwatorzy powstrzymują się od przedstawiania mediom jakichkolwiek osobistych [...] komentarzy na temat swoich uwag”.

13. Według Komisji pismo opublikowane w prasie odnosiło się do konkretnych doświadczeń skarżącego jako obserwatora wyborów UE podczas misji UE w 2010 r. Krajowy punkt kontaktowy przesłał Komisji kopię artykułu prasowego w dniu jego publikacji. Krajowy punkt kontaktowy zwrócił się do Komisji o przedstawienie opinii na ten temat. Komisja poinformowała krajowy punkt kontaktowy, że jej zdaniem takie publiczne oświadczenia są sprzeczne z kodeksem postępowania (zgodnie z którym obserwatorzy UE muszą powstrzymać się od przedstawiania mediom osobistych uwag na temat swoich uwag). Komisja stwierdziła, że zgodziła się z krajowym punktem kontaktowym, że punkt kontaktowy podejmie działania następcze w związku z incydentem ze skarżącym. Zdaniem Komisji odpowiada to praktyce administracyjnej, zgodnie z którą krajowe punkty kontaktowe są odpowiedzialne za komunikację z kandydatami na obserwatorów. Komisja zwróciła uwagę, że punkty kontaktowe informują kandydatów na obserwatorów na przykład o tym, czy zostali oni wybrani lub umieszczeni na liście rezerwowej, czy też nie zostali wybrani.

14. Komisja stwierdziła, że nie podjęła żadnej decyzji administracyjnej mającej wpływ na interesy skarżącego.

15. Jeżeli chodzi o wybór przez Komisję osób, które powinny zostać zaproszone do udziału w Forum Obserwatorów UE, konferencji mającej na celu opracowanie unijnej polityki obserwacji wyborów, Komisja stwierdziła, że ma swobodę wyboru zainteresowanych stron, z którymi chce się konsultować w konkretnej sprawie. Skarżący nie został wybrany spośród obserwatorów UE zaproszonych do udziału w forum, ponieważ Komisja uznała, że ze względu na incydent związany z publikacją w gazecie skarżący nie spełnia kryterium rejestracji jako uczestnik. Kryterium to stanowiło, że uczestnicy nie powinni być przedmiotem negatywnego zalecenia w następstwie misji obserwacyjnej UE, przypomnienia o kodeksie postępowania ani rozpatrywanej skargi. Wybór ten dotyczył jedynie udziału w tej konkretnej konferencji i nie można go uznać za decyzję administracyjną mającą wpływ na interesy skarżącego, która stanowiłaby podstawę gwarancji proceduralnych, w tym prawa do informacji i prawa do bycia wysłuchanym.

16. Komisja argumentowała również, że nie wykluczyła skarżącego z żadnych unijnych misji obserwacji wyborów. Skarżący uczestniczył w kilku unijnych misjach obserwacji wyborów, a wszystkie oceny jego przełożonych były zadowalające. W związku z tym nie zarejestrowano żadnych negatywnych zaleceń dotyczących jego przyszłej działalności w charakterze obserwatora. W odniesieniu do krajowego etapu wstępnej selekcji Komisja nie może przewidzieć, jaki będzie status skarżącego w krajowym systemie rejestracji obserwatorów. Każda decyzja o włączeniu skarżącego do wstępnie wybranych kandydatów krajowych wchodzi w zakres kompetencji krajowego punktu kontaktowego.

17. Komisja nie jest świadoma, że decyzja o niezaproszeniu skarżącego do udziału w Forum Obserwatorów UE została przekazana osobom trzecim. Skarżący nie przedstawił żadnych konkretnych dowodów na poparcie tego zarzutu.

18. W odpowiedzi na opinię Komisji skarżący twierdził, że jako obywatel Unii Europejskiej ma obowiązek działać. Jego głównym zmartwieniem było to, że kwestie praw człowieka i demokracji muszą zostać przedstawione ludziom w jego ojczystym kraju. Stwierdził, że błędem byłoby milczenie w tak ważnych kwestiach. Dodał, że błędem Komisji jest próba nałożenia ograniczeń na byłych obserwatorów UE po tym, jak przestali oni być związani umową angażującą ich jako obserwatorów w EU EOM. Stwierdził, że kiedy pisał do prasy, jego kontrakt dobiegł końca. Jeżeli ograniczenia dotyczące komentarzy do mediów ze strony obserwatorów UE miałyby nadal obowiązywać, na stałe lub przez określony okres po wygaśnięciu umowy, powinno to być wyraźnie określone w umowie lub w kodeksie postępowania. Oświadczenie Komisji, w swojej opinii skierowanej do Rzecznika Praw Obywatelskich, że obserwatorzy UE „nie mogą odnosić się do misji obserwacyjnej UE ani do spostrzeżeń w trakcie jej trwania” podczas publicznego wyrażania opinii, nie jest nigdzie zawarte w kodeksie postępowania. Nawet gdyby zostało ono włączone do kodeksu postępowania, sformułowanie „w trakcie realizacji ich misji” oznacza, że wszelkie takie ograniczenia miałyby zastosowanie wyłącznie do końca obowiązywania umowy z obserwatorem UE.

19. Skarżący wskazał, że tak zwane kryteria rejestracji jako uczestnik Forum Obserwatorów UE nie zostały sformułowane w taki sam sposób w wiadomości e-mail otrzymanej od organizatora Forum oraz w opinii Komisji skierowanej do Rzecznika Praw Obywatelskich. W każdym razie nigdy nie został poinformowany, że jest przedmiotem „negatywnego zalecenia”,„przypomnienia o kodeksie postępowania” lub „rozpatrywanej skargi”. Ponadto e-mail dotyczący zbliżającego się Forum Obserwatorów UE został przekazany skarżącemu przez urzędnika, który reprezentował jego krajowy punkt kontaktowy. Osoba ta wyraźnie nie wysłałaby skarżącemu e-maila, gdyby wiedziała, że skarżący jest jednym z „niezalecanych” obserwatorów lub należy do innej „wykluczonej” kategorii.

20. Zdaniem skarżącego Komisja ma swobodę wyboru zainteresowanych stron, z którymi chce się konsultować. Poinformowano go jednak, że oprócz niego wszyscy pozostali obserwatorzy, którzy uczestniczyli w misji obserwacyjnej UE w 2010 r., z wyjątkiem tych, którzy zostali formalnie uznani przez zespół podstawowy misji za „nieodpowiednich” do dalszych misji obserwacyjnych UE, zostali zaproszeni na forum.

21. Skarżący uznał za oczywiste, że Komisja podjęła decyzję administracyjną mającą wpływ na jego interesy, ponieważ uznała, że naruszył on kodeks postępowania: W swojej opinii skierowanej do Rzecznika Komisja wyraźnie stwierdziła, że „Komisja uznała, że ze względu na incydent związany z publikacją w [...] gazecie skarżący nie spełnia trzeciego kryterium”.

Wstępna ocena Rzecznika Praw Obywatelskich prowadząca do propozycji polubownego rozwiązania

22. W swoich uwagach skarżący twierdzi, że kodeks postępowania ma zastosowanie wyłącznie w trakcie misji obserwacyjnej (pkt 18). Rzecznik Praw Obywatelskich nie może przyjąć tego argumentu. Po pierwsze, zauważa on, że sam kodeks postępowania nie zawiera żadnego wyraźnego ograniczenia czasowego jego stosowania. Po drugie, niektóre przepisy kodeksu postępowania są sformułowane w taki sposób, aby można je było jednoznacznie stosować nawet po zakończeniu misji obserwacyjnej UE [1]. Ponadto uwzględnienie celu kodeksu postępowania prowadzi do wniosku, że ma on zastosowanie do zachowania obserwatorów UE po zakończeniu misji w zakresie, w jakim zachowanie to może mieć negatywny wpływ na ukończoną misję lub przyszłe misje.

23. Chociaż jest zatem jasne, że kodeks postępowania ma zastosowanie do działań obserwatorów UE po zakończeniu misji, ważne jest, aby stosowanie takich przepisów odbywało się z poszanowaniem prawa do dobrej administracji, określonego w art. 41 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej [2]. Prawo to obejmuje wyraźnie prawo do bycia wysłuchanym przed podjęciem jakiegokolwiek indywidualnego środka wywołującego niekorzystne skutki oraz obowiązek uzasadnienia decyzji przez administrację. Prawo do dobrej administracji jest dalej rozwijane w Europejskim kodeksie dobrego postępowania administracyjnego [3]. Artykuł 16 wspomnianego kodeksu („Prawo do bycia wysłuchanym i składania oświadczeń”) stanowi, że w przypadkach, w których zaangażowane są prawa lub interesy osób fizycznych, urzędnik zapewnia poszanowanie prawa do obrony na każdym etapie procedury podejmowania decyzji oraz że każdy członek społeczeństwa ma prawo, w przypadkach gdy decyzja mająca wpływ na jego prawa lub interesy musi zostać podjęta, do przedstawienia pisemnych uwag oraz, w razie potrzeby, do przedstawienia ustnych uwag przed podjęciem decyzji. Art. 20 („Powiadomienie o decyzji”) stanowi, że decyzje, które mają wpływ na prawa lub interesy poszczególnych osób, są powiadamiane na piśmie oraz że takie decyzje nie są przekazywane innym źródłom, dopóki zainteresowane osoby nie zostaną o nich poinformowane.

24. Komisja argumentowała, że jej ustalenie, iż skarżący naruszył kodeks postępowania, nie było „decyzją administracyjną” mającą wpływ na interesy skarżącego, ponieważ dotyczyło jedynie jego udziału w Forum Obserwatorów UE. Zdaniem Komisji jej ustalenie nie musiało zatem zostać przekazane skarżącemu.

25. Rzecznik uznał, że ustalenie Komisji, zgodnie z którym skarżący naruszył kodeks postępowania, który został przekazany spółce Transtec, aby ta nie zapraszała skarżącego na Forum Obserwatorów UE, było rzeczywiście „decyzją” w rozumieniu „indywidualnego środka” negatywnie wpływającego na interesy skarżącego [4]. Decyzja ta doprowadziła do tego, że skarżący nie został zaproszony na forum obserwatorów UE, na które to wydarzenie skarżący wyraźnie zwrócił się o udział.

26. Rzecznik uznał również za nieprzekonujący argument Komisji, że jej ustalenie dotyczyło jedynie udziału skarżącego w forum obserwatorów UE, podczas gdy celem forum było lepsze przygotowanie obserwatorów do przyszłych misji poprzez umożliwienie wymiany praktyk i doświadczeń. Rzecznik stwierdziła również, że nawet jeśli Komisja nie wykluczyła wyraźnie skarżącego z przyszłych unijnych misji obserwacji wyborów, uzasadnione jest przekonanie, że poprzez poinformowanie o swoim ustaleniu również organów krajowych, które wstępnie wybierają najbardziej wykwalifikowanych kandydatów krajowych na stanowisko obserwatorów UE, stanowisko przyjęte przez Komisję miało wpływ na szanse skarżącego na wybór do przyszłych unijnych misji obserwacji wyborów.

27. Komisja nie umożliwiła skarżącemu przedstawienia uwag przed podjęciem decyzji o naruszeniu kodeksu postępowania. Tym samym naruszyła ona art. 16 Europejskiego kodeksu dobrej praktyki administracyjnej oraz art. 41 ust. 2 lit. a) Karty praw podstawowych Unii Europejskiej.

28. Jeżeli chodzi o powiadomienie skarżącego o swojej decyzji, Komisja powierzyła władzom krajowym zadanie poinformowania go o ustaleniach Komisji. Chociaż co do zasady powierzenie takiego zadania organom krajowym nie jest niewłaściwe, Komisja powinna była zapewnić, aby jej decyzja została faktycznie przekazana skarżącemu (na przykład poprzez zwrócenie się o kopię komunikatu skierowanego do skarżącego). Komisja nie zapewniła jednak, aby jej ustalenia zostały przekazane skarżącemu przez organy krajowe. Nie zapewniając prawidłowego powiadomienia skarżącego o swojej decyzji, Komisja naruszyła art. 20 ust. 1 Europejskiego kodeksu dobrego postępowania administracyjnego.

29. Rzecznik zauważył, że skarżący twierdził również, iż jego koledzy obserwatorzy dowiedzieli się o domniemanym naruszeniu przez niego kodeksu postępowania oraz o domniemanym wykluczeniu go z przyszłych unijnych misji obserwacji wyborów, zanim dowiedział się o nich. Rzecznik zauważył, że skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie swojego argumentu w tym względzie. Rzecznik zauważył również, że chociaż prawdą jest, że gdyby Komisja przekazała te informacje swoim współpracownikom obserwatorom, z pewnością stanowiłoby to niewłaściwe administrowanie, nie zmienia to faktu, że nie tylko Komisja, ale także organy krajowe wiedziały o stwierdzeniu naruszenia kodeksu postępowania w odnośnym czasie. W związku z tym, wobec braku konkretnych dowodów w tym zakresie, nie można było domniemywać, że informacje, jeżeli zostały przekazane tym osobom trzecim, koniecznie pochodziły od Komisji [5].

30. Rzecznik zauważył jednak, że Komisja przekazała ustalenie co najmniej jednej osobie trzeciej, zanim skarżący dowiedział się o tym, a mianowicie zewnętrznemu organizatorowi Forum Obserwatorów UE. Stanowiło to naruszenie art. 20 ust. 2 Europejskiego kodeksu dobrego postępowania administracyjnego.

Propozycja rozwiązania polubownego

31. Na podstawie powyższych rozważań Rzecznik Praw Obywatelskich zaproponował następujące rozwiązanie polubowne:

Uwzględniając analizę i ustalenia Rzecznika Praw Obywatelskich, Komisja mogłaby dokonać przeglądu swoich procedur stwierdzania naruszenia kodeksu postępowania unijnych misji obserwacji wyborów, w tym procedur powiadamiania o takiej decyzji i umożliwiania danej osobie bycia wysłuchaną.

W odniesieniu do niniejszej sprawy Komisja mogłaby pozwolić skarżącemu na przedstawienie jego argumentów sprzeciwiających się stwierdzeniu naruszenia kodeksu postępowania unijnych misji obserwacji wyborów i mogłaby upewnić się, że argumenty te zostały odpowiednio uwzględnione.

Argumenty przedstawione Rzecznikowi po jego propozycji polubownego rozwiązania

32. W odpowiedzi na propozycję Rzecznika dotyczącą polubownego rozwiązania Komisja stwierdziła, że skarżący nie został ukarany i że jego kandydatura zostanie uwzględniona w przyszłych unijnych misjach obserwacji wyborów. Według Komisji wyniki oceny skarżącego w wykazie unijnych misji obserwacji wyborów są „zalecane jako obserwator długoterminowy (LTO) dla przyszłych misji”.

33. Zdaniem Komisji skarżący w pełni przedstawił swoje argumenty w tej sprawie w piśmie z dnia 6 grudnia 2010 r. Komisja bezpośrednio poinformowała skarżącego o swoim stanowisku w wiadomości e-mail z dnia 21 marca 2012 r., w której stwierdziła, że „w przypadku Służby WE ds. Instrumentów Polityki Zagranicznej, która odpowiada za wybór obserwatorów do unijnych misji obserwacji wyborów, pozostaje Pan w pełni kwalifikującym się kandydatem do przyszłych unijnych misji obserwacji wyborów. W związku z tym należy zauważyć, że w przypadku stanowisk obserwatora krótko- i długoterminowego musi Pan zostać wstępnie wybrany przez krajowy punkt kontaktowy.„Według Komisji skarżący potwierdził otrzymanie tego komunikatu za pośrednictwem wiadomości e-mail, w której podziękował Komisji.

34. Komisja stwierdziła ponadto, że obecnie dokonuje przeglądu kilku procedur dotyczących unijnych misji obserwacji wyborów, w tym przeglądu kodeksu postępowania i procedury oceny obserwatorów.

35. W swoich uwagach dotyczących odpowiedzi Komisji skarżący stwierdził, że zasadniczo zgadza się z odpowiedzią Komisji na propozycję polubownego rozwiązania oraz z jej e-mailem z dnia 21 marca 2012 r. Skarżący podziękował Rzecznikowi Praw Obywatelskich za jego wysiłki.

36. W odniesieniu do kwestii, czy jest on „zalecany jako obserwator długoterminowy (LTO) do przyszłych misji”, skarżący oświadczył, że skontaktował się ze swoim krajowym punktem kontaktowym, który jest odpowiedzialny za rekomendowanie obserwatorów wyborów do unijnych misji obserwacji wyborów z jego kraju. Punkt kontaktowy poinformował go, że ze względu na niedawne ograniczenia finansowe, w połączeniu z dużą liczbą wolontariuszy na liście obserwatorów, prawdopodobnie minie sporo czasu, zanim może zalecić mu inną misję. Skarżący jest zdania, że od lipca 2010 r. jest wykluczony z udziału w unijnych misjach obserwacji wyborów, w związku z czym zwraca się do Komisji o oferowanie mu co roku jednej misji w charakterze obserwatora długoterminowego, w przypadku gdyby nie został on zarekomendowany przez krajowy punkt kontaktowy.

37. Skarżący przedstawił również Komisji pewne zalecenia dotyczące przeglądu procedur dotyczących unijnych misji obserwacji wyborów.

Ocena Rzecznika po jego propozycji polubownego rozwiązania

38. Rzecznik zauważa, że skarżący nadal w pełni kwalifikuje się do udziału w przyszłych unijnych misjach obserwacji wyborów. Rzecznik zauważa również, że w świetle odpowiedzi Komisji na wniosek w sprawie polubownego rozwiązania skarżący nie chce już zajmować się kwestią sposobu, w jaki Komisja zajęła się tym aspektem sprawy. Rzecznik stwierdza zatem, że w istocie Komisja rozstrzygnęła ten aspekt niniejszej sprawy.

39. W odniesieniu do wniosku skarżącego, aby Komisja oferowała mu co roku jedną misję w charakterze obserwatora długoterminowego, pomimo faktu, że krajowy punkt kontaktowy może nie wybrać go wstępnie do misji co roku (biorąc pod uwagę ograniczenia finansowe i dużą liczbę wolontariuszy, o których mowa powyżej), Rzecznik uważa, że wniosek ten nie wchodzi w zakres proponowanego rozwiązania polubownego. Rzecznik nie będzie zatem przychylał się do sugestii skarżącego.

40. Jeśli chodzi o procedury Komisji mające na celu stwierdzenie naruszenia kodeksu postępowania, Rzecznik z zadowoleniem przyjmuje przegląd, który Komisja obecnie przeprowadza. Zasadniczo w ramach przeglądu wdraża się odpowiednią część propozycji rozwiązania polubownego.

41. Rzecznik uważa, że przy przeglądzie kodeksu postępowania i procedury oceny obserwatorów Komisja mogłaby uwzględnić art. 41 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, a także art. 16 i 20 Europejskiego kodeksu dobrego postępowania administracyjnego. Rzecznik Praw Obywatelskich poczyni jeszcze jedną uwagę w tym względzie.

B. W przedmiocie rzekomego braku odpowiedzi na wniosek o udzielenie informacji

Ocena Rzecznika Praw Obywatelskich

42. Biorąc pod uwagę przeprosiny i wyjaśnienia Komisji przedstawione w opinii skierowanej do Rzecznika Praw Obywatelskich, dalsze dochodzenia w odniesieniu do tego aspektu skargi nie są uzasadnione.

C. Roszczenia

43. Skarżący twierdził, że Komisja powinna (1) poinformować go o wszelkich decyzjach dotyczących przestrzegania przez niego kodeksu postępowania unijnych misji obserwacji wyborów; oraz 2) umożliwić mu zakwestionowanie tej decyzji.

Ocena Rzecznika Praw Obywatelskich

44. Biorąc pod uwagę, że Komisja zasadniczo rozstrzygnęła ten aspekt sprawy, nie ma podstaw do dalszego dochodzenia roszczeń.

D. Wnioski

Na podstawie dochodzenia w sprawie tej skargi Rzecznik zamyka je następującymi wnioskami:

Komisja rozstrzygnęła sprawę dotyczącą sytuacji osobistej skarżącego.

Komisja wdraża zaproponowane przez Rzecznika polubowne rozwiązanie w odniesieniu do ogólnej procedury stwierdzenia naruszenia kodeksu postępowania.

Dalsze dochodzenie w sprawie wniosku o udzielenie informacji nie jest uzasadnione.

Skarżący i Komisja zostaną poinformowani o tej decyzji.

Dalsza uwaga

Podczas przeglądu kodeksu postępowania i procedury oceny obserwatorów Komisja mogłaby uwzględnić art. 41 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, a także art. 16 i 20 Europejskiego kodeksu dobrego postępowania administracyjnego.

 

P. Nikiforos Diamandouros

Sporządzono w Strasburgu dnia 7 września 2012 r.

---

[1] Kodeks postępowania zawiera między innymi następujące wytyczne: „Obserwatorzy zachowują ścisłą bezstronność w wykonywaniu swoich obowiązków i w żadnym momencie nie wyrażają uprzedzeń ani preferencji w stosunku do organów krajowych, partii, kandydatów ani w odniesieniu do jakichkolwiek kwestii spornych w procesie wyborczym; ... Obserwatorzy powstrzymują się od przedstawiania mediom lub innym zainteresowanym osobom jakichkolwiek osobistych lub przedwczesnych uwag na temat swoich uwag, ale za pośrednictwem wyznaczonego oficera łącznikowego lub rzecznika powinni przekazywać ogólne informacje na temat charakteru ich działalności w charakterze obserwatorów”(podkreślenie dodane przez Rzecznika Praw Obywatelskich).

[2] Dostępne pod adresem: http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:C:2010:083:0389:0403:en:PDF

[3] Dostępne pod adresem: http://www.ombudsman.europa.eu/resources/code.faces

[4] Kwestia, czy chodzi o „decyzję” w tym sensie, że skarżący mógł ją zakwestionować w postępowaniu przed Sądem, nie pojawia się w postępowaniu przed Rzecznikiem Praw Obywatelskich.

[5] Zob. decyzja Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie 1342/2007/FOR, pkt 67, dostępna pod adresem: http://www.ombudsman.europa.eu/cases/decision.faces/en/3972/html.bookmark