Okoliczności powstania skargi

1. Skarga dotyczy zastosowania kryteriów kwalifikowalności w konkursie otwartym EPSO/AD/182/10, który dotyczył dziedziny ekonomii przemysłowej. Skarżący nie został dopuszczony do przedmiotowego konkursu, ponieważ komisja konkursowa uznała, że nie posiada co najmniej ośmioletniego „doświadczenia zawodowego związanego z analizą ekonomiczną w dziedzinie polityki konkurencji lub ekonomii przemysłowej”, zgodnie z wymogami ogłoszenia o konkursie.

2. Skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie decyzji o niedopuszczeniu go do konkursu. W swojej odpowiedzi komisja konkursowa potwierdziła swoją pierwotną decyzję, argumentując, że jego dwuletniego doświadczenia zawodowego w przedsiębiorstwie x nie można uznać za istotne. Skarżący ponownie skierował pismo do EPSO, przedstawiając szereg argumentów i odpowiednich dokumentów na poparcie swojego twierdzenia, że posiada wystarczające odpowiednie doświadczenie zawodowe. W odpowiedzi z dnia 3 listopada 2010 r. komisja konkursowa wyjaśniła swoje stanowisko, powtarzając jednocześnie swoją decyzję o niedopuszczeniu skarżącego do konkursu.

Przedmiot dochodzenia

3. W skardze do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich skarżący twierdził, że ocena jego doświadczenia zawodowego dokonana przez EPSO była obarczona szeregiem nieprawidłowości.

4. Na poparcie swojego zarzutu skarżący argumentował, że:

a) komisja konkursowa znajdowała się w sytuacji konfliktu interesów;

b) złe zarządzanie procedurami niekorzystnie wpłynęło na jego życie zawodowe;

c) nie istniały jasno określone kryteria oceny doświadczenia zawodowego;

d) jego prawo do niezależnego rozpatrzenia jego wniosku nie było przestrzegane;

e) komisja konkursowa zinterpretowała własne zasady w niewłaściwy i oportunistyczny sposób;

f) otrzymał szereg sprzecznych oświadczeń dotyczących procedury wyboru; oraz

g) osoby ubiegające się o ochronę międzynarodową były dyskryminowane bez żadnej obiektywnej podstawy.

5. Skarżący twierdził, że EPSO powinno albo dopuścić go do konkursu, albo unieważnić całą procedurę naboru.

W przedmiocie dochodzenia

6. Rzecznik zwrócił się do EPSO o wydanie opinii w sprawie skargi do dnia 31 sierpnia 2011 r. Opinia została przekazana skarżącemu, który przedstawił swoje uwagi w dniu 28 września 2011 r.

Analiza i wnioski Rzecznika Praw Obywatelskich

Uwaga wstępna

7. W swojej opinii EPSO stwierdziło, że komisja konkursowa jest odpowiedzialna za ustalenie, czy kandydaci spełniają szczegółowe warunki określone w ogłoszeniu o konkursie, oraz za ocenę wyników kandydatów w świetle warunków opublikowanych w tym ogłoszeniu. Decyzje podejmowane przez komisję konkursową w tym kontekście należą do jej wyłącznej odpowiedzialności. EPSO odpowiada wyłącznie za organizację konkursu, tj. za etapy od sporządzenia ogłoszenia o konkursie do jego zamknięcia. Ponieważ komisje konkursowe nie mają własnego sekretariatu, EPSO zapewnia im wsparcie administracyjne, logistyczne i informatyczne. EPSO argumentowało, że rozróżnienie to jest bardzo ważne, ponieważ oznacza, że EPSO nie ma takich samych uprawnień decyzyjnych, a tym samym takiej samej odpowiedzialności jak komisja konkursowa.

8. W związku z powyższymi uwagami Rzecznik odsyła do swojej analizy zawartej w decyzji w sprawie 2497/2010/FOR [1]. W decyzji tej wskazał, że Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich jest uprawniony do przyjmowania skarg dotyczących przypadków niewłaściwego administrowania w działaniach wszystkich instytucji, organów lub jednostek organizacyjnych Unii (z wyjątkiem Trybunału Sprawiedliwości pełniącego funkcję sądową). Terminy "instytucje","organy","urzędy"i "agencje"są wszechogarniające. W związku z tym każdy podmiot należący do ram instytucjonalnych Unii, tj. podmiot ustanowiony na mocy traktatów lub aktu przyjętego w celu wykonania traktatów, nie może uniknąć kontroli ze strony Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawach dotyczących domniemanych przypadków niewłaściwego administrowania.

9. Jeżeli istniejąca instytucja, organ, urząd lub agencja utworzy jednostki funkcjonalne w ramach własnej struktury organizacyjnej, wszelkie domniemane przypadki niewłaściwego administrowania przez te jednostki funkcjonalne zostaną przypisane instytucji, organowi, urzędowi lub agencji, których jest częścią. Takich jednostek funkcjonalnych nie można rozumieć jako odrębnych „instytucji, organów lub jednostek organizacyjnych” w rozumieniu art. 228 TFUE. Ewentualnie, jeżeli w drodze aktu przyjętego w ramach wykonywania Traktatów zostanie utworzony „odrębny” podmiot w ramach instytucjonalnych UE, podmiot ten będzie podlegał kontroli Rzecznika Praw Obywatelskich pod kątem wszelkich domniemanych przypadków niewłaściwego administrowania.

10. Na podstawie powyższego Rzecznik stwierdza, że gdyby EPSO uznało, że nie jest właściwe do udzielenia odpowiedzi na niektóre zarzuty będące przedmiotem dochodzenia prowadzonego przez Rzecznika, ponieważ zarzuty te dotyczą działalności komisji konkursowej, powinno zwrócić się do danej komisji konkursowej o udzielenie bezpośredniej odpowiedzi Rzecznikowi. Jeżeli komisja konkursowa odmówi udzielenia odpowiedzi Rzecznikowi Praw Obywatelskich za pośrednictwem EPSO, EPSO powinno poinformować o tym Rzecznika Praw Obywatelskich. Zgodnie z uprawnieniami przyznanymi mu na mocy art. 228 TFUE Rzecznik Praw Obywatelskich kieruje następnie swoje dochodzenie bezpośrednio do komisji konkursowej.

A. Domniemane nieprawidłowości w ocenie doświadczenia zawodowego

Argumenty przedstawione Rzecznikowi Praw Obywatelskich

Konflikty interesów

11. W czasie, gdy skarżący ubiegał się o udział w przedmiotowym konkursie, pracował w Komisji jako pracownik zatrudniony na czas określony. Według skarżącego on i siedmiu innych kandydatów pracowali w tym samym zespole co przewodniczący i inny członek komisji konkursowej. Dwóch innych członków komisji konkursowej było byłymi współpracownikami skarżącego. Zdaniem skarżącego członkowie komisji konkursowej byli powiązani z niektórymi kandydatami, co wykraczało poza zakres pracy. W związku z tym argumentował, że komisja konkursowa jest zagrożona konfliktem interesów. Twierdził on ponadto, że jest bardzo prawdopodobne, iż do udziału w konkursie zostali zaproszeni kandydaci o obiektywnie mniejszym doświadczeniu niż on sam, co może wskazywać na brak bezstronności.

12. EPSO argumentowało, że komisja konkursowa została powołana i ustanowiona zgodnie z zasadami określonymi w regulaminie pracowniczym. W przypadku konkursów otwartych wspólnych dla co najmniej dwóch instytucji komisja konkursowa składa się z przewodniczącego, kilku członków mianowanych przez organ powołujący oraz kilku członków mianowanych w drodze porozumienia między komitetami pracowniczymi instytucji. Zapewnia to równą reprezentację i obiektywną ocenę. Wymogi dotyczące obszarów kompetencji jego członków różnią się w zależności od szczególnych okoliczności każdego konkursu.

13. Zdaniem EPSO celem konkursu otwartego EPSO/AD/182/10 było sporządzenie listy rezerwy kadrowej, z której można by obsadzać wolne stanowiska w instytucjach Unii, w szczególności w Radzie i Komisji. Dziedziną objętą konkursem otwartym była ekonomia przemysłowa stosowana do wdrażania polityki konkurencji UE. W przypadku konkursów, takich jak niniejszy, które opierają się na kwalifikacjach i testach, komisje konkursowe są odpowiedzialne za ocenę, czy kwalifikacje lub doświadczenie zawodowe każdego kandydata odpowiadają poziomowi wymaganemu przez regulamin pracowniczy i ogłoszenie o konkursie. W tym względzie komisja konkursowa jest związana treścią opublikowanego ogłoszenia o konkursie, ma jednak szerokie uprawnienia dyskrecjonalne.

14. EPSO argumentowało, że biorąc pod uwagę specyficzny obszar konkursu otwartego EPSO/AD/182/10, niektórzy członkowie komisji konkursowej zajmowali również stanowiska w działach, których praca związana była z dziedziną objętą konkursem, i mogli utrzymywać stosunki zawodowe z niektórymi kandydatami. Zdaniem EPSO z orzecznictwa Unii wynika, że istnienie stosunków zawodowych między urzędnikiem a osobą trzecią nie oznacza co do zasady, że niezależność urzędnika jest lub wydaje się być naruszona, gdy urzędnik ten ma podjąć decyzję w sprawie, w którą zaangażowana jest ta osoba trzecia. EPSO odniosło się do sprawy T-100/04 Giannini przeciwko Komisji [2], w której (ówczesny) Sąd Pierwszej Instancji orzekł, że konflikt interesów występuje jedynie w sytuacji, w której urzędnik, wykonując swoje obowiązki, ma podjąć decyzję w sprawie rozpatrzenia lub rozstrzygnięcia sprawy, w której ma interes osobisty, mogący naruszyć jego niezależność w rozumieniu art. 11a regulaminu pracowniczego. W rozpatrywanej sprawie Trybunał stwierdził, że udział członka komisji konkursowej w ocenie kandydata, który pracuje lub pracował w tej samej jednostce lub dyrekcji co ten członek komisji konkursowej, nie oznacza sam w sobie, że ten członek komisji konkursowej podejmie decyzję w sprawie, której rozpatrzenie lub rozstrzygnięcie leży w jego osobistym interesie, co mogłoby naruszyć jego niezależność. Trybunał stwierdził następnie, że zasada bezstronności komisji konkursowej wymaga, aby członek komisji konkursowej powstrzymał się od udziału w ocenie kandydata, jeżeli istnieje bezpośredni związek między członkiem komisji konkursowej a tym kandydatem.

15. EPSO stwierdziło, że Sąd do spraw Służby Publicznej zinterpretował charakter tego bezpośredniego związku i pojęcie bezstronności w sprawie F-16/07 Dragoman przeciwko Komisji [3], w której stwierdził, że okoliczność, iż członek komisji konkursowej osobiście zapoznał się z jednym z kandydatów, niekoniecznie oznacza, że członek ten będzie stronniczy na korzyść tego kandydata. Zdaniem Trybunału ten rodzaj relacji nie jest sam w sobie wystarczający, aby wykazać, że członek komisji konkursowej ma interes osobisty, który mógłby podważyć jego bezstronność. Trybunał stwierdził ponadto, że wymaganie, aby członek komisji konkursowej nie miał żadnych powiązań z kandydatami, bardzo utrudniłoby, a nawet praktycznie uniemożliwiłoby znalezienie osób zdolnych do zasiadania w komisji konkursowej w niektórych wyspecjalizowanych dziedzinach.

16. EPSO zwróciło uwagę, że członkowie komisji konkursowej są zobowiązani do zgłoszenia potencjalnego konfliktu interesów. EPSO stwierdziło następnie, że w celu zapewnienia bezstronnego rozpatrywania zgłoszeń, zgłoszenia, które przekazało komisji konkursowej, zawierały jedynie numery referencyjne kandydatów. Ponadto członkowie komisji konkursowej, którzy zadeklarowali potencjalny konflikt interesów z kandydatem, nie byli zobowiązani do rozpatrzenia tych zgłoszeń. EPSO stwierdziło, że zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości UE pojęcie „konfliktu interesów” obejmuje każdą sytuację, taką jak więzy rodzinne z kandydatem rozumiane w szerokim znaczeniu tego terminu, powiązania finansowe, postępowania sądowe lub stosunek podporządkowania z kandydatem, które mogą naruszać niezależność członków komisji konkursowej w wykonywaniu ich obowiązków. Przed podjęciem obowiązków członkowie komisji konkursowej muszą podpisać notę o poufności, która zwraca ich uwagę m.in. na niezależny i bezstronny charakter pracy komisji konkursowej. W przedmiotowym konkursie niniejsza nota o poufności została należycie podpisana przez każdego członka komisji konkursowej.

17. W swoich uwagach dotyczących opinii EPSO skarżący twierdził, że orzecznictwo, na które powołuje się EPSO, jest nieistotne. Według skarżącego co najmniej pięciu członków komisji konkursowej utrzymywało kontakty osobiste i zawodowe z co najmniej 10 z mniej niż 40 kandydatów wybranych w procedurze naboru wstępnego oraz z co najmniej 4 z 13 kandydatów, którzy zostali ostatecznie wybrani. Zdaniem skarżącego stanowi to systemowy brak niezależności. Ponadto ten brak niezależności dotyczy nie tylko jednego z członków komisji konkursowej w stosunku do jednego z kandydatów, jak miało to miejsce w sprawach, do których odnosi się EPSO.

18. Skarżący twierdził ponadto, że fakt, iż członkowie komisji konkursowej podpisali umowy o poufności, jest nieistotny, ponieważ wydaje się, że umowy te nie były przestrzegane. W odniesieniu do oświadczeń o braku konfliktu interesów skarżący argumentował, że biorąc pod uwagę znaczną liczbę osobistych powiązań między kandydatami a członkami komisji konkursowej, EPSO albo nie uwzględniło tych oświadczeń, albo nie były one zgodne z prawdą.

19. Zdaniem skarżącego członkowie komisji konkursowej, z którymi rozmawiał, stwierdzili, że w przedmiotowym konkursie EPSO ma „paranoję” w kwestii konfliktu interesów. Dlatego też zleciła dwóm niezależnym, zewnętrznym członkom komisji konkursowej nadzorowanie procedury naboru. Jak wyjaśniono jednak w pkt 29 poniżej, miało to negatywny wpływ na swobodę członków komisji konkursowej w wyrażaniu opinii na temat znaczenia doświadczenia skarżącego. Systemowy brak niezależności doprowadził zatem do negatywnego uprzedzenia i wykroczeń wobec skarżącego.

20. Skarżący twierdził ponadto, że wykorzystanie numerów referencyjnych do reprezentowania kandydatów daje jedynie fałszywe poczucie wolności od ewentualnych uprzedzeń. Praktyka ta może stanowić dobre zarządzanie w odniesieniu do zapewnienia bezstronności w badaniu pracy pisemnej kandydatów. Jednak na etapie konkursu, który obejmował "wybór na podstawie kwalifikacji", członkowie komisji konkursowej musieli zbadać historię zawodową kandydatów, których często znali bardzo dobrze osobiście. Informacje o kwalifikacjach kandydatów w rzeczywistości ujawniły dokładnie, kim byli.

Życie zawodowe niekorzystnie dotknięte złym zarządzaniem procedurami

21. Zdaniem skarżącego fakt, że złożył on skargę do EPSO na decyzję o niedopuszczeniu go do konkursu, wywołał bardzo poważne uczucia urazy ze strony członków komisji konkursowej i sprawił, że jego codzienne życie w pracy stało się bardzo nieprzyjemne. Skarżący poinformował następnie Rzecznika Praw Obywatelskich, że został zmuszony do rezygnacji ze stanowiska w Komisji ze względu na nieprofesjonalny i niedopuszczalny sposób, w jaki był traktowany przez Komisję w kontekście przedmiotowej procedury selekcji. Skarżący argumentował zatem, że niewłaściwe zarządzanie procedurami wpłynęło niekorzystnie na jego życie zawodowe.

22. EPSO podniosło, że przedmiotowy konkurs został przeprowadzony w pełni zgodnie z postanowieniami ogłoszenia o konkursie oraz że regulamin wewnętrzny był przestrzegany i stosowany w równym stopniu do wszystkich kandydatów bez rozróżnienia. EPSO uznało zatem, że procedura została prawidłowo przeprowadzona.

23. W swoich uwagach skarżący podniósł, że w jego opinii EPSO nie odniosło się do faktu, iż sposób organizacji konkursu i postępowania odwoławczego wyrządził mu wielką szkodę osobistą, ponieważ postawił go w sytuacji, w której musiał twierdzić, że jego koledzy błędnie ocenili jego doświadczenie zawodowe. Skarżący napisał do komisarza Sefkovica m.in. o tym, jak zorganizowano konkurs. Z odpowiedzi komisarza jasno wynikało, że Sefkovic uważał, iż skarżący ma negatywną opinię na temat swoich byłych kolegów, którzy pracowali w komisji konkursowej. Skarżący twierdził, że nie jest to prawdą. W rzeczywistości ma on bardzo dobrą opinię na temat pracy swoich kolegów w Komisji. Jego zdaniem jednak oświadczenie komisarza wskazuje na wagę problemu związanego ze sposobem zarządzania konkursem.

Kryteria oceny

24. Zdaniem skarżącego powinny istnieć jasno określone kryteria określania odpowiedniego doświadczenia zawodowego. Zamiast tego, argumentował, komisja konkursowa musiała wykonać ćwiczenie typu "zasada uzasadnienia".

25. EPSO wskazało, że zgodnie z ogłoszeniem o konkursie kandydaci muszą posiadać:

„Co najmniej 8 lat doświadczenia zawodowego związanego z analizą ekonomiczną w dziedzinie polityki konkurencji lub ekonomii przemysłowej. Obszary wiedzy specjalistycznej powinny obejmować zastosowanie najnowszej teorii i ilościowej analizy empirycznej.

To doświadczenie zawodowe jest istotne tylko wtedy, gdy zostało zdobyte po uzyskaniu dyplomu uprawniającego do udziału w konkursie.

Doktorat z pokrewnej dziedziny ekonomii uzyskany w trakcie studiów stacjonarnych może być brany pod uwagę przez okres maksymalnie 3 lat. Jeśli kandydat uzyskał dyplom doktora w czasie krótszym niż 3 lata, liczy się tylko faktyczny czas trwania studiów.

Okresy dalszego szkolenia związane z wymaganą specjalizacją i podjęte od uzyskania wymaganego stopnia mogą być brane pod uwagę przez okres do jednego roku.”

26. EPSO wyjaśniło, że komisja konkursowa najpierw zbadała szczegółowe warunki przyjęcia w odniesieniu do każdego otrzymanego zgłoszenia. W odniesieniu do wniosku skarżącego komisja konkursowa stwierdziła, że po uzyskaniu dyplomu uprawniającego do udziału w konkursie skarżący nie posiada wymaganego ośmioletniego doświadczenia zawodowego w zakresie analizy ekonomicznej. Okres, który skarżący spędził pracując w przedsiębiorstwie x, nie mógł zostać uwzględniony jako doświadczenie zawodowe. Charakter zadań opisanych przez skarżącego w elektronicznym formularzu wniosku – koordynacja działań sprzedażowych, negocjacje, przygotowanie odpowiedzi na oferty, konsultacje z klientami w kwestiach informatycznych – nie odpowiada szczególnym wymogom ogłoszenia o konkursie, a mianowicie analizie ekonomicznej w polityce konkurencji lub ekonomii przemysłowej. Komisja konkursowa nie mogła zatem uwzględnić tego okresu.

27. W swoich uwagach dotyczących opinii EPSO skarżący twierdził, że EPSO nie wyjaśniło kryteriów, na podstawie których komisja konkursowa doszła do wniosku, że jego doświadczenie nie ma znaczenia. Odpowiedź EPSO na jego zażalenie, która opierała się na argumentach merytorycznych, składała się po prostu z argumentu jednokierunkowego, stwierdzającego w istocie, że jego doświadczenie nie zostało uznane za istotne, ponieważ nie było istotne. EPSO podtrzymało tę argumentację w opinii, którą przedstawiło Rzecznikowi Praw Obywatelskich. Takie stwierdzenie nie stanowi jednak wyjaśnienia, dlaczego jego doświadczenie nie miało znaczenia.

28. Ponadto według skarżącego do różnych kandydatów zastosowano różne kryteria. Biorąc pod uwagę doświadczenie zawodowe niektórych kandydatów, z których wielu skarżący zna bardzo dobrze, jasne jest, że komisja konkursowa nie zawsze interpretowała ściśle wyrażenie „związane z analizą ekonomiczną ...”. W niektórych przypadkach wyrażenie to interpretowano jako odnoszące się do doświadczenia, które było "w pewnym stopniu" związane z analizą ekonomiczną lub organizacją przemysłową. W jego przypadku wymóg doświadczenia zawodowego był jednak interpretowany ściśle. Taki wniosek potwierdza fakt, że w swojej opinii EPSO stwierdziło, że doświadczenia skarżącego w przedsiębiorstwie x nie można uznać za istotne, ponieważ „nie zostało ono nabyte w analizie ekonomicznej w ramach polityki konkurencji [...]”(podkreślenie dodane przez skarżącego). W związku z tym kryterium oceny doświadczenia zawodowego skarżącego nie było to, że musiało ono być „związane z analizą ekonomiczną w polityce konkurencji...”(podkreślenie dodane przez skarżącego), ale musiało zostać nabyte właśnie „w analizie ekonomicznej w polityce konkurencji...”. Skarżący twierdził również, że bardzo podobne lub identyczne kryteria zastosowano w różny sposób do jego doświadczenia we wcześniejszej procedurze rekrutacji na to samo stanowisko i tę samą grupę zaszeregowania.

29. Według skarżącego czterech członków komisji konkursowej nieformalnie przekazało mu informacje na temat tego, co poszło nie tak w jego sprawie. Według tych czterech członków dwóch innych członków twierdziło, że doświadczenie skarżącego nie było istotne. Szereg członków komisji konkursowej, którzy wiedzieli, jak cenne było jego doświadczenie w przedsiębiorstwie x dla analizy ekonomicznej polityki konkurencji, sprzeciwiło się tej ocenie, ale obawiali się, że nalegając, mogą zostać oskarżeni o stronniczość. Powiedzieli, że powinien był dodać jedno abstrakcyjne zdanie w swoim wniosku o jego zadaniach w firmie x, takich jak "wykonywanie analizy statystycznej, analizowanie konkurencji". Skarżący uważa, że takie zadania są nierozerwalnie związane z wszelkimi pracami kierownictwa wysokiego szczebla. Wyjaśnił również znaczenie swojego doświadczenia w piśmie wyjaśniającym powody złożenia wniosku, które było częścią wniosku online.

Niezależny przegląd

30. Skarżący nie uznał za stosowne, aby jego wniosek o ponowne rozpatrzenie decyzji o niedopuszczeniu go do konkursu został rozpatrzony przez te same osoby, które podjęły pierwotną decyzję. Skarżący twierdził zatem, że jego prawo do niezależnego rozpatrzenia jego wniosku nie było przestrzegane.

31. Według EPSO prawo skarżącego do przeglądu było przestrzegane. EPSO wskazało, że zgodnie z przepisami opublikowanymi w przewodniku po konkursach otwartych [4], który stanowi integralną część ogłoszenia o konkursie, przeglądu dokonała komisja konkursowa, czyli organ utworzony na zasadzie kolegialnej, który jest również jedynym organem uprawnionym do ustalania, czy kandydat spełnia szczególne warunki konkursu.

32. EPSO wyjaśniło następnie, że zgodnie z przepisami przewodnika kandydaci mogą złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie w niektórych przypadkach, a mianowicie gdy EPSO nie przestrzegało przepisów regulujących procedurę konkursową lub gdy komisja konkursowa nie przestrzegała przepisów regulujących jej pracę. Zgodnie z tymi przepisami komisja konkursowa dokładnie przeanalizowała wszystkie wnioski o ponowne rozpatrzenie, w tym wniosek złożony przez skarżącego. Dopiero po zapoznaniu się ze wszystkimi otrzymanymi elementami i argumentami oraz po przeanalizowaniu tych elementów i argumentów zwróciła się do EPSO o przekazanie wniosków zainteresowanym kandydatom. EPSO wskazało jednak, że chociaż możliwe jest wystąpienie z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie decyzji, nie oznacza to, że komisja konkursowa jest zobowiązana do zmiany decyzji, która została już podjęta. Komisja konkursowa jest zobowiązana do zapoznania się z argumentami przedstawionymi przez kandydata i dokonania przeglądu zgłoszenia w świetle wniosku. Komisja konkursowa, działając w ramach swoich szerokich uprawnień dyskrecjonalnych uznanych w orzecznictwie, jest jednak wyłącznie odpowiedzialna za podjęcie decyzji, na podstawie dostępnych jej informacji, czy określone warunki przyjęcia zostały spełnione.

Interpretacja przepisów

33. Zdaniem skarżącego komisja konkursowa uznała, że nie może uwzględnić dowodów przedstawionych przez niego przy składaniu wniosku o dokonanie przeglądu. Skarżący argumentował jednak, że aby móc się odwołać, należy mieć możliwość przedstawienia argumentów i dowodów. Według skarżącego jego uwagi nie zawierały żadnych nowych faktów, a jedynie wyjaśnienia ilustrujące, dlaczego jego doświadczenie było istotne. Utrzymywał on zatem, że nie uwzględniając dowodów przedstawionych przez niego przy składaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie, komisja konkursowa dokonała błędnej i oportunistycznej wykładni własnych przepisów.

34. Według EPSO na tym etapie konkursu zbadano jedynie zgłoszenia internetowe, a nie dokumenty potwierdzające. Na podstawie informacji przedstawionych przez skarżącego w jego zgłoszeniu komisja konkursowa uznała, że za istotne doświadczenie można uznać jedynie doświadczenie wystarczająco ściśle związane z konkretnym obszarem konkursu. W tym względzie komisja konkursowa wykorzystała jako podstawę swojej decyzji postanowienia ogłoszenia o konkursie, które stanowi jedyne ramy prawne konkursu. Nawet gdyby odniesienia zostały uwzględnione na tym etapie, nie zmieniłoby to decyzji Izby, ponieważ główna działalność wykonywana przez kandydata w przedsiębiorstwie x nie odpowiada kryteriom określonym w ogłoszeniu o konkursie.

35. W swoich uwagach skarżący argumentował, że niezależne wyjaśnienia i dowody, które przedstawił na poparcie znaczenia jego doświadczenia zdobytego w przedsiębiorstwie x, należy uznać za bardziej wiarygodne niż wyjaśnienia przedstawione przez innych kandydatów w ich własnej charakterystyce ich doświadczenia. Komisja konkursowa uznała jednak faktycznie samooceny innych kandydatów dotyczące znaczenia ich doświadczenia zawodowego za bardziej istotne niż niezależne oceny dokonane przez osoby, z którymi skarżący przeprowadził analizę konkurencji przez co najmniej trzy lata. Skarżący wskazał, że kandydat może napisać w formularzu zgłoszeniowym, co chce.

36. Według skarżącego przedstawione przez niego wyjaśnienia i dowody miały na celu poinformowanie komisji konkursowej o błędzie w ocenie. Dowody te zostały jednak całkowicie zignorowane. Stwierdził on, że argument EPSO, zgodnie z którym dowodów nie można było uwzględnić, ponieważ nie były one częścią pierwotnego wniosku skarżącego, ma zastosowanie wyłącznie do oceny wstępnej. Nie ma ona zastosowania do postępowania odwoławczego lub rewizyjnego. Skarżący argumentował, że powinien mieć możliwość przedstawienia takich nowych argumentów w postępowaniu odwoławczym lub rewizyjnym. Stwierdził również, że fakt, iż w wiadomości e-mail z dnia 1 grudnia 2010 r. przewodniczący komisji konkursowej powiedział mu, że „będzie również zły i sfrustrowany, jeśli [skarżący] znajdzie się w sytuacji”, stanowi wyraźną wskazówkę, że w ocenie jego kandydatury coś poszło nie tak.

Sprzeczne oświadczenia

37. Skarżący stwierdził, że jego doświadczenie nie zostało uznane za istotne dla przedmiotowego konkursu, co wymagało doświadczenia zawodowego związanego z analizą ekonomiczną w polityce konkurencji lub ekonomii przemysłowej. Komisja konkursowa nie zakwestionowała jednak znaczenia jego doświadczenia dla wykonywania jego zadań, które obejmowały analizę ekonomiczną w dziedzinie polityki konkurencji i ekonomii przemysłowej, jako pracownika zatrudnionego na czas określony w Komisji. W związku z tym argumentował, że oświadczenia dotyczące procedury naboru są sprzeczne.

38. Skarżący uznał, że w swojej opinii skierowanej do Rzecznika EPSO podtrzymało nielogiczne wyjaśnienie, zgodnie z którym doświadczenie zdobyte w przedsiębiorstwie x było 1) istotne do celów pełnienia przez niego funkcji pracownika zatrudnionego na czas określony w Komisji oraz 2) nieistotne dla przedmiotowego konkursu.

Dyskryminacja

39. Skarżący twierdził, że wnioskodawcy byli dyskryminowani bez żadnej obiektywnej podstawy. Argument ten został przedstawiony w dokumencie potwierdzającym przedłożonym Rzecznikowi Praw Obywatelskich, w którym skarżący stwierdził, że „kandydat może mieć 7 lat, 11 miesięcy i 29 dni odpowiedniego doświadczenia, ale zostanie wykluczony z udziału w konkursie, podczas gdy inny kandydat z jednym dniem doświadczenia będzie mógł wziąć udział w konkursie. Taka dyskryminacja nie jest uzasadniona przez jednego z kandydatów posiadającego większe doświadczenie - ponieważ nie ma sensownego sposobu, w jaki można by to argumentować".

40. EPSO stwierdziło w swojej opinii, że dyskryminacja ma miejsce, gdy identyczne lub równoważne sytuacje lub wyniki są traktowane odmiennie lub w sposób nieuzasadniony. W rozpatrywanym konkursie do wszystkich kandydatów zastosowano te same kryteria oceny zgłoszeń. Kryteria te zostały opublikowane w ogłoszeniu o konkursie, którego podstawową funkcją jest udzielanie zainteresowanym możliwie najdokładniejszych informacji na temat charakteru wymogów, tak aby mogli oni ocenić, czy chcą ubiegać się o udział w konkursie.

41. EPSO wskazało, że w celu zapewnienia zgodności z art. 27 i 29 regulaminu pracowniczego, które mają na celu zapewnienie usług urzędników spełniających najwyższe standardy, organ powołujący miał prawo wymagać, aby kandydaci posiadali minimalną liczbę lat doświadczenia zawodowego przed upływem terminu składania zgłoszeń do danego konkursu. Nie stanowi to naruszenia zasady niedyskryminacji.

42. W swoich uwagach dotyczących opinii EPSO skarżący przedstawił „ewentualne scenariusze” doświadczenia zawodowego kandydatów i stwierdził, że komisja konkursowa powinna była wyważyć znaczenie każdego okresu doświadczenia zawodowego dla każdego kandydata. Według skarżącego oczywiste jest, że jego doświadczenie w przedsiębiorstwie x „zostało ocenione przez komisję konkursową jako nieistotne”, co jego zdaniem stoi w rażącej sprzeczności ze stwierdzeniem EPSO, że doświadczenie to było istotne do celów wykonywania jego zadań jako pracownika zatrudnionego na czas określony w Komisji.

43. Według skarżącego nie można udowodnić, że kandydat z 7-letnim, 11-miesięcznym i 30-dniowym doświadczeniem różni się w jakikolwiek znaczący sposób od kandydata z dokładnie 8-letnim doświadczeniem. Zdaniem skarżącego wykluczenie osoby, która ma tylko jeden dzień mniej doświadczenia, oznacza odmienne traktowanie równoważnych sytuacji.

Ocena Rzecznika Praw Obywatelskich

Konflikty interesów

44. Rzecznik zauważa, że zgodnie z art. 11a ust. 1 regulaminu pracowniczego oraz orzecznictwem Unii konflikt interesów występuje wyłącznie w sytuacji, w której urzędnik, wykonując swoje obowiązki, ma podjąć decyzję w sprawie rozpatrzenia lub rozstrzygnięcia sprawy, w której ma interes osobisty. Fakt, że członek komisji konkursowej pracuje lub pracował w tej samej dyrekcji lub w tym samym dziale co kandydat, nie oznacza sam w sobie, że członek komisji konkursowej jest wezwany do podjęcia decyzji w sprawie rozpatrzenia lub rozstrzygnięcia sprawy, w której ma osobisty interes, który mógłby naruszyć jego niezależność [5]. Sąd do spraw Służby Publicznej wyjaśnił, że okoliczność, iż członek komisji konkursowej osobiście zapoznał się z kandydatem, nie wystarcza sama w sobie do wykazania, że ma on taki interes osobisty, w szczególności rodzinny lub finansowy, który mógłby naruszyć jego niezależność [6].

45. Skarżący twierdził, że orzecznictwo, o którym mowa powyżej, nie ma znaczenia dla konkursu otwartego EPSO/AD/182/10, ponieważ jego zdaniem konkurs ten był obarczony systemowym brakiem niezależności ze względu na „uderzającą liczbę powiązań osobistych” między członkami komisji konkursowej a kandydatami. Wydaje się, że przedmiotowe powiązania wiążą się z faktem, że kilku członków komisji konkursowej pracuje, pracowało lub zna osobiście kilku kandydatów. Rzecznik uważa, że każdy taki „związek” między członkiem komisji konkursowej a kandydatem należy rozpatrywać oddzielnie i na podstawie jego własnych osiągnięć. Sam fakt, że członkowie komisji konkursowej pracują z wieloma kandydatami, nie oznacza sam w sobie, że mają oni osobisty interes w przyznaniu korzyści konkretnemu kandydatowi.

46. Rzecznik podkreśla, że aby nie być stronniczym, członkowie komisji konkursowej, którzy znają jednego lub kilku kandydatów, w drodze pracy lub osobiście, mogą brać pod uwagę wyłącznie informacje o tych kandydatach, które znajdują się w dokumentacji konkursowej. Członkowie komisji konkursowej nie mogą brać pod uwagę żadnych informacji uzyskanych poza kontekstem konkursu. W odniesieniu do niniejszej sprawy oznacza to, że nawet jeśli niektórzy członkowie komisji konkursowej wiedzieli, ze względu na ich stosunki pracy ze skarżącym, że jego doświadczenie w przedsiębiorstwie x faktycznie odnosiło się do analizy ekonomicznej w polityce konkurencji lub ekonomii przemysłowej, nie mogli uwzględnić tej wiedzy przy ocenie wniosku skarżącego pod kątem kryteriów kwalifikowalności do konkursu. Rzecznik stwierdza, że lekceważenie przez komisję konkursową takich informacji uzyskanych w wyniku osobistych relacji ze skarżącym nie stanowi negatywnego uprzedzenia wobec niego, jak argumentował skarżący. Przeciwnie, stanowi on prawidłowe zastosowanie regulaminu pracowniczego i ogłoszenia o konkursie.

47. Rzecznik Praw Obywatelskich przyznaje, że wykorzystanie numerów referencyjnych do reprezentowania kandydatów niekoniecznie gwarantuje anonimowość kandydatów na etapie dopuszczenia do udziału w konkursie, podczas którego komisja konkursowa sprawdza przekazane informacje na temat np. doświadczenia zawodowego. Rzecznik Praw Obywatelskich nie uważa jednak, że jest to problem jako taki, o ile nie występuje konflikt interesów lub stronniczość w odniesieniu do kandydatów.

48. W związku z tym Rzecznik nie uważa, aby skarżący przedstawił jakiekolwiek konkretne dowody sugerujące, że którykolwiek z członków komisji konkursowej miał osobisty interes, taki jak interes rodzinny lub finansowy, w zapewnieniu, aby poszczególni kandydaci wygrali konkurs otwarty EPSO/AD/182/10. Rzecznik nie uważa również, aby skarżący przedstawił dowody na poparcie swoich argumentów, że (i) komisja konkursowa była stronnicza, ponieważ kandydaci z mniej niż ośmioletnim odpowiednim doświadczeniem zostali dopuszczeni do udziału w konkursie oraz (ii) to kryterium kwalifikowalności było interpretowane w różny sposób w odniesieniu do różnych kandydatów. Na podstawie powyższego Rzecznik nie stwierdza zatem, że komisja konkursowa była stronnicza lub podlegała konfliktom interesów.

Kryteria oceny

49. Rzecznik zauważa, że w odpowiednim ogłoszeniu o konkursie stwierdzono, że aby kandydaci kwalifikowali się do udziału w konkursie, musieli spełnić pewne warunki, w tym szczególne warunki dotyczące doświadczenia zawodowego. W szczególności kandydaci musieli posiadać „co najmniej 8-letnie doświadczenie zawodowe związane z analizą ekonomiczną w dziedzinie polityki konkurencji lub ekonomii przemysłowej. Obszary specjalizacji powinny obejmować zastosowanie najnowszej teorii i ilościowej analizy empirycznej"[7]. W odniesieniu do dopuszczenia do udziału w konkursie w ogłoszeniu określono, że „informacje podane w zgłoszeniu on-line zostaną sprawdzone pod kątem ogólnych i szczegółowych warunków w celu zidentyfikowania kandydatów, którzy spełniają wymogi kwalifikowalności do udziału w konkursie”[8].

50. Rzecznik zauważa zatem, że aby zostać uznanym za kwalifikującego się do udziału w konkursie, kandydaci musieli podać w swoich zgłoszeniach online informacje wykazujące, że posiadają wymagane doświadczenie zawodowe, zarówno pod względem lat, jak i obszaru wiedzy fachowej. Z obwieszczenia jasno wynika, że na etapie dopuszczenia do udziału w konkursie nie zostaną uwzględnione żadne inne informacje. Prawdą jest, że – jak argumentował skarżący – kandydaci mogli wpisać w formularzu zgłoszeniowym „co tylko chcieli”. Informacje podane przez kandydatów w ich zgłoszeniach internetowych zostały jednak zweryfikowane na późniejszym etapie konkursu. Gdyby ostatecznie okazało się, że dostarczone informacje nie zostały potwierdzone odpowiednimi dokumentami potwierdzającymi, kandydat zostałby wykluczony z dalszego udziału w konkursie [9].

51. W decyzji o odrzuceniu wniosku skarżącego komisja konkursowa stwierdziła, że skarżący nie posiada wymaganego ośmioletniego doświadczenia zawodowego związanego z analizą ekonomiczną w dziedzinie polityki konkurencji lub ekonomii przemysłowej. W odpowiedzi na wniosek skarżącego o dokonanie przeglądu komisja konkursowa przedstawiła bardziej szczegółowe uzasadnienie, podając następujące informacje: „[p]nota leasingowa, że komisja konkursowa nie kwestionuje znaczenia Państwa doświadczenia w [przedsiębiorstwie x] dla wykonywania bieżących zadań w [Komisji]. Jednak zgodnie z oceną wszystkich zgłoszeń otrzymanych w kontekście tego konkretnego konkursu komisja konkursowa nie mogła zaliczyć dwuletniego doświadczenia w [przedsiębiorstwie x] jako istotnego, ponieważ nie zostało ono uzyskane w obszarze związanym z analizą ekonomiczną w polityce konkurencji lub ekonomii przemysłowej [10].

52. Według EPSO skarżący opisał w swojej aplikacji internetowej charakter swoich zadań w przedsiębiorstwie x, polegających na koordynacji działań sprzedażowych, negocjacjach, przygotowywaniu odpowiedzi na oferty i konsultowaniu się z klientami w kwestiach informatycznych. Rzecznik zauważa, że skarżący nie zakwestionował tego, że był to opis, który podał w swoim wniosku.

53. W odniesieniu do decyzji komisji konkursowej o niedopuszczeniu skarżącego do konkursu ze względu na brak odpowiedniego doświadczenia zawodowego Rzecznik po pierwsze podkreśla, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości UE komisje konkursowe dysponują szerokim marginesem swobody przy ocenie wiedzy i umiejętności kandydatów w procedurze naboru. Ocena ta może zostać poddana kontroli sądu Unii jedynie w przypadku naruszenia przepisów regulujących prace komisji konkursowej lub w przypadku, gdy ocena jest obarczona oczywistym błędem [11].

54. Na podstawie sformułowania ogłoszenia o konkursie i opisu zadań skarżącego w przedsiębiorstwie x Rzecznik nie stwierdza oczywistego błędu w ocenie we wniosku komisji konkursowej, zgodnie z którym informacje przedstawione przez skarżącego w jego zgłoszeniu internetowym nie wykazały, że doświadczenie zdobyte w przedsiębiorstwie x było związane z analizą ekonomiczną w zakresie polityki konkurencji lub ekonomii przemysłowej. W tym względzie Rzecznik uważa, że kryteria określania odpowiedniego doświadczenia zawodowego zostały wystarczająco dobrze określone w ogłoszeniu o konkursie oraz że komisja konkursowa zastosowała te kryteria w ramach przysługującego jej zakresu uznania.

Sprzeczne oświadczenia

55. Rzecznik Praw Obywatelskich przyznaje, że przedmiotowe doświadczenie może w rzeczywistości być związane z analizą ekonomiczną w polityce konkurencji lub ekonomii przemysłowej. Komisja konkursowa przyznała to w swojej odpowiedzi na wniosek skarżącego o dokonanie przeglądu jego decyzji, pisząc, że nie kwestionuje znaczenia doświadczenia skarżącego w przedsiębiorstwie x dla celów wykonywania jego zadań jako pracownika zatrudnionego na czas określony w Komisji. Doświadczenie to, opisane przez skarżącego, nie wykazało jednak, że było ono związane z analizą ekonomiczną w polityce konkurencji lub ekonomii przemysłowej. W związku z tym, zgodnie z przepisami obwieszczenia (zob. pkt 49 i 50 powyżej), doświadczenie to nie mogło zostać uwzględnione. Rzecznik nie uważa zatem, aby oświadczenia dotyczące procedury wyboru były sprzeczne.

Interpretacja przepisów

56. Rzecznik Praw Obywatelskich przyjmuje do wiadomości argument skarżącego, że należy wziąć pod uwagę dowody dotyczące znaczenia jego doświadczenia w przedsiębiorstwie x, ponieważ w odwołaniu należy mieć możliwość przedstawienia argumentów i dowodów. Według skarżącego jego uwagi nie zawierały żadnych nowych faktów, a jedynie wyjaśnienia ilustrujące, dlaczego jego doświadczenie było istotne. W tym względzie Rzecznik Praw Obywatelskich powtarza powyższy wniosek, zgodnie z którym wyjaśnienie wykazujące, że pewne doświadczenie zawodowe było istotne, tj. że dotyczyło ono analizy ekonomicznej w polityce konkurencji lub ekonomii przemysłowej, musiało koniecznie zostać przedstawione we wniosku online. Wnioskując o dokonanie przeglądu dokonanej przez komisję konkursową oceny adekwatności doświadczenia zawodowego, kandydat może przedstawić argumenty uzasadniające, dlaczego uważa, że informacje podane w zgłoszeniu elektronicznym są wystarczające do wykazania, że doświadczenie to było istotne. Komisja konkursowa nie może jednak uwzględnić żadnych dodatkowych wyjaśnień ilustrujących, dlaczego doświadczenie to było istotne. Rzecznik uważa zatem, że komisja konkursowa nie zinterpretowała obowiązujących przepisów w „błędny i oportunistyczny sposób”, gdy nie uwzględniła wyżej wymienionych dowodów przy rozpatrywaniu wniosku skarżącego o dokonanie przeglądu.

Dyskryminacja

57. Rzecznik Praw Obywatelskich uważa, że instytucja wydająca ogłoszenie o konkursie powinna określić minimalną liczbę lat doświadczenia zawodowego, które mogą się różnić w zależności od grupy zaszeregowania, jako kryterium kwalifikowalności do udziału w niektórych konkursach otwartych. Aby zapewnić realizację celu ogłoszenia o konkursie, jakim jest jak najdokładniejsze informowanie potencjalnych kandydatów o wymogach udziału w konkursie, oraz aby nie pozostawiać miejsca na arbitralne decyzje dotyczące dopuszczenia do udziału w konkursie, takie kryterium kwalifikowalności musi być jasno określone. Poprzez jasne zdefiniowanie tego kryterium w ogłoszeniu o konkursie EPSO/AD/182/10 stwierdzono różnicę między kandydatem z siedmioletnim, jedenastomiesięcznym i trzydziestodniowym doświadczeniem zawodowym a kandydatem z ośmioletnim doświadczeniem zawodowym. Rzecznik stwierdza zatem, że fakt, iż decyzja o odmiennym traktowaniu tych dwóch fikcyjnych kandydatów (którzy byli w różnych sytuacjach) w odniesieniu do dopuszczenia do konkursu, nie stanowi dyskryminacji. Dyskryminacja ma miejsce tylko wtedy, gdy kandydaci znajdujący się w identycznej sytuacji są traktowani odmiennie lub gdy kandydaci znajdujący się w różnych sytuacjach są traktowani w ten sam sposób, bez żadnego obiektywnego uzasadnienia.

Niezależny przegląd

58. Rzecznik zauważa, że słowo "przegląd" oznacza "ponowne spojrzenie". Nie istnieje żadna zasada wymagająca, aby "kontrola" była "niezależna" w sposób podnoszony przez skarżącego, tj. dokonywana przez osoby inne niż te, które podjęły pierwotną decyzję. Zasady dobrej administracji obejmują jednak prawo do odwołania się od decyzji naruszających prawa lub interesy osoby prywatnej [12]. Wspomniany przewodnik po konkursach otwartych, który stanowił integralną część ogłoszenia o konkursie EPSO/AD/182/10, przewidywał zarówno przeglądy, jak i odwołania. Z przepisu dotyczącego przeglądów wynika, że miały one być przeprowadzane przez samą komisję konkursową [13]. Odwołania były jednak rozpatrywane przez inne organy, takie jak dyrektor EPSO i Sąd do spraw Służby Publicznej [14]. Rzecznik nie stwierdza zatem żadnego naruszenia zasad dobrej administracji w tym zakresie.

Życie zawodowe niekorzystnie dotknięte złym zarządzaniem procedurami

59. Biorąc pod uwagę powyższe wnioski, Rzecznik nie znajduje niczego, co sugerowałoby, że przedmiotowy konkurs był źle zarządzany przez EPSO, jak argumentował skarżący. Jeżeli skarżący uważa, że Komisja potraktowała go nieprofesjonalnie lub w sposób niedopuszczalny, powinien zwrócić uwagę Komisji na tę kwestię. Jeżeli nie otrzyma zadowalającej odpowiedzi, może rozważyć złożenie skargi do Rzecznika Praw Obywatelskich przeciwko Komisji.

Wnioski

60. W związku z powyższym Rzecznik nie stwierdza niewłaściwego administrowania w odniesieniu do oceny doświadczenia zawodowego skarżącego w kontekście konkursu otwartego EPSO/AD/182/10.

B. Roszczenie

61. Skarżący twierdził, że EPSO powinno albo dopuścić go do konkursu, albo unieważnić całą procedurę naboru.

62. Biorąc pod uwagę, że Rzecznik nie stwierdził niewłaściwego administrowania w odniesieniu do zarzutu, skarga skarżącego musi zostać odrzucona.

C. Wnioski

Na podstawie dochodzenia w sprawie tej skargi Rzecznik zamyka je następującym wnioskiem:

EPSO nie dopuściło się żadnego przypadku niewłaściwego administrowania.

Skarżący i EPSO zostaną poinformowani o tej decyzji.

 

P. Nikiforos Diamandouros

Sporządzono w Strasburgu dnia 16 lutego 2012 r.

---

[1] Dostępne pod adresem: www.ombudsman.europa.eu/cases/decision.faces/en/10526/html.bookmark

[2] Wyrok z dnia 12 marca 2008 r., dotychczas nieopublikowany w Zbiorze.

[3] Wyrok z dnia 30 kwietnia 2008 r., dotychczas nieopublikowany w Zbiorze.

[4] Dz.U. 2010, C 184A, s. 1.

[5] Sprawa T-100/04 Giannini przeciwko Komisji, przywołana powyżej, pkt 223.

[6] Sprawa F-16/07 Dragoman przeciwko Komisji, przywołana powyżej, pkt 43–44.

[7] Punkt 3 załącznika 3 do ogłoszenia o konkursie EPSO/AD/180-181-182/10.

[8] Pkt IV.1 obwieszczenia.

[9] Pkt IV.3 obwieszczenia.

[10] W odniesieniu do argumentu skarżącego, że w jego przypadku ten warunek kwalifikowalności był interpretowany sztywno, ponieważ w opinii skierowanej do Rzecznika EPSO napisało, że komisja konkursowa stwierdziła, iż jego doświadczenie w przedsiębiorstwie x nie zostało nabyte w ramach analizy ekonomicznej, Rzecznik zwraca uwagę, że decyzja w sprawie kwalifikowalności została podjęta przez komisję konkursową, a nie przez EPSO, oraz że w korespondencji ze skarżącym komisja konkursowa odniosła się do doświadczenia związanego z analizą ekonomiczną, jak określono w ogłoszeniu.

[11] Zob. np. sprawy T-19/03 Konstantopoulou przeciwko Trybunałowi Sprawiedliwości [2004] Zb.Orz.SP s. I-A-25 i II-107, pkt 43, T-277/02 Pascall przeciwko Radzie [2004] Zb.Orz.SP s. I-A-137 i II-621, pkt 57 i T-74/91 Rocco Tancredi przeciwko Parlamentowi Europejskiemu [1992] Zb.Orz. s. II-1645, pkt 19.

[12] Art. 19 Europejskiego kodeksu dobrego postępowania administracyjnego, dostępny pod adresem: www.ombudsman.europa.eu/resources/code.faces

[13] Punkt 6.2 przewodnika dotyczącego konkursów otwartych.

[14] Punkt 6.3 Przewodnika po konkursach otwartych.