Rzecznik Praw Obywatelskich wszczął dochodzenie z własnej inicjatywy w sprawie sposobu, w jaki Komisja Europejska zamierza zagwarantować poszanowanie praw człowieka w kontekście protokołu ustaleń między UE a Tunezją. Dochodzenie jest następstwem inicjatywy strategicznej dotyczącej tej samej kwestii.

Rzecznik Praw Obywatelskich podkreślił obawy dotyczące braku uprzedniej oceny wpływu na prawa człowieka, w szczególności w odniesieniu do filaru protokołu ustaleń dotyczącego migracji i mobilności oraz działań przewidzianych w ramach tego filaru. Zwróciła się do Komisji o udzielenie odpowiedzi na szereg pytań dotyczących tego, w jaki sposób zamierza monitorować wpływ działań podejmowanych na mocy protokołu ustaleń na prawa człowieka oraz jakie środki przewidziała, w tym w odniesieniu do ewentualnego zawieszenia finansowania UE, w przypadku stwierdzenia naruszeń praw człowieka.

Rzecznik Praw Obywatelskich stwierdził, że Komisja przyjęła dokument określający sposób oceny wpływu projektów w ramach protokołu ustaleń na prawa człowieka oraz wprowadziła środki mające na celu monitorowanie przestrzegania praw człowieka. Komisja nie podała jednak tych informacji do wiadomości publicznej. Rzecznik Praw Obywatelskich przedstawił propozycje ulepszeń w tym zakresie. Rzecznik zasugerowała również, aby Komisja opracowała konkretne kryteria określające, w jaki sposób zawiesiłaby umowy finansowane przez UE związane z zarządzaniem migracją, w przypadku gdy znajdzie dowody łamania praw człowieka przez odbiorców środków (wykonawców). W tym kontekście zasugerowała ponadto, aby Komisja zachęcała swoich partnerów wykonawczych w ramach protokołu ustaleń do ustanowienia mechanizmów składania skarg, w ramach których osoby fizyczne mogą zgłaszać domniemane naruszenia ich praw człowieka.