1. Inleiding

Met groot genoegen presenteer ik u hierbij het jaarverslag van de Europese Ombudsman voor 2023.

Als gevolg van de steeds complexere EU-besluitvorming – die vaak snel verloopt en waarbij een grote verscheidenheid aan belanghebbenden betrokken is – zijn onafhankelijke toezichthoudende instanties zoals de Europese Ombudsman nog noodzakelijker en belangrijker om te waarborgen dat het EU-bestuur verantwoordelijk en transparant blijft.

Een van de taken van mijn Bureau is de EU-instellingen eraan te herinneren dat, zelfs als sommige situaties snelle politieke actie vereisen, de standaardmodus van burgergericht bestuur er een moet zijn die publieke discussie en toezicht mogelijk maakt.

In dit licht heb ik het Europees Parlement gevraagd steun te geven aan mijn aanbeveling om prioriteit te verlenen aan de aanzienlijke vertragingen bij de behandeling door de Europese Commissie van verzoeken om toegang tot documenten, met name bij de herziening van haar initiële toegangsbesluiten. Dit is pas de tweede keer dat ik als Europese ombudsvrouw een speciaal verslag uitbreng aan het Parlement en het getuigt van het belang van deze kwestie voor democratisch toezicht. Ik ben de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken erkentelijk dat zij deze zaak zo snel heeft opgepakt.

Ethische kwesties stonden het hele jaar door centraal. Sinds eind 2022, na het corruptieschandaal, heb ik het hervormingsproces in het Europees Parlement op de voet gevolgd. Hoewel het ethisch kader van het Parlement een aantal duidelijke verbeteringen heeft ondergaan, is een goede uitvoering en handhaving van de hervormingen van cruciaal belang.

In 2023 kwamen migratiegerelateerde onderzoeken veelvuldig aan bod. Zo heb ik een onderzoek op eigen initiatief ingesteld om de rol van Frontex bij opsporings- en reddingsoperaties in de Middellandse Zee te verduidelijken en heb ik het Agentschap in een afzonderlijk onderzoek gevraagd ervoor te zorgen dat de grondrechten van migranten tijdens “debriefingsgesprekken” beter worden geëerbiedigd. Ik heb ook gevraagd om meer informatie over het memorandum van overeenstemming tussen de EU en Tunesië, onder andere of de Commissie een mensenrechteneffectbeoordeling heeft uitgevoerd.

Tijdens het congres van het Europees netwerk van ombudsmannen in het Europees Parlement in november was migratie een van de belangrijkste onderwerpen. Daarnaast werd er tijdens de bijeenkomst van nationale en regionale ombudsmannen uitgebreid gediscussieerd over het gebruik van AI in overheidsdiensten en over het belang van hoge ethische normen in het openbare leven.

Het was mij een groot genoegen om in juni de vierde editie van de prijs voor goed bestuur van de Europese Ombudsman te mogen uitreiken. Bij de prijsuitreiking werd opnieuw de aandacht gevestigd op de vele uitstekende initiatieven en projecten die door het personeel van het hele EU-bestuur worden uitgevoerd. De algemene prijs ging naar Eurojust en het parket van de aanklager van het Internationaal Strafhof voor hun werk om het maatschappelijk middenveld te helpen bij het documenteren van oorlogsmisdaden en misdrijven tegen de menselijkheid.

Het komende jaar is belangrijk voor de democratie in Europa en de rest van de wereld. De keuzes die mensen in de stembus maken, hebben niet alleen invloed op het overheidsbeleid, maar ook op het functioneren van de democratie zelf, waaronder de checks-and-balances die de grondrechten en de verantwoordingsplicht van de overheid waarborgen. Overheidsinstellingen over de hele wereld zullen moeten navigeren in het spanningsveld tussen hun onafhankelijkheid en de eisen van de overheid, met het algemeen belang als leidraad. Het is bij de EU-instellingen niet anders en het behoort tot de rol van de Europese Ombudsman om als hun gids op te treden. Zoals blijkt uit de prijs voor goed bestuur van vorig jaar, mag de EU zich gelukkig prijzen met een kader van hardwerkende, sociaal geëngageerde en onafhankelijk denkende functionarissen. Ik verheug me erop ook in de toekomst met hen samen te werken om te laten zien hoe goed openbaar bestuur de democratie en de grondrechten kan helpen beschermen.

Emily O’Reilly

2. Een blik op 2023

3. Belangrijkste onderwerpen

De Ombudsman helpt personen, bedrijven of organisaties die problemen hebben met het EU-bestuur. Deze kunnen bijvoorbeeld bestaan uit een gebrek aan transparantie in de besluitvorming, vertraagde of geweigerde toegang tot documenten, een schending van grondrechten of contractuele problemen. De rubrieken hieronder bieden een overzicht van de belangrijkste zaken op een bepaald gebied.

3.1. Toegang tot documenten

EU-burgers hebben ruime rechten op toegang tot documenten die in het bezit zijn van het EU-bestuur. Als zij problemen ondervinden bij het verkrijgen van toegang tot deze documenten, kunnen zij zich wenden tot de Ombudsman voor hulp.

De ombudsvrouw heeft de Europese Commissie na een onderzoek op eigen initiatief verzocht de systematische vertragingen in haar behandeling van verzoeken om toegang tot documenten aan te pakken, waarbij zij opmerkte dat een fundamentele herziening nodig is om ervoor te zorgen dat zij zich houdt aan de termijnen die zijn vastgelegd in de EU-wetgeving inzake de toegang van het publiek tot documenten (Verordening (EG) nr. 1049/2001). Uit het onderzoek van de ombudsvrouw bleek dat wanneer personen een verzoek indienen tot herziening van een toegangsbesluit, bekend als een confirmatief verzoek, de Commissie in 85 % van de gevallen de in de wet vastgelegde deadlines niet haalt. De ombudsvrouw stuurde in september een speciaal verslag naar het Europees Parlement, waarin de instelling werd gevraagd om formele steun om de Commissie ertoe te bewegen gevolg te geven aan haar aanbeveling. Zij besprak het verslag in november met leden van het Europees Parlement in de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken.

De ombudsvrouw stelde ook een onderzoek op eigen initiatief in naar de afhandeling door de Commissie, het Parlement en de Raad van de Europese Unie van verzoeken om toegang van het publiek tot wetgevingsdocumenten. Uit eerdere onderzoeken van de ombudsvrouw is gebleken dat de drie instellingen zich niet volledig houden aan de EU-wetgeving en met name de jurisprudentie met betrekking tot deze verzoeken om toegang.

De ombudsvrouw verzocht de Raad na een onderzoek om volledige publieke toegang te verlenen tot een advies van zijn juridische dienst over een voorgestelde wet inzake het minimumloon, met als argument dat meer transparantie tijdens de onderhandelingen over de ontwerpwet de publieke deelname aan het EU-wetgevingsproces aanzienlijk zou hebben vergemakkelijkt. De Raad verleende toegang tot het gevraagde document naar aanleiding van de aanbeveling van de ombudsvrouw. De ombudsvrouw bekritiseerde ook de negatieve respons van het Europees Comité voor gegevensbescherming (EDPB) op meerdere verzoeken om toegang van het publiek tot voorbereidende documenten over internationale gegevensoverdrachten. In antwoord op de aanbeveling van de ombudsvrouw verleende het EDPB uiteindelijk ruimere toegang tot de gevraagde documenten.

Ook in 2023 was de vraag wat er onder een EU-document moet worden verstaan nog steeds aan de orde. De ombudsvrouw uitte kritiek op het aanvankelijke verzuim van de Commissie om specifieke e-mails op te nemen in het toepassingsgebied van een verzoek om toegang met betrekking tot uitwisselingen over ontwerpstrategieën van de EU op het gebied van bodem, bossen en klimaataanpassing. Tijdens het onderzoek van de ombudsvrouw stemde de Commissie ermee in om de e-mails in kwestie te registreren en te onderzoeken of ze konden worden vrijgegeven.

In een onderzoek naar het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) concludeerde de ombudsvrouw dat de praktijk van het EMA om bepaalde verzoeken om toegang tot documenten automatisch in een chronologische wachtrij te plaatsen, ongeacht of de behandeling al dan niet buitensporige administratieve lasten met zich zou brengen, niet kon worden beschouwd als goed bestuur. De ombudsvrouw merkte op dat het EMA al stappen onderneemt om deze wachtrij geleidelijk af te schaffen en vroeg het Bureau om verslag uit te brengen over de voortgang.

De ombudsvrouw heeft ook suggesties gedaan aan de Europese Investeringsbank (EIB) over het afhandelen van verzoeken om toegang tot documenten. Zij vroeg de EIB met name om verzoeken om toegang op hun eigen merites te beoordelen en niet in het licht van de vraag of zij al van plan is om de betreffende documenten later te publiceren, en om bij het weigeren van toegang beter uit te leggen hoe openbaarmaking de door de transparantieregels beschermde belangen precies zou kunnen ondermijnen. De suggesties van de ombudsvrouw volgden op een onderzoek naar de wijze waarop de bank een verzoek om toegang tot de samenvatting van een daar haar gefinancierd project voor de modernisering van een elektriciteitsdistributienetwerk in Polen afhandelde. In reactie hierop verklaarde de EIB dat zij verzoeken om toegang voortaan zal behandelen in overeenstemming met de suggesties van de ombudsvrouw.

In een onderzoek in verband met milieubesluitvorming uitte de ombudsvrouw kritiek op het besluit van de Commissie om geen toegang te verlenen tot documenten over broeikasgasemissies van de keramische industrie die werden gerapporteerd in het kader van het EU-emissiehandelssysteem (EU-ETS). De ombudsvrouw was het niet eens met de redenering van de Commissie dat de gevraagde documenten niet meer informatie over emissies in het milieu bevatten dan wat reeds openbaar beschikbaar was, en ook niet met de beoordeling van de Commissie dat er geen hoger openbaar belang was bij openbaarmaking van de documenten. Ze deelde de Commissie mee dat ze overweegt een breder onderzoek in te stellen naar de wijze waarop zij de reikwijdte van milieu-informatie en informatie met betrekking tot emissies in het milieu interpreteert.

3.2. Grondrechten

Na de verdrinking van honderden mensen voor de kust van Griekenland op 14 juni stelde de ombudsvrouw een onderzoek op eigen initiatief in naar de rol van het Europees Grens- en kustwachtagentschap (Frontex) bij opsporings- en reddingsmissies. De ombudsvrouw vroeg om inzage in een groot aantal documenten met betrekking tot de verantwoordelijkheden van Frontex op dit gebied, waaronder het formele verslag van het incident in kwestie (rapportage van ernstig incident) en verslagen van andere recente incidenten waarbij veel mensen om het leven kwamen in de Middellandse Zee. Het onderzoeksteam van de ombudsvrouw heeft vervolgens een ontmoeting gehad met vertegenwoordigers van Frontex in Warschau om duidelijkheid te krijgen over een deel van de verstrekte informatie. De ombudsvrouw heeft Frontex ook verzocht aanvullende documenten voor inspectie te verstrekken.

In een ander initiatief dat verband hield met de rol van EU-instellingen bij de handhaving van de grondrechten bij grensbeheeractiviteiten, vroeg de ombudsvrouw om meer informatie over het in juli tussen de EU en Tunesië ondertekende memorandum van overeenstemming. De ombudsvrouw vroeg de Europese Commissie met name hoe ze van plan is de eerbiediging van de mensenrechten te waarborgen bij migratiegerelateerde acties die voortvloeien uit de overeenkomst, waarbij 105 miljoen EUR aan EU-financiering aan Tunesië wordt verstrekt voor grensbeheer. De ombudsvrouw vroeg de Commissie of zij voorafgaand aan de ondertekening van het memorandum van overeenstemming een mensenrechteneffectbeoordeling heeft uitgevoerd en of zij voornemens is periodieke evaluaties uit te voeren tijdens de uitvoering van de overeenkomst. Voorts vroeg zij de Commissie of zij criteria heeft vastgesteld om de financiering op te schorten indien de mensenrechten niet worden geëerbiedigd. In een afzonderlijk onderzoek vroeg de ombudsvrouw de Commissie hoe zij waarborgt dat de aan Griekenland toegekende EU-middelen voor grensbeheer niet bijdragen tot schendingen van de grondrechten.

Naar aanleiding van een onderzoek naar een gezamenlijke Frontex-operatie in Spanje heeft de ombudsvrouw het Agentschap verzocht meer te doen om ervoor te zorgen dat de grondrechten van irreguliere migranten worden geëerbiedigd tijdens debriefingsgesprekken — interviews waarbij informatie wordt verzameld voor risicoanalyse en de identificatie van verdachten van grensoverschrijdende criminaliteit. Ze deed de suggestie dat Frontex de toestemming van de ondervraagden vastlegt en ervoor zorgt dat ze informatie krijgen over hun rechten en toegang tot een onafhankelijk klachtenmechanisme. De ombudsvrouw deed ook de suggestie aan Frontex om erop aan te dringen dat er in de operationele plannen voor elke gezamenlijke grensbeheeroperatie in een lidstaat toegang tot rechtsbijstand voor migranten wordt opgenomen. Frontex heeft de meeste suggesties van de ombudsvrouw overgenomen.

De ombudsvrouw verwelkomde het besluit van de Commissie om samen te werken met lokale autoriteiten om een grondrechteneffectbeoordeling op te stellen van door de EU gefinancierde faciliteiten voor migratiebeheer in Griekenland (multifunctionele opvang- en identificatiecentra), om deze beoordeling openbaar te maken en om deze periodiek te herzien. De inzet van de Commissie voor deze acties volgt op suggesties van de ombudsvrouw in een onderzoek naar de wijze waarop de Commissie waarborgt dat de grondrechten in deze faciliteiten worden geëerbiedigd.

Naar aanleiding van een onderzoek naar de wijze waarop de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) mensenrechtenrisico’s beoordeelt alvorens steun te verlenen aan derde landen om bewakingscapaciteiten te ontwikkelen, heeft de ombudsvrouw een aantal suggesties gedaan om de mensenrechtenrichtsnoeren van de EDEO te verbeteren. Deze omvatten het verstrekken van meer informatie over het risico-identificatieproces, het specificeren dat een mensenrechteneffectbeoordeling van een activiteit moet plaatsvinden tijdens elke fase van die activiteit en het opnemen van gegevensbeschermingsbepalingen met betrekking tot informatie-uitwisselingssessies met lokale mensenrechtenorganisaties. In een ander onderzoek met betrekking tot bijstand aan derde landen voor de ontwikkeling van bewakingscapaciteiten, deed de ombudsvrouw de suggestie aan Frontex om de procedure die het voor de mensenrechteneffectbeoordeling gebruikt te actualiseren en de manier waarop deze procedure wordt toegepast te verbeteren.

3.3. Ethische kwesties

Naar aanleiding van beschuldigingen eind 2022 dat derde landen betaalden voor invloed in het Europees Parlement, voerde de ombudsvrouw een reeks gesprekken met het Parlement over zijn plannen om de ethische regels te hervormen. In december verwelkomde de ombudsvrouw de verbeteringen die het Parlement had aangebracht in zijn ethisch kader, zoals een meer gedetailleerde definitie van belangenconflicten en de verplichting voor EP-leden om bijeenkomsten met geregistreerde lobbyisten en met diplomatieke vertegenwoordigers van derde landen openbaar te maken, maar zei dat er nog steeds zorgen waren over de wijze waarop de regels zullen worden toegepast en gehandhaafd. Zij drong er bij het Parlement op aan om ervoor te zorgen dat het over de nodige middelen en regelingen beschikt om de nieuwe regels naar behoren te monitoren en te handhaven.

Naar aanleiding van het nieuws dat Qatar en nauw daarmee verbonden organisaties de zakenreizen van een directeur-generaal van de Europese Commissie hadden betaald, vroeg de ombudsvrouw de Commissie om informatie over de reiskosten die sinds 2021 door derden waren betaald. Na bestudering van de verstrekte statistieken kondigde zij haar voornemen aan een onderzoek in te stellen om de reizen in kwestie te beoordelen en na te gaan of de Commissie passende maatregelen had genomen om potentiële belangenconflicten in deze gevallen te beperken. Ze drong er tevens bij de Commissie op aan om ten minste een samenvatting openbaar te maken van de informatie die ze al met haar over deze kwestie had gedeeld.

In 2023 boog de ombudsvrouw zich over de risico’s van belangenconflicten op gebieden zoals het Europees Defensiefonds (EDF). Ze stelde een onderzoek in naar de wijze waarop de Commissie waarborgt dat er geen sprake kan zijn van belangenconflicten bij externe deskundigen die projectvoorstellen van het EDF beoordelen, aangezien de Commissie, in tegenstelling tot de algemene praktijk voor de beoordeling van voorstellen die bedoeld zijn om EU-financiering te ontvangen, niet verplicht is om de namen bekend te maken van de deskundigen die zij voor deze projecten raadpleegt.

Verder heeft de ombudsvrouw de Europese Investeringsbank (EIB) gevraagd om haar regels inzake belangenconflicten te verbeteren naar aanleiding van de overstap van haar vicevoorzitter naar de functie van algemeen directeur van een nationale stimuleringsbank in Italië. De vicevoorzitter had deelgenomen aan de goedkeuring van financieringsovereenkomsten tussen de EIB en de nationale stimuleringsbank in de weken voorafgaand aan zijn benoeming als algemeen directeur. De ombudsvrouw deed de suggestie aan de EIB om de toezichthoudende rol van haar Commissie ethiek en compliance te versterken met betrekking tot de beoogde nieuwe banen van directieleden. In reactie hierop gaf de EIB aan dat zij haar Commissie ethiek en compliance op de hoogte had gesteld van de voorstellen van de ombudsvrouw. Ze zei ook dat de Commissie aftredende directieleden voortaan informeert dat hun nieuwe contract hen er niet van mag weerhouden om melding te doen van eventuele belangenconflicten die tijdens hun “afkoelingsperiode” na hun dienstverband ontstaan.

De ombudsvrouw heeft in het kader van haar analyse in een zaak over potentiële belangenconflicten bij de gunning door de Commissie van een contract voor een studie over het EU-beleid inzake bedrijfsfusies aan een adviesbureau op het gebied van mededingingsrecht, een positieve beoordeling gegeven van de wijzigingen die de Commissie onlangs had aangebracht in haar interne richtsnoeren voor openbare aanbestedingen. Ze verklaarde dat de nieuwe richtsnoeren de manier waarop de instelling omgaat met potentiële professionele belangenconflicten bij aanbestedingen kunnen versterken, maar dat deze richtsnoeren zorgvuldig moeten worden toegepast. De Commissie beëindigde het contract in kwestie tijdens het onderzoek van de ombudsvrouw.

3.4. Verantwoording bij besluitvorming

De ombudsvrouw deed een aantal suggesties aan de Europese Commissie om haar te helpen te zorgen voor meer transparantie en verantwoording met betrekking tot de herstel- en veerkrachtfaciliteit van meer dan 700 miljard EUR die bedoeld is om de economie van de EU te helpen herstellen van de COVID-19-pandemie en de sociaaleconomische gevolgen van de Russische invasie in Oekraïne. Tot haar suggesties behoren het verzoek aan de Commissie om voorlopige beoordelingen van betalingsverzoeken van lidstaten ook in de toekomst te publiceren, haar afhandeling van verzoeken om toegang tot documenten in verband met de herstel- en veerkrachtfaciliteit te verbeteren en ervoor te zorgen dat lidstaten die nog geen openbare portaalsites met gegevens over belangrijke ontvangers van financiering hebben opgezet, dit alsnog doen. Ze stelde ook voor dat de Commissie de lidstaten aanmoedigt om alle begunstigden van de herstel- en veerkrachtfaciliteit op deze openbare portaalsites te publiceren.

Aangezien de EU de afgelopen jaren een reeks wetten heeft aangenomen die erop gericht zijn het milieu te beschermen en de klimaatverandering tegen te gaan, staat de transparantie van de besluitvorming op dit gebied centraal in veel recente onderzoeken van de ombudsvrouw. Dit jaar publiceerde de ombudsvrouw een overzicht van de resultaten van haar openbare raadpleging over transparantie en participatie in EU-besluitvorming met betrekking tot het milieu. Respondenten noemden problemen die het voor hen moeilijk maken om besluitvormingsprocessen te volgen of eraan bij te dragen, zoals late publicatie van informatie, een gebrek aan transparantie rond lobbyen en moeilijkheden om toegang te krijgen tot informatie over discussies over ontwerpwetgeving. Wat betreft de betrokkenheid van het maatschappelijk middenveld bij de beleidsvorming, stelden respondenten voor dat de Commissie voorlopige standpunten over beleid en wetgeving zou moeten delen en vroegen ze om meer transparantie over wie er deelneemt aan openbare raadplegingen.

Naar aanleiding van de resultaten heeft de ombudsvrouw een onderzoek op eigen initiatief ingesteld naar de wijze waarop de Commissie risico’s in verband met gevaarlijke chemische stoffen beheert. Het onderzoek is gericht op vertragingen bij het invoeren van beperkingen om de risico’s van specifieke chemische stoffen te beperken, vertragingen bij het plaatsen van chemische stoffen op de lijst van stoffen waarvan het gebruik onderworpen is aan voorafgaande autorisatie en vertragingen bij het nemen van beslissingen over individuele autorisaties en voorwaarden voor autorisaties. In het kader van het onderzoek neemt de ombudsvrouw een aantal steekproefdossiers onder de loep om de oorzaken van de vertragingen en de transparantie van het proces vast te stellen.

Wat de besluitvorming in verband met de volksgezondheid betreft, heeft de ombudsvrouw het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) aangemoedigd om zo snel mogelijk voorlopige plannen bekend te maken voor het publiceren van klinische proefgegevens in verband met geneesmiddelenbeoordelingsprocedures die tussen 2018 en 2023 werden afgerond, terwijl het proactieve transparantiebeleid was opgeschort. De ombudsvrouw heeft ook geconstateerd dat er sprake is van diverse transparantieproblemen in de interacties van de Commissie met de tabaksindustrie. In de bevindingen van het onderzoek bekritiseerde de ombudsvrouw het verzuim van de Commissie om proactief bijzonderheden te publiceren over al haar bijeenkomsten met tabakslobbyisten en om notulen van al deze bijeenkomsten bij te houden. Tegelijkertijd verwelkomde de ombudsvrouw de toezegging van de Commissie om verder onderzoek te doen naar de blootstelling van haar afdelingen aan lobbying door de tabaksindustrie. Ze zal de Commissie informatie verstrekken om aan het hogere personeel door te geven om te waarborgen dat dit onderzoek grondig is en heeft de Commissie gevraagd om verslag uit te brengen over de resultaten.

Naar aanleiding van de door een maatschappelijke organisatie geuite bezorgdheid over de verantwoordingsplicht, heeft de ombudsvrouw een onderzoek ingesteld naar het besluit van de Commissie om de publicatie van contactgegevens in de onlinegids van EU-personeel (“Whoiswho”) te beperken tot leidinggevenden. Voorheen waren de contactgegevens van beleidsmedewerkers ook beschikbaar op Whoiswho.

3.5. HR-kwesties

De ombudsvrouw heeft een onderzoek ingesteld naar de wijze waarop het Europees Bureau voor personeelsselectie (EPSO) “voorselectietests” heeft uitgevoerd in het kader van een procedure voor de aanwerving van nieuw personeel in het ambtenarenapparaat van de EU. Het onderzoek kwam na diverse klachten over de tests, met name met betrekking tot het vereiste dat deze uitsluitend op afstand worden uitgevoerd. Kandidaten noemden technische problemen tijdens de tests en problemen met het krijgen van hulp van EPSO en zijn contractant. De ombudsvrouw heeft EPSO een aantal suggesties voor verbetering gedaan, zoals het verzoek om een uitgebreide beoordeling uit te voeren van de manier waarop tests op afstand van invloed kunnen zijn op gelijke kansen, ervoor zorgen dat technische vereisten bepaalde kandidaten niet benadelen en ervoor te zorgen dat kandidaten toegang hebben tot instructies over hoe ze problemen tijdens een examen kunnen oplossen en hoe ze een klacht kunnen indienen.

Het Asielagentschap van de Europese Unie (EUAA) heeft een selectieprocedure voor externe deskundigen verbeterd na een onderzoek van de ombudsvrouw naar de manier waarop het één bepaalde aanvraag had behandeld. Tijdens het onderzoek heeft het EUAA de procedurele en organisatorische aspecten van het selectieproces die problematisch leken, gewijzigd. De ombudsvrouw verwelkomde de veranderingen.

3.6. Subsidies en contracten

Een ngo wendde zich tot de ombudsvrouw nadat de Europese Commissie kosten wilde terugvorderen na controle van een door de EU gefinancierd project inzake de rehabilitatie van slachtoffers van foltering. De Commissie had de ngo een debetnota gestuurd omdat zij de coördinator van het project was. De meeste niet-subsidiabele kosten waren echter toe te schrijven aan een van de projectpartners. Na tussenkomst van de ombudsvrouw annuleerde de Commissie de invorderingsopdracht van in totaal bijna 28 000 EUR en gaf zij aan een nieuwe invorderingsopdracht te zullen opstellen voor de verantwoordelijke projectpartner. De ombudsvrouw verwelkomde het besluit van de Commissie.

Nadat het Europees Parlement had geweigerd om toegang te verlenen tot zijn gebouwen aan de baby van een externe werknemer die borstvoeding wilde geven, wendde de vader van het kind zich tot de ombudsvrouw. De klager wees erop dat het Parlement toegang verleent aan de kinderen van zijn eigen personeelsleden. De ombudsvrouw was van mening dat de regel onevenredig was en in strijd met het beginsel van gelijke behandeling. Het Parlement stemde ermee in dat de werknemer haar baby in het gebouw mocht meenemen en verklaarde dat het zijn regels zou wijzigen.

4. Prijs voor goed bestuur

De Prijs voor goed bestuur van de Ombudsman (2023) was een eerbetoon aan het werk van het Agentschap van de Europese Unie voor justitiële samenwerking in strafzaken (Eurojust) en het parket van de aanklager van het Internationaal Strafhof bij het documenteren van internationale kernmisdrijven mensenrechtenschendingen. De twee instellingen hebben hun krachten gebundeld om leidraden op te stellen om maatschappelijke organisaties te helpen informatie te verzamelen en te bewaren op een manier die het mogelijk maakt om deze als bewijs te gebruiken in een rechtszaak.

De algehele prijswinnaars werden bekendgemaakt tijdens een ceremonie in de Bibliotheek Solvay in Brussel op 28 juni, die werd geopend door Europese ombudsvrouw Emily O’Reilly en voorzitter van het Europees Parlement Roberta Metsola. Er werden ook vijf categoriewinnaars, een winnaar van de publieksprijs en een winnaar van een speciale prijs bekendgemaakt.

Over het werk van de winnaars zei de ombudsvrouw: “het ter verantwoording roepen van de daders van oorlogsmisdaden en mensenrechtenschendingen brengt gerechtigheid voor de slachtoffers en kan een afschrikkend effect hebben in toekomstige conflicten. Uit de geschiedenis is gebleken hoe moeilijk het kan zijn om zulke misdaden te vervolgen, en daarom is het zo belangrijk om effectieve manieren te vinden om bewijs te verzamelen en te bewaren.”

Er waren 57 projecten genomineerd voor de 2023-editie van de tweejaarlijkse prijs, die bedoeld is als erkenning voor het werk van EU-ambtenaren dat een positieve impact heeft gehad op het leven van mensen in Europa en daarbuiten.

Een onafhankelijke adviesraad beoordeelde de nominaties en de ombudsvrouw koos de winnaars. Dit was de vierde editie van de prijs, die voor het eerst in 2017 door de Ombudsman werd geïntroduceerd.

5. Klachten en onderzoeken: hoe wij de burger helpen

De Europese Ombudsman helpt mensen, bedrijven en organisaties die problemen hebben met het EU-bestuur door de klachten te behandelen die zij indienen, maar ook door goede bestuurspraktijken te bevorderen, namelijk door zich proactief te buigen over bredere systemische vraagstukken binnen de EU-instellingen.

De Ombudsman streeft er voortdurend naar om interne procedures te verbeteren om ervoor te zorgen dat het Bureau onderzoeken zo efficiënt mogelijk afhandelt en dat klagers een optimale ervaring hebben. In 2023 heeft de Ombudsman de procedures voor het behandelen van buiten het mandaat vallende klachten en klachten over het niet beantwoorden van e-mails of brieven door het EU-bestuur vereenvoudigd en gestroomlijnd. Met deze nieuwe procedures kan het Bureau van de Ombudsman deze klachten efficiënter behandelen, wat ook de ervaring van klagers verbetert.

Verbeteringen aan het online klachtensysteem van de Ombudsman hebben het gebruiksvriendelijker gemaakt. Klagers kunnen voortaan gemakkelijker een klacht indienen en de voortgang van hun klacht volgen.

Het divers samengestelde team van zaakbehandelaren van het Bureau en de meertalige website geven goed weer hoezeer de Ombudsman zich inzet om in alle 24 officiële talen van de EU ondersteuning te bieden aan hulpzoekenden.

Hoewel de Ombudsman niet altijd alle ontvangen klachten kan onderzoeken, probeert het Bureau toch iedereen te helpen die hulp zoekt, bijvoorbeeld door advies te geven over andere verhaalmogelijkheden.

5.1. Type en herkomst van de klachten

5.1.1. Overzicht van klachten en strategische onderzoeken

De Ombudsman kan alleen een onderzoek instellen naar klachten die binnen zijn mandaat vallen en voldoen aan de ontvankelijkheidscriteria, zoals een eerdere poging van de klager om de zaak rechtstreeks met de betrokken instelling op te lossen.

De onderwerpen van de werkzaamheden van het Bureau zijn gebaseerd op het mandaat van de Ombudsman en op de ontvangen klachten, waaruit de meeste zaken voortkomen. Naast de kernwerkzaamheden op het gebied van klachten voert de Ombudsman echter ook bredere strategische onderzoeken en initiatieven uit met betrekking tot systemische problemen in de EU-instellingen.

5.1.2. Klachten buiten het mandaat van de Ombudsman

In 2023 heeft de Ombudsman ongeveer 1 500 klachten verwerkt die buiten zijn mandaat vielen, voornamelijk omdat deze geen betrekking hadden op de werkzaamheden van het EU-bestuur. Meer dan 40 % van die klachten kwam uit Spanje, Polen en Duitsland. Spanje was alleen al goed voor 20 %, en de twee andere landen elk voor 10 %.

De meeste mensen klopten bij de Ombudsman aan met problemen in verband met gelijke behandeling of discriminatie, rechtszaken, consumentenbescherming, bankzaken en administratieve transparantie. Hun buiten het mandaat vallende klachten hadden voornamelijk betrekking op problemen met nationale, regionale of lokale overheidsdiensten, regeringen en overheidsdiensten en nationale of internationale rechtbanken (zoals het Europees Hof voor de Rechten van de Mens). Burgers dienden ook een groot aantal klachten in tegen particuliere entiteiten, waaronder banken, onlinebedrijven en -platforms en gezondheidszorginstellingen.

De Ombudsman ontving daarnaast buiten zijn mandaat vallende klachten in verband met de humanitaire crises in Oekraïne en Gaza.

Hoewel het totale aantal klachten in verband met de COVID-19-pandemie is afgenomen, bleven de maatregelen die door de nationale autoriteiten werden genomen om de verspreiding van het virus te controleren en in te perken, een opmerkelijke bron van buiten het mandaat vallende klachten in 2023.

Andere buiten het mandaat vallende klachten hadden wel betrekking op EU-instellingen, maar hielden verband met politieke of wetgevende werkzaamheden.

De Ombudsman heeft alle hulpzoekenden in de taal van hun klacht of in hun voorkeurstaal geantwoord. In deze antwoorden werd het mandaat van de Ombudsman toegelicht en werd de klagers waar mogelijk geadviseerd zich tot andere organen te wenden die hen konden helpen. Hoewel het voornamelijk ging om nationale en regionale ombudsmannen, heeft de Ombudsman ook klagers doorverwezen naar EU-instellingen (voornamelijk de Europese Commissie en het Europees Parlement) en netwerken zoals Solvit en het netwerk van Europese consumentencentra.

Wanneer klagers ontevreden waren over specifieke EU-wetgeving, adviseerde de Ombudsman hen meestal om zich tot de Commissie verzoekschriften van het Europees Parlement te wenden. Degenen die kwesties aan de orde stelden in verband met de uitvoering van EU-wetgeving, werden doorverwezen naar nationale of regionale ombudsmannen of naar EU-netwerken als Europe Direct.

Dankzij het gebruik van gestroomlijnde templates voor de behandeling van buiten het mandaat vallende klachten, die in 2022 voor het eerst zijn ingevoerd, kon het personeel van de Ombudsman in 2023 veel sneller op deze klachten reageren dan in voorgaande jaren.

5.2. Tegen wie?

5.3. Waarover?

5.4. Behaalde resultaten

5.5. Invloed en prestaties

Een van de overkoepelende doelstellingen van de Europese Ombudsman is om concrete verbeteringen van het EU-bestuur te realiseren voor klagers en het publiek. De Ombudsman verwezenlijkt dit door voorstellen te doen in de vorm van oplossingen, aanbevelingen en suggesties. De Ombudsman kan ook verbeteringen stimuleren door middel van strategische initiatieven, die geen formele onderzoeken zijn. Daarnaast kan de Ombudsman een instelling ertoe aanzetten een zaak te schikken nog voordat er een formeel voorstel voor een oplossing of een aanbeveling wordt gedaan.

5.5.1. Aanvaardingspercentage

Het aanvaardingspercentage is het percentage positieve reacties op het totale aantal voorstellen (oplossingen, aanbevelingen en suggesties) van de Ombudsman. Aangezien de Ombudsman instellingen tot zes maanden de tijd geeft om gevolg te geven aan de suggesties die werden gedaan in het besluit tot afsluiting van het onderzoek, vallen onder het aanvaardingspercentage voor 2023 zaken die werden afgesloten in 2022.

In 2022 werkten de EU-instellingen in 81 % van de gevallen naar behoren samen met de Ombudsman. Van de 83 voorstellen van de Ombudsman ter correctie of verbetering van bestuurspraktijken, werden er 67 positief onthaald door de EU-instellingen.

5.5.2. Bredere invloed

Het aanvaardingspercentage omvat de reacties van de instellingen op voorstellen op een bepaald tijdstip en geeft geen volledig beeld van de langetermijnimpact van de werkzaamheden van de Ombudsman.

Zelfs als instellingen positief reageren op de suggesties of aanbevelingen van de Ombudsman, hebben ze vaak tijd nodig om veranderingen aan te brengen in hun bestuurspraktijken. Zo stelde de Ombudsman in 2022 wanbeheer vast in een onderzoek naar de wijze waarop de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) omging met een verzoek om toegang van het publiek tot een voorstel om lood in munitie te beperken. Het antwoord van EFSA op de aanbevelingen van de Ombudsman was positief en het agentschap zei dat het haar regels en praktijken zou veranderen. EFSA heeft dan ook in 2023 verbeteringen aangebracht in de wijze waarop zij omgaat met de toegang tot documenten. Ze heeft bijvoorbeeld richtsnoeren gepubliceerd ter ondersteuning van degenen die een verzoek om toegang willen indienen, interne regels gewijzigd om de verwerkingstijd van verzoeken te verkorten en is begonnen met het testen van een nieuwe IT-instrument om verzoeken efficiënter af te handelen en deadlines te halen.

In een ander onderzoek uit 2022 oordeelde de Ombudsman dat de manier waarop de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) een externe deskundige had geïnformeerd over de beëindiging van zijn contract, wanbeheer vormde. Het jaar daarop deelde de EDEO de Ombudsman mee dat zij bewustmakingssessies zou organiseren om haar werkrelaties met externe deskundigen die via een contractant werken, te verbeteren.

6. Communicatie en samenwerking

6.1. Communicatie

Communicatie speelt een belangrijke rol bij het promoten van de rol en het werk van de Ombudsman bij een zo breed mogelijk publiek, bij het delen van belangrijke updates met belanghebbenden en het EU-bestuur en bij het vergroten van het bewustzijn over onderwerpen als transparantie, ethiek en verantwoordingsplicht.

In de loop van 2023 werden belangrijke onderzoeksdocumenten eenvoudiger toegankelijk gemaakt door toevoeging van een dynamische rubriek op de homepage van de website waarop recente updates te zien zijn. Er zijn ook verschillende verbeteringen aangebracht aan de navigatie op de website om het vinden van inhoud eenvoudiger te maken.

Om de kennis van het publiek over de langetermijnimpact van de werkzaamheden van de Ombudsman te vergroten, publiceerde het Bureau een doorscrolbaar webverhaal waarin de werkzaamheden van de Ombudsman op verschillende gebieden en de impact ervan op het EU-bestuur worden toegelicht. Dit webverhaal werd ondersteund door een campagne op sociale media.

Daarnaast werd een reeks video’s gepubliceerd op de website waarin de werkzaamheden van het Bureau werden gepresenteerd en waarin de belangrijkste onderzoeksgebieden werden toegelicht, met inbegrip van de startpagina, en gepromoot op sociale media.

De ombudsvrouw presenteerde het werk van het Bureau tijdens de jaarlijkse persconferentie in april. Op de persconferentie presenteerde de ombudsvrouw ook een overzicht van de antwoorden op haar openbare raadpleging over transparantie en inspraak bij EU-besluitvorming op milieugebied.

Om ruchtbaarheid te geven aan de winnaars van de tweejaarlijkse Prijs voor goed bestuur en om het delen van goede ideeën en praktijken aan te moedigen, volgde na een campagne op sociale media over de prijsuitreiking een doorscrolbaar webverhaal waarin de winnende projecten en hoogtepunten van het evenement weren gepresenteerd.

De ombudsvrouw nam deel aan het Europees Jongerenevenement (EYE2023) in Straatsburg in juni. In een gedachtewisseling met de aanwezigen beantwoordde ze vragen over het werk van het Bureau en over de belangrijke rol die goed bestuur speelt bij het handhaven van de democratie in de EU.

Naar aanleiding van beschuldigingen eind 2022 dat regeringen van derde landen hadden geprobeerd invloed in het Europees Parlement te kopen, nodigde de ombudsvrouw sprekers op hoog niveau van de belangrijkste toezichthoudende autoriteiten en van de Europese Commissie en het Parlement uit om de lacunes in de architectuur en de naleving van het integriteitskader te bespreken. Het paneldebat, dat in juni plaatsvond, was ook gericht op het voorstel om een nieuw ethisch orgaan op te richten en zijn potentiële rol bij de verdere verbetering van de integriteit van het EU-bestuur.

Wat de verslaggeving in de media over de werkzaamheden van de Ombudsman in 2023 betreft, steeg het totale aantal persartikelen met 35 % ten opzichte van het voorgaande jaar, waarbij 56 % van alle berichten afkomstig was uit EU-landen.

In 2023 bleef het aantal volgers van de Ombudsman op sociale media stijgen, met een bijzonder sterke groei op LinkedIn en Instagram. Belangrijke factoren die van invloed waren op de positieve prestaties waren de toegenomen profielactiviteit en het groeiende aantal gebruikers dat op deze twee platforms op zoek is naar inhoud over de EU. Het Instagram-account van de Ombudsman kreeg in totaal 91 % meer volgers (6 578 nieuwe volgers, ten opzichte van 3 472 in 2022). Op LinkedIn groeide het aantal volgers met 65 % (+ 5 825, ten opzichte van 2 990 in 2022). Op X, waar de Ombudsman het grootste publiek heeft van al zijn socialemediakanalen, bereikte het aantal volgers 36 188 in december 2023, wat neerkwam op een stijging van 5 % (+ 1 757). Er was ook sprake van een sterke verbetering van het betrokkenheidscijfer en een aanzienlijke toename van het aantal vermeldingen.

Ook hebben de ombudsvrouw en de personeelsleden van het Bureau hun voorlichtingsactiviteiten voortgezet door interviews te geven aan de pers, belangrijke academische en juridische conferenties bij te wonen en bezoekersgroepen toe te spreken.

6.2. Betrekkingen met de instellingen van de Europese Unie

6.2.1. Europees Parlement

Het Europees Parlement kiest de Europese Ombudsman aan het begin van elke zittingsperiode, wat de relatie tussen de twee instellingen bijzonder belangrijk maakt.

In 2023 ontmoette de ombudsvrouw de voorzitter van het Europees Parlement, Roberta Metsola, voor de overhandiging van het jaarverslag van het Bureau. Ze besprak ook de hervormingen op het gebied van integriteit en transparantie die de voorzitter had gelanceerd na beschuldigingen eind 2022 dat derde landen hadden betaald voor invloed in het Parlement. Deze bijeenkomsten, evenals de periodieke ontmoetingen van de ombudsvrouw en haar team met EP-leden uit het hele politieke spectrum, waren van cruciaal belang voor het waarborgen van voortdurend vertrouwen en samenwerking. De ombudsvrouw en personeelsleden presenteerden het werk van het Bureau tijdens verschillende hoorzittingen en gedachtewisselingen van commissies, zoals in de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken (LIBE), de Commissie buitenlandse inmenging en desinformatie (ING2), de Commissie juridische zaken (JURI) en de Subcommissie mensenrechten (DROI).

In september stuurde de ombudsvrouw een speciaal verslag naar het Parlement over de systematische vertragingen van de Europese Commissie bij de behandeling van verzoeken om toegang tot documenten. Het Parlement startte vervolgens een procedure in de commissie LIBE ter ondersteuning van het verslag van de ombudsvrouw. Een stemming ter plenaire vergadering over de resolutie wordt begin 2024 verwacht.

6.2.2. Commissie verzoekschriften

De Commissie verzoekschriften (PETI) is de parlementaire commissie die belast is met de betrekkingen met de Europese Ombudsman, aangezien zij allebei voor zorgen dat er op EU-niveau rekening wordt gehouden met de zorgen van de burgers. In 2023 zetten ze hun samenwerking voort op gebieden als de rechten van mensen met een handicap en in het kader van het Europees netwerk van ombudsmannen (ENO), waarvan PETI lid is.

De ombudsvrouw en PETI-voorzitter Dolors Montserrat hebben elkaar in 2023 regelmatig ontmoet en mevrouw Montserrat was ook paneldeelnemer op de jaarlijkse conferentie van het Europees netwerk van ombudsmannen (ENO) tijdens een sessie die gericht was op de EU-verkiezingen en de verkiezing van de Europese Ombudsman.

6.2.3. Europese Commissie

Als de grootste EU-instelling, met een aanzienlijke invloed op het leven van miljoenen mensen, ligt het voor de hand dat een belangrijk deel van de klachten die de Ombudsman ontvangt, betrekking heeft op de werkzaamheden van de Europese Commissie. De werkrelatie met de Commissie was ook in 2023 zeer constructief: de ombudsvrouw vergaderde met verschillende commissarissen. Op personeelsniveau werden nauwe contacten onderhouden tussen het Bureau van de Ombudsman en de Commissie om ervoor te zorgen dat de zorgen van klagers zo effectief mogelijk konden worden behandeld.

6.2.4. Andere instellingen, agentschappen en organisaties

De betrekkingen met verschillende onderdelen van het EU-bestuur vormen een integraal onderdeel van de Ombudsmanstrategie “Op weg naar 2024”. Alleen via nauwe samenwerking kan een langdurige en positieve invloed op het EU-bestuur worden gerealiseerd. In februari had de ombudsvrouw een ontmoeting met de voorzitter van de Europese Rekenkamer, de Europese hoofdaanklager en de directeur-generaal van het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF) ter voorbereiding van de door haar georganiseerde conferentie “Bouwen aan een sterker EU-kader voor integriteit”. In de loop van het jaar had de ombudsvrouw ook ontmoetingen met de president van de Europese Centrale Bank (ECB) en de uitvoerend directeur van het Europees Grens- en kustwachtagentschap (Frontex).

6.2.5. VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap

De Europese Unie heeft het Verdrag van de Verenigde Naties inzake de rechten van personen met een handicap (VN-CRPD) ondertekend. Dit is een bindend internationaal mensenrechteninstrument om “het volledige genot door alle personen met een handicap van alle mensenrechten en fundamentele vrijheden op voet van gelijkheid te bevorderen, beschermen en waarborgen, en ook de eerbiediging van hun inherente waardigheid te bevorderen”.

Op de naleving van het VN-CRPD in de EU wordt toegezien door het EU-kader voor het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap, dat in 2023 werd voorgezeten door de Europese Ombudsman. Als lid van dit kader let de Ombudsman zorgvuldig op de uitvoering van het VN-CRPD door het EU-bestuur.

De ombudsvrouw behandelde in 2023 een aantal onderzoeken met betrekking tot de rechten van personen met een handicap. In februari sloot de ombudsvrouw haar onderzoek af naar de wijze waarop de Europese Commissie de regel van het Statuut van de ambtenaren van de Europese Unie toepast met betrekking tot het toekennen van een dubbele kindertoelage voor hulp bij de zorg voor kinderen met een handicap. Uit het onderzoek is gebleken dat het gebruik van drempels voor de mate van handicap, waardoor bepaalde gevallen automatisch van overweging worden uitgesloten, in strijd is met de verplichtingen van het EU-bestuur uit hoofde van het VN-CRPD. De ombudsvrouw heeft de Commissie gevraagd haar aanpak te herzien. De Commissie heeft sindsdien een procedure voor het gehele EU-bestuur opgestart om de toepasselijke regels te herzien om te zorgen voor een individuele inhoudelijke beoordeling van alle aanvragen voor dit soort toelagen.

Het Bureau van de Ombudsman heeft zijn werkzaamheden in verband met de rechten van personen met een handicap het hele jaar door op verschillende evenementen gepresenteerd, onder meer tijdens de vijfde zitting van het Europees Parlement voor Personen met een Handicap.

6.3. Europees netwerk van ombudsmannen

Het Europees netwerk van ombudsmannen (ENO) is een informeel netwerk dat wordt gecoördineerd door de Europese Ombudsman en bestaat uit meer dan 95 bureaus uit heel Europa en de Commissie verzoekschriften van het Europees Parlement.

Het thema van de jaarlijkse conferentie van het Europees netwerk van ombudsmannen in 2023, die werd gehouden in het Europees Parlement in Brussel, was de bescherming van de mensenrechten. De eerste sessie was gericht op migratie, waarbij de deelnemers stilstonden bij hoe en waarom migranten naar Europa komen en over de cruciale rol die ombudsmannen spelen bij het aan het licht brengen van schade, het beschermen van de rechten van mensen en het ter verantwoording roepen van overheden. De tweede sessie ging over het gebruik van AI in overheidsinstellingen, waarbij de discussies waren toegespitst op de voordelen en mogelijke nadelen van de technologie.

Via de vragenprocedure kunnen ENO-leden vragen stellen over EU-wetgeving die in de loop van hun onderzoek naar voren komen, waarbij de Europese Ombudsman deskundige antwoorden voor hen krijgt van de EU-instellingen. In 2023 werden onder meer vragen gesteld over de Europese ziekteverzekeringskaart, beperkingen op het vrije verkeer van personen tussen EU-lidstaten en verzekeringsregels van de EU.

Omdat kandidaat-lidstaten van de EU lid kunnen worden van het netwerk, werd in 2023 ook het instituut van de Ombudsman voor de Mensenrechten in Bosnië en Herzegovina lid van ENO.

Ter voortzetting van haar periodieke bezoeken aan de bureaus van nationale ombudsmannen reisde de Europese ombudsvrouw in september naar Warschau, waar zij een ontmoeting had met de Poolse adjunct-commissaris voor de mensenrechten. Tijdens haar verblijf in de Poolse hoofdstad bezocht ze het hoofdkantoor van het Europees Grens- en kustwachtagentschap (Frontex). De ombudsvrouw hield ook een keynote speech aan de Universiteit van Warschau over “de Europese Ombudsman in een geopolitiek tijdperk: bescherming van mensenrechten en verantwoordingsplicht”.

7. Middelen

7.1. Begroting

De begroting van de Ombudsman vormt een afzonderlijke afdeling in de begroting van de Europese Unie. De begroting is onderverdeeld in drie titels. Salarissen, toelagen en andere uitgaven voor personeel zijn ondergebracht in titel 1. Titel 2 betreft gebouwen, meubilair, materieel en diverse huishoudelijke uitgaven. Titel 3 bevat de uitgaven die voortvloeien uit de algemene taken van de instelling. De begrotingskredieten in 2023 bedroegen 13 212 447 EUR.

Om een doeltreffend beheer van de middelen te waarborgen controleert de intern controleur van het Bureau van de Europese Ombudsman op gezette tijden de internecontrolesystemen en de financiële verrichtingen van het Bureau. Net als de andere instellingen is ook de Ombudsman onderworpen aan controle door de Europese Rekenkamer. In het kader van de externe controlewerkzaamheden werden geen specifieke problemen vastgesteld.

7.2. Gebruik van middelen

Elk jaar stelt de Ombudsman een beheerplan op waarin specifieke acties worden beschreven die het Bureau verwacht te ondernemen om te voldoen aan de doelstellingen en prioriteiten van de vijfjarenstrategie van de Ombudsman “Op weg naar 2024”. Het jaarlijkse beheerplan voor 2023 is het derde plan dat op deze strategie is gebaseerd.

De Ombudsman beschikt over hooggekwalificeerde en meertalige medewerkers. Hierdoor kan het Bureau klachten in de 24 officiële talen van de EU behandelen en de bekendheid van het werk van de Ombudsman in de gehele EU vergroten. De hybride werkregelingen van het Bureau, waarbij resultaten centraal staan en het personeel het volle vertrouwen van zijn werkgever geniet, ondersteunen de ambitie van de Ombudsman om een moderne, digitale en flexibele werkomgeving te bevorderen.

In 2023 telde de personeelsformatie van de Ombudsman 75 posten. Daarnaast werkten er gemiddeld nog negen arbeidscontractanten voor het Bureau en deden in de loop van het jaar 18 stagiairs hier werkervaring op.

De Ombudsman voerde in 2023 een personeelsenquête uit, waaruit bleek dat de algemene tevredenheid en betrokkenheid van de werknemers hoog was.

Gedetailleerde informatie over de organisatiestructuur van het Bureau van de Ombudsman en de taken van de verschillende afdelingen is beschikbaar op de website van de Ombudsman.

8. Contact opnemen met de Europese Ombudsman

Telefonisch

33 (0)3 88 17 23 13

Per e-mail

eo@ombudsman.europa.eu

Postadres

Médiateur européen
1 avenue du Président Robert Schuman
CS 30403
F-67001 Strasbourg Cedex

Online

• Website ombudsman.europa.eu
• Twitter twitter.com/EUombudsman
• Instagram instagram.com/euombudsman
• LinkedIn linkedin.com/company/272026
• YouTube youtube.com/user/eotubes

Onze kantoren

Straatsburg

Bezoekadres

Bâtiment Václav Havel (HAV)
Allée Spach
F-67000 Strasbourg

Brussel

Bezoekadres

Froissartgebouw (FRS)
Froissartstraat 87
B-1000 Bruxelles

---

© Europese Unie, 2024

Alle foto’s en afbeeldingen © Europese Unie.
Reproductie ten behoeve van educatieve en niet-commerciële doeleinden is toegestaan, op voorwaarde van bronvermelding.
Gezet in FrutigerNext.

HTML	ISBN 978-92-9483-376-1	ISSN 1680-3981	doi: 10.2869/550728	QK-AA-24-001-NL-Q