De Europese Commissie dreigt de integriteit van de EU-administratie te ondermijnen zonder een robuustere aanpak van de verplaatsing van personeel naar de particuliere sector, concludeerde de Ombudsman na een breed onderzoek naar “draaideurconstructies”.

Hoewel de Commissie sinds het laatste onderzoek van de Ombudsman verbeteringen heeft aangebracht, moet zij nog meer doen. De Commissie moet:

1. Banen tijdelijk verbieden als ze risico's met zich meebrengen die niet door beperkingen kunnen worden gecompenseerd of als beperkingen niet op geloofwaardige wijze kunnen worden gemonitord en gehandhaafd.

2. De goedkeuring van een nieuwe baan afhankelijk stellen van de voorwaarde dat het personeelslid een toezegging van de nieuwe werkgever krijgt om eventuele beperkingen op zijn website te publiceren.

3. De besluiten over de nieuwe banen van personeelsleden sneller bekendmaken.

“Het verkeer van regelgevers naar sectoren die zij voorheen reguleerden, is in Brussel een problematisch probleem geworden, maar dit komt niet volledig tot uiting in de manier waarop de EU-administratie met de kwestie omgaat”, aldus de Europese Ombudsman Emily O’Reilly.

“De neiging bestaat om de corrosieve effecten van ambtenaren die hun kennis en netwerken naar aanverwante gebieden in de particuliere sector brengen, te onderschatten.

De EU-administratie bevindt zich op een kritiek punt in haar behandeling van “draaideurconstructies”. Als de praktijk nu niet onder controle wordt gehouden, kan een cultuur worden ingebed die het vertrouwen van het publiek in de integriteit en deskundigheid van de EU-instellingen kan uithollen.

Permanente banen in de EU-administratie houden in dat men zich op lange termijn inzet voor het algemeen belang. Zij mogen niet worden gezien als een opstap naar aanverwante banen in de particuliere sector", aldus de Ombudsman.

Het onderzoek had betrekking op een steekproef van 100 besluiten die de Commissie in 2019-2021 had genomen, verdeeld over 14 directoraten-generaal, alle kabinetten van de commissarissen, de Juridische Dienst van de Commissie en het secretariaat-generaal. Van deze 100 beschikkingen verbood de Commissie slechts twee activiteiten. De Ombudsman heeft geen wanbeheer vastgesteld, zie hier voor de bevindingen van het onderzoek.

Het onderzoek maakt deel uit van de algemene werkzaamheden van de Ombudsman op dit gebied, met inbegrip van lopende onderzoeken in verband met de Europese Investeringsbank en de Europese Centrale Bank.

In eerdere onderzoeken met betrekking tot de Europese Bankautoriteit en het Europees Defensieagentschap stelde de Ombudsman vast dat beide de betrokken banen tijdelijk hadden moeten verbieden.

Jaarverslag 2021

Vandaag lanceert de Ombudsman ook haar jaarverslag voor 2021, met klachten in verband met transparantie en verantwoordingsplicht die het grootste deel van de onderzoeken uitmaken (29 %).

Het verslag documenteert de werkzaamheden van de Ombudsman om de toegang van het publiek tot documenten te verbeteren, onder meer door een gids voor de EU-instellingen te publiceren om hen te helpen hun verplichtingen op dit gebied volledig na te komen. Het bevat details over een reeks onderzoeken, waaronder de vraag of het klachtenmechanisme van Frontex toegankelijker kan worden gemaakt, hoe de Commissie ervoor zorgt dat de Kroatische autoriteiten de grondrechten eerbiedigen in het kader van grensbeheeroperaties en hoe de Europese Investeringsbank de transparantie over de door haar gefinancierde projecten moet verbeteren.

In 2021 opende de Ombudsman 338 onderzoeken – waarvan zes op eigen initiatief – terwijl de gemiddelde duur van een onderzoek minder dan vier maanden bedroeg.

Het jaarverslag bevat ook het nieuwe logo van de Europese Ombudsman – dat vandaag officieel is gelanceerd – dat de opdracht van het bureau vertegenwoordigt: verantwoording, transparantie en vertrouwen.