# Brief: van de Europese Ombudsman waarbij een onderzoek wordt geopend (OI/3/2003/JMA) - Auteur: Europese Ombudsman - Datum: 2003-11-19T00:00+01:00[Europe/Paris] - [URL](https://www.ombudsman.europa.eu/nl/doc/correspondence/nl/3540) --- Straatsburg, 19-11-2003 De heer Romano Prodi Voorzitter van de Europese Commissie B - 1049 Brussel Geachte Voorzitter, Overeenkomstig artikel 195 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap heeft de Europese Ombudsman de bevoegdheid om op eigen initiatief onderzoek te verrichten naar mogelijke gevallen van wanbeheer bij het optreden van de communautaire instellingen of organen. Op grond van die bepaling open ik hierbij een onderzoek naar de integratie van personen met een handicap, meer bepaald met betrekking tot de maatregelen die de Europese Commissie heeft genomen om ervoor te zorgen dat personen met een handicap niet worden gediscrimineerd in hun betrekkingen met de instelling. 1 Redenen voor het onderzoek ---------------------------- Personen met een handicap maken een aanzienlijk deel uit van de bevolking van de Gemeenschap. Zoals de Europese instellingen en de lidstaten in een gezamenlijke publieke verklaring hebben benadrukt(1), worden zij als groep geconfronteerd met een grote verscheidenheid aan hindernissen die gelijke kansen, onafhankelijkheid en volledige economische en sociale integratie in de weg staan. De Gemeenschap werd derhalve met aandrang verzocht een grotere bijdrage te leveren aan de bevordering van gelijke kansen voor mensen met een handicap, met het oog op hun integratie in de maatschappij. Er zijn op communautair niveau verscheidene initiatieven genomen om deze kwestie aan te pakken. Op 10 mei 2000 heeft de Commissie de mededeling "Naar een Europa zonder drempels voor mensen met een functiebeperking" aangenomen, waarin zij zich verbindt tot het uitwerken en steunen van een alomvattende en geïntegreerde strategie om de belemmeringen op sociaal, architectonisch en conceptueel vlak aan te pakken die gehandicapten zonder reden verhinderen om aan het economische en sociale leven deel te nemen(2). Het Europees Parlement heeft een zelfde resolutie met eenparigheid van stemmen aangenomen(3). Op 3 december 2001 kwam de Raad overeen 2003 uit te roepen tot Europees Jaar van personen met een handicap(4). De Raad erkende dat discriminatie van personen met een handicap nog steeds wijdverspreid is, meestal als gevolg van attitudes of een gebrek aan voorlichting. Door 2003 uit te roepen tot Europees Jaar van personen met een handicap, wilde de Raad het inzicht van de samenleving in de rechten, de behoeften en het potentieel van personen met een handicap vergroten en gemeenschappelijke inspanningen van alle betrokken partijen voor het ontwikkelen en verspreiden van voorlichtingsmateriaal en het uitwisselen van goede praktijken bevorderen. Meer recentelijk is de bijzondere situatie van deze bevolkingsgroep en de behoefte aan ondersteunende maatregelen aan de orde gesteld in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie. Artikel 26 van het Handvest bepaalt: *"De Unie erkent en eerbiedigt het recht van personen met een handicap op maatregelen die beogen hun zelfstandigheid, hun maatschappelijke en beroepsintegratie en hun deelname aan het gemeenschapsleven te bewerkstelligen".* **Interne maatregelen van communautaire instellingen en organen** Met het oog op de mogelijke problemen die personen met een handicap ondervinden om EU-ambtenaar te worden of als zodanig een carrière op te bouwen, hebben de Europese instellingen in 1998 een Gedragscode inzake de werkgelegenheid voor personen met een handicap aangenomen, waarin zij hun beleid op dit gebied alsook richtsnoeren voor hun diensten met betrekking tot aanverwante maatregelen hebben vastgelegd(5). De code voorzag in verscheidene maatregelen op de volgende terreinen: - Aanwerving: alle redelijke maatregelen dienen te worden genomen om ervoor te zorgen dat personen met een handicap op basis van gelijkheid met andere kandidaten aan vergelijkende onderzoeken kunnen deelnemen. - Loopbaan: tijdens de loopbaan van een ambtenaar met een handicap moet worden vermeden dat beroepsvereisten worden gesteld die niet wezenlijk verband houden met het beroep en waardoor personen met een handicap kunnen worden uitgesloten. - Werkomgeving: alle redelijke maatregelen dienen te worden genomen om problemen in verband met de toegang tot gebouwen, alsook tot kantoorvoorzieningen en -apparatuur tot een minimum te beperken. - Voorlichting en bewustmaking: de Gedragscode dient aan alle personeelsleden beschikbaar te worden gesteld. Juryleden dienen cursussen te volgen die hen bewust maken van de gehandicaptenproblematiek. - Monitoring: elke instelling moet een ambtenaar of instantie benoemen die verantwoordelijk is voor de uitvoering van de Gedragscode. In haar mededeling van 10 mei 2000 heeft de Commissie de in de Gedragscode vastgelegde verbintenissen bevestigd en aanvullende maatregelen geformuleerd om de ontwikkeling van goede praktijken binnen haar eigen organisatie te bevorderen. Het gaat met name om de volgende maatregelen: - Werkgelegenheid: de Commissie zal de nodige maatregelen treffen om werk binnen de Europese overheidssector beter toegankelijk te maken voor mensen met een handicap (organisatie van vergelijkende onderzoeken, loopbaanontwikkeling, administratieve ondersteuning, op de juiste wijze aangepaste kantoren en gebouwen, nagaan welke functies het gemakkelijkst vervuld kunnen worden door mensen met een handicap). De Commissie zal haar personeelsleden aanmoedigen cursussen te volgen die hen bewust maken van de gehandicaptenproblematiek. - Toegankelijkheid van de gebouwen van de Commissie: de Commissie zal ernaar streven dat haar kantoren en voorzieningen toegankelijk zijn voor haar gehandicapte werknemers en gehandicapte burgers die de diensten van de Commissie bezoeken. - Informatie en communicatie: de Commissie zal haar richtlijnen betreffende toegang tot haar documenten herzien, zodat publicaties en informatie in alternatieve vormen toegankelijk zijn voor mensen met een handicap. Het Bureau voor Officiële Publicaties der Europese Gemeenschappen zal er eveneens naar streven om informatie beter binnen het bereik van burgers met een handicap te brengen. - Europese Scholen: de Commissie zal het streven van de Europese Scholen om leerlingen met een handicap beter te integreren, blijven steunen. - Interne coördinatie: de diensten van de Commissie zullen auditinstrumenten ontwikkelen en informatie op het terrein van de gehandicaptenproblematiek verzamelen. Zij zullen ernaar streven gerichte begeleidingsmaatregelen te nemen voor mensen met een handicap die hulp nodig hebben bij het vinden van informatie over EU-programma's. Deze maatregelen werden toegejuicht door het Europees Parlement, dat heeft opgeroepen tot het nemen van aanvullende maatregelen(6), zoals de oprichting van een interinstitutionele werkgroep om de toegangsmogelijkheden voor personen met een handicap tot EU-instellingen te onderzoeken (toegankelijkheid van en effectieve deelname aan vergaderingen en aangepaste aanwervings- en arbeidsvoorwaarden). Het Parlement heeft gevraagd dat deze interinstitutionele werkgroep regelmatig publiekelijk verslag zou uitbrengen over de maatregelen tot toepassing van de Gedragscode en over de vorderingen ten aanzien van het volledig toegankelijk maken van alle EU-instellingen voor alle personen met een handicap (zowel werknemers als bezoekers). Het Parlement heeft ook voorgesteld dat alle EU-instellingen op gezette tijden verslagen zouden opstellen. Deze verslagen zouden informatie moeten bevatten over het aantal gehandicapte werknemers bij de instellingen en de posten die zij bekleden. De Ombudsman is ingenomen met de duidelijke verbintenissen die de Commissie is aangegaan ten aanzien van personen die een van de minst bevoorrechte groepen van onze samenleving vormen. Gezien de ernst van hun situatie is het noodzakelijk dat de aangekondigde verbintenissen door middel van doeltreffende maatregelen worden uitgevoerd. Goed bestuur vereist dat snel en doeltreffend wordt opgetreden om deze verbintenissen ten uitvoer te leggen. Nu 2003, het Europees Jaar van personen met een handicap, ten einde loopt, is het volgens de Ombudsman zinvol om de maatregelen die de Commissie op dit terrein heeft genomen te evalueren en na te gaan of ze stroken met de wettelijke verplichtingen van de instelling en de door haar aangegane verbintenissen. De Ombudsman heeft in dit stadium besloten zijn onderzoek te beperken tot de Commissie, met het oog op de centrale rol die deze instelling vervult binnen het institutionele kader van de Europese Unie en de specifieke verbintenissen die zij is aangegaan ten aanzien van personen met een handicap, zoals vastgelegd in haar Mededeling van 10 mei 2000. In het licht van het resultaat van zijn onderzoek kan de Ombudsman eventueel nog beslissen het onderzoek naar andere EU-instellingen uit te breiden. 2 Onderzoek ----------- De Ombudsman verzoekt de Commissie hem op de hoogte brengen van: a) de maatregelen die zij heeft genomen om ervoor te zorgen dat personen met een handicap niet worden gediscrimineerd in hun betrekkingen met de instelling, en b) het tijdschema voor de goedkeuring van die maatregelen. Ik zou de Commissie willen verzoeken mij haar standpunt voor 29 februari 2004 te doen toekomen. Om ervoor te zorgen dat personen met een handicap van dit initiatief op de hoogte worden gebracht en de mogelijkheid hebben hun standpunten kenbaar te maken, ben ik voornemens om alle relevante documenten met betrekking tot het onderzoek op de website van de Ombudsman te publiceren. Hoogachtend, P. Nikiforos DIAMANDOUROS Kopie: de heer Massangioli <br /> -------------------------------------------------------------------------------- (1) Resolutie van de Raad en van de vertegenwoordigers van de regeringen van de lidstaten, in het kader van de Raad bijeen, van 20 december 1996 betreffende gelijke kansen voor mensen met een handicap, PB C 12 van 13.1.1997, blz. 1. (2) Mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de regio's - Naar een Europa zonder drempels voor mensen met een functiebeperking; COM(2000) 284 def. van 12.5.2000. (3) Resolutie van het Europees Parlement van 4 april 2001 over de mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de regio's - Naar een Europa zonder drempels voor mensen met een functiebeperking \[COM(2000) 284 - C5-0632/2000 - 2000/2296 (COS)\]. (4) Besluit 2001/903/EG van de Raad van 3 december 2001 betreffende het Europees Jaar van personen met een handicap 2003, PB L 335 van 19.12.2001, blz. 15. (5) Beschikbaar op de website van de Europese Commissie: (http://ec.europa.eu/employment_social/soc-prot/disable/codehaen_en.htm). (6) Zie hierboven, Resolutie van het Europees Parlement van 4 april 2001, paragraaf 35.