Straatsburg, 06/11/2020

Klacht 1598/2020/ΜΜΟ

Betreft: Hoe de Europese Commissie toeziet op en toeziet op de eerbiediging van de grondrechten door de Kroatische autoriteiten in het kader van grensbeheeroperaties die EU-middelen ontvangen

Geachte voorzitter,

Ik heb besloten een onderzoek in te stellen naar een klacht die ik van Amnesty International tegen de Europese Commissie heb ontvangen, met name over de wijze waarop de Commissie ervoor zorgt dat de Kroatische autoriteiten de grondrechten eerbiedigen in het kader van met EU-middelen gefinancierde grensbeheeroperaties.

Klager beweert dat de Commissie niet is ingegaan op aanhoudende beschuldigingen van ernstige schendingen van de mensenrechten door de Kroatische autoriteiten in het kader van grensbeheeroperaties, waarvoor zij EU-middelen ^{heeft ontvangen [1],} met name aan haar grenzen met Bosnië en Herzegovina (BiH) en Servië. De klager beweert met name dat de Commissie niet heeft geverifieerd of de Kroatische autoriteiten een doeltreffend “controlemechanisme” hebben ingesteld om ervoor te zorgen dat grensbeheeroperaties volledig in overeenstemming zijn met de grondrechten en het EU-recht.

Volgens klager heeft de Commissie verwezen naar een dergelijk toezichtmechanisme en verklaard dat daarvoor 300 000 EUR is uitgetrokken. Er is echter geen bewijs dat een dergelijk mechanisme is ingesteld, noch welke organisaties betrokken zijn bij het toezicht op de grondrechten ^[2]. Er is dus een gebrek aan transparantie over de manier waarop de EU-middelen in kwestie zijn gebruikt, gaat klager verder.

Tot slot heeft de Commissie Kroatië volgens de klager, ondanks het feit dat zij op de hoogte was van de beschuldigingen van mensenrechtenschendingen, in december 2019 aanvullende financiering toegekend voor grensbeheer.

Als eerste stap in dit onderzoek heb ik besloten de Commissie te verzoeken om een schriftelijk antwoord op de vragen in de bijlage.

Het zou ook nuttig zijn als de Commissie documenten met betrekking tot bovengenoemde kwesties, zoals correspondentie met de Kroatische autoriteiten, overeenkomsten met nationale of internationale entiteiten of uitvoerings- en beoordelingsverslagen, met mijn bureau zou kunnen delen.

Gelieve er nota van te nemen dat ik waarschijnlijk uw antwoord en de bijbehorende bijlagen voor commentaar naar de klager zal sturen. ^[3] Ik zou het op prijs stellen het antwoord van de Commissie uiterlijk op 31 januari 2021 te ontvangen.

De zaakbehandelaar die verantwoordelijk is voor dit onderzoek is Maria Moustakali.

Mocht de Commissie in de loop van dit onderzoek betrokken raken bij gerechtelijke procedures over hetzelfde onderwerp als deze klacht, dan verzoek ik u ons dit te laten weten.

Met vriendelijke groet,

Emily O'Reilly
Europese Ombudsman

bijlage

1. Wat houdt het concept van een monitoringmechanisme in het kader van EU-noodfinanciering in? Betekent dit bijvoorbeeld dat bestaande internationale of nationale organen moeten worden gefinancierd om toezicht te houden op de grondrechten en de naleving van het EU-asielrecht?

2. Commissaris Johansson verwees onlangs naar een overeenkomst volgens welke de Kroatische ombudsman, het Kroatische rechtscentrum en de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor vluchtelingen bij deze werkzaamheden zouden worden betrokken. Kan de Commissie meer informatie verstrekken over die overeenkomst met de Kroatische regering en uitleggen of deze entiteiten erbij betrokken zijn geweest?

3. Was de instelling van een doeltreffend monitoringmechanisme een voorwaarde voor de toewijzing van EU-financiering aan Kroatië in het kader van het noodhulpproject van december 2018 ^[4]?

4. Volgens commissaris Johansson ^[5] heeft de Commissie van de Kroatische autoriteiten het eindverslag over de uitvoering van het bovengenoemde noodhulpproject ontvangen. Kan de Commissie dit verslag delen, evenals haar eigen beoordeling van de wijze waarop het project is uitgevoerd?

5. Beschikt de Commissie op basis van dat verslag over concrete informatie over i) de vraag of het monitoringmechanisme is opgezet, ii) de vraag of het operationeel is geworden, iii) de doelstellingen en activiteiten ervan, en iv) de betrokken entiteiten?

Als het mechanisme inderdaad is opgezet en de Commissie dit heeft geverifieerd:

6. Beschikt de Commissie over informatie over de hoeveelheid middelen die daadwerkelijk aan het mechanisme is besteed?

7. Hoe heeft de Commissie de onafhankelijkheid en doeltreffendheid van het mechanisme rechtstreeks geverifieerd? Heeft zij een onderzoeksmissie naar Kroatië georganiseerd? Heeft de Commissie de resultaten van het toezichtmechanisme besproken met de Kroatische autoriteiten, de Kroatische ombudsman en maatschappelijke organisaties, zoals beoogd in de mededeling aan het Europees Parlement en de Raad over de controle op de volledige toepassing van het Schengenacquis door Kroatië ^[6]?

8. Heeft de Commissie de Kroatische autoriteiten om verdere maatregelen verzocht om de doeltreffendheid van hun toezicht op de grondrechten in het kader van het grensbeheer te vergroten?

9. Is de Commissie voornemens verdere maatregelen te nemen om het toezicht op de grondrechten in het kader van de Kroatische grensoperaties te verbeteren? Is de Commissie bijvoorbeeld van plan een missie ter plaatse te organiseren om de Kroatische autoriteiten te helpen? Zo ja, wat zijn de concrete rol en taken van die missie in het kader van de EU-noodfinanciering?

10. Hebben de beschuldigingen van systematische schendingen van de grondrechten aan de Kroatische grens gevolgen gehad voor de toewijzing van nieuwe (migratiegerelateerde) middelen aan Kroatië in december 2019?

11. Heeft de Commissie overwogen middelen terug te vorderen als er bewijs is dat Kroatië niet aan de voorwaarden van het project voldeed?

12. Welke procedures beschikt de Commissie om i) te reageren als er bewijs is dat Kroatië niet aan de voorwaarden van het project heeft voldaan, en ii) ervoor te zorgen dat EU-financiering in het kader van grensbeheer bijdraagt tot een betere bescherming van de grondrechten?

[1] In het kader van het Fonds voor asiel, migratie en internationale samenwerking (AMIF) van de EU en het Fonds voor interne veiligheid (ISF) 2014-2020.

[2] Volgens klager hebben de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor vluchtelingen en het Kroatische Law Centre verklaard dat zij er niet bij betrokken zijn.

[3] Indien u documenten of informatie wenst in te dienen die u als vertrouwelijk beschouwt en die niet aan de klager mogen worden meegedeeld, gelieve deze dan als “vertrouwelijk” aan te duiden. Dergelijke documenten kunnen worden verzonden via beveiligde kanalen, zoals Ares, CIRCABC of gelijkwaardige toepassingen. Indien nodig kan vooraf contact worden opgenomen met de case handler.

[4] HOME/2017/ISFB/AG/EMAS/0076

[5] http://hr.n1info.com/English/NEWS/a567446/Johansson-We-have-to-make-sure-the-protection-of-borders-doet-niet-betrokken-misbruik.html

[6] COM(2019) 497 final van 22 oktober 2019: https://ec.europa.eu/home-affairs/sites/homeaffairs/files/what-we-do/policies/european-agenda-migration/20191022_com-2019-497-communication_en.pdf.