# Besluit van de Europese Ombudsman tot afsluiting van het onderzoek naar klacht 1983/2013/LP betreffende het onderzoek van de Europese Commissie naar een vermeende inbreuk op Verordening (EG) nr. 1008/2008
- Auteur: Europese Ombudsman
- Datum: 2016-01-25T10:00+01:00[Europe/Paris]
- [URL](https://www.ombudsman.europa.eu/nl/decision/nl/63094)
---
> De zaak betrof een vermeend verzuim van de Europese Commissie om een onderzoek in te stellen naar de afgifte door de autoriteiten*van de \[lidstaat\]* [***\[1\]***](#_ftn1){#_ftnref1} van een exploitatievergunning aan \[een andere\] luchtvaartmaatschappij. De klager (Ryanair-luchtvaartmaatschappij) voerde aan dat het feit dat \[een luchtvaartmaatschappij\] Air uiteindelijk onder zeggenschap stond van een in een derde land gevestigde onderneming, in strijd was met Verordening (EG) nr. 1008/2008. Daarom heeft zij de Commissie verzocht haar eigendomsstructuur te onderzoeken. De Commissie heeft de autoriteiten van de \[lidstaat\] om alle nodige informatie verzocht en geconcludeerd dat er geen bewijs was van een inbreuk op de verordening.
>
> De Ombudsman onderzocht de kwestie en stelde vast dat de Commissie de verordening naar behoren had nageleefd en de zaak grondig had onderzocht. De Ombudsman concludeerde derhalve dat er geen sprake was van wanbeheer door de Commissie.
>
**Achtergrond van de klacht**
-----------------------------
**1.** De klager (Ryanair) is een Ierse lagekostenmaatschappij. Op 14 februari 2012 heeft zij bij de Europese Commissie een klacht ingediend over de vermeende niet-naleving door \[een luchtvaartmaatschappij\] (de "andere luchtvaartmaatschappij") van de eigendoms- en effectieve zeggenschapsvereisten van artikel 4, onder f), van Verordening (EG) nr. 1008/2008.[\[2\]](#_ftn2){#_ftnref2} Volgens de klager wordt de meerderheidsaandeelhouder (onderneming "X") van de andere luchtvaartmaatschappij daadwerkelijk gecontroleerd door een in Arizona geregistreerde Amerikaanse onderneming.
**2.**In maart en april 2012 hebben klager en de Commissie verschillende brieven uitgewisseld over de noodzaak van een degelijke beoordeling door de Commissie van de eigendomsstructuur van de andere luchtvaartmaatschappij, zoals bepaald in artikel 8, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1008/2008. De Commissie deelde klager mee dat zij contact had opgenomen met de autoriteiten van de \[lidstaat\] om gedetailleerde informatie te verkrijgen en dat deze autoriteiten hadden uitgelegd dat de andere luchtvaartmaatschappij voldeed aan de eigendoms- en effectieve controlevereisten. Klager uitte zijn bezorgdheid over de analyse van de autoriteiten van de \[lidstaat\], waarbij hij een beroep deed op hun gebrek aan ervaring en een vooringenomen oordeel suggereerde.
**3.**Op 24 juli 2012 heeft de klager de Commissie om een update van het onderzoek verzocht. De Commissie antwoordde dat de analyse van de door de autoriteiten van de \[lidstaat\] verstrekte informatie nog gaande was.
**4.** Op 7 november 2012 heeft de Commissie via de EU Pilot-applicatie contact opgenomen met de autoriteiten van de \[lidstaten\] en hen verzocht schriftelijk bewijsmateriaal te verstrekken voor hun conclusies, alsook documenten die zij tijdens hun onderzoek hebben verkregen, alle informatie waarover zij beschikken over de structuur en de eigendom van de andere luchtvaartmaatschappij en alle relevante rechtsinstrumenten met betrekking tot het recht om aandelen te houden en/of directeuren aan te stellen. Op dezelfde dag heeft de Commissie klager ook in kennis gesteld van de overdracht van zijn klacht naar de EU Pilot-toepassing.[\[3\]](#_ftn3){#_ftnref3} Klager herhaalde dat de Commissie haar eigen onderzoek moest verrichten.
**5.**In januari 2013 hebben de autoriteiten van de \[lidstaat\] de Commissie meegedeeld dat er volgens hun beoordeling geen sprake was van een inbreuk op de eigendoms- en effectieve controlevereisten van de andere luchtvaartmaatschappij, en hebben zij kopieën overgelegd van de documenten die als basis voor hun analyse hebben gediend. De autoriteiten van de \[lidstaat\] hebben in maart 2013 nadere informatie verstrekt.
**6.**Op 26 april 2013 heeft de Commissie de autoriteiten van de \[lidstaat\] om aanvullende informatie verzocht, die zij op 24 mei 2013 hebben ingediend. Op 16 juli 2013 heeft de Commissie klager meegedeeld dat er na analyse van de door de autoriteiten van de \[lidstaat\] verstrekte informatie geen bewijs was van een inbreuk op Verordening (EG) nr. 1008/2008. Zij verklaarde ook dat, tenzij binnen vier weken nieuwe en relevante informatie werd ingediend, de klacht zou worden afgesloten.
**7.**Klager verzocht de Commissie het onderzoek voort te zetten. De Commissie antwoordde dat, aangezien er geen aanvullende informatie werd verstrekt, de klacht zou worden afgesloten. Op 22 augustus 2013 zijn de klacht en het EU Pilot-dossier afgesloten.
**8.**Niet tevreden hierover diende klager in oktober 2013 een klacht in bij de Ombudsman.
**Het onderzoek**
-----------------
**9.**De Ombudsman opende een onderzoek naar de klacht en stelde de volgende aantijgingen en beweringen vast:
1) De Commissie heeft de vermeende schending van artikel 4, onder f), van Verordening (EG) nr. 1008/2008 door de andere luchtvaartmaatschappij niet naar behoren onderzocht en onderzocht.
2) De Commissie moet de eigendomsstructuur van de andere luchtvaartmaatschappij rechtstreeks en volledig onderzoeken en, indien blijkt dat deze niet voldoet aan de EU-eigendomsvereisten, passende corrigerende maatregelen nemen in het kader van Verordening (EG) nr. 1008/2008.
**10.**In de loop van het onderzoek ontving de Ombudsman het advies van de Commissie over de klacht en vervolgens de opmerkingen van klager naar aanleiding van het advies van de Commissie. De Ombudsman heeft ook het dossier van de Commissie geïnspecteerd. Bij de uitvoering van het onderzoek heeft de Ombudsman rekening gehouden met de argumenten en standpunten van de partijen.
**Bewering dat de Commissie de inbreuk op artikel 4, onder f), van Verordening (EG) nr. 1008/2008 niet naar behoren heeft onderzocht**
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
### Aan de Ombudsman voorgelegde argumenten
**11.**De klager voerde aan dat de Commissie, ondanks haar vele brieven en e-mails, geen rekening heeft gehouden met haar bezorgdheid over de onervarenheid van de autoriteiten van de \[lidstaat\] bij het onderzoeken van kwesties in verband met bedrijfseigendom. Volgens haar had de Commissie de zaak zelf moeten onderzoeken in plaats van zich te baseren op de bevindingen van de autoriteiten van de \[lidstaat\]. De klager wees op specifieke documenten waarmee rekening had moeten worden gehouden indien een redelijk en grondig onderzoek was uitgevoerd.
**12.**De klager voerde aan dat het onderzoek van de Commissie in vergelijking met haar eigen analyse oppervlakkig was. De Commissie had het recht van klager op behoorlijk bestuur dus niet geëerbiedigd.
**13.**In haar advies merkte de Commissie op dat het overeenkomstig artikel 8, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1008/2008 de verantwoordelijkheid van de bevoegde vergunningverlenende autoriteit is om nauwlettend toe te zien op de naleving van hoofdstuk II van de verordening. Overeenkomstig punt c) van dat artikel doet de bevoegde autoriteit dit op verzoek van de Commissie. Voorts wordt in artikel 26, lid 2, erkend dat de Commissie alle nodige informatie van de lidstaten kan verkrijgen, met inbegrip van de verstrekking van informatie door luchtvaartmaatschappijen die een vergunning hebben gekregen van hun bevoegde vergunningverlenende autoriteiten.
**14.**In het licht van het bovenstaande voerde de Commissie aan dat zij zich op de bij de verordening verleende bevoegdheden had gebaseerd en haar eigen uitgebreide en grondige analyse had verricht. Anders dan klaagster stelt, had zij zich dus niet beperkt tot de conclusies van de autoriteiten van de \[lidstaat\].
**15.**Wat de vermeende onervarenheid van de autoriteiten van de \[lidstaat\] betreft, heeft de Commissie geantwoord dat het niet haar taak was om haar in twijfel te trekken. Zoals vastgesteld bij Verordening (EG) nr. 1008/2008 heeft zij de bevoegde autoriteiten benaderd en hen verzocht de situatie nauwlettend te volgen.
**16.**De Commissie heeft voorts verklaard dat zij op basis van de door de autoriteiten van de \[lidstaat\] verstrekte uitgebreide informatie tot de conclusie was gekomen dat er geen bewijs was van daadwerkelijke controle door derde landen en/of onderdanen.
**17.**Ten slotte stelde de Commissie dat het recht van klager op behoorlijk bestuur naar behoren was geëerbiedigd. Niet alleen had de Commissie de klager voortdurend en tijdig geüpdatet, maar zij had ook de inhoud van de zaak grondig en onafhankelijk onderzocht.
**18.**In zijn antwoord herhaalde de klager zijn belangrijkste bewering dat de Commissie een oppervlakkige evaluatie van de effectieve controlevereisten had uitgevoerd, waarbij hij het relevante bewijsmateriaal negeerde.
### Beoordeling door de Ombudsman
**19.** Deze klacht betreft de beoordeling door de Commissie van de vraag of de andere luchtvaartmaatschappij voldoet aan de eigendoms- en effectieve controlevereisten van Verordening (EG) nr. 1008/2008. De Ombudsman merkt op dat in deze verordening het toezicht op de naleving van hoofdstuk II ("Exploitatievergunning") wordt toevertrouwd aan de bevoegde vergunningverlenende autoriteit. In dit verband kan de Commissie de autoriteiten verzoeken deze naleving te toetsen. Daarnaast is de Commissie bevoegd de lidstaten en vergunningverlenende autoriteiten om de nodige informatie te verzoeken.
**20.**De Ombudsman heeft zich steeds op het standpunt gesteld dat zij zich bij het onderzoek van dit soort zaken moet beperken tot de vraag of er sprake is van een kennelijke fout in de redenering van de instelling dan wel of er sprake is van een procedurefout.
**21.**In casu is de Ombudsman van mening dat de Commissie ten volle gebruik heeft gemaakt van de haar bij de verordening verleende bevoegdheden. In tegenstelling tot wat klager beweert, heeft de Commissie het onderzoek niet aan de autoriteiten van de \[lidstaat\] gedelegeerd. De Commissie heeft de autoriteiten van de \[lidstaat\] immers om alle nodige informatie verzocht, deze geanalyseerd en verdere verzoeken gedaan om de klacht volledig te kunnen analyseren. Bovendien blijkt dat de beoordeling van de Commissie veel gedetailleerder is dan die van de autoriteiten van de \[lidstaat\]. Na ontvangst van een eerste reeks documenten van de autoriteiten van de \[lidstaat\] in januari 2013 zijn in maart 2013 immers aanvullende documenten (op verzoek van de \[lidstaat\] van \[de andere luchtvaartmaatschappij\]) aan de Commissie toegezonden. Bovendien heeft de Commissie om aanvullende informatie verzocht, die de autoriteiten van de \[lidstaat\] in mei 2013 hebben verstrekt. Het lijkt er dus op dat de Commissie de beoordeling van de autoriteiten van de \[lidstaat\] niet alleen heeft onderschreven, maar haar eigen onderzoek heeft verricht en zich heeft gebaseerd op een uitgebreidere reeks documenten dan de bevoegde nationale autoriteit.
**22.** De Ombudsman merkt voorts op dat uit het haar voorgelegde bewijsmateriaal blijkt dat de documenten waarop de Commissie zich baseerde bij de beoordeling van de "doeltreffende controlevereisten" van de verordening veel van die documenten bevatten die klager zelf specifiek als essentieel voor zijn klacht had aangemerkt.[\[4\]](#_ftn4){#_ftnref4} De inspectie door de diensten van de Ombudsman bevestigde dat dit inderdaad het geval was.
**23.**Bovendien heeft de Commissie tijdens de inspectie verder verduidelijkt dat het toezicht en de beoordeling door de bevoegde vergunningverlenende autoriteit doorlopend en regelmatig van aard zijn en dat de lidstaten verantwoordelijk zijn voor het voortdurende toezicht op de naleving van de toepasselijke regels. Daarom heeft de Commissie in haar onderzoek de informatie onderzocht waarover de autoriteiten van de \[lidstaat\] tot op dat moment beschikten.
**24.** Wat de inhoud van de beoordeling van de Commissie betreft, merkt de Ombudsman op dat de Commissie, zoals uiteengezet in haar brief van 16 juli 2013, na analyse van de eigendom van en de daadwerkelijke zeggenschap over alle directe of indirecte belanghebbenden in de andere luchtvaartmaatschappij (met inbegrip van artikel 75 van de statuten van de luchtvaartmaatschappij), tot de conclusie is gekomen dat het niet mogelijk was de vermeende inbreuk vast te stellen, aangezien onderneming X geen meerderheidsbelang had in de andere luchtvaartmaatschappij, noch zeggenschap had over een van de andere aandeelhouders van de andere luchtvaartmaatschappij, die volgens de bevindingen van de Commissie allemaal grotendeels in handen waren van onderdanen van de lidstaten. Volgens de Commissie was de uiteindelijke eigenaar van de andere luchtvaartmaatschappij een \[burger van een EU-land\], zoals vermeld in haar brieven en zoals verder geverifieerd door de inspectie van het dossier door de Ombudsman. Wat met name de kwestie van het ontbreken van "*bewijs van een effectieve controle door derde landen of onderdanen van derde landen* " betreft, heeft de Commissie haar bovenstaande conclusie gebaseerd op een aantal relevante overwegingen. Deze overwegingen omvatten niet alleen het vaststellen welke "entiteit*de uiteindelijke beslissingsbevoegdheid heeft in het beheer van de betrokken luchtvaartmaatschappij (in zaken zoals benoemingen in de beslissende vennootschapsorganen van de luchtvaartmaatschappij, het bedrijfsplan van de luchtvaartmaatschappij, haar jaarlijkse begroting of grote investerings- of samenwerkingsprojecten),maar ook het onderzoeken van de "nationaliteit van de leden van de raden van bestuur, het quorum of de besluitvormingsprocedure en de bijzondere rechten die aan de aandelen zijn verbonden"*voor elk van de aandeelhouders van de andere luchtvaartmaatschappij.
**25.**Bovendien had de Ombudsman tijdens de inspectie toegang tot vertrouwelijke commerciële en juridische documenten die door de autoriteiten van de \[lidstaat\] waren toegezonden aan de Commissie, die aangaf dat de eigendomsstructuur van de andere luchtvaartmaatschappij zou moeten voldoen aan de eigendoms- en controlevereisten van de EU.
**26.**De Ombudsman merkt ook op dat Ryanair, na door de Commissie te zijn verzocht nieuwe en relevante informatie te verstrekken die het voor de Commissie noodzakelijk zou kunnen maken de bovenstaande bevindingen te heroverwegen, in haar brief van 9 augustus 2013 geen aanvullende informatie heeft verstrekt, maar de Commissie enkel heeft verzocht het onderzoek voort te zetten. De Ombudsman is dus niet in staat om de beoordeling van de Commissie met betrekking tot de uiteindelijke eigendomsstructuur van de andere luchtvaartmaatschappij in twijfel te trekken.
**27.**Bovendien blijkt dat de Commissie de klager tijdens deze procedure op de hoogte heeft gehouden van de ontwikkelingen in het onderzoek en tijdig heeft geantwoord op de brieven die tijdens het onderzoek van de zaak waren verzonden.
**28.**Gelet op een en ander en op basis van de door partijen aangevoerde argumenten en bewijzen is de Ombudsman van mening dat de beoordeling van de Commissie geen procedurele of kennelijke beoordelingsfout bevat. Er kan dus geen wanbeheer worden vastgesteld.
**Conclusie**
-------------
Op basis van het onderzoek naar deze klacht sluit de Ombudsman de klacht af met de volgende conclusie:
**Er was geen sprake van wanbeheer door de Commissie.**
Klager en de Europese Commissie zullen van dit besluit in kennis worden gesteld.
Straatsburg, 18.1.2016
Emily O'Reilly
[\[1\]](#_ftnref1){#_ftn1} In voorkomend geval zijn verwijzingen naar de autoriteiten van een lidstaat en naar een andere luchtvaartmaatschappij geanonimiseerd, zoals aangegeven door het gebruik van \[...\].
[\[2\]](#_ftnref2){#_ftn2} Verordening (EG) nr. 1008/2008 van het Europees Parlement en de Raad van 24 september 2008 inzake gemeenschappelijke regels voor de exploitatie van luchtdiensten in de Gemeenschap (PB 2008, L 293, blz. 30).
[\[3\]](#_ftnref3){#_ftn3} "EU Pilot" is een onlineplatform dat de lidstaten en de diensten van de Commissie gebruiken om de feitelijke en juridische achtergrond van problemen in verband met de conformiteit van het nationale recht met het EU-recht of de correcte toepassing van het EU-recht te communiceren en te verduidelijken. In de regel wordt EU Pilot gebruikt als eerste stap om problemen op te lossen, zodat formele inbreukprocedures indien mogelijk worden vermeden. Momenteel nemen alle 28 lidstaten deel aan EU Pilot.
[\[4\]](#_ftnref4){#_ftn4} *Bijvoorbeeld ,* de Charity Trust van \[de andere luchtvaartmaatschappij\] of de statuten van \[de andere luchtvaartmaatschappij\].