• Een klacht indienen
  • Informatie aanvragen
60th Rome Treaty anniversaryUw Europa - De portaalsite voor Europese en nationale online-overheidsdiensten

De hervorming van het Europees Netwerk van Ombudsmannen

beschikbare talen :  bg.es.cs.da.de.et.el.en.fr.ga.hr.it.lv.lt.hu.mt.nl.pl.pt.ro.sk.sl.fi.sv

Inleiding

Het Europees Netwerk van Ombudsmannen (ENO) werd opgericht in 1996 om de nationale en regionale ombudsmannen en vergelijkbare organen in de lidstaten van de Europese Unie, de kandidaatlanden voor EU-lidmaatschap en andere landen uit de Europese Economische Ruimte, evenals de Europese Ombudsvrouw en de Commissie verzoekschriften van het Europees Parlement in staat te stellen makkelijker informatie over EU-wetgeving en -beleid uit te wisselen en goede praktijken met elkaar te delen.

Alle leden van het Netwerk hebben als gemeenschappelijke doelstelling op te komen voor de rechten van de burgers en te garanderen dat het publiek kan rekenen op burgervriendelijke, transparante, ethische en verantwoordingsplichtige openbare overheidsdiensten in heel Europa.

Sinds ze in oktober 2013 aantrad, is de huidig Europese Ombudsvrouw, Emily O'Reilly, begonnen met de ontwikkeling en uitvoering van een ambitieus hervormingsprogramma. Dit programma richt zich op drie doelstellingen die elkaar wederzijds versterken:

· invloed,

· relevantie,

· zichtbaarheid.

Een van haar topprioriteiten voor de komende jaren is de hervorming van het Netwerk in overeenstemming met deze drie doelstellingen, om ervoor te zorgen dat de mogelijkheden ervan ten volle worden benut in het belang van de burgers. Voor de hervorming van het Netwerk werd een reeks voorstellen opgesteld na raadpleging van de ENO-leden door middel van een vragenlijst in 2014, gesprekken tijdens eerdere seminars en inbreng van medewerkers van de Europese Ombudsman als instelling. Daarnaast heeft de Europese Ombudsvrouw ook zelf alle activiteiten van het Netwerk tegen het licht gehouden.

Tot de hoofddoelstellingen van het Netwerk behoren o.a. het in staat stellen van de leden van het Netwerk om zich volledig te informeren over ontwikkelingen met betrekking tot EU-wetgeving en -beleid, vooral wanneer deze ontwikkelingen van groot belang zijn voor hun werk op nationaal en regionaal niveau, het vereenvoudigen van de toegang van de leden van het Netwerk tot kennis binnen de EU-instellingen en het aanmoedigen van samenwerking en dialoog tussen de Europese Ombudsman en de andere leden van het Netwerk via parallelle onderzoeken, uitwisseling van goede praktijken en andere initiatieven met betrekking tot onderwerpen van gemeenschappelijk belang.

Het Netwerk beschikt over uitstekende mogelijkheden om een levendiger en dynamischer forum voor uitwisseling en samenwerking te worden door beter gebruik te maken van bestaande communicatiekanalen en door meer aandacht te besteden aan geselecteerde beleidsterreinen die van algemeen belang zijn.

De Europese Ombudsvrouw wil haar coördinerende rol in het Netwerk versterken door een innovatieve en strategische bron te vormen voor ENO-activiteiten op gebieden die van gemeenschappelijk belang zijn. Ze wil haar zichtbaarheid in het Netwerk versterken en goede praktijken van overheidsdiensten op nationaal en regionaal niveau ingang doen vinden in diensten op EU-niveau en omgekeerd. Dankzij haar regelmatige interactie met Europese beleidsmakers en andere Europese belanghebbenden kan zij de Europese dimensie nog sterker in de debatten van het Netwerk laten doordringen dan voorheen.

Het hoofd van de eenheid Communicatie binnen het bureau van de Europese Ombudsman zal verantwoordelijk zijn voor de algemene coördinatie van de activiteiten van het Netwerk. Bovendien zal het hoofd van de eenheid Klachten en Onderzoeken 1 instaan voor de coördinatie van parallelle onderzoeken en de samenwerking met het Netwerk op juridisch gebied.

Parallelle onderzoeken

De voortreffelijke samenwerking tussen de leden van het Netwerk en de Europese Ombudsman was van grote waarde voor het onderzoek naar de gezamenlijke terugkeeroperaties van Frontex, dat op eigen initiatief van de Ombudsman werd uitgevoerd. Parallelle onderzoeken naar dit onderwerp, uitgevoerd door verscheidene nationale ombudsmannen en de Europese Ombudsman, lieten de grote mogelijkheden zien van verbeterde samenwerking tussen leden van het Netwerk inzake kwesties van gemeenschappelijk belang. Het is de eerste keer dat een dergelijke samenwerking werd bereikt door het Netwerk en hieruit blijkt het potentieel van meer van dergelijke onderzoeken.

De Europese Ombudsvrouw stelt daarom voor om de samenwerking binnen het Netwerk te versterken door parallelle onderzoeken uit te voeren naar kwesties die zowel de Europese Unie als nationale overheidsdiensten aangaan. De onderzoeken kunnen de relevantie en zichtbaarheid van de activiteiten van het Netwerk die van algemeen belang zijn, aanzienlijk verhogen. Om succes te boeken, zullen de onderwerpen die worden onderzocht, zorgvuldig moeten worden gekozen. Indien mogelijk zullen de start- en de eindfase van deze onderzoeken en de verslaggeving van de resultaten ervan op elkaar worden afgestemd.

Seminars

Netwerkseminars zijn voor de leden van het Netwerk van wezenlijk belang om onderwerpen en ontwikkelingen van gemeenschappelijk belang te bespreken, ervaringen te delen, samenwerking met de EU-instellingen en met elkaar op te bouwen, en om de toegevoegde waarde van het ENO voor de Europese burgers aan te tonen.

De Europese Ombudsvrouw stelt voor om de Netwerkseminars te hervormen en te moderniseren teneinde de zichtbaarheid van het Netwerk voor het grote publiek, Europese beleidsmakers en andere belanghebbenden te verhogen en de interactiemogelijkheden tussen leden van het Netwerk en de EU-instellingen te verbeteren.

De Europese Ombudsvrouw wil vanaf 2016 in plaats van tweejaarlijkse nationale, regionale en verbindingsseminars één seminar per jaar organiseren in Brussel, dat toegankelijk zal zijn voor alle geïnteresseerde leden van het Netwerk. Deze seminars zullen zich toespitsen op relevante onderwerpen van algemeen belang op nationaal en EU-niveau, bijvoorbeeld in verband met parallelle onderzoeken. De EU-instellingen en andere in Brussel gevestigde belanghebbenden, zoals overkoepelende organisaties van de EU, zal worden gevraagd een actievere rol in de seminars te spelen om de uitwisseling van goede praktijken in heel Europa te vereenvoudigen.

Deze seminars zullen live op internet worden uitgezonden, zodat het publiek en de Netwerkmedewerkers in heel Europa de bijeenkomst kunnen volgen. De onderwerpen worden zodanig gekozen dat ook de aandacht van journalisten en andere informatieverspreiders wordt getrokken en de zichtbaarheid van het ENO wordt versterkt.

In plaats van maanden na elk evenement een verslag op papier te publiceren, zullen video's, toespraken en presentaties meteen na het evenement online beschikbaar zijn. De rubriek "Evenementen" van het extranet zal beschikbaar worden gesteld voor het publiek en zal een algemeen toegankelijke kalender bevatten met niet alleen alle door het ENO georganiseerde evenementen maar ook evenementen die door andere ombudsmannetwerken en -organisaties worden georganiseerd.

Het moderniseren van de seminars zal de impact op het publiek, op de leden van het Netwerk en op specifieke doelgroepen sterk doen toenemen dankzij een strategischer onderwerpkeuze en een grotere mogelijkheid tot interactie en debatten.

Gerichte bijeenkomsten

Naast de jaarlijkse evenementen van het Netwerk in Brussel kunnen verdere interacties tussen kleinere groepen van ombudsmannen of commissies voor verzoekschriften ook nuttig zijn om informatie over parallelle onderzoeken of andere onderwerpen van gemeenschappelijk belang uit te wisselen.

De Europese Ombudsvrouw stelt daarom voor om te onderzoeken of het mogelijk is regelmatig videoconferenties, webinars of andere bijeenkomsten te organiseren om leden van het Netwerk vaker bij elkaar te brengen. Dergelijke gerichte bijeenkomsten kunnen bijvoorbeeld bestaan uit onderzoekers van parallelle onderzoeken met het oog op het uitwisselen van voortgangsrapporten en de coördinatie van communicatieactiviteiten. Als deze eenmaal zijn ingevoerd, zou voor deze gerichte bijeenkomsten het extranet op een betere manier kunnen worden benut om informatie uit te wisselen.

De ontwikkeling van dergelijke gerichte bijeenkomsten kan de relevantie van het Netwerk voor medewerkers in alle instellingen van lidstaten doen toenemen en samenwerking bevorderen. De ontwikkeling biedt ook mogelijkheden voor aanpassing en verandering om in veranderende behoeften te voorzien. Naarmate de prioriteiten verschuiven, kunnen groepen worden gevormd, uitgebreid, verkleind, ontbonden, enz.

Uitwisseling van informatie van het Netwerk

De uitwisseling van informatie van het Netwerk via het extranet, de Ombudsman Daily News, de ENO-nieuwsbrief alsook publicaties van seminars vormen de hoeksteen van alle communicatie binnen het Netwerk. Maar de technologie schrijdt voort, middelen zijn schaars en het delen van elektronische informatie neemt steeds meer de overhand.

Daarom stelt de Europese Ombudsvrouw voor om de interactie en informatie-uitwisseling tussen leden van het Netwerk te hervormen en te moderniseren en om informatie waar mogelijk voor iedereen beschikbaar te stellen. Ze zou ook graag communicatie-instrumenten van het ENO willen verbeteren om een dynamischer dialoog tussen leden van het ENO mogelijk te maken.

Het extranet is het hoofdinstrument bij de informatie-uitwisseling van het Netwerk en zal worden gemoderniseerd om beter gebruik te maken van het "forum", bijvoorbeeld in verband met parallelle onderzoeken of voorbereidingen van seminars. Bovendien moet het extranet, op lange termijn, een pertinente informatiebron worden voor relevante EU-wetgeving, goede praktijken in de ombudsdiensten en voor het verzamelen van informatie over onderwerpen van gemeenschappelijk belang.

Op middellange termijn zal het extranet een echte website van het Netwerk worden met algemeen toegankelijke onderdelen en met onderdelen die alleen aan leden van het Netwerk voorbehouden blijven.

Het meest gelezen onderdeel van het extranet is de rubriek "News". De Europese Ombudsman is bezig het Daily News-systeem te verbeteren door het volledig te automatiseren. Dit betekent dat al het nieuws dat via RRS-feeds van ENO-bureaus wordt ontvangen, automatisch in alle beschikbare talen in Daily News wordt weergegeven. Op hun beurt zullen abonnees van Daily News kunnen kiezen in welke taal ze het nieuws willen ontvangen en over welke landen en regio's.

Het is ook de bedoeling dat de "News"-rubriek van het extranet wordt geopend en dat iedereen zich op Daily News kan abonneren. Ook dit zal de zichtbaarheid van de activiteiten van het Netwerk versterken.

De Europese Ombudsvrouw stelt ook voor om de ENO-nieuwsbrief te hervormen. Omdat het gemoderniseerde Daily News ervoor zal zorgen dat de ENO-leden regelmatig op de hoogte worden gebracht van actueel nieuws van het Netwerk, stelt ze voor om de driemaandelijkse ENO-nieuwsbrief vanaf 2016 te vervangen door een jaarlijkse nieuwsbrief. Deze nieuwsbrief zal verslagen bevatten over belangrijke ontwikkelingen in het Netwerk, waaronder resultaten van parallelle onderzoeken, de hoogtepunten van ENO-seminars en ander relevant nieuws. De nieuwsbrief zal elektronisch worden verspreid en voor het grote publiek beschikbaar worden gesteld.

Vragen over EU-wetgeving

Sinds het Netwerk werd opgericht, hebben tientallen ombudsdiensten vragen ingediend bij de Europese Ombudsman over kwesties met betrekking tot EU-wetgeving die zich tijdens een onderzoek voordeden. Dankzij de vraagprocedure, waarin de Europese Ombudsman de leden van het Netwerk bijstaat door antwoorden van deskundigen binnen de EU-instellingen te verkrijgen, werden al veel nationale en regionale ombudsmanonderzoeken opgelost, wat op een andere manier niet mogelijk zou zijn geweest.

De vraagprocedure is echter lastig en tijdrovend geworden. De Europese Ombudsvrouw wil daarom de procedure intern hervormen door ze te versnellen met het oog op vluggere resultaten. Dit betekent dat leden van het Netwerk vragen kunnen indienen zoals voorheen en dat ze zeker kunnen zijn dat ze op tijd antwoord zullen krijgen om dit te gebruiken voor hun eigen onderzoeken. Het bureau van de Europese Ombudsman zal dus zijn regelmatige interactie met de EU-instellingen op een efficiënte manier aanwenden om bevredigende en tijdige resultaten te verkrijgen voor het Netwerk.

Deze afdeling "Queries" van het extranet zal alleen voor leden van het Netwerk toegankelijk blijven. De antwoorden van de EU-instellingen op vragen over EU-wetgeving zullen aan alle Netwerkleden beschikbaar worden gesteld. Voorbeelden van succesvolle vragen kunnen worden uitgelicht in de nieuwe ENO-nieuwsbrief.

Door de procedure zichtbaarder te maken en meer informatie te verschaffen over de positieve impact op de leden van het Netwerk, kan de relevantie ervan voor ombudsmannen en verzoekscommissies sterk toenemen.

Deelname in openbare raadplegingen over wetgevingsvoorstellen van de Europese Commissie

De Europese Commissie houdt regelmatig openbare raadplegingen over haar wetgevingsvoorstellen en beleidsopties. Wanneer het onderwerp de rechten van de Europese burgers betreft, kunnen alle geïnteresseerde leden van het Netwerk een gezamenlijke aanvraag indienen, op grond van de expertise van de leden in het afhandelen van kwesties met betrekking tot klachten en zorgen van burgers. Dit kan de impact en rol van het Netwerk met betrekking tot het beleidsvormingsproces van de EU versterken.

Open Government Partnership

De Europese Ombudsman is steeds meer betrokken bij het Open Government Partnership (OGP) en is opgetogen dat verschillende leden van het Netwerk ook het initiatief hebben genomen om zich voor dit belangrijke project in te zetten. Twintig lidstaten van de EU hebben zich inmiddels aangemeld. De Europese Ombudsman moedigt ombudsmannen in die landen aan om zich in OGP-processen te engageren als tussenpersoon voor dialoog tussen de civiele samenleving en de overheid, als deel van de structuren die het OGP beheren of door concrete "verzoeken" aan te dragen om te worden opgenomen in de actieplannen. In de acht lidstaten die geen deel uitmaken van het OGP (België, Cyprus, Duitsland, Luxemburg, Oostenrijk, Polen, Portugal, en Slovenië), kunnen de nationale ombudsmannen of commissies voor verzoekschriften een belangrijke hefboom zijn om tot deelname te komen. De Europese Ombudsman zal druk blijven uitoefenen op EU-instellingen om openheid op EU-niveau te maximaliseren.

De Europese Ombudsman hoopt dat alle leden van het Netwerk zullen overwegen om zich actief in het OGP te engageren. Dit lijkt een ideaal gespreksonderwerp voor een van de toekomstige evenementen van het Netwerk.