Sur President, Mistiedna distinti, Nisa u ġentili.

Nibda billi nirringrazzja lil Transparency International Ireland u lil John Devitt, b'mod partikolari, talli stednuni nindirizzakom dalgħodu. Irrid nifraħ lil TI Ireland għall-ħidma li qed tagħmel f’dan il-qasam u għad-deċiżjoni tagħha li tlaqqa’ dan l-avveniment importanti. Għandi nsemmi wkoll li l-Uffiċċju tal-UE ta’ Transparency International fi Brussell kien partikolarment attiv dwar dan is-suġġett fi Brussell u ħeġġeġ lill-Uffiċċju tiegħi, fost l-oħrajn, biex jagħmel aktar biex jipproteġi lill-informaturi fl-amministrazzjoni tal-UE.

Iżda qabel ma nitkellem dwar l-iżvelar ta’ informazzjoni protetta nixtieq naqsam magħkom xi riflessjonijiet minn żjara li għamilt aktar kmieni din il-ġimgħa fid-Danimarka fejn iltqajt mal-Ombudsman Daniż, xi uffiċjali politiċi u uffiċjali għolja oħra tal-amministrazzjoni kif ukoll studenti, NGOs u akkademiċi.

Għall-kuntrarju ta’ dan il-pajjiż, jew tabilħaqq għall-kuntrarju ta’ ħafna mill-istituzzjonijiet tal-UE, id-Danimarka hija relattivament ħafifa fir-rigward tar-regolamentazzjoni ta’ dak li nqisu bħala kwistjonijiet etiċi.  Ma għandhomx reġistru tal-lobbjar kif nagħmlu, ma għandhomx regoli dwar ir-“revolving doors” u lanqas ma għandhom regoli għall-protezzjoni tal-informaturi. Filwaqt li l-prattiki amministrattivi ġenerali tagħhom huma kkodifikati ħafna, dan ma jestendix għal xi wħud mill-oqsma li qed nitkellmu dwarhom illum, oqsma li fihom fl-Irlanda bdejna nirregolaw b’mod qawwi f’dawn l-aħħar għaxar snin jew hekk.

L-ewwel ħjiel tad-disparità kulturali kien meta kont qed niddeskrivi każijiet ta’ ġurnalisti Daniżi li kont ittrattajt li kienu jinvolvu impjegati għolja taċ-ċivil tal-UE li xi drabi daħlu fis-settur privat f’żoni qrib ħafna ta’ dawk li kienu qed jirregolaw bħala impjegati taċ-ċivil.  Tkellimt ukoll dwar il-każ tal-eks President tal-Kummissjoni Barroso u d-deċiżjoni tiegħu s-sena l-oħra li jieħu pożizzjoni għolja mal-bank Goldman Sachs. "U xiex", wieġbet il-ġurnalista , "huwa ħażin b'xi wieħed minn dan".

U filwaqt li ovvjament kien qed jilgħab sa ċertu punt l-avukat tax-xitan, il-mantra “x’inhu ħażin ma’ dak” stalk me matul il-bqija taż-żjara Daniża tiegħi.

Aktar tard, matul iż-żjara tiegħi fl-Ombudsman u għadd ta’ impjegati taċ-ċivil anzjani li jaħdmu fuq prattika amministrattiva tajba fis-servizz pubbliku Daniż, irrimarkajt dwar in-nuqqas ta’ regolamentazzjoni fl-oqsma li semmejt qabel.  Fil-qosor, qaluli li dan ma seħħx minħabba li hemm grad għoli ta’ fiduċja fis-soċjetà Daniża, grad għoli ta’ stennija li n-nies se jagħmlu xogħolhom fl-interess pubbliku, u twemmin li l-ħiliet u t-talenti tan-nies għandhom jintużaw kull fejn ikunu l-aktar meħtieġa fi kwalunkwe ħin partikolari u jekk dan ifisser li jduru bejn is-settur pubbliku u dak privat, allura sakemm ma titqiesx li qed issir ħsara allura ma jkunx hemm problema.

Għandi ngħid li membru ta’ Transparency International li kien ukoll fil-laqgħa ma deherx daqshekk bil-ġuħ dwar il-viżjoni tas-soċjetà Daniża mqiegħda quddiemi iżda madankollu meta kont qed ngħid lil grupp ta’ studenti aktar tard dakinhar dwar id-deskrizzjoni tal-livelli ta’ fiduċja fis-soċjetà Daniża, innutajt ħafna kapijiet żgħażagħ li qablu.

Ma nafx biżżejjed dwar il-ħidma interna tal-amministrazzjoni Daniża biex tivvaluta xi waħda minn dan jew dan kollu, iżda jibqa’ l-fatt li, mill-inqas, ma kien hemm l-ebda sens ta’ urġenza fit-tip ta’ riformi etiċi li aħna u oħrajn għamilna matul l-aħħar żmien.

Meta, fit-triq lejn id-dar, skrutinizzajt il-fenomenu Daniż ftit aktar permezz ta 'xi qari, tgħallimt li l-fiduċja hija xi ħaġa li hija norma tas-soċjetà fil-kulturi Daniżi u Nordiċi oħra, li hija xi ħaġa inculcated mill-infanzja permezz tas-sistemi tal-familja u tal-iskola u xi ħaġa li hija diffiċli biex tinbidel anke meta n-nies Daniżi u oħrajn minn dawk il-kulturi jemigraw għal dawk ferm differenti.  Huwa, bħad-DNA tagħhom, xi ħaġa inkorporata. Fiduċja, ġie miktub huwa l-deheb Daniż.

U għalhekk naħseb li kull meta nikkunsidraw kwistjonijiet bħall-iżvelar ta 'informazzjoni protetta, jew kunflitti ta' interess, jew it-trasparenza , għandna bżonn nirriflettu fuq il-forzi aktar profondi li mbuttawna fi żmien jew kultura fejn inħossu li l-aħjar mod kif inġibu n-nies jaġixxi huwa permezz tal-adozzjoni ta 'regoli, huwa permezz ta' kontroll aktar strett.  U filwaqt li kontrolli bħal dawn huma ġeneralment milqugħa, peress li ħafna drabi jitfaċċaw bi tweġiba għal skandlu, forsi għandna wkoll inħossuna skomdi li għadna ma sirniex it-tip ta 'nies li kulturalment, jistgħu jiġu fdati biex jagħmlu l-aħjar ħaġa.  Huwa jenfasizza wkoll, naturalment, l-importanza ġenerali tal-kultura f’dak li għandu x’jaqsam mal-evalwazzjoni tal-affidabbiltà ta’ istituzzjoni pubblika, u li l-kultura – tajba jew ħażina – hija invarjabbilment in-nies fil-quċċata.

Dalgħodu se nitkellem dwar ix-xogħol li għamel l-Uffiċċju tiegħi u se nkompli nagħmel biex ngħin fil-protezzjoni tal-informaturi li jirrapportaw irregolaritajiet serji fl-istituzzjonijiet, fil-korpi, fl-uffiċċji u fl-aġenziji tal-UE. Iżda ippermettuli nibda bi ftit ħsibijiet dwar l-iżvelar ta' informazzjoni protetta b'mod ġenerali.

IIt jista 'jgħin biex tibda b'xi ħaġa sempliċi ħafna:

“Kulma għandek bżonn tkun taf dwar l-iżvelar ta’ informazzjoni protetta, tgħallimt fil-kindergarten.” 

Dan skont il-Professur tal-Gvern fl-Università ta’ Maryland, C Fred Alford, awtur tal-Informaturi: Lives And Organizational Power u dak li qed jipprova jgħaddi minnu, naħseb, huwa li ġeneralment l-informaturi huma mmexxija minn sens sempliċi, anke innat, ta 'dritt u ħażin. Dawk minnkom bi tfal żgħar spiss jisimgħuhom jitkellmu dwar xi ħaġa li tkun “ġusta” jew mhux “ġusta”.  Xi drabi jista’ jkun li ma jkunux jistgħu jartikolaw bis-sħiħ preċiżament għaliex, sempliċiment iħossu li xi ħaġa fl-univers tagħhom mhijiex tajba.

Avvenimenti reċenti ta 'profil għoli madwar id-dinja ġġeneraw interess pubbliku sinifikanti f'din il-kwistjoni iżda filwaqt li l-kelma tqanqal intrigue politiku profond ir-realtà ta' kuljum ħafna drabi hija 'l bogħod mid-drama ta' Julian Assange u Wikileaks jew Edward Snowden jew Chelsea Manning u hija ħafna aktar mundane.

Għandna t-tendenza li nisimgħu biss l-istejjer ta’ informaturi li huma mhedda b’sentenzi ta’ kustodja u multi kbar, li l-karrieri tagħhom jinsabu f’tatters, li ħajjithom hija rvinata, familji meqruda.

Madankollu mhux kull att ta’ żvelar ta’ informazzjoni protetta huwa diżastruż għall-informatur u ninnota li għandek sessjoni llum waranofsinhar intitolata “Getting it Right”, li matulha l-parteċipanti se jisimgħu dak li nittama li huma “stejjer ta’ suċċess” mis-setturi pubbliċi, privati u mingħajr skop ta’ qligħ.

Naturalment, hemm riskji li jeħtieġ li jiġu indirizzati kif xieraq iżda hija kwistjoni kumplessa u r-rikonoxximent tal-kumplessità tagħha huwa vitali. Li tkun informatur fuq livell wieħed huwa li titfa 'ruħek barra mit-tribù tiegħek, kemm jekk tkun it-tribù personali, tal-komunità jew tax-xogħol tiegħek.  L-att innifsu jirriskja l-ostrakizzazzjoni u agħar.

Kollegi ta 'informaturi, anke dawk li mhumiex affettwati direttament mill-azzjonijiet tiegħu jew tagħha, huma rrapportati ta' spiss li jduru fuq l-informatur, jitolbu l-mistoqsija stabbilita f'artikolu eċċellenti 2014 fil-Guardian minn Andrew Smith: “Għaliex nidealizzaw lill-informaturi b’mod astratt, iżda nduru fuqhom daqshekk faċilment fil-laħam?” 

Jista 'jkun in-nuqqas ta' sigurtà kkawżat mit-tkissir tal-omerta tal-komunità mhux mittiefsa? It-theddida għall-istituzzjoni titqies ukoll bħala theddida għal individwi mhux involuti? F’ċerti ċirkostanzi, in-nies jiġu affettwati mill-eżitu ta’ allegazzjonijiet ta’ żvelar ta’ informazzjoni protetta anki jekk huma stess ma jkunu għamlu xejn ħażin personalment.

L-esperjenza tissuġġerixxi li dak li ta’ spiss jimmotiva individwu biex jippreżenta ruħu huwa lealtà sempliċi lejn l-istituzzjoni flimkien ma’ frustrazzjoni profonda li t-tħassib tiegħu mhux qed jiġi ttrattat b’mod adegwat minn dawk responsabbli. Għalhekk iħossuhom imġiegħla jfittxu għajnuna esterna.

Għalhekk, l-isfida hija li tiġi evitata l-ħtieġa li l-informatur jitneħħa billi jiġu żviluppati strutturi mhux biss biex jipproteġu lin-nies li jitkellmu dwar irregolaritajiet serji, iżda wkoll biex jiġi żgurat li s-sustanza tal-ilment tagħhom tiġi investigata bis-sħiħ u li jinżammu infurmati dwar x’azzjoni se tittieħed biex tiġi rettifikata s-sitwazzjoni. U hija sfida għaliex iġġiegħel lill-istituzzjonijiet iwarrbu l-interess personali istituzzjonali u jagħmlu xi passi kuraġġużi, li jista’ jkollhom konsegwenzi sinifikanti għall-individwi u għall-istituzzjoni nnifisha.

Fl-2014, waħda mill-ewwel inkjesti strateġiċi jew fuq inizjattiva proprja tiegħi, wara li ħadt il-kariga, kopriet l-iżvelar ta’ informazzjoni protetta.

Il-kuntest, parzjalment, kien l-ewwel Rapport tal-UE Kontra l-Korruzzjoni li qatt sar li nnota li "[…] l-iżvelar ta' informazzjoni protetta jiffaċċja diffikultajiet minħabba r-riluttanza ġenerali li jirrapporta tali atti fi ħdan l-organizzazzjoni tiegħu stess, u l-biża' ta' ritaljazzjoni. F'dan ir-rigward, il-bini ta' kultura ta' integrità fi ħdan kull organizzazzjoni, is-sensibilizzazzjoni, u l-ħolqien ta' mekkaniżmi ta' protezzjoni effettivi li jagħtu fiduċja lil informaturi potenzjali huma kruċjali […]."

Il-kuntest kien iffurmat ukoll minn dispożizzjonijiet ġodda fir-Regoli tal-Persunal tal-UE li jkopru l-impjegati taċ-ċivil kollha tal-UE li daħlu fis-seħħ f’Jannar 2014. Dawn id-dispożizzjonijiet il-ġodda koprew (i) il-ħtieġa li tiġi pprovduta informazzjoni lill-uffiċjali dwar it-trattament tal-kwistjonijiet irrapportati minnhom; (ii) il-protezzjoni tal-interessi leġittimi ta’ dawk l-uffiċjali u tal-privatezza tagħhom; (iii) il-proċedura għat-trattament tal-ilmenti mill-uffiċjali dwar il-mod kif ġew ittrattati.

Ilmenti

L-importanza ta’ dawn id-dispożizzjonijiet partikolari hija evidenzjata mill-esperjenza tiegħi fit-trattament tal-ilmenti mill-informaturi. Il-biċċa l-kbira tal-każijiet li ttrattajt jiġu minn individwi li jallegaw li ma ttiħdux bis-serjetà biżżejjed, li l-amministrazzjoni tagħhom ma segwietx b’mod adegwat ir-rapporti tagħhom, li ma nżammux infurmati dwar kwalunkwe azzjoni ta’ segwitu (fi kliem ieħor, ma għandhom l-ebda feedback dwar jekk kellhomx raġun jarmu l-informatur fl-ewwel lok jew le) u li ffaċċjaw ritaljazzjoni.

Ippermettuli nagħtik żewġ eżempji.

Fl-ewwel wieħed, l-ilmentatur, inġinier, qajjem tħassib dwar is-sikurezza u l-kunflitt ta’ interess mal-Awtorità Ewropea tas-Sikurezza tal-Avjazzjoni (EASA) fir-rigward ta’ tip partikolari ta’ inġenju tal-ajru, li kien involut fid-disinn tiegħu. L-EASA ċċertifikat l-inġenju tal-ajru iżda wieġbet biss għal parti mit-tħassib tal-ilmentatur.

Matul l-inkjesta tagħna, l-EASA pprovdiet lill-ilmentatur bi tweġibiet xierqa għal xi wħud mill-argumenti tiegħu li qabel ma kinux imwieġba. Madankollu, l-Uffiċċju tiegħi kkritika lill-EASA talli ma indirizzatx b’mod adegwat it-tħassib tal-ilmentatur dwar l-eżistenza ta’ kunflitt ta’ interess fil-proċedura ta’ ċertifikazzjoni. L-Uffiċċju tiegħi nnota wkoll li r-regoli interni tal-EASA għat-trattament tal-informazzjoni tal-informaturi jippermettu biss li jingħata feedback ġeneriku lill-informaturi, li mhuwiex biżżejjed. Ħeġġiġna lill-EASA temenda dawk ir-regoli jew tinterpretahom b’mod li jiżgura li l-informaturi jirċievu feedback sinifikanti fir-rigward tal-eżitu tal-investigazzjonijiet tal-EASA abbażi tat-tħassib tagħhom.

It-tieni każ involva wkoll lill-EASA iżda ffoka fuq l-azzjonijiet tal-Uffiċċju Ewropew ta’ Kontra l-Frodi (OLAF) wara li rċieva rapport dwar l-iżvelar ta’ informazzjoni protetta li jorbot lill-EASA mal-allegata manipulazzjoni ta’ rapport ta’ spezzjoni tas-sigurtà tal-avjazzjoni. Wara valutazzjoni preliminari, kont imħasseb dwar dik li dehret li kienet id-deċiżjoni tal-OLAF li jiċħad il-każ u li jirreferi l-kwistjoni lura lill-EASA minkejja l-fatt li l-informatur kien għażel konxjament li jagħmel ir-rapport tiegħu lill-OLAF aktar milli lill-Awtorità tas-Sikurezza tal-Avjazzjoni. Jien kont tal-fehma preliminari li tali deċiżjoni jista’ jkollha impatt negattiv fuq l-effettività tad-dispożizzjonijiet dwar l-iżvelar ta’ informazzjoni protetta b’mod ġenerali u ddeċidejt li ninvestiga l-kwistjoni.

Wara spezzjoni tal-fajls tal-OLAF, innotajt li l-OLAF kien ikkunsidra b'mod xieraq jekk jiftaħx investigazzjoni. Irriżulta wkoll li l-OLAF ma kienx fil-fatt għalaq il-każ iżda kien talab lill-Awtorità tas-Sikurezza tal-Avjazzjoni biex teżamina l-kwistjoni u biex tirrapporta lura dwar ir-riżultati tal-investigazzjoni tagħha. Barra minn hekk, l-OLAF kien irriżerva d-dritt li jiftaħ inkjesta formali fi stadju aktar tard. F’dan l-isfond, sibt li l-OLAF kien ittratta b’mod xieraq ir-rapport tal-ilmentatur dwar l-iżvelar ta’ informazzjoni protetta. Innotajt li l-OLAF kellu jinforma lill-ilmentatur b’mod aktar espliċitu li r-riferiment tiegħu tal-kwistjoni lill-EASA ma kienx ifisser li l-OLAF ma kien se jieħu l-ebda azzjoni ulterjuri dwar il-kwistjoni u għamel dan il-punt lill-OLAF.

Regoli interni

Minħabba l-esperjenza tal-Ombudsman fit-trattament tal-ilmenti, ħassejt li kien partikolarment importanti għall-Uffiċċju tiegħi li jkun minn ta’ quddiem biex jagħti effett lid-dispożizzjonijiet il-ġodda fir-Regoli tal-Persunal tal-UE.

Fit-tfassil tar-regoli interni, l-Uffiċċju tiegħi kien iggwidat minn dan li ġej:

· Politika effettiva dwar l-iżvelar ta' informazzjoni protetta għandha tiskoraġġixxi u tidentifika għemil ħażin qabel ma jkun tard wisq.

· Għandu juri li l-maniġment superjuri jrid jisma’ dwar it-tħassib kmieni u se jwieġeb b’mod xieraq.

· Għandu jindika lill-persunal il-mod xieraq biex iqajjem tħassib.

· Għandha tassigura lill-persunal li dawn se jiġu protetti jekk iqajmu tħassib.

· Għandu jindika li hemm rotot esterni sikuri biex jitqajjem tħassib (fil-każ tal-istituzzjonijiet tal-UE li huwa l-ewwel u qabel kollox l-Uffiċċju Ewropew Kontra l-Frodi, l-OLAF).

· U għandha tnaqqas ir-riskju ta' divulgazzjonijiet pubbliċi usa'.

Ħdimt mill-qrib mal-persunal fit-tfassil tar-regoli. Il-Kumitat tal-Persunal tagħna kkonsulta lill-persunal kollu biex jgħinhom iħossu s-sjieda tar-regoli, sabiex il-persunal jifhemhom u jħossu kunfidenti fil-protezzjoni li jipprovdu. Aħna fittixna l-parir tal-Uffiċjal tal-Protezzjoni tad-Data intern tagħna u tal-Kontrollur Ewropew għall-Protezzjoni tad-Data. Imbagħad ippubblikajt l-abbozz tar-regoli għall-kummenti pubbliċi. Wara r-rieżami tal-kummenti tal-pubbliku, saret laqgħa tal-persunal u l-Kumitat tal-Persunal reġa’ ġie infurmat. Bħala parti mill-isforzi tagħna biex ninfurmaw u ninvolvu lill-persunal, stedinna lil Nicole Marie Meyer minn Transparency International France għal-laqgħa tal-persunal tagħna biex taqsam l-esperjenza tagħha bħala informatur fl-amministrazzjoni pubblika Franċiża u biex tispjega x-xogħol li kienet qed tagħmel biex ittejjeb il-protezzjoni tal-informaturi fi Franza.

Il-verżjoni finali tar-regoli ġiet adottata fi Frar 2015 u hija disponibbli fuq is-sit web tagħna.

Ir-regoli tagħna huma maħsuba biex jippermettu lill-informaturi jissodisfaw id-dmir tagħhom li jitkellmu jekk isiru konxji ta' mġiba ħażina serja jew għemil ħażin fl-Uffiċċju tal-Ombudsman, u b'hekk jaqdu l-interess pubbliku, billi jrawmu l-integrità, it-trasparenza, ir-responsabbiltà, u fl-aħħar mill-aħħar il-leġittimità fl-Uffiċċju tal-Ombudsman u fih.

Ir-regoli jirriflettu l-idea li l-integrità hija prinċipju essenzjali tas-servizz ċivili Ewropew. Il-pubbliku jistenna li l-membri tal-persunal tal-istituzzjonijiet, il-korpi, l-uffiċċji u l-aġenziji tal-UE jġibu ruħhom bl-ogħla livell ta’ integrità. Għalhekk, mhuwiex biss mixtieq, iżda essenzjali li l-persunal jirrapporta kwalunkwe suspett raġonevoli ta' mġiba ħażina serja jew għemil ħażin fl-Uffiċċju tal-Ombudsman.

Ir-regoli jiddefinixxu l-aktar termini importanti bħall-informaturi u l-imġiba ħażina serja. Huma jistabbilixxu, fid-dettall, il-proċedura li għandha tiġi segwita mill-informaturi. Huma jiddeskrivu d-drittijiet li jgawdi l-informatur, jiġifieri l-gwida u l-appoġġ, il-garanziji ta’ informazzjoni, il-protezzjoni, il-kunfidenzjalità, il-mobbiltà, l-evalwazzjoni u l-promozzjoni u r-rimedji. Dawn isemmu penali għal individwi li jirritaljaw kontra l-informaturi. Fl-aħħar nett, ir-regoli tal-Ombudsman fihom artikoli dwar l-abbuż tal-proċess ta' żvelar ta' informazzjoni protetta, id-drittijiet tal-persuni implikati, it-taħriġ u r-rapportar, il-protezzjoni tad-data u l-informaturi esterni.

Inkjesta strateġika

Wara t-tnedija tal-proċess biex jitlestew ir-regoli tagħna stess, wettaqt investigazzjoni fuq inizjattiva proprja biex nara jekk disa’ istituzzjonijiet tal-UE, inklużi l-Parlament, il-Kummissjoni, il-Kunsill u s-Servizz għall-Azzjoni Esterna, kinux ħadu azzjoni simili.

Innotajt li l-Kummissjoni Ewropea u l-Qorti Ewropea tal-Awdituri biss kienu adottaw ir-regoli meħtieġa; meta għalaqt l-inkjesta fi Frar 2015, l-istituzzjonijiet l-oħra kienu għadhom fil-proċess li jħejju r-regoli. Sadanittant, is-7 istituzzjonijiet l-oħra tal-UE introduċew jew aġġornaw ir-regoli rilevanti.

Bir-regoli u l-politiki dwar l-iżvelar ta’ informazzjoni protetta issa fis-seħħ, issa qed nirriflettu fuq il-passi li jmiss. Pereżempju, possibbiltà waħda tista’ tkun li ssir taf aktar dwar l-esperjenza tal-istituzzjonijiet tal-UE fl-implimentazzjoni tar-regoli fir-rigward tal-protezzjoni tal-persunal tagħha stess f’ċirkostanzi bħal dawn.

Qabel ma nikkonkludi, għandi nsemmi wkoll li l-Parlament Ewropew bħalissa qed jiddibatti u jabbozza rapport dwar kif għandhom jiġu protetti l-informaturi meta tiġi żvelata l-informazzjoni kunfidenzjali ta' kumpaniji u korpi pubbliċi fl-Ewropa. Kif nafu, il-protezzjoni tal-informaturi għadha mhijiex garantita f’ħafna Stati Membri tal-UE, u għalhekk ir-riżultat huwa wieħed ta’ protezzjoni frammentata, li jagħmilha diffiċli għalihom li jsiru jafu d-drittijiet tagħhom u kif jarmu l-informazzjoni, u joħloq nuqqas ta’ sigurtà legali f’xenarji transfruntiera li qed isiru aktar komuni. L-abbozz ta' rapport jistieden lill-Kummissjoni Ewropea tippreżenta proposta leġiżlattiva biex tipproteġi b'mod effettiv lill-informaturi fl-UE. Huwa jappella wkoll lill-Istati Membri biex jintroduċu korp indipendenti responsabbli għall-ġbir tar-rapporti, il-verifika tal-kredibbiltà tagħhom u l-iggwidar tal-informaturi, b'mod partikolari fin-nuqqas ta' rispons pożittiv mill-organizzazzjoni tagħhom.

U l-Kummissjoni Ewropea qed tisma’ dan it-tħassib tal-parlament u tas-soċjetà ċivili, u aktar kmieni din is-sena nediet konsultazzjoni pubblika dwar il-benefiċċji u l-iżvantaġġi tal-protezzjoni tal-informaturi; li jsiru magħrufa l-elementi li huma importanti għal protezzjoni effettiva tal-informaturi; biex jitgħallmu dwar problemi li jirriżultaw kemm fil-livell nazzjonali kif ukoll f'dak tal-UE minn lakuni u dgħufijiet tal-protezzjoni eżistenti tal-informaturi kif ukoll dwar il-ħtieġa għal standards minimi ta' protezzjoni. Huma għandhom jippubblikaw ir-riżultati ta’ din il-konsultazzjoni pubblika dalwaqt.

Fl-aħħar nett, f’Marzu aktar kmieni din is-sena, il-Kummissjoni nediet ukoll għodda ġdida biex tagħmilha aktar faċli għall-Ewropej li jwissu lill-Kummissjoni dwar kartelli sigrieti u ksur ieħor tal-antitrust. In-nies jistgħu jagħżlu li jagħtu isimhom jew li jużaw għodda għall-informaturi li tiggarantixxi l-anonimità tagħhom. Il-Kummissjoni tispjega d-deċiżjoni tagħha b’referenza għall-valur ovvju ta’ informazzjoni minn ġewwa meta twissiha dwar prattiki antikompetittivi.

Għalhekk, bħala konklużjoni, ngħid li l-fiduċja taċ-ċittadini fis-settur pubbliku ma tistax tinkiseb f’ambjent fejn dawk b’informazzjoni dwar il-frodi jew il-korruzzjoni jibżgħu jitkellmu. Billi jiġi ddikjarat b’mod preċiż x’jista’ jkun mistenni mill-persunal f’kull stadju tal-proċess, u billi l-maniġers jitħarrġu dwar kif jittrattaw b’mod xieraq l-informazzjoni rrapportata, kull persuna fil-katina tingħata kemm iċ-ċertezza kif ukoll il-protezzjoni.

L-informaturi għandhom rwol essenzjali biex jgħinu lil kwalunkwe tip ta’ organizzazzjoni tiskoraġġixxi l-ksur tal-prinċipju tal-integrità kif ukoll biex tidentifika kwalunkwe ksur li jista’ jseħħ.  Huma jaġixxu bħala kanarji fil-minjiera, u jissenjalaw periklu sabiex oħrajn ikunu jistgħu jiġu protetti.  Naturalment, jekk il-velenu fil-minjiera huwa verament ħażin, il-kanarju spiss jiltaqa 'ma' tmiem imdejjaq. Għalhekk, ix-xogħol reali huwa li l-ewwel nett tiġi evitata l-akkumulazzjoni ta’ velenu f’organizzazzjoni.

Ippermettuli għal darb’oħra nifraħ lil TI Ireland għal din l-inizjattiva importanti u nafda li se jkollok jum ta’ diskussjoni arrikkenti.

Grazzi.