Ir-Rwol tal-Ombudsman fid-Demokraziji Parlamentari Moderni Introduzzjoni
ewlenija - 18 ta' Novembru 2015
Emily O'Reilly

Wara nofsinhar it-tajjeb,

Ninsab kuntent li qed niftaħ dan is-seminar dwar kwistjoni l-aktar importanti u f'ġimgħa meta l-Ombudsmen u difensuri oħra tal-valuri universali tal-bniedem huma msejħa biex jaqdu r-rwol tagħna fl-indirizzar tad-diversi sfidi li qed tiffaċċja l-Ewropa llum.

Irrid nibda billi nesprimi l-kondoljanzi tiegħi lill-vittmi u lill-familji ta' dawk li mietu fl-attakki ta' Pariġi u nesprimi x-xewqa profonda tiegħi li l-mexxejja kollha tagħna jsibu l-kuraġġ, l-għerf u l-umanità biex isibu triq f'dawn il-kriżijiet u jgħinu mhux biss lil dawk minna fl-Ewropa, iżda lill-ħafna nies barra mill-fruntieri tagħna li ħajjithom qed tinqered mill-vjolenza, mill-faqar u mit-terrur.

Nirringrazzja ħafna lill-Parlament Ewropew, u b'mod partikolari lill-unità tal-azzjonijiet ta' qabel l-adeżjoni tiegħu, talli organizza l-laqgħa importanti tal-lum f'kooperazzjoni mal-uffiċċju tiegħi. L-Ombudsmen tal-pajjiżi tal-adeżjoni huma membri tan-Netwerk tal-Ombudsmen Ewropej u huwa ta' pjaċir partikolari għalija li niltaqa' magħkom, mal-Ombudsmen u mal-Membri tal-Parlieament, f'din l-okkażjoni u li nilqagħkom.

Jiena konxju wkoll tal-isfidi li ħafna minnkom iffaċċjaw fi żminijiet reċenti ħafna bil-kriżi tal-migranti li għaddejja bħalissa. Irrikonoxxejt b'mod ġust li s-soluzzjoni ma tinsabx fil-fruntieri ta' xi pajjiż partikolari, iżda b'kuraġġ għamilt ukoll ir-rwol tiegħek biex tipprova tiżgura li d-drittijiet tal-bniedem ta' dawk li jew jippruvaw jidħlu f'pajjiżek u jibqgħu, jew jgħaddu fi triqithom lejn pajjiż ieħor, jiġu rispettati. Mhuwiex kompitu faċli, u nirrikonoxxi l-isfidi partikolari li ffaċċjajt. Din il-kriżi wriet xquq fid-demokraziji kollha tagħna u jekk inkunu għaqlin nistgħu nużaw dawn l-esperjenzi biex nitgħallmu lezzjonijiet għall-prattiki futuri tagħna.

X'inhu r-rwol ta' Ombudsman f'demokrazija parlamentari? Hemm ħafna tweġibiet iżda għalija l-aktar sempliċi hija li Ombudsman għandu rwol simili għal dak li darba kellu ftit għasfur kant, kanarju, fil-minjieri tal-faħam ħafna ilu. Il-kanarju ntbagħat fil-minjiera biex jiċċekkja li kien sikur, biex jara li l-arja li l-minaturi jieħdu n-nifs kienet arja b’saħħitha.

U dan huwa dak li jagħmlu l-Ombudsmen. Huma jiċċekkjaw is-saħħa ta’ demokrazija billi jiċċekkjaw l-arja tal-amministrazzjoni. Huma jiċċekkjaw biex jaraw, li l-liġijiet qed jiġu segwiti, iżda wkoll li n-nies qed jiġu ttrattati b'mod ġust, li l-amministrazzjoni hija ġusta, etika u responsabbli. U peress li l-idea ta’ Ombudsman ġiet żviluppata għall-ewwel darba fl-Iżvezja aktar minn 200 sena ilu, sar indikatur tant vitali ta’ demokrazija li tiffunzjona tajjeb li l-Unjoni Ewropea tagħmel l-eżistenza ta’ istituzzjoni tat-tip Ombudsman bħala wieħed mill-kriterji għas-sħubija.

Skont il-kriterji ta’ Copenhagen, u skont il-programmi ta’ appoġġ għat-tkabbir tal-UE, l-Ombudsman jitqies bħala istituzzjoni essenzjali, li tiggarantixxi d-demokrazija, l-istat tad-dritt, u l-protezzjoni tad-drittijiet tal-bniedem. Dan fih innifsu huwa rikonoxximent profond tal-valur tiegħu f'demokrazija moderna.

Demokrazija, kif tafu tajjeb, mhijiex xi ħaġa statika u qatt ma tista' tittieħed bħala fatt. Dan jeħtieġ li jiġi mrawwem b'mod kostanti u li jiġi protett u dan huwa minnu kemm jekk qed nitkellmu fil-livell Ewropew kif ukoll f'dak nazzjonali, dwar l-istati membri tal-UE jew dawk il-pajjiżi li għad iridu jsiru stati membri.

Id-demokraziji b’saħħithom għandhom sistema ta’ kontrolli u bilanċi, fil-livell eżekuttiv, leġiżlattiv u ġudizzjarju u kull wieħed minn dawn għandu r-rwol uniku u vitali tiegħu f’dan il-bilanċ demokratiku.

U flimkien ma' din is-sistema hemm l-Ombudsman, saff ta' responsabbiltà addizzjonali, iżda mhux kompetittiv, li jivverifika jekk is-sistema hijiex qed taħdem għall-benefiċċju taċ-ċittadini. Ir-rwol ta' Ombudsman huwa li jħalli lil dawk li jagħmlu l-liġijiet, u lil dawk li jamministraw il-liġijiet ikunu jafu kif dawk il-liġijiet fil-fatt iħossuhom fil-prattika għan-nies.

Permezz tal-ilmenti tagħna, nistgħu nidentifikaw kwalunkwe difett u inġustizzja u billi nenfasizzawhom u nagħmlu rakkomandazzjonijiet kif jistgħu jiġu ffissati, essenzjalment qed intejbu l-kwalità tal-ħajja demokratika tal-istat.

Is-saħħa ewlenija u indispensabbli tagħna tinsab fil-fatt li aħna indipendenti u separati mill-fergħat l-oħra tal-istat. Iżda mhux biżżejjed li l-indipendenza tagħna tkun stabbilita fl-istatut jew fil-kostituzzjoni. In-nies infushom għandhom iħossu li aħna indipendenti, li d-deċiżjonijiet li nieħdu mhumiex influwenzati mill-pressjoni mill-amministrazzjoni, u li jistgħu jafdawna biex inkunu ġusti u imparzjali anke jekk oħrajn ma kinux.

L-Ombudsman ma jiswa għal xejn jekk ma jkunx Ombudsman verament indipendenti. U dan ifisser li mhux l-Ombudsmen biss għandhom jieħdu deċiżjonijiet imparzjali, iżda għandhom jingħataw ukoll ir-riżorsi biex imexxu uffiċċju effiċjenti u effettiv, u m'għandhomx jibżgħu minn rappreżalji jew tkeċċija jekk deċiżjoni jew serje ta 'deċiżjonijiet ma jogħġobx lil dawk fil-poter.

F'demokraziji li jiffunzjonaw tajjeb, l-Ombudsman, il-poplu, il-parlament, u l-amministrazzjoni jridu jiffurmaw ċirku essenzjali ta' fiduċja. In-nies iridu jafdaw lill-Ombudsman u l-amministrazzjoni trid tafda lill-Ombudsman. Min-naħa tiegħu, l-Ombudsman irid jafda lill-amministrazzjoni biex taċċetta r-rakkomandazzjonijiet tagħha fil-biċċa l-kbira tal-każijiet u jekk le, irid jafda lill-parlament għall-appoġġ. Jekk dik il-fiduċja ssirilha ħsara fi kwalunkwe parti ta' dak iċ-ċirku, l-Ombudsman ma jistax jiffunzjona kif suppost.

U Ombudsman li jiffunzjona tajjeb iħalli wkoll lin-nies ikunu jafu x'għandhom jistennew minn stat demokratiku. Huma għandhom ikunu jafu li għandhom id-dritt għal amministrazzjoni pubblika miftuħa u ġusta, li jkunu jafu kif jittieħdu d-deċiżjonijiet ta’ politika u għaliex. Huma għandhom id-dritt li jkunu jafu min qed ifittex li jinfluwenza t-teħid tad-deċiżjonijiet. U għandhom id-dritt għal rimedju. Amministrazzjoni pubblika li mhijiex mibnija fuq dawn il-prinċipji mhijiex amministrazzjoni pubblika tajba.

Iżda filwaqt li aħna bħala Ombudsman jista' jkollna sens qawwi ħafna ta' xi jfisser li nkunu ġusti, xi jfisser li nkunu miftuħa, xi jfisser li nkunu verament responsabbli, jista' jkun xogħol diffiċli ħafna li niżguraw li l-amministrazzjoni taqsam dan il-fehim. It-traduzzjoni ta’ dawn il-kliem fini f’atti amministrattivi attwali mhux dejjem taħdem bla xkiel iżda huwa preċiżament il-kompitu tal-Ombudsman li jgħin fl-iżvilupp ta’ dik il-kuxjenza kondiviża u li jippermetti lil amministrazzjoni tagħmel l-affarijiet mhux minħabba li hija mitluba tagħmel dan mill-qrati jew mill-Ombudsman iżda minħabba li b’mod istintiv, mingħajr eżitazzjoni, tkun taf li hija l-aħjar ħaġa li tagħmel. U huwa għalhekk li l-iżvilupp mill-Ombudsmen ta 'Kodiċijiet ta' prattika tajba huwa tant importanti għas-suċċess tal-ħidma tagħna.

Iżda dan ma jistax iseħħ mil-lum għal għada. Jista 'jieħu ħafna, ħafna snin biex tbiddel kultura u tbiddel mentalità u ħafna minnkom hawn f'din il-kamra japprezzaw il-verità ta' dak. Iva, nistgħu niksbu rakkomandazzjonijiet individwali aċċettati, iżda sakemm ma nġibux bidla kulturali, qatt ma nirnexxu fil-ħolqien ta’ amministrazzjoni verament iffukata fuq iċ-ċittadin u responsabbli.

Kuljum, bħala Ombudsman tal-UE, niffaċċja din l-isfida. Jien grat li l-amministrazzjoni pubblika tal-UE hija ġeneralment ta’ standard għoli ħafna iżda dan ma jfissirx li madwar l-istituzzjonijiet, jew madwar l-Istati Membri hemm fehim kondiviż dwar kwistjonijiet bħat-trasparenza, l-etika, il-ftuħ, il-protezzjoni tad-data, ir-responsabbiltà.

Hemm sensittivitajiet differenti – spiss minħabba raġunijiet storiċi - fost l-Istati Membri dwar il-virtujiet tat-trasparenza u t-tfassil miftuħ tal-liġijiet u dan ifisser li l-kisba ta' standard għoli u kondiviż tista' tkun ta' sfida. Imma mhux impossibbli.

L-affarijiet jevolvu hekk kif jgħaddi ż-żmien u l-livell ta’ trasparenza fl-istituzzjonijiet il-kbar tal-UE bħalissa, kien ikun inkonċepibbli 20 sena ilu, jew saħansitra għaxar snin ilu. L-aktar dokument reċenti tal-politika kummerċjali tal-UE, pereżempju, issa għandu t-trasparenza bħala valur ewlieni, filwaqt li l-aħħar wieħed bilkemm għamel referenza għalih.

Il-ġimgħa l-oħra ġejt imfakkar dwar l-oppożizzjoni sinifikanti li kien hemm għoxrin sena ilu anke għall-ħolqien tal-Uffiċċju tal-Ombudsman Ewropew iżda issa huwa meqjus biss bħala parti normali u standard ta' amministrazzjoni li tiffunzjona tajjeb u filwaqt li xi drabi nesperjenzaw nuqqas ta' qbil mal-istituzzjonijiet, nemmen li ċ-ċirku ta' fiduċja li tkellimt dwaru qabel qiegħed hemm u l-Parlament Ewropew kellu rwol enormi biex jiżgura dan.

Allura dawk minnkom li jistgħu jitħabtu ma 'l-amministrazzjonijiet tiegħek stess, jistgħu saħansitra jiddispraw xi kultant, jew jistaqsu l-valur tax-xogħol li tagħmel, jekk jogħġbok ħu messaġġ pożittiv minn dak li għadni kif għidt. Xogħol iffukat, etiku u diliġenti, se jagħmel id-differenza, forsi mhux illum, jew għada, iżda maż-żmien se tara l-kontribut kbir li uffiċċju tal-Ombudsman jista' jagħmel u s-setgħa li għandek, bħala Ombudsmen individwali, biex twettaq bidla kbira u pożittiva f'pajjiżek.

Nimmaġina li f’dawn l-aħħar xhur, peress li ppruvajt tiċċekkja ċerta mġiba min-naħa ta’ xi aġenziji taħt il-mandat tiegħek fir-rigward tat-trattament tar-refuġjati u l-migranti, xi wħud minnkom setgħu ħassew li l-intervent tiegħek kien limitat jew żgħir. Imma nafda fija meta ngħid, li dak li għamilt huwa importanti, għax se tibni fuq interventi oħra u bidliet oħra maż-żmien sakemm eventwalment, nispera, ma jkollokx għalfejn tagħmel aktar ċerti rakkomandazzjonijiet għax l-imġiba tajba tkun awtomatika.

U fi żminijiet ta' diffikultà, huwa dejjem utli li tħares lejn il-kollegi tal-Ombudsman tiegħek fin-Netwerk jew xi mkien ieħor għal parir jew sempliċiment biex tisma'. Bħala Ombudsman Irlandiż irċevejt appoġġ kbir u pariri utli mill-kollegi tiegħi tal-Ombudsman madwar l-Ewropa u nħeġġek tilħaq u tikkonnettja.

Ilna nagħmlu dan flimkien fin-Netwerk għal żmien twil iżda issa qed nipprova nagħmel ix-xogħol kondiviż tagħna saħansitra aktar utli u aktar dinamiku u nappoġġa lil xulxin b’modi saħansitra aktar konkreti.

L-ambitu tal-ħidma tal-Ombudsman Ewropew u tal-ombudsman nazzjonali jvarja iżda l-prinċipji sottostanti għas-servizz taċ-ċittadini jibqgħu l-istess.

Dan ifisser fejn nistgħu naħdmu flimkien. Hemm ħafna kwistjonijiet ġenerali li jikkonċernaw kemm l-amministrazzjonijiet tal-UE kif ukoll dawk nazzjonali u li jeħtieġu skrutinju mill-Ombudsman fiż-żewġ livelli.

L-uffiċċju tiegħi u n-Network Ewropew tal-Ombudsman diġà ħadmu flimkien biex iwettqu investigazzjoni parallela dwar il-kundizzjonijiet li taħthom il-migranti, mhux aċċettati għall-ażil tal-UE, jiġu rritornati lejn pajjiżhom.

In-Network ħares lejn jekk id-drittijiet fundamentali ta’ dawn il-popli humiex qed jiġu rrispettati fil-livell nazzjonali. L-uffiċċju tiegħi eżamina kif il-Frontex, l-aġenzija tal-fruntieri tal-UE, kienet qed tiddefendi dawn id-drittijiet fix-xogħol tagħha ta’ kuljum u diversi kollegi eżaminaw is-sitwazzjoni f’pajjiżhom stess.

Is-suċċess ta’ dan l-ewwel sforz kollaborattiv ħeġġiġni nfittex oqsma oħra li fihom nistgħu naħdmu flimkien fil-livell tal-UE u b’hekk qed nagħtu aktar importanza lill-ħidma individwali tagħna għall-fini taċ-ċittadini kollha li naqdu.

Irridu li n-nies jgħidu: “Joperaw tajjeb għal dawn l-istandards għoljin f’dan il-pajjiż, għaliex dan mhuwiex il-każ f’pajjiżi?”.

Dan huwa wkoll żmien tajjeb biex wieħed josserva li x-xogħol ta' Ombudsman qatt ma spiċċa.

M'hemm qatt punt li fih nistgħu noqogħdu bilqiegħda u nirrilassaw u ngħidu li wasalna fil-quċċata ta 'dak li nistgħu niksbu. Mhux biss minħabba li d-demokrazija hija fraġli, iżda wkoll minħabba li l-isfond amministrattiv li naħdmu fuqu qed jinbidel b’mod kostanti.

Biex nagħtu eżempju: Bħalissa qed nanalizza n-negozjati informali dwar il-liġijiet tal-UE. Dawn imorru bl-isem ta' "trilogi". Dawn huma, essenzjalment, negozjati bejn il-Kummissjoni Ewropea, il-Parlament Ewropew u l-Istati Membri biex jitħaffef it-tfassil tal-liġijiet sabiex il-leġiżlazzjoni tiġi miftiehma kmieni, pereżempju wara qari parlamentari wieħed.

Dan ifisser li l-magna leġiżlattiva hija aktar rapida u aktar effiċjenti. Jeħtieġ biss li nħarsu lejn il-volum kbir ta’ liġijiet li joħorġu mill-UE matul l-eqqel tal-kriżi finanzjarja biex naraw dan u narawh bħala pożittiv.

Iżda din il-veloċità qajmet mistoqsijiet dwar jekk il-proċess huwiex trasparenti biżżejjed u din hija eżattament din il-kwistjoni li qed inħares lejha. Iżda din hija kwistjoni reċenti. It-traċċar rapidu seħħ biss f’dawn l-aħħar snin u għall-predeċessuri tiegħi dan kien sempliċiment jew mhux kwistjoni affattu jew, l-aktar l-aktar, beda biss jiġbed l-attenzjoni reali tas-soċjetà ċivili.

L-investigazzjoni tiegħi dwar it-trasparenza tan-negozjati dwar il-ftehim kummerċjali propost bejn l-UE u l-Istati Uniti, it-TTIP, naturalment kienet ukoll prodott taċ-ċirkostanzi politiċi u ekonomiċi attwali. Kien hemm ħafna tħassib dwar kif kienu qed jitmexxew in-negozjati bejn Washington u Brussell. Dan, flimkien ma’ dak li l-uffiċċju tiegħi kien diġà qed jisma’ minn diversi partijiet ikkonċernati, wassalni biex niftaħ l-inkjesta.

Wara din l-inkjesta, u ħafna mill-ħidma tal-Parlament Ewropew u tas-soċjetà ċivili, ir-riżultat huwa li l-Kummissjoni Ewropea saret ħafna aktar proattiva dwar il-pubblikazzjoni ta’ dokumenti relatati mat-TTIP. Nemmen li għad jista’ jkun hemm aktar ftuħ dwar il-lobbying madwar it-TTIP iżda ta’ min jinnota li sar progress reali. Ix-xahar li għadda, pereżempju, kif għidt qabel, id-dokument kummerċjali l-ġdid tal-Kummissjoni, elenka t-trasparenza bħala wieħed mit-tliet pilastri tal-istrateġija. Dik kienet l-ewwel waħda.

Qabel ma ntemm irrid nagħmel xi osservazzjonijiet ibbażati fuq it-12-il sena tiegħi issa bħala Ombudsman, fl-Irlanda u fl-UE. Dak prinċipali huwa li jkun effettiv, peress li l-Ombudsman qatt ma għandu jemmen li għandu setgħat limitati sempliċement minħabba li r-rakkomandazzjonijiet, b'mod ġenerali, mhumiex vinkolanti skont id-definizzjoni.

L-Ombudsman, pjuttost, għandu setgħat kbar potenzjalment għad-dispożizzjoni tiegħu. Is-setgħa tal-personalità tagħhom stess, is-setgħa tal-kwalità tal-persunal fl-istituzzjoni tagħhom, is-setgħa tal-għodod investigattivi tagħhom, is-setgħa tal-awtorità morali tar-rwol innifsu, is-setgħa tal-alleanzi tagħha mal-parlament u mas-soċjetà ċivili, is-setgħa tal-opinjoni pubblika u s-setgħa tal-midja.

L-Ombudsman ta' suċċess, kif għidt f'ħafna okkażjonijiet, huwa bħall-konduttur ta' orkestra. Huma jafu liema strumenti jilagħbu u meta jilagħbuhom. Huma jafu meta għandhom joħorġu t-tnabar, jew biss il-flawt ftit artab. U xi kultant, huma jafu, meta għandhom jieqfu u jirriflettu.

Bħala Ombudsman aħna kontinwament nittestjaw is-saħħa tad-demokraziji tagħna. Huwa rwol vitali u importanti u wieħed rikonoxxut bħala tali mill-Unjoni Ewropea. Id-demokrazija u ċ-ċittadini tagħha jinqdew l-aħjar meta dawk li għandhom is-setgħa li jagħtu kont ta' għemilhom ikunu qed jistaqsu kontinwament: Għaliex qed issir xi ħaġa bħal din? Min jibbenefika? Jista' jsir aħjar?

L-Ombudsman dejjem jistaqsi mistoqsijiet bħal dawn. Demokrazija "tajba" tippermettilhom jagħmlu dan. Mingħajr biża'. Mingħajr favur.

Grazzi tal-ħin tiegħek. Ninsab ħerqan għal konferenza ta' suċċess kbir.