Seduta ta' Smigħ Konġunta tal-Parlament Ewropew
"Lejn livell għoli ta' Responsabbiltà, Trasparenza u Kampanja; Integrità fl-Istituzzjonijiet tal-UE"
Panel: Mistoqsijiet etiċi dwar il-prattiki u l-amp
tal-lobbjar; Reġistru ta' Trasparenza
26 ta' Marzu 2015

Onorevoli Membri, Nisa u ġentili,

Nixtieq nirringrazzja lill-President tal-Kumitat għall-Affarijiet Kostituzzjonali, is-Sa Hübner, talli stednitni hawn illum kważi sena minn meta tkellimt fit-tnedija tal-Istudju dwar l-Integrità ta’ Transparency International.

Ir-rwol tal-Ombudsman Ewropew huwa preċiżament li jgħin biex jiġi żgurat li kull istituzzjoni u aġenzija tal-UE tilħaq l-ogħla standards ta’ etika, trasparenza u amministrazzjoni tajba u dan l-Istudju huwa kontribut importanti għad-dibattitu usa’ ta’ fiduċja fl-istituzzjonijiet tagħna.

L-istituzzjoni tiegħi stess kienet waħda mill-istituzzjonijiet koperti fl-Istudju u minn dak iż-żmien ’l hawn aġixxejt fuq tnejn mir-rakkomandazzjonijiet ewlenin tiegħu. Adottajna regoli interni dwar l-iżvelar ta’ informazzjoni protetta . Ippubblikajna wkoll abbozz ta’ dawn ir-regoli fuq is-sit web tagħna għal kumment pubbliku; talab lill-Kontrollur Ewropew għall-Protezzjoni tad-Data għall-fehmiet tiegħu dwar il-proċeduri tagħna, u kiteb lil għaxar istituzzjonijiet u korpi oħra tal-UE biex isiru jafu x'kienu għamlu jew ippjanaw li jagħmlu f'dan il-qasam importanti.

Adottajt u ppubblikajt ukoll l-ewwel Kodiċi ta' Kondotta għall-Ombudsman. Ma nistax nipprietka jekk ma nipprattikax ukoll.

Matul l-aħħar sena segwejt ukoll għadd ta’ inkjesti li għandhom l-għan li jippromwovu l-integrità fi ħdan l-istituzzjonijiet tal-UE. Dan ix-xogħol huwa ispirat minn numru ta' fatturi. Nemmen li l-UE għandha tistabbilixxi u turi l-ogħla standards ta’ integrità possibbli mhux biss għaliha nnifisha iżda għad-dinja. Ninnota li soċjetà ċivili dejjem aktar impenjata u dinamika, li l-influwenza tagħha ssaħħet u ġiet amplifikata mir-rivoluzzjoni tat-teknoloġija tal-informazzjoni, se tkompli tagħmel talbiet lill-istituzzjonijiet tal-UE għal aktar ftuħ u trasparenza u dawn it-talbiet se jkollhom jiġu ssodisfati. U t-tielet, l-ambizzjonijiet tal-UE fir-rigward tal-kummerċ, tal-enerġija u tal-unjonijiet diġitali u ta’ investimenti sinifikanti fl-impjiegi u t-tkabbir se jżidu t-talbiet taċ-ċittadini għal responsabbiltà akbar u trasparenza akbar dwar kif jittieħdu dawn id-deċiżjonijiet eventwali u min jew x’qed jinfluwenzahom.

Kull min iqatta' xi żmien fi Brussell se jkun konxju mill-importanza tal-lobbying. Wieħed biss irid jgħaddi mill-bibien ta’ dan il-bini biex isir konxju immedjatament tal-importanza akbar imqiegħda fuq il-kontroll tiegħu hekk kif il-kjuwijiet jiffurmaw minn kmieni filgħodu biex jiksbu badges bħala parti mis-sistema tar-Reġistru tat-Trasparenza.

Il-lobbjar huwa parti vitali mid-demokrazija tagħna, mil-libertajiet tagħna, mid-dritt tagħna bħala ċittadini li nagħmlu rappreżentazzjonijiet lil dawk li għandhom is-setgħa li jieħdu deċiżjonijiet li jaffettwaw il-ħajja individwali kif ukoll dawk tan-negozji kbar u żgħar. Iżda bħala ċittadini għandna wkoll id-dritt u għandu jkollna l-libertà li nkunu konxji ta’ min qed jagħmel il-lobbying u li nafdaw li dan isir b’mod trasparenti u regolat. Interessi kummerċjali u interessi oħra kbar huma involuti meta l-liġijiet jiġu proposti, diskussi u eventwalment aċċettati jew użati għall-veto. Nuqqas li ċ-ċittadin jitħalla jara kif joħorġu r-riżultati huwa ċaħda tad-dritt fundamentali tal-parteċipazzjoni.

F'dak il-kuntest ser insemmi fil-qosor l-inkjesta tiegħi dwar l-hekk imsejjaħ fenomenu tar-"revolving doors" fil-Kummissjoni Ewropea. Nirrikonoxxi li din hija sfida għall-istituzzjonijiet u l-aġenziji kollha tal-UE iżda nemmen li ħafna minn dawk il-korpi jfittxu lill-Kummissjoni għal gwida u eżempju tajjeb.

L-għan ta’ din l-inkjesta kien li jiġi evalwat kif il-Kummissjoni timmaniġġja l-kunflitti ta’ interess potenzjali li jinqalgħu meta l-persunal anzjan jidħol fis-settur privat jew b’mod permanenti jew bħala parti minn waqfa fil-karriera. Għandi fehma sempliċi dwar din il-kwistjoni; l-istess kif l-ebda DĠ ma jittollera li l-fajls tiegħu jiġu misruqa jew li l-kompjuters tiegħu jiġu ħħekkjati, lanqas ma għandhom jippermettu sitwazzjoni fejn l-interessi strateġiċi tagħhom jiġu pperikolati billi jippermettu li l-informazzjoni privileġġata tintuża b’mod mhux xieraq minn interessi privati li jinnegozjaw fuq l-għarfien u l-kuntatti privileġġati ta’ ex uffiċjal tal-UE.

F’Settembru li għadda, iddeskrivejt sensiela wiesgħa ta’ miżuri li nħeġġeġ lill-Kummissjoni tadotta f’dan il-qasam. Proposta ewlenija hija li l-Kummissjoni għandha tippubblika regolarment online l-informazzjoni rilevanti kollha dwar l-uffiċjali anzjani tal-UE, inklużi isimhom, li jitilqu biex jaħdmu barra mill-amministrazzjoni tal-UE. Appellajt ukoll lill-Kummissjoni biex tagħmel il-proċessi ta’ rieżami tagħha dwar każijiet ta’ “revolving doors” aktar robusti biex jiġu evitati kunflitti ta’ interess.

Matul l-inkjesta tiegħi sibt nuqqasijiet fir-raġunament u d-dokumentazzjoni ta’ każijiet bħal dawn. Mhuwiex dejjem ċar jekk l-uffiċjali kkonċernati pprovdewx l-informazzjoni meħtieġa biex il-Kummissjoni tieħu deċiżjonijiet infurmati tajjeb, u lanqas kif tqiesu l-kummenti mis-servizzi tagħha. Il-Kummissjoni lanqas ma tispjega dejjem għal kollox għaliex iddeċidiet li tapprova talba biex tieħu offerta ta' impjieg. It-tweġiba inizjali tal-Kummissjoni għall-inkjesta tiegħi kienet inkoraġġanti u qed nistenna l-passi ulterjuri tagħha speċjalment fir-rigward tal-obbligu tagħha skont ir-Regolamenti tal-Persunal riveduti li tirrapporta dwar l-attivitajiet rilevanti ta’ wara l-impjieg tal-persunal anzjan.

Għidt lill-Kummissjoni; “L-impjegati taċ-ċivil għandhom dritt leġittimu li jaċċettaw offerti ta’ impjieg meta jitilqu mis-servizz pubbliku. Madankollu, sabiex tinżamm il-fiduċja taċ-ċittadini fis-servizz ċivili tal-UE, l-istituzzjonijiet tal-UE jridu jsaħħu u jagħmlu aktar trasparenti s-sistemi ta’ rieżami tagħhom biex jiżguraw li tali movimenti ma jwasslux għal kunflitti ta’ interess. L-esperjenza internazzjonali wrietna li dan il-fenomenu ta’ “bibien iduru” xi drabi jista’ potenzjalment ikollu influwenza korrotta fuq il-persunal anzjan, li tagħmel ħsara kbira lill-fiduċja tal-pubbliku. Huwa importanti ħafna li niżguraw li sitwazzjoni bħal din ma tiżviluppax fi Brussell. Se nsaħħaħ is-setgħat superviżorji tiegħi kif xieraq."

Iddiskutejt din il-kwistjoni mal-Viċi President Georgieva, li jifhem l-isfida tajjeb ħafna, u nittama li jkun hemm riżultat pożittiv.

Ftaħt ukoll inkjesta fuq inizjattiva proprja dwar il-kompożizzjoni u t-trasparenza tal-Gruppi ta’ Esperti tal-Kummissjoni. Kif tafu, il-Kummissjoni tissorvelja mijiet ta’ gruppi konsultattivi bħal dawn li għandhom rwol kruċjali fl-iżvilupp tal-leġiżlazzjoni u l-politika tal-UE. Diġà sar ħafna biex tiżdied it-trasparenza u biex tiġi promossa rappreżentanza tal-interessi aktar ibbilanċjata fil-gruppi ta’ esperti tagħha iżda għad hemm lok għal titjib.

Konsultazzjoni pubblika enfasizzat li l-problemi ewlenin imqajma kienu jikkonċernaw il-kategorizzazzjoni inkonsistenti tal-organizzazzjonijiet li jipparteċipaw fi gruppi ta’ esperti, l-iżbilanċ perċepit favur l-interessi korporattivi f’ċerti gruppi u l-kunflitti ta’ interess potenzjali tal-esperti li jipparteċipaw fil-kapaċità personali tagħhom. Għalhekk qed nippreżenta analiżi dettaljata li tkopri dak li nemmen li l-Kummissjoni jeħtieġ li tagħmel biex ikun hemm aktar trasparenza u kompożizzjoni aktar ibbilanċjata ta’ dawn il-gruppi.

Fir-rigward tal-esperti maħtura fil-kapaċità personali tagħhom, nissuġġerixxi li l-Kummissjoni tirrieżamina l-politika tagħha dwar il-kunflitt ta’ interess, billi tivvaluta l-isfond tagħhom b’aktar reqqa u billi tippubblika CVs dettaljati. Barra minn hekk, il-minuti tal-laqgħat tal-gruppi ta’ esperti għandhom ikunu dettaljati kemm jista’ jkun. Nistenna bil-ħerqa li nirċievi t-tweġiba tal-Kummissjoni, li għandha tasal fit-30 ta' April.

Fir-rigward tar-Reġistru tat-Trasparenza, appellajt lill-Kunsill biex jipparteċipa u ssuġġerejt li r-reġistru volontarju attwali jingħata s-snien. Kif għidt dak iż-żmien, "iċ-ċittadini ordinarji li jieħdu interess f'dawn il-kwistjonijiet se jkomplu jkunu mħassbin dwar għaliex l-UE ma tappoġġax, b'mod aktar dirett, id-dritt tagħhom li jkunu jafu liema interessi qed jagħmlu lobbying mal-istituzzjonijiet tal-UE u għal liema skopijiet."

Se nimmonitorja d-diskussjonijiet interistituzzjonali dwar din il-kwistjoni u ninsab imħeġġeġ ħafna mill-azzjonijiet li l-Kummissjoni Juncker diġà ħadet biex tappoġġja r-Reġistru u biex tiżgura li l-lobbisti fil-fatt jiffirmaw. Iżda trid tiġi esplorata l-possibbiltà li r-Reġistru jitqiegħed fuq bażi leġiżlattiva, jekk il-ftehim interistituzzjonali propost ma jirnexxix.

Bħala konklużjoni, nemmen li din il-Kummissjoni l-ġdida hija ġenwinament impenjata li tagħmel progress reali lejn trasparenza u responsabbiltà akbar. Innutajt dan b’mod partikolari fir-rigward tar-rispons reċenti ħafna tiegħu għall-investigazzjoni tiegħi dwar it-trasparenza tan-negozjati tat-TTIP. Ma nemminx li qed tagħmel dan fit-tfittxija ta 'xi ġid astratt jew prinċipju etiku iżda pjuttost li rat il-kitba fuq il-ħajt; li t-talbiet li qed isiru issa miċ-ċittadini, it-talbiet magħmula dejjem aktar qawwija, aktar diretti u aktar pervażivi, mill-megafonu tal-midja soċjali u tipi oħra ta’ midja interattiva ġdida, jagħmlu l-ħolqien ta’ strutturi u proċessi aktar trasparenti u responsabbli imperattiv tan-negozju ta’ kuljum. Tabilħaqq, dawn it-talbiet miċ-ċittadini Ewropej huma ovvjament fuq l-istituzzjonijiet u l-aġenziji kollha tal-UE, u mhux biss fuq il-Kummissjoni.

Qabel ma ntemm il-kummenti tiegħi, nixtieq inħabbar li qed nospita avveniment dwar il-Lobbying Transparency nhar it-Tnejn 11 ta’ Mejju mal-Ewwel Viċi President Timmermans u diversi kelliema ewlenin, inkluża Transparency International li l-parteċipanti tagħha hawnhekk ikunu milqugħa tajjeb ħafna.

L-amministrazzjoni tal-UE qed tkompli tissielet biex tiżgura l-livelli għoljin ta’ leġittimità popolari li tixtieq. L-istandards li diġà jistabbilixxi spiss imorru lil hinn minn dawk ta’ ħafna Stati Membri nfushom iżda jkompli jeħtieġ li jistinka biex jikseb l-“istandard tad-deheb” ta’ integrità, trasparenza u responsabbiltà.

Bħala Ewropej, minkejja l-problemi tagħna, ngħixu f'parti privileġġata u avvanzata tad-dinja, u b'dak il-privileġġ u xorti tajba, għandna l-obbligu li nilħqu l-ogħla standards, u li nħeġġu lill-oħrajn jagħmlu l-istess.

Grazzi.