Magħmul skont l-Artikolu 2(10) tal-Istatut tal-Ombudsman Ewropew [1]

Il-fatti li wasslu għall-ilment

1. Fil-15 ta' Diċembru 2020, il-Kummissjoni Ewropea pproponiet żewġ atti leġiżlattivi biex taġġorna r-regoli li jirregolaw is-servizzi diġitali fl-UE: l-Att dwar is-Servizzi Diġitali (DSA)[2] u l-Att dwar is-Swieq Diġitali (DMA)[3] (flimkien il-“Pakkett dwar is-Servizzi Diġitali”). Ir-regolamenti proposti għandhom l-għan li joħolqu spazju diġitali aktar sikur fejn id-drittijiet fundamentali tal-utenti jkunu protetti u li jistabbilixxu kundizzjonijiet ekwi biex jitrawmu l-innovazzjoni, it-tkabbir u l-kompetittività.

2. Fil-25 ta' Novembru 2021, il-Kunsill adotta approċċ ġenerali [4] għall-Pakkett dwar is-Servizzi Diġitali u fil-25 ta' Marzu 2022 u fit-23 ta' April 2022, laħaq qbil politiku mal-Parlament Ewropew dwar id-DMA [5] u d-DSA [6] rispettivament. Iż-żewġ atti daħlu fis-seħħ f’Novembru 2022.

3. F'Settembru 2021, l-ilmentatur, stabbiliment tal-media, talab aċċess pubbliku [7] għall-iskambji dwar l-abbozz tad-DSA u l-abbozz tad-DMA bejn is-servizz legali tal-Kunsill, il-gruppi ta' ħidma interni tiegħu u l-Kummissjoni Ewropea.

4. Il-Kunsill identifika 15-il dokument bħala li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tat-talba tal-ilmentatur: Sitt dokumenti li jikkonċernaw id-DSA u disa’ dokumenti li jikkonċernaw id-DMA. Il-Kunsill irrifjuta l-aċċess għall-15-il dokument fl-intier tagħhom, u argumenta li l-iżvelar tagħhom idgħajjef il-protezzjoni tal-parir legali u l-proċedimenti futuri tal-qorti [8] kif ukoll il-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet li għaddej tal-Kunsill [9]. Barra minn hekk, il-Kunsill qies li ma kienx hemm interess pubbliku superjuri fl-iżvelar tad-dokumenti.

5. F’Novembru 2021, l-ilmentatur talab li l-Kunsill jirrieżamina d-deċiżjoni tiegħu (billi jagħmel “applikazzjoni konfermatorja”). Hija argumentat li l-Kunsill ma kienx spjega b’mod suffiċjenti kif l-iżvelar kien se jimmina l-interessi protetti. Barra minn hekk, hija qieset li l-importanza kruċjali taż-żewġ atti leġiżlattivi u r-rwol tagħha bħala “gwardjan pubbliku” jikkostitwixxu interess pubbliku prevalenti li jipprevali fuq l-interessi protetti.

6. Fl-20 ta' Diċembru 2021, il-Kunsill wieġeb. Hija żammet ir-rifjut inizjali tagħha u infurmat lill-ilmentatur li kienet identifikat dokument addizzjonali (16-il dokument b’kollox) bħala li jaqa’ fl-ambitu tat-talba tal-ilmentatur [10].

7. Peress li ma kienx sodisfatt bl-eżitu tar-rieżami, l-ilmentatur irrikorra għand l-Ombudsman fit-8 ta’ April 2022.

L-inkjesta

8. L-Ombudsman fetħet inkjesta dwar ir-rifjut tal-Kunsill li jagħti aċċess pubbliku sħiħ għad-dokumenti mitluba.

9. Matul l-inkjesta, it-tim ta’ inkjesta tal-Ombudsman irreveda d-dokumenti inkwistjoni u ltaqa’ ma’ uffiċjali tas-Segretarjat Ġenerali tal-Kunsill bil-ħsieb li jikseb kjarifiki dwar ir-raġunijiet tal-Kunsill għar-rifjut ta’ aċċess pubbliku. L-Ombudsman imbagħad ipprovda lill-ilmentatur b'rapport dwar din il-laqgħa [11].

Argumenti ppreżentati lill-Ombudsman

L-argumenti tal-ilmentatur

10. L-ilmentatur argumenta li l-Kunsill ma spjegax kif l-iżvelar tad-dokumenti jimmina speċifikament u fil-fatt l-interessi protetti mill-eċċezzjoni stabbilita fl-Artikolu 4 tar-Regolament 1049/2001.

11. L-ilmentatur iddikjara li r-riskju li jiġi mminat interess protett irid ikun raġonevolment prevedibbli u mhux purament ipotetiku. Hija qieset li l-Kunsill irrefera għal influwenzi esterni mhux xierqa mingħajr ma speċifika eżattament x’inhuma dawn l-influwenzi jew kif l-iżvelar tad-dokumenti mitluba jikkontribwixxi għalihom. L-ilmentatur għalhekk kien tal-fehma li dan ir-riskju li jiġu mminati l-interessi protetti kien purament ipotetiku.

12. L-ilmentatur argumenta wkoll li kien hemm interess pubbliku prevalenti fl-iżvelar tad-dokumenti. Hija qieset li ż-żewġ testi leġiżlattivi proposti huma ta’ importanza kruċjali, peress li se jkollhom impatt konkret fuq il-ħajja taċ-ċittadini tal-UE. Għalhekk, l-iżvelar tal-fehma tas-servizz legali tal-Kunsill ikun essenzjali għad-diskussjonijiet tal-pubbliku. Barra minn hekk, l-ilmentatur kien tal-fehma li r-rifjut li jiġu żvelati d-dokumenti jinterferixxi mar-rwol tal-ilmentatur bħala “gwardjan pubbliku” u mal-prinċipju tal-“libertà tal-istampa”. L-ilmentatur irrefera għall-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem, li sostniet li l-ġbir tal-informazzjoni huwa pass essenzjali fil-ġurnaliżmu u bħala tali protett mil-libertà tal-istampa. It-tfixkil tal-ġbir tal-informazzjoni jista' jsir forma ta' ċensura indiretta.[12]

L-argumenti tal-Kunsill

13. Il-Kunsill iddikjara fid-deċiżjoni konfermatorja tiegħu li ż-żewġ proposti leġislattivi huma ta' natura regolatorja eċċezzjonalment teknika u ta' sensittività internazzjonali partikolari. Id-dokumenti mitluba huma kontributi mis-servizz legali tal-Kunsill biex jassisti lill-presidenza u/jew lid-delegazzjonijiet fil-ħidma preparatorja meħtieġa għad-deliberazzjonijiet fil-gruppi ta' ħidma u sussegwentement fil-Kumitat tar-Rappreżentanti Permanenti (Coreper)[13] u fil-Kunsill, bl-objettiv aħħari li tiġi adottata pożizzjoni tal-koleġislatur fl-ewwel qari dwar iż-żewġ proposti leġislattivi. Bħala tali, il-Kunsill qies li dawn jaqgħu fil-kamp ta' applikazzjoni tal-protezzjoni tal-parir legali u tal-proċess ta' teħid ta' deċiżjonijiet li għaddej.

14. Il-Kunsill sostna li, filwaqt li żieda fit-trasparenza tapplika meta l-istituzzjonijiet jaġixxu fil-kapaċità leġiżlattiva tagħhom, dan ma jċaħħadhomx mill-possibbiltà li jiġġustifikaw rifjut ibbażat fuq il-ħtieġa li jiġi protett proċess ta’ teħid ta’ deċiżjonijiet li jkun għaddej, fejn dan ikun meħtieġ biex tiġi ppreservata l-kapaċità tagħhom li jwettqu l-kompiti tagħhom.

15. Il-Kunsill innota li huwa jista’ jirrifjuta l-aċċess għal dokumenti marbuta ma’ proċess leġiżlattiv, meta l-iżvelar jista’ konkretament u effettivament jippreġudika l-interess protett u r-riskju ta’ tali dannu jkun raġonevolment prevedibbli u mhux purament ipotetiku. Il-Kunsill indika li huwa biżżejjed li jiġu indikati elementi tanġibbli li jippermettu li jiġi konkluż li r-riskju huwa raġonevolment prevedibbli u mhux purament ipotetiku.

16. Il-Kunsill argumenta li d-dokumenti inkwistjoni huma skambji fi ħdan il-gruppi ta’ ħidma rilevanti, li kienu ta’ natura teknika u preparatorja. L-iżvelar tagħhom f'dan l-istadju jista' jipperikola serjament il-proċess ta' teħid ta' deċiżjonijiet li għaddej tal-Kunsill billi jdgħajjef il-pożizzjoni tiegħu fit-trilogu li jmiss [14] diskussjonijiet mal-Parlament. Hija qieset li l-iżvelar jippermetti lill-Parlament jantiċipa l-punti, li l-membri tal-Kunsill isibuha bi tqila jew lesti li jsolvu. Barra minn hekk, il-Kunsill qies li l-iżvelar jista' jesponi lill-membri tiegħu għal pressjoni esterna bla bżonn, minħabba n-natura sensittiva tat-testi proposti, li għandhom l-għan li jirregolaw il-gwardjani u jistgħu jaffettwaw lill-operaturi ta' pajjiżi terzi. Id-divulgazzjoni tiffaċilita wkoll tentattivi mmirati minn partijiet terzi b’interessi ekonomiċi, strateġiċi u/jew politiċi biex jinfluwenzaw lill-Istati Membri, peress li tiżvela l-punti ta’ (nuqqas ta’) ftehim bejniethom. Għalhekk, id-divulgazzjoni tnaqqas il-probabbiltà li d-diskussjonijiet fi ħdan il-korpi preparatorji u fi ħdan il-Coreper isiru b’mod li jkun “kalm, effettiv u ħieles minn pressjoni esterna żejda”.

17. Il-Kunsill sostna wkoll li, skont il-ġurisprudenza tal-Unjoni, huwa jista’ jirrifjuta l-aċċess pubbliku għal parir legali, mogħti fil-kuntest ta’ proċess leġiżlattiv, li huwa partikolarment sensittiv. Hija indikat li d-dokumenti mitluba kien fihom pariri legali fformulati fil-kuntest ta’ diskussjonijiet preparatorji bil-għan li jitħejjew diskussjonijiet usa’. Id-divulgazzjoni f’dan l-istadju tista’ taffettwa l-mod li bih jiġi abbozzat il-parir legali u timmina l-possibbiltà li s-servizz legali jesprimi l-pożizzjoni tiegħu ħielsa minn kwalunkwe influwenza esterna. B’hekk tnaqqas il-kapaċità tagħha li tipprovdi “opinjonijiet onesti, sinċieri u sħaħ”.

18. Il-Kunsill argumenta li l-ġurisprudenza tal-UE tirrikonoxxi n-natura partikolarment sensittiva tal-parir legali pprovdut mis-servizz legali ta’ istituzzjoni meta tikkonċerna kwistjonijiet li huma miftuħa għal litigazzjoni. Il-Kunsill ikkunsidra li, minħabba l-impatt tat-testi proposti fuq il-pjattaformi online, huwa "probabbli ħafna" li dawn jiġu kkontestati fil-qorti. Il-Kunsill sostna li kien raġonevolment prevedibbli li l-iżvelar seta’ jaffettwa l-kapaċità tas-servizz legali li jiddefendi b’mod effettiv id-deċiżjonijiet adottati mill-Kunsill quddiem il-qrati tal-UE u b’hekk jaffettwa l-integrità ta’ dawn il-proċedimenti futuri tal-qorti.

19. Il-Kunsill kien ukoll tal-fehma li ma kien hemm l-ebda interess pubbliku prevalenti fl-iżvelar tad-dokumenti. Hija qieset li l-argument tal-ilmentatur li ż-żewġ testi leġiżlattivi huma ta’ importanza kruċjali huwa ġenerali wisq u bħala tali insuffiċjenti biex jiġi stabbilit li t-trasparenza għandha tieħu preċedenza fuq l-interessi ta’ protezzjoni. Għall-kuntrarju, il-Kunsill ikkunsidra li s-sensittività u l-importanza ta' dawn it-testi jiġġustifikaw li ma jingħatax aċċess. Fir-rigward tal-argumenti tal-ilmentatur li ma jistax jissodisfa d-dmir tiegħu bħala “gwardjan pubbliku” u li r-rifjut tal-iżvelar jinterferixxi mal-libertà tal-istampa, il-Kunsill argumenta li, f’konformità mal-ġurisprudenza tal-UE, l-interess pubbliku prevalenti jrid ikun differenti minn dawn il-prinċipji. Il-Kunsill ikkunsidra li s-sensittività u l-importanza ta' dawn it-testi jiġġustifikaw li ma jingħatax aċċess. Il-Kunsill iddikjara li kien diġà ppubblika għadd ta' dokumenti relatati mal-Pakkett dwar is-Servizzi Diġitali fir-reġistru pubbliku tad-dokumenti tiegħu [15].

Il-valutazzjoni tal-Ombudsman

In-natura tad-dokumenti mitluba

20. L-ispezzjoni żvelat li s-16-il dokument inkwistjoni f’din l-inkjesta huma skambji ta’ posta elettronika, inklużi annessi, bejn il-membri tas-servizz legali tal-Kunsill, id-delegazzjonijiet individwali, il-Presidenza tal-Kunsill, u s-servizzi responsabbli tal-Kummissjoni, relatati mal-abbozz tad-DMA u l-abbozz tad-DSA. Dawn imorru minn April sa Ottubru 2021.

21. Matul il-laqgħa mat-tim ta' inkjesta tal-Ombudsman, l-uffiċjali mis-Segretarjat Ġenerali tal-Kunsill ikkonfermaw li, filwaqt li s-servizz legali tal-Kunsill ma pprovdiex opinjoni legali formali fl-ebda waħda miż-żewġ proċeduri leġislattivi inkwistjoni, huwa pprovda parir legali lil delegazzjonijiet individwali, lis-servizzi tal-Kummissjoni jew lill-Presidenza tal-Kunsill fuq talba kemm bil-fomm, matul il-laqgħat tal-Grupp ta' Ħidma rilevanti u permezz ta' vidjo/telekonferenza informali, jew bil-miktub, pereżempju billi ssuġġerixxa bidliet fl-abbozz ta' testi legali. L-iskambji tal-posta elettronika inkwistjoni fihom tali parir legali.

22. L-uffiċjali tas-Segretarjat Ġenerali tal-Kunsill iċċaraw ukoll li l-iskambji kollha tal-posta elettronika mitluba jikkonċernaw kwistjonijiet li ġew diskussi matul il-laqgħat tal-gruppi ta’ ħidma u li għalhekk l-Istati Membri kollha kienu konxji minnhom.

Applikazzjoni tal-eċċezzjonijiet għall-aċċess pubbliku

23. Iċ-ċittadini tal-UE għandhom dritt ibbażat fuq it-Trattat “li jipparteċipaw fil-ħajja demokratika tal-Unjoni”.[16] Għalhekk, id-deċiżjonijiet kollha tal-UE jridu jittieħdu “b’mod kemm jista’ jkun miftuħ u qrib iċ-ċittadini”.[17] Dan huwa partikolarment importanti meta l-istituzzjonijiet tal-UE jaġixxu fil-“kapaċità leġiżlattiva” tagħhom.[18] Il-prinċipju tat-trasparenza leġiżlattiva huwa minqux fit-Trattati tal-UE [19] u huwa rifless fil-leġiżlazzjoni tal-UE dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti (ir-Regolament 1049/2001), li jiddikjara li “dokumenti leġiżlattivi” jridu jkunu direttament aċċessibbli għall-pubbliku, sakemm l-iżvelar tagħhom ma jimminax interess pubbliku jew privat wieħed jew aktar protetti b’mod espliċitu.[20]

24. L-Ombudsman jinnota li d-dokumenti inkwistjoni f'din l-inkjesta huma b'mod ċar dokumenti leġiżlattivi, li għalihom għandhom japplikaw l-ogħla standards ta' trasparenza. Għalhekk, l-eċċezzjonijiet invokati mill-Kunsill biex jirrifjuta l-aċċess pubbliku għandhom jiġu applikati b'mod aktar restrittiv [21].

Protezzjoni ta' proċess ta' teħid ta' deċiżjonijiet li jkun għaddej

25. Il-Kunsill argumenta li d-dokumenti mitluba huma ta’ natura teknika u preparatorja u li l-iżvelar tagħhom, fiż-żmien tad-deċiżjoni konfermatorja, seta’ jimmina serjament il-proċess tat-teħid ta’ deċiżjonijiet li għaddej tal-Kunsill. Il-Kunsill innota li l-iżvelar seta' dgħajjef il-pożizzjoni ta' negozjar tiegħu matul it-trilogi li ġejjin, seta' espona lill-membri tiegħu għal pressjoni esterna bla bżonn, u seta' ffaċilita tentattivi mmirati minn partijiet terzi biex jinfluwenzaw lill-Istati Membri. Il-Kunsill iddikjara li ħafna dispożizzjonijiet fl-abbozz tal-Att dwar is-Swieq Diġitali u fl-abbozz tal-Att dwar is-Servizzi Diġitali kienu kontenzjużi ħafna.

26. L-Ombudsman tinnota li, f'konformità mal-ġurisprudenza tal-UE [22], in-natura preliminari tad-diskussjonijiet fil-gruppi ta' ħidma tal-Kunsill relatati ma' proposta leġiżlattiva, fiha nnifisha, ma tiġġustifikax l-applikazzjoni tal-eċċezzjoni għall-protezzjoni ta' proċess ta' teħid ta' deċiżjonijiet li jkun għaddej. Dik id-dispożizzjoni ma tagħmel l-ebda distinzjoni skont l-“istat jew il-progress tad-diskussjoni”. Għalhekk, in-natura preparatorja tad-diskussjonijiet u l-fatt li l-Kunsill għadu ma wasalx għall-pożizzjoni finali tiegħu fil-mument tal-iżvelar ma jistabbilixxux, fih innifsu, li l-proċess deċiżjonali tal-Kunsill ser jiġi serjament ippreġudikat.

27. L-Ombudsman preċedentement sabet li d-dokumenti interni tal-Kunsill li jistabbilixxu l-istrateġija ta’ negozjar tal-Kunsill (il-“linji ħomor” tiegħu, oqsma fejn il-Kunsill jista’ jkun flessibbli, jew għażliet ta’ riżerva għall-Kunsill) fin-negozjati tat-trilogu li għaddejjin mal-Parlament Ewropew jistgħu jiġu protetti sakemm in-negozjati rilevanti jkunu għadhom għaddejjin.[23] L-Ombudsman qieset, f’dik l-inkjesta preċedenti, li l-iżvelar tal-istrateġija ta’ negozjar tal-Kunsill qabel ma tkun ġiet skjerata mill-Kunsill u kondiviża mal-Parlament jista’ jimmina serjament il-pożizzjoni ta’ negozjar tal-Kunsill u, b’hekk, il-proċess tat-teħid ta’ deċiżjonijiet li għaddej.

28. Id-dokumenti inkwistjoni f’din l-investigazzjoni huma ta’ natura differenti. Dawn ma fihomx l-istrateġija ta' negozjar tal-Kunsill. Pjuttost, dawn fihom parir legali tas-servizz legali tal-Kunsill biex jassisti lill-presidenza tal-Kunsill u lid-delegazzjonijiet tal-Istati Membri fid-diskussjoni dwar iż-żewġ proposti leġiżlattivi fi ħdan il-gruppi ta' ħidma rilevanti. Bħala tali, l-Ombudsman tqis li huwa diffiċli li wieħed jara kif l-istrateġija ta’ negozjar aktar tard tal-Kunsill matul it-trilogi (li saret fil-bidu tal-2022) setgħet ġiet derivata minn dawn l-iskambji jew kif id-divulgazzjoni tagħhom kienet iddgħajjef il-pożizzjoni ta’ negozjar tal-Kunsill matul in-negozjati tiegħu mal-Parlament. Bħala eżempju biss, l-informazzjoni skambjata fid-dokumenti 6, 13, 14 u 16, kif ukoll il-parir legali mogħti fil-forma ta' bidliet traċċati fit-testi tal-abbozz ta' proposta mehmużin, ma jidhrux li huma partikolarment sensittivi u lanqas li jistabbilixxu l-linji ħomor tal-Kunsill u b'hekk l-istrateġija ta' negozjar tiegħu.

29. Il-Kunsill argumenta wkoll li, minħabba n-natura sensittiva tat-testi leġislattivi proposti, l-iżvelar jista' jesponi lill-membri tal-Kunsill u s-servizz legali tiegħu għal pressjoni żejda jew interferenza esterna oħra.

30. Filwaqt li r-riskju ta' pressjoni esterna jista' jikkostitwixxi raġuni leġittima għar-restrizzjoni tal-aċċess, ir-realtà ta' tali pressjoni esterna trid tiġi stabbilita b'ċertezza, u trid tiġi ppreżentata evidenza li turi li hemm riskju prevedibbli raġonevoli li d-deċiżjoni li għandha tittieħed tiġi affettwata b'mod sostanzjali minħabba dik il-pressjoni esterna [24].

31. F'dan il-każ, il-Kunsill ma pprovda l-ebda evidenza, u lanqas ma hemm xi ħaġa fil-fajl tal-każ, li tissuġġerixxi li l-Kunsill jista' raġonevolment jistenna li jkun hemm reazzjoni lil hinn minn dak li jista' jkun mistenni mill-pubbliku minn kwalunkwe membru ta' korp leġiżlattiv li jipproponi emendi għall-abbozz ta' leġiżlazzjoni.[25] Bħala eżempju, id-dokumenti 1, 4, 12 u 15 fihom mistoqsijiet imqajma u/jew fehmiet legali espressi mill-Istati Membri. Il-mistoqsijiet twieġbu mis-servizz legali tal-Kunsill bil-fomm f’sejħiet mad-delegazzjoni rispettiva tal-Istati Membri u aktar tard ġew kondiviżi matul il-laqgħat tal-gruppi ta’ ħidma mal-Istati Membri kollha. L-informazzjoni miżmuma ma tidhirx partikolarment sensittiva, speċjalment sa fejn tikkonsisti f’mistoqsijiet tal-Istati Membri biex jifhmu l-proposta leġiżlattiva. Għalhekk ma jidhirx kif l-iżvelar, fil-mument tad-deċiżjoni konfermattiva, kien jippreġudika serjament il-proċess deċiżjonali. Fid-dawl ta’ dan, l-Ombudsman tqis li l-argument tal-Kunsill mhuwiex sostanzjat.

32. Il-Kunsill sostna wkoll li l-iżvelar jiżvela l-punti ta' (nuqqas ta') ftehim bejn il-membri tiegħu u b'hekk jista' jiffaċilita interventi mmirati minn partijiet terzi mmirati biex jinfluwenzaw il-pożizzjoni ta' xi Stati Membri.

33. L-Ombudsman tinnota li l-lobbying, kemm jekk minn membri tal-pubbliku, gruppi ta' konsumaturi jew gruppi professjonali b'interess ekonomiku u/jew politiku, huwa parti mistennija u saħansitra milqugħa tal-proċess leġiżlattiv. Dan juri li dawn il-gruppi ta’ interess u l-pubbliku għandhom interess leġittimu li jsegwu u jipparteċipaw fil-proċess leġiżlattiv. Madankollu, biex l-interessi kollha jkunu f’pożizzjoni li jiskambjaw fehmiet infurmati matul il-proċess leġiżlattiv li għaddej, huwa kruċjali li jkun hemm, kemm jista’ jkun, kundizzjonijiet ekwi f’termini ta’ aċċess għall-informazzjoni. Għalhekk, l-Ombudsman huwa tal-fehma li l-iżvelar jippermetti lill-pubbliku - inklużi l-lobbyists, iżda wkoll lill-pubbliku ġenerali u lill-ġurnalisti - jipparteċipaw b'mod aktar effettiv u fuq l-istess livell fil-proċess tat-teħid ta' deċiżjonijiet, u b'hekk tissaħħaħ il-kwalità u l-leġittimità ta' dak il-proċess.

Protezzjoni tal-pariri legali u tal-proċedimenti tal-qorti

34. Il-Kunsill argumenta wkoll li d-dokumenti inkwistjoni fihom parir legali u li l-iżvelar tagħhom idgħajjef il-kapaċità tas-servizz legali tal-Kunsill li jipprovdi opinjonijiet onesti, sinċieri u sħaħ li huma ħielsa minn influwenza esterna. Il-Kunsill ikkunsidra wkoll li kien probabbli ħafna li ż-żewġ testi legali jiġu kkontestati fil-Qorti u li kien raġonevolment prevedibbli li l-iżvelar jaffettwa l-integrità ta' dawn il-proċedimenti futuri tal-qorti.

35. L-Ombudsman jinnota li, skont il-ġurisprudenza tal-UE [26], il-kwistjoni dwar jekk opinjoni hijiex partikolarment sensittiva tiddependi fuq jekk il-kontenut tal-opinjoni nnifisha huwiex partikolarment sensittiv u mhux fuq jekk il-proċess leġiżlattiv jistax jitqies bħala sensittiv. Huwa irrilevanti li l-kwistjonijiet legali mqajma jistgħu jkunu kontroversjali u soġġetti għal nuqqas ta’ qbil.

36. Wara li spezzjona d-dokumenti inkwistjoni, l-Ombudsman huwa tal-fehma li l-informazzjoni li tinsab fl-iskambji ta’ posta elettronika ma tistax titqies bħala sensittiva fit-totalità tagħha (ara wkoll l-eżempji mogħtija fit-taqsima preċedenti).

37. L-Ombudsman jinnota wkoll li, f’konformità mal-ġurisprudenza tal-UE [27], referenza ġenerali għar-riskju li tiġi mminata l-kapaċità ta’ istituzzjoni li tiddefendi ruħha fi proċedimenti ġudizzjarji ipotetiċi mhijiex biżżejjed biex tiġġustifika eċċezzjoni għat-trasparenza meħtieġa għad-dokumenti leġiżlattivi. L-Ombudsman għalhekk huwa tal-fehma li l-Kunsill ma stabbilixxiex kif l-iżvelar (parzjali) idgħajjef il-kapaċità tiegħu li jiddefendi lilu nnifsu fil-qorti.

38. Fid-dawl ta’ dan ta’ hawn fuq, l-Ombudsman mhuwiex konvint mill-ispjegazzjonijiet tal-Kunsill li l-iżvelar idgħajjef l-interessi protetti mill-eċċezzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 4 tar-Regolament 1049/2001.

39. L-Ombudsman għalhekk iqis li l-Kunsill għandu jirrevedi l-pożizzjoni tiegħu, bil-ħsieb li jagħti l-aktar aċċess pubbliku wiesa' possibbli għad-dokumenti mitluba.

Il-proposta għal soluzzjoni

L-Ombudsman jipproponi li l-Kunsill għandu jirrevedi l-pożizzjoni tiegħu, filwaqt li jqis l-osservazzjonijiet ta' hawn fuq, bil-ħsieb li jagħti l-aktar aċċess pubbliku wiesa' possibbli għad-dokumenti mitluba. Fejn il-Kunsill iqis li l-aċċess ma jistax jingħata, huwa għandu jispjega, fid-dettall u b'referenza għad-dokumenti individwali, kif l-iżvelar ta' dawn id-dokumenti jimmina wieħed jew aktar mill-interessi pubbliċi jew privati elenkati fl-Artikolu 4 tar-Regolament 1049/2001, jekk meħtieġ f'anness kunfidenzjali.

Il-Kunsill huwa mistieden jinforma lill-Ombudsman sal-31 ta' Marzu 2023 dwar kwalunkwe azzjoni li jkun ħa fir-rigward tal-proposta għal soluzzjoni msemmija hawn fuq.

Emily O'Reilly

L-Ombudsman Ewropew

Strasburgu, 02/02/2023

 

[1] Disponibbli fuq: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=uriserv%3AOJ.L_.2021.253.01.0001.01.ENG&toc=OJ%3AL%3A2021%3A253%3ATOC

[2] Disponibbli fuq: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/en/TXT/?uri=COM%3A2020%3A825%3AFIN

[3] Disponibbli fuq: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/en/TXT/?qid=1608116887159&uri=COM%3A2020%3A842%3AFIN

[4] Aktar informazzjoni hija disponibbli fuq: https://www.consilium.europa.eu/en/policies/digital-services-Package/

[5] Ara https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_22_1978

[6] Ara https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_22_2545

[7] Skont ir-Regolament (KE) 1049/2001 dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti tal-Parlament Ewropew, tal-Kunsill u tal-Kummissjoni: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:32001R1049&from=EN

[8] It-tieni inċiż tal-Artikolu 4(2) tar-Regolament 1049/2001.

[9] L-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 4(3) tar-Regolament 1049/2001.

[10] Dan id-dokument inħoloq wara li l-ilmentatur kien għamel it-talba tiegħu iżda qabel ma l-Kunsill ħareġ id-deċiżjoni inizjali tiegħu.

[11] Disponibbli fuq: https://www.ombudsman.europa.eu/mt/doc/spection-report/mt/162077

[12] Sentenza tal-14 ta' April 2009 fil-Każ ta' Tàrsasàg A Szabadsàgjogokért v l-Ungerija, 37374/05; disponibbli fuq https://hudoc.echr.coe.int/eng#{%22itemid%22:[%22001-92171%22]}

[13] “Coreper” huwa l-Kumitat tar-Rappreżentanti Permanenti tal-Gvernijiet tal-Istati Membri għall-Unjoni Ewropea u l-korp preparatorju ewlieni tal-Kunsill. Il-Coreper jikkonsisti f'żewġ partijiet: il-Coreper I, li huwa magħmul mill-viċi rappreżentanti permanenti ta' kull pajjiż u jħejji l-ħidma ta' sitt konfigurazzjonijiet tal-Kunsill, u l-Coreper II, li huwa magħmul mir-rappreżentanti permanenti ta' kull Stat Membru u jħejji l-ħidma ta' erba' konfigurazzjonijiet oħra tal-Kunsill. Aktar informazzjoni tista' tinstab hawnhekk: https://www.consilium.europa.eu/en/council-eu/preparatory-bodies/

[14] It-trilogu jirreferi għal laqgħat informali bejn il-Parlament, il-Kunsill u l-Kummissjoni. Dawn il-laqgħat għandhom l-għan li jilħqu ftehim dwar sett ta' emendi aċċettabbli għall-Parlament u l-Kunsill dwar fajl leġiżlattiv partikolari. Il-laqgħat tat-trilogu ma jsirux fil-pubbliku.

[15] Il-Kunsill ma pprovdiex lista ta' dawn id-dokumenti jew link għal fejn huma disponibbli.

[16] L-Artikolu 10 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TUE); disponibbli fuq https://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=ĠU:C:2008:115:0013:0045:en:PDF

[17] L-Artikoli 1 u 10(3) tat-TUE.

[18] Premessa 6 tar-Regolament 1049/2001.

[19] L-Artikolu 15(2) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea; disponibbli fuq https://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:12012E/TXT:en:PDF

[20] L-Artikolu 12(2) u l-Premessa 6 tar-Regolament 1049/2001.

[21] Ara s-sentenza tal-Qorti tal-4 ta' Settembru 2018, ClientEarth vs Il-Kummissjoni, C-57/16, il-punt 100.

[22] Ara s-sentenzi tal-Qorti Ġenerali tal-25 ta’ Jannar 2023, De Capitani vs Il-Kunsill, T-163/21, il-paragrafu 78: https://curia.europa.eu/juris/document.jsf?text=&docid=269684&pageIndex=0&doclang=EN&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=6000 u tat-22 ta’ Marzu 2011, Access Info Europe vs Il-Kunsill, T-233/09, il-paragrafu 69, 76: https://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?language=en&num=T-233/09; u tal-Qorti tas-17 ta’ Ottubru 2013, Il-Kunsill vs Access Info Europe, il-paragrafu 60: https://curia.europa.eu/juris/liste.jf?num=Camp&0/11;EN=lingwa

[23] Ara l-proposta tal-Ombudsman għal soluzzjoni fil-każ 360/2021/TE, il-paragrafu 37; https://www.ombudsman.europa.eu/en/solution/en/144725

[24] Ara s-sentenzi tal-Qorti Ġenerali tal-25 ta’ Jannar 2023, De Capitani vs Il-Kunsill, T-163/21, il-punt 85; u tat-22 ta’ Marzu 2018, Emilio de Capitani vs Il-Parlament Ewropew, T-540/15, il-punt 99: https://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?num=T-540/15

[25] Ibid.

[26] Is-sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-21 ta’ April 2021, Pech vs Il-Kunsill, T-252/19, il-punt 85: https://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?num=T-252/19&language=en

[27] Ara s-Sentenza tal-Qorti Ġenerali tas-6 ta' April 2017, Ir-Repubblika Franċiża vs Il-Kummissjoni, T-344/15, il-paragrafu 76: u s-sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-21 ta' April 2021, Pech vs Il-Kunsill, T-252/19, il-paragrafu 89.