It-tliet każijiet jikkonċernaw kif il-Kummissjoni Ewropea applikat ir-regoli tagħha ta’ “Regolamentazzjoni Aħjar” u rekwiżiti proċedurali oħra meta ħejjiet proposti leġiżlattivi dwar id-diliġenza dovuta tas-sostenibbiltà korporattiva (983/2025/MAS), il-ġlieda kontra l-faċilitazzjoni ta’ dħul klandestin ta’ migranti (2031/2024/VB) u l-Politika Agrikola Komuni (1379/2024/MIK). Il-Kummissjoni qieset dawn il-proposti bħala urġenti u, għalhekk, ħalliet barra l-passi previsti fir-regoli tagħha, bħall-valutazzjonijiet tal-impatt u l-konsultazzjonijiet pubbliċi. L-ilmentaturi, li huma organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, qiesu dawn l-ommissjonijiet bħala li jiksru r-regoli ta’ “Regolamentazzjoni Aħjar” tal-Kummissjoni. F’żewġ każijiet, l-ilmentaturi argumentaw ukoll li l-Kummissjoni naqset milli tivverifika l-konsistenza tal-proposti leġiżlattivi mal-għanijiet klimatiċi tal-UE, kif meħtieġ mil-Liġi Ewropea dwar il-Klima. F’każ wieħed, l-ilmentatur kien imħasseb ukoll li l-Kummissjoni kisret ir-Regoli ta’ Proċedura tagħha dwar il-konsultazzjonijiet bejn is-servizzi.   

L-Ombudsman fetħet inkjesti dwar it-tliet każijiet. Hija rċeviet it-tweġiba bil-miktub tal-Kummissjoni fit-tliet każijiet kollha, spezzjonat il-fajls rilevanti tal-Kummissjoni u t-timijiet ta’ inkjesta tagħha ltaqgħu ma’ rappreżentanti tal-Kummissjoni fil-kuntest ta’ żewġ inkjesti.

Il-Kummissjoni wieġbet li r-regoli ta’ “Regolamentazzjoni Aħjar” mhumiex liġi vinkolanti iżda sett ta’ għodod għat-tfassil tal-politika għall-ġbir ta’ informazzjoni rilevanti li jenħtieġ li tiġi applikata b’mod proporzjonat. Hija argumentat ukoll li kienet ġabret l-evidenza rilevanti kollha qabel ma adottat il-proposti leġiżlattivi inkwistjoni, ikkonsultat lill-partijiet ikkonċernati u wettqet il-valutazzjonijiet tal-konsistenza klimatika u l-konsultazzjoni bejn is-servizzi f’konformità mar-regoli applikabbli.

Abbażi tal-inkjesti tagħha, l-Ombudsman sabet għadd ta' nuqqasijiet proċedurali fil-mod kif il-Kummissjoni ħejjiet il-proposti leġiżlattivi li, meħuda flimkien, jammontaw għal amministrazzjoni ħażina.

B’mod partikolari, l-Ombudsman sabet li l-Kummissjoni adottat interpretazzjoni wiesgħa ta’ “urġenza” u naqset milli tiġġustifika b’mod suffiċjenti l-“urġenza” tal-proposti leġiżlattivi lejn il-pubbliku u milli tiddokumenta d-derogi tagħha mir-regoli applikabbli għal Regolamentazzjoni Aħjar. L-Ombudsman sabet ukoll li l-Kummissjoni ma stabbilietx proċedura li tiżgura, kif meħtieġ mit-Trattati u mill-ġurisprudenza, tħejjija trasparenti, ibbażata fuq l-evidenza u inklużiva ta’ proposti leġiżlattivi “urġenti”. L-Ombudsman sabet ukoll li, billi ma żammitx rekords xierqa ta’ kontrolli obbligatorji tal-konsistenza tal-proposti tagħha mal-għanijiet klimatiċi tal-UE, il-Kummissjoni naqset milli taġixxi b’mod responsabbli.

Biex tindirizza dawn in-nuqqasijiet, l-Ombudsman għamlet żewġ rakkomandazzjonijiet. L-Ombudsman irrakkomandat li l-Kummissjoni għandha tiżgura applikazzjoni prevedibbli, konsistenti u mhux arbitrarja tar-regoli tagħha għal Regolamentazzjoni Aħjar, billi tiddefinixxi sitwazzjonijiet “urġenti” li jiġġustifikaw deroga mir-rekwiżiti stabbiliti fir-regoli. Barra minn hekk, fejn jingħataw derogi, jenħtieġ li l-Kummissjoni tistabbilixxi proċedura biex tiżgura li t-tħejjija urġenti ta’ proposti leġiżlattivi xorta tikkonforma mal-prinċipji ta’ proċess ta’ tfassil tal-liġijiet trasparenti, ibbażat fuq l-evidenza u inklużiv. Biex tassisti lill-Kummissjoni f’dan il-kompitu, l-Ombudsman għamlet erba’ suġġerimenti, li jinkludu l-kjarifika tar-regoli tagħha dwar il-konsultazzjoni mal-partijiet ikkonċernati għal proposti urġenti u l-iżgurar li l-evidenza li tappoġġa l-proposti tagħha tiġi ppubblikata fi żmien xieraq biex ikun jista’ jsir dibattitu pubbliku qabel ma tiġi adottata l-leġiżlazzjoni.

Il-każ kien jikkonċerna d-deċiżjoni tal-Kummissjoni Ewropea li tieqaf tikkollabora ma’ ħaddiem interim fis-servizzi tagħha tal-indukrar tat-tfal. L-ilmentatur ġie impjegat permezz ta’ kuntrattur estern fuq kuntratti ta’ kull ġimgħa. Wara l-istruzzjonijiet tal-Kummissjoni, il-kuntrattur informa lill-ilmentatur li l-Kummissjoni ma kinitx se titlob aktar is-servizzi tagħha. L-ilmentatur irrikorra għand l-Ombudsman billi argumenta li l-Kummissjoni ma tathiex raġunijiet ġustifikati għad-deċiżjoni tagħha.

L-Ombudsman konsistentement qieset li, meta l-istituzzjonijiet tal-UE jitolbu t-terminazzjoni ta’ kuntratt ta’ persuna ma’ kuntrattur estern, huma għandhom jipprovdu raġunijiet ġusti u oġġettivi biex jiġġustifikaw it-terminazzjoni, jinfurmaw lill-persuna kkonċernata u jiżguraw li jingħataw il-possibbiltà li jissottomettu kummenti qabel it-terminazzjoni. In-natura prekarja tas-sitwazzjoni ta’ ħaddiem interim timplika li l-Kummissjoni għandha d-dmir li tkun ġusta u trasparenti, anki fin-nuqqas ta’ relazzjoni kuntrattwali. F’dan il-każ, il-Kummissjoni ma żguratx li l-ilmentatur ingħata seduta ta’ smigħ u l-opportunità li jikkummenta dwar ir-raġunijiet mogħtija mill-Kummissjoni qabel ma ddeċidiet li ma tibqax titlob is-servizzi tal-ilmentatur. Filwaqt li dan huwa ta' dispjaċir, l-Ombudsman tinnota li l-ilmentatur irid ikun ġie mgħarraf b'xi wħud mill-kwistjonijiet fil-ġimgħa li twassal għad-deċiżjoni tal-Kummissjoni. Minħabba n-nuqqas ta' żamma ta' rekords, l-Ombudsman, madankollu, mhuwiex f'pożizzjoni li jivverifika jekk il-persunal tal-Kummissjoni ddiskutax il-kwistjonijiet mal-ilmentatur. Madankollu, l-Ombudsman tilqa' l-fatt li l-Kummissjoni rrikonoxxiet li setgħet tispjega aktar ir-raġunament tagħha lill-ilmentatur f'dan il-każ.

Fuq din il-bażi, l-Ombudsman tqis li l-ebda inkjesta ulterjuri ma hija ġġustifikata u tagħlaq il-każ.  

Il-każ kien jikkonċerna kif l-Uffiċċju Ewropew għas-Selezzjoni tal-Persunal (EPSO) ittratta talbiet għal rieżami minn kandidat li ma rnexxiex f’żewġ proċeduri ta’ selezzjoni. Fost affarijiet oħra, l-ilmentatur sostna li l-EPSO ma kienx indirizza b’mod adegwat it-tħassib tiegħu, u staqsa jekk kienx irreveda b’mod adegwat il-prestazzjoni tiegħu.

Wara li l-Ombudsman fetħet l-inkjesta, l-EPSO pprovda tweġibiet addizzjonali lill-ilmentatur. L-Ombudsman sab li kien hemm inkonsistenzi bejn dawn u t-tweġibiet li rċieva inizjalment, u li ma kienx ċar jekk l-EPSO fil-fatt irrevediex id-deċiżjonijiet inizjali tiegħu. Matul l-inkjesta, l-EPSO pprovda aktar kjarifiki biex jispjega dan.

L-Ombudsman għalqet is-sejba tal-każ li l-ebda inkjesta ulterjuri ma hija ġġustifikata, peress li l-EPSO fl-aħħar mill-aħħar ipprovda spjegazzjonijiet raġonevoli dwar kif ittratta t-talbiet tal-ilmentatur għal rieżami. Madankollu, l-inkjesta żvelat kwistjonijiet bit-tweġibiet standard tal-EPSO għat-talbiet għal rieżami. Biex tindirizza dawn, l-Ombudsman għamlet suġġeriment għal titjib lill-EPSO, u talbitu jiżgura li, fil-futur, il-kandidati li jkunu ppreżentaw talba għal rieżami, jirċievu tweġiba ċara, preċiża u kompluta li tinfurmahom dwar jekk sarx rieżami u dwar ir-raġunijiet għad-deċiżjoni tal-EPSO.